<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag
De Voorzitter van de Tweede Kamer                                                         Bezoekadres
der Staten-Generaal                                                                       Parnassusplein 5
Postbus 20018                                                                             2511 VX Den Haag
                                                                                          www.rijksoverheid.nl
2500 EA DEN HAAG
                                                                                          Kenmerk
                                                                                          989973-153095-PG
                                                                                          Bijlage(n)
                                                                                          -
                                                                                          Uw brief
Datum           30 september 2016
Betreft         Beleidsreactie advies Gezondheidsraad ‘Vaccinatie tegen gordelroos’
                                                                                          Correspondentie uitsluitend
                                                                                          richten aan het retouradres
                                                                                          met vermelding van de
                                                                                          datum en het kenmerk van
                                                                                          deze brief.
Geachte voorzitter,
In Nederland krijgen jaarlijks ongeveer 55.000 mensen gordelroos. Voor veel
mensen is dat een pijnlijke aandoening die hen beperkt in de dagelijkse
activiteiten. Vooral ouderen lopen de kans gordelroos te krijgen.
Samenvatting
Er is in Nederland één vaccin1 tegen gordelroos beschikbaar. De Gezondheidsraad
(GR) komt tot de conclusie dat de bescherming van dit vaccin tegen gordelroos
beperkt is. Vaccinatie beschermt maar kort en het risico op gordelroos en de
complicatie van ernstige en langdurige zenuwpijn neemt maar een klein beetje af.
Daarom kan, volgens een meerderheid van de commissie van de GR, de vaccinatie
niet aangemerkt worden als essentiële zorg die voor iedereen gelijk toegankelijk
dient te zijn. Bovendien is het vaccin niet voor iedereen geschikt.
Daarnaast is bij gordelroos nauwelijks sprake van besmettingsgevaar en daarom
adviseert de GR vaccinatie tegen gordelroos niet op te nemen in een publiek
vaccinatieprogramma.
Zorginstituut Nederland stelt dat bij dit vaccin geen sprake is van geïndiceerde
preventie2 en dat het daarom niet in aanmerking komt voor vergoeding op grond
van de Zorgverzekeringswet.
Ik neem bovenstaande conclusies van de GR en het Zorginstituut over. Dit
betekent dat mensen die vaccinatie tegen gordelroos overwegen daarvoor terecht
kunnen bij hun individuele zorgverlener, zoals de huisarts, en dat zij dit vaccin zelf
zullen moeten betalen. Zowel de GR als het Zorginstituut geven in hun adviezen
aan dat een goede informatievoorziening noodzakelijk is. Ik onderschrijf dit belang
en zet er daarom op in dat de informatie over vaccinatie tegen gordelroos voor
burgers helder en makkelijk beschikbaar is en dat huisartsen en andere
professionals die met ouderen werken hiervan goed op de hoogte zijn.
1
  Het in Nederland geregistreerde vaccin is Zostavax®.
2
  Het Zorginstituut Nederland heeft aangegeven dat alleen een aanspraak bestaat ten laste
van de Zorgverzekering wanneer sprake is van een individuele zorgvraag, zie ook
https://www.zorginstituutnederland.nl/binaries/content/documents/zinl-
www/documenten/publicaties/rapporten-en-standpunten/2007/0707-van-preventie-
verzekerd/0707-van-preventie-verzekerd/Van+preventie+verzekerd.pdf
                                                                                          Pagina 1 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Kenmerk
Hieronder ga ik nader in op de inhoud van de adviezen van de GR en het                                   989973-153095-PG
Zorginstituut over de vaccinatie tegen gordelroos en ga ik in op het vervolg dat ik
daaraan geef.
Advies Gezondheidsraad
De GR heeft zich gebogen over de vraag of het beschikbare vaccin voldoende
bescherming biedt tegen gordelroos en over de positionering van vaccinatie tegen
gordelroos vanuit het publiek, het collectief en het individueel belang3. De GR
concludeert dat vaccinatie tegen gordelroos niet in aanmerking komt voor opname
in een publiek programma zoals het Rijksvaccinatieprogramma. De belangrijkste
reden hiervoor is dat bij gordelroos nauwelijks sprake is van besmettingsgevaar.
Het gaat bij gordelroos om een opleving van het waterpokkenvirus, dat na een
doorgemaakte infectie aanwezig blijft in het zenuwstelsel. Gordelroos verspreidt
zich niet op een manier die een bedreiging vormt voor de gezondheid van de
bevolking of die het maatschappelijk leven kan belemmeren. Er doen zich geen
epidemieën voor.
Naast de beoordeling of een vaccinatie in aanmerking komt voor een publiek
programma beoordeelt de GR of een vaccinatie aangemerkt kan worden als
essentiële zorg. De GR beziet daarbij of die groepen mensen door vaccinatie
beschermd worden voor wie bescherming het meest urgent is.
De GR heeft geconstateerd dat de effectiviteit van de vaccinatie tegen gordelroos
beperkt is en de beschermingsduur kort. Zo blijft het mogelijk om na vaccinatie
gordelroos te krijgen en is de vaccinatie na acht jaar vrijwel uitgewerkt. Over de
effectiviteit van eventuele hervaccinatie zijn onvoldoende gegevens beschikbaar.
Het vaccin Zostavax® is ook niet geregistreerd voor hervaccinatie.
Dit maakt dat, met het huidige vaccin, vaccinatie tegen gordelroos volgens een
meerderheid van de gezondheidsraadcommissie niet aangemerkt kan worden als
essentiële zorg.
Bovendien merkt de GR op dat het vaccin, doordat het een (verzwakte) levende
vorm van het herpes zoster virus4 bevat, niet voor iedereen geschikt is. Bij
mensen met aandoeningen of geneesmiddelen die de afweer verminderen kan
vaccinatie ernstige complicaties veroorzaken.
De GR geeft aan dat ook zonder overtuigend publiek of collectief belang,
individuen hun eigen redenen kunnen hebben om gordelroosvaccinatie te
overwegen. De GR merkt op dat dan van belang is dat vanuit de rijksoverheid
gezorgd wordt voor publieksvoorlichting en deskundigheidsbevordering.
De GR vindt het belangrijk dat potentiële individuele gebruikers goed
geïnformeerd worden over zowel de voordelen als de nadelen en risico’s van
vaccinatie. Zorgprofessionals moeten voorbereid zijn op vragen over vaccinaties
die buiten het publieke en collectieve belang vallen. Hiervoor dient aandacht te
zijn in de bijscholing. Verder beveelt de GR aan onderzoek te laten doen naar
vaccinatiezorg bij huisartsen.
Tot slot merkt de GR op dat dit advies betrekking heeft op vaccinatie met het
vaccin Zostavax®. Dit is op dit moment het enige in Nederland beschikbare
vaccin. Er is een nieuw vaccin in ontwikkeling dat naar verwachting over enkele
3
  https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-werkwijze/werkterrein/preventie/Vaccinatie%20tegen%20gordelroos
4
  Dit is het virus dat gordelroos veroorzaakt.
                                                                                                         Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>jaren op de markt kan komen. Volgens de GR kan het zinvol zijn vaccinatie tegen
gordelroos dan opnieuw te overwegen.                                                   Kenmerk
Voor meer informatie over het gezondheidsraadadvies over gordelroosvaccinatie          989973-153095-PG
verwijs ik u naar https://www.gezondheidsraad.nl/nl/taak-
werkwijze/werkterrein/preventie/Vaccinatie%20tegen%20gordelroos, waar het
volledige advies en een videoboodschap over het advies zijn opgenomen.
Advies Zorginstituut Nederland
In maart 2014 heeft het Zorginstituut geconcludeerd dat het vaccin Zostavax® in
aanmerking kan komen voor vergoeding op grond van de Zorgverzekeringswet
(Zvw), maar had daarbij de kanttekening dat beschikbaarheid wellicht
anders geregeld zou kunnen worden dan via de Zvw. Dit omdat Zostavax®
bestemd is voor personen zonder directe zorgvraag (het gaat om een preventief
middel) en omdat op voorhand niet kan worden voorspeld wie gordelroos zal
krijgen. Deze uitkomst is mede aanleiding geweest voor een gezamenlijke
beoordeling door de GR en het Zorginstituut.
Het advies van de GR over vaccinatie tegen gordelroos is dan ook tot stand
gekomen in het kader van de samenwerking tussen de GR en Zorginstituut. Een
waarnemer van het Zorginstituut heeft deelgenomen aan de vergaderingen van de
commissie vaccinaties van de GR en bij het advies van de GR hebben de GR en
het Zorginstituut een gezamenlijke oplegnotitie5 opgesteld.
In deze oplegnotitie verbreedt het Zorginstituut zijn eerdere advies van
zeventigplussers naar vijftigplussers6. Het Zorginstituut geeft daarbij aan dat
alleen een aanspraak ten laste van de Zvw bestaat wanneer sprake is van een
individuele zorgvraag, ofwel geïndiceerde preventie, en concludeert dat dit niet het
geval is. Een vergoeding op grond van de Zvw is volgens het Zorginstituut dan ook
niet aan de orde.
Met de GR benadrukt ook het Zorginstituut het belang van goede
publieksvoorlichting over de vaccins die al beschikbaar zijn en over toekomstige
vaccins. Het is daarbij gewenst dat zorgverleners een goede afweging kunnen
maken, afgestemd op de behoefte en omstandigheden van de individuele cliënt en
rekening houdend met de mogelijkheden en risico’s van het betreffende vaccin.
Hoe verder?
Ik neem de conclusies en aanbevelingen van de GR en het Zorginstituut over. Ik
zal niet overgaan tot opname van vaccinatie tegen gordelroos in een publiek
programma of opname van het vaccin Zostavax ® in het
geneesmiddelenvergoedingssysteem. Omdat ik goede informatievoorziening
essentieel acht zet ik in op goede publieksvoorlichting en
deskundigheidsbevordering.
Verbeterde informatie over vaccinaties
In mijn opdracht zorgt het RIVM, naast informatie over de vaccins in het
Rijksvaccinatieprogramma, ook voor informatie over vaccinaties die niet zijn
opgenomen in publieke programma’s. Het gaat hierbij zowel om informatie voor
het publiek als voor professionals.
5
  Zie noot 3
6
  De adviesaanvraag van de fabrikant eind 2013 had betrekking op de doelgroep zeventig
plus. In de oplegnotitie heeft het Zorginstituut, in lijn met het advies van de
Gezondheidsraad, haar advies verbreed naar de gehele geïndiceerde populatie boven de
vijftig.
                                                                                       Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Voor het publiek wordt informatie beschikbaar gesteld op de website
www.rivm.nl/vaccinaties en makkelijk vindbaar gemaakt met de gebruikelijke           Kenmerk
zoekmachines. Voor en met professionals worden factsheets ontwikkeld waarin          989973-153095-PG
naast informatie over de ziekte, de beschikbare vaccins en vaccinatieschema’s,
ook informatie over risicogroepen en indicatiestelling is opgenomen.
Na publicatie van een advies van de GR over een vaccinatie worden vanuit het
RIVM steeds vergelijkbare activiteiten uitgevoerd. De informatie wordt afgestemd
op de verschillende doelgroepen (bijvoorbeeld ouderen, ouders van jonge kinderen
of zwangere vrouwen) en verspreid via media (tijdschriften en websites) die
specifiek voor deze doelgroepen zijn bedoeld. In het geval van de
gordelroosvaccinatie wordt in overleg met de ouderenbonden (Unie KBO en de
Anbo) bezien hoe ouderen het beste bereikt kunnen worden.
Voor de bijscholing van professionals worden door het RIVM presentaties op
congressen en artikelen in vakbladen verzorgd. Daarnaast wordt door het RIVM
een e-learning module ontwikkeld.
Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) werkt aan een richtlijn voor de
aandoening gordelroos. In deze richtlijn wordt tevens aandacht besteed aan de
mogelijkheden van vaccinatie. Ook heeft het NHG een bericht op de website
geplaatst met een verwijzing naar de informatie van het RIVM over
gordelroosvaccinatie voor professionals en publiek.
Naast de huisartsen worden ook de specialisten ouderengeneeskunde en klinisch
geriaters via hun vakbladen geïnformeerd over vaccinaties voor ouderen,
waaronder gordelroosvaccinatie.
Meting effectiviteit voorlichtingsactiviteiten
Met bovenstaande activiteiten wordt ingezet op het goed informeren van publiek
en professionals over vaccinaties.
Of de genoemde voorlichtingsactiviteiten effectief zijn wordt de komende jaren op
verschillende momenten en onder meerdere doelgroepen van zowel publiek als
professionals gemeten. In 2017 wordt daarvoor door het RIVM een eerste meting
verricht onder huisartsen en de vaccinatiecentra bij GGD’en. Hierbij zal gevraagd
worden naar hun bekendheid en ervaring met extra vaccinaties buiten de publieke
programma’s. Met dit onderzoek ontstaat een beeld van de vaccinatiezorg bij
onder meer de huisartsen.
Op basis van de uitkomsten besluit ik of aanvullende activiteiten noodzakelijk zijn.
Tot slot
De ontwikkelingen op het gebied van vaccins staan niet stil. De ontwikkelingen
van mogelijk een nieuw vaccin tegen gordelroos worden nauwlettend gevolgd.
Indien daarvoor aanleiding is zal ik de Gezondheidsraad opnieuw om advies
vragen.
Hoogachtend,
de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,
mw. drs. E.I. Schippers
                                                                                     Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>