<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan de minister van Infrastructuur en Milieu
Datum:      21 augustus 2017   Uw kenmerk: IENM/BSK-2016/50983                        E-mail:    s.kunst@gr.nl
Bijlagen:   1                  Ons kenmerk: 1196615/SK/msj/006-Y                      Telefoon: 070 340 71 70
Onderwerp: Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus                          Publicatienr. 2017/13
Geachte minister,
Op 14 maart 2016 verzocht u mij te adviseren over rijgeschiktheid bij diabetes mellitus, en om daarbij het
voorstel van de Europese Commissie te betrekken (bijlage A van de adviesaanvraag). Het voor u liggende
briefadvies is opgesteld door de Commissie Rijgeschiktheid van de raad.
Inleiding
Aanleiding van deze adviesaanvraag is het voorstel van de Europese Commissie tot wijziging van de
eisen met betrekking tot deze aandoening betreffende het rijbewijs (bijlage III van EU richtlijn
2006/126/EG). Een voorstel tot aanpassing van deze bijlage III is tot stand gekomen op basis van
advisering van de Europese Diabetes werkgroep die bijeen is gekomen op 23 september 2015. Volgens
de Europese regelgeving dienen na goedkeuring door de Europese Commissie de aanbevelingen te
worden verwerkt in de nationale regelingen van de verschillende lidstaten. Daarbij mogen lidstaten wel
strengere eisen stellen, maar geen lichtere. Na instemming van het Europees Parlement en de Europese
Raad moet Nederland uiterlijk op 1 januari 2018 de gewijzigde eisen hebben geïmplementeerd.
De Gezondheidsraad heeft in december 2002 voor het laatst geadviseerd over rijgeschiktheid en diabetes
          1
mellitus. De voorstellen voor eisen rijgeschiktheid voor personen met diabetes mellitus zijn opgenomen in
de regeling eisen geschiktheid 2000 (REG2000).
Ernstige hypoglykemieen
Het grootste risico voor personen met diabetes mellitus achter het stuur is een hypoglykemie. In dat geval
kan een bewustzijnsverandering optreden, die zonder het nemen van de juiste maatregelen kan resulteren
in volledig bewustzijnsverlies.
Hypoglykemie is de meest voorkomende, acute bijwerking van glucoseverlagende middelen zoals insuline.
Ernstige hypoglykemieën zijn hypoglykemieën waarvoor hulp van derden nodig is voor herstel. Deze
hypoglykemieen komen jaarlijks bij ongeveer een derde van de personen met diabetes mellitus type 1
voor en bij 8 procent van personen met (insuline behandelde) diabetes type 2. Ernstige hypoglykemieën
                                                                                                                                    2
gaan per definitie gepaard met cognitieve stoornissen en vormen een potentieel risico in het verkeer.
Het voorstel van de Europese Diabetes werkgroep
Het voorstel van de Europese Diabetes werkgroep is opgesteld om als basis te dienen voor amendering
van Annex III van de richtlijn 2006/126/EC die handelt over medische aandoeningen en rijbewijzen. Het
deel daarin dat gaat over diabetes mellitus dateert uit 2009. De Europese Diabetes werkgroep stelt voor
groep 1 rijbewijzen (rijbewijzen T, A, B en B+E) dat personen met diabetes mellitus – met medicatie die
een hypoglykemie kan induceren – voldoende ziekte inzicht moeten tonen, een hypoglykemie goed
moeten voelen aankomen, en in staat moeten zijn de aandoening adequaat onder controle te hebben.
 Het rijbewijs mag worden afgegeven of verlengd in uitzonderlijke gevallen, onder de voorwaarde dat het
     wordt ondersteund door een medisch specialistisch rapport en er een periodieke medische beoordeling
     plaatsvindt.
                                                  Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus | Publicatienr. 2017/13 | Pagina 1 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien personen een hypoglykemie onvoldoende
    voelen aankomen (hypo-unawareness).
 Rijbewijzen mogen niet worden afgegeven of verlengd indien er sprake is van terugkerende ernstige
    hypoglykemieen, tenzij dit wordt ondersteund door een medisch specialistisch rapport en een
    periodieke medische keuring.
 Voor ernstige hypoglykemieen – tijdens wakkere uren –, geldt dat een rijbewijs niet mag worden
    afgegeven of verlengd vanaf 3 maanden na de meest recente ernstige hypoglykemie.
In de vorige versie van de Europese regelgeving werd men bij herhaaldelijke ernstige hypoglykemieen
(twee of meer ernstige hypoglykemieen binnen 12 maanden) voor groep 1 en groep 2 rijbewijzen
rijongeschikt verklaard. Door nu onderscheid te maken in een ernstige hypoglykemie – tijdens wakkere
uren of tijdens de slaap –, is er de mogelijkheid ontstaan voor personen uit groep 1 rijbewijzen, na de
laatste ernstige hypoglykemie – tijdens wakkere uren – na 3 maanden weer rijgeschikt te worden
verklaard.
Regeling Eisen Geschiktheid
De huidige Regeling Eisen Geschiktheid (REG2000) schrijft voor dat personen met ernstige
hypoglykemieën ongeschikt zijn voor alle rijbewijzen. Iemand kan weer geschikt worden verklaard op basis
van een specialistisch rapport, opgesteld door een internist (paragraaf 5.2.1). Voor personen uit rijbewijs
groep 1 schrijft de REG2000 geen restrictie in maanden voor, terwijl voor personen die voor een rijbewijs
uit groep 2 in aanmerking willen komen de voorwaarde geldt dat ze de afgelopen twaalf maanden geen
ernstige hypoglykemie hebben gehad (paragraaf 5.2.3.b).
Het nieuwe voorstel van de Europese Diabetes werkgroep wijkt hier vanaf door afgifte of verlenging van
het rijbewijs uit groep 1 pas toe te staan na drie maanden vanaf de laatste ernstige hypoglykemie tijdens
wakkere uren. De andere aanbevelingen van de Europese Diabetes werkgroep zijn in lijn met de huidige
REG2000.
Oordeel van de Commissie Rijgeschiktheid
De commissie onderschrijft de bevinding dat voor personen uit groep 1 rijbewijzen met diabetes mellitus –
met medicatie die een hypoglykemie kunnen veroorzaken – het verantwoord is dat bij voldoende ziekte
inzicht en adequate controle over de aandoening men rijgeschikt kan worden geacht. Verder deelt ze de
mening van de Europese Diabetes werkgroep om iemand met diabetes mellitus bij afgifte of verlenging
pas een rijbewijs te verstrekken drie maanden na een ernstige hypoglykemie – in wakkere uren –. De
rijgeschiktheid dient beoordeeld te worden door een medisch specialist op het gebied van diabetes. Dit
kan volgens de Commissie Rijgeschiktheid zowel een internist-endocrinoloog als een internist-diabetoloog
zijn. Ze adviseert dit te specificeren in de REG2000 (paragraaf 5.2.3.a). Een tekstvoorstel voor de
REG2000 is bijgevoegd in bijlage A.
Ik onderschrijf de bevindingen en het advies van de Commissie Rijgeschiktheid.
Met vriendelijke groet,
prof. dr. W.A. van Gool,
voorzitter
                                          Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus | Publicatienr. 2017/13 | Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Literatuur
1
     Gezondheidsraad. Rijgeschiktheid van mensen met diabetes mellitus. Den Haag: Gezondheidsraad,
     2002; publicatienr. 2002/15.
2
     Diabetes Mellitus richtlijn. Kennisinstituut van Medisch Specialisten; 2016.
                                          Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus | Publicatienr. 2017/13 | Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  Bijlage
A Tekstvoorstel REG2000
  5.2.3     Diabetes mellitus behandeld met middelen die hypoglykemieën kunnen veroorzaken
  a      groep 1: Personen met diabetes mellitus die behandeld worden met middelen die hypoglykemieën
  kunnen veroorzaken en die de hypoglykemieën adequaat voelen aankomen, in staat zijn hiermee geschikt
  om te gaan en geregeld worden gecontroleerd door een internist-endocrinoloog of een internist-diabeto-
  loog, kunnen op basis van de aantekening van de keurend arts worden goedgekeurd voor een termijn van
  maximaal vijf jaar. Voor ernstige hypoglykemieen -tijdens wakkere uren-, geldt dat een rijbewijs niet mag
  worden afgegeven of verlengd tot 3 maanden na de meest recente hypoglykemie.
  Bij een ernstige functiestoornis, na een positieve rijtest, voor maximaal drie jaar. Ten minste iedere tien
  jaar is een rapport van een oogarts noodzakelijk.
  b      groep 2: Personen met diabetes mellitus die behandeld worden met middelen die hypoglykemieën
  kunnen veroorzaken kunnen geschikt worden verklaard voor rijbewijzen van groep 2 op voorwaarde dat zij:
        1     in het afgelopen jaar geen ernstige hypoglycemie hebben gehad;
        2     op de hoogte zijn van de risico’s van een hypoglycemie;
        3     hypoglycemieën goed voelen aankomen en in staat zijn daarmee adequaat om te gaan;
        4     minstens tweemaal per dag en op voor het besturen relevante momenten aan zelfcontrole doen
              door middel van een bloedglucosetest;
        5     geen ernstige diabetische complicatie hebben.
  Bij iedere beoordeling is een rapport van een internist vereist en ten minste iedere vijf jaar een rapport van
  een oogarts. De maximale geschiktheidstermijn is drie jaar.
                                           Briefadvies Rijgeschiktheid bij diabetes mellitus | Publicatienr. 2017/13 | Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>