<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Werknemers en kinkhoest:
criteria voor vaccinatie
Aan: de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Nr. 2017/07, Den Haag 13 juni 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                     Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 2 van 13
inhoud
   Samenvatting3
01 Inleiding                                                      5
02 Kinkhoest en vaccinatie tegen kinkhoest                        6
   2.1  De ziekte                                                 6
   2.2  De vaccins                                                6
   2.3  Beperkingen van de vaccins                                7
03 Conclusies en aanbevelingen                                    8
   3.1  Vaccinatie van de werknemer ter bescherming van zichzelf  8
   3.2  Vaccinatie van de werknemer ter bescherming van derden    8
   3.3  Periodiciteit van de vaccinatie                           9
04 Kanttekeningen                                                 9
   4.1  Zorgplicht en morele verantwoordelijkheid                 9
   4.2  Schaarste aan gegevens                                    9
   4.3  Vaccinatie van zwangere vrouwen tegen kinkhoest          10
   Literatuur                                                    10
     Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                  Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 3 van 13
samenvatting                                                                                       De allerjongsten zijn kwetsbaar voor kink-
                                                                                                   hoest en verdienen bescherming
                                                                                                   Werknemers die besmet zijn met de kinkhoest-
Werknemers die op het werk in direct contact   criteria is in het nu uitgebrachte advies vacci-    bacterie kunnen al hoestend anderen
komen met kinderen tot een half jaar oud       natie van werknemers tegen kinkhoest onder de       besmetten. Vooral jonge kinderen kunnen daar
zouden van hun werkgever vaccinatie tegen      loep genomen.                                       erg ziek van worden. De ernstigste vormen van
kinkhoest aangeboden moeten krijgen. Voor de                                                       kinkhoest, in uitzonderlijke gevallen zelfs leidend
eigen gezondheid van de werknemers is zo’n     De werknemers hebben zelf geen vaccina-             tot de dood, treden op bij de kinderen die nog
vaccinatie niet direct nodig, maar wel om de   tie tegen kinkhoest nodig                           niet of niet volledig door vaccinatie zijn
kinderen te beschermen die aan hun professio-  Werknemers kunnen tijdens hun beroepsuitoe-         beschermd. Dit geldt voor kinderen die nog
nele zorg zijn toevertrouwd.                   fening door contact met andere mensen besmet        geen drie doses vaccin hebben ontvangen.
                                               raken met de voor kinkhoest verantwoordelijke       Volgens het Rijksvaccinatieprogramma is een
Afweging per infectieziekte                    bacterie Bordetella pertussis en daar ziek van      kind van zes maanden en ouder ten minste drie
Werkgevers moeten zich houden aan de           worden. Bij gezonde volwassenen verloopt kink-      keer tegen kinkhoest gevaccineerd en zou dan
Arbeidsomstandighedenwet, waarin staat dat zij hoest meestal zonder al te veel problemen of        gedurende een aantal jaar voldoende
verantwoordelijk zijn voor een veilige en      zelfs zonder symptomen en is behandeling niet       beschermd moeten zijn tegen kinkhoest. De
gezonde werkplek voor werknemers. Daarbij      nodig. Gezien dit milde verloop vindt de            Gezondheidsraad vindt dat onvolledig
dient ook oog te zijn voor de bescherming van  Gezondheidsraad het niet in het belang van          beschermde kinderen in bescherming genomen
derden, zoals bij infectieziekten.             werknemers dat werkgevers hen vaccinatie            moeten worden.
Om werkgevers te helpen bij de afweging of bij tegen kinkhoest aanbieden.
infectieziekten vaccinatie aan werknemers
aangeboden zou moeten worden, heeft de
Gezondheidsraad in een eerder advies daarvoor
criteria ontwikkeld. Aan de hand van deze
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                 Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 4 van 13
Periodiek herhaalde vaccinatie voor hen
die met jonge kinderen werken
Werknemers die in direct contact komen met
jonge kinderen zouden door hun werkgever
vaccinatie tegen kinkhoest aangeboden moeten
krijgen. Dit geldt voor mensen die werken in het
ziekenhuis (bijvoorbeeld op de afdelingen pedia-
trie, neonatologie of spoedeisende hulp), maar
ook voor bijvoorbeeld werknemers in de kraam-
zorg, bij consultatiebureaus of in de kinderop-
vang.
De beschikbare vaccins tegen kinkhoest bieden
geen levenslange bescherming. Daarom moet
vaccinatie tegen kinkhoest periodiek worden
herhaald. De Gezondheidsraad adviseert om
werknemers uit voorzorg eens in de vijf jaar
vaccinatie tegen kinkhoest aan te bieden.
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                     Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 5 van 13
01 inleiding                                                                    2. De vaccinatie van de werknemer leidt tot een aanmerkelijke vermindering
                                                                                   van het extra risico op ziekte.
Voor elke infectieziekte moet een werkgever zich afvragen of het nodig is       3. Eventuele nadelige gezondheidseffecten van de vaccinatie (bijwerkingen)
dat hij de werknemer vaccinatie aanbiedt. Ten eerste om de werknemer               doen geen belangrijke afbreuk aan de gezondheidswinst.
zelf te beschermen, ten tweede om derden te beschermen tegen even-              4. De gezondheidswinst voor de werknemer weegt op tegen de last die de
tuele besmetting door de werknemer.1 De werkgever is volgens de                    werknemer door de vaccinatie ondervindt.
Arbeidsomstandighedenwet immers verantwoordelijk voor zowel veilige
en gezonde arbeidsomstandigheden voor werknemers als voor de
bescherming van bijvoorbeeld kwetsbare patiënten.                               Kader ter bescherming van derden
In het verlengde van het advies van de Commissie Vaccinaties over kink-         Het kader waarmee een werkgever kan bepalen of de vaccinatie van de
hoest2 buigt in dit advies de Subcommissie Vaccinatie werknemers zich           werknemer onderdeel is van het optimaal beschermen van (kwetsbare)
over de vraag wanneer vaccinatie tegen kinkhoest aan werknemers zou             derden omvat vijf criteria:
moeten worden aangeboden. Zij maakt hierbij gebruik van de twee afwe-           1. De beroepsmatige blootstelling van de werknemer aan het infectieuze
gingskaders die de Gezondheidsraad voor dit doel ontwikkelde.1 Het                 agens kan via transmissie leiden tot aanmerkelijke ziektelast bij derden.
advies is getoetst in de beraadsgroep Volksgezondheid. De                       2. De vaccinatie van de werknemer leidt door afname van de transmissie tot
vicevoorzitter van de Gezondheidsraad heeft het advies aan de minister             een aanmerkelijke vermindering van de ziektelast bij derden.
van SZW aangeboden.                                                             3. Eventuele nadelige gezondheidseffecten van de vaccinatie (bijwerkingen)
                                                                                   bij de werknemer staan in een redelijke verhouding tot de gezondheids-
   Kader ter bescherming van werknemers                                            winst bij derden.
   Het kader waarmee een werkgever kan bepalen of vaccinatie van de werk-       4. De last die de werknemer door de vaccinatie ondervindt, staat in een
   nemer onderdeel is van zijn optimale bescherming omvat vier criteria:           redelijke verhouding tot de gezondheidswinst voor derden.
   1. De beroepsmatige blootstelling aan het infectieuze agens kan leiden tot   5. De verhouding tussen kosten en gezondheidswinst is proportioneel in
       een niet te verwaarlozen extra risico op ziekte bij de individuele werk-    vergelijking met andere mogelijkheden om de ziektelast bij derden te
       nemer.                                                                      reduceren.
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                       Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 6 van 13
02 kinkhoest en vaccinatie tegen                                            ziekenhuisopname en 5 keer leidde de kinkhoest tot sterftea (vier onder
                                                                            kinderen van 5 maanden en jonger).2
           kinkhoest                                                        Bij volwassenen is de ziektelast minder goed gedocumenteerd. Herin-
                                                                            fectie komt veel voor maar de kans op ernstige ziekte is minimaal: het
2.1 De ziekte                                                               ziektebeeld verloopt waarschijnlijk meestal asymptomatisch of met milde
Kinkhoest wordt veroorzaakt door de bacterie Bordetella pertussis           klachten. Er zijn verschillende ernstige complicaties bij kinkhoest bij
(B. pertussis). Kinkhoest is endemisch en kan zich voordoen op alle leef-   volwassenen gerapporteerd, zoals gebroken ribben of het scheuren van
tijden, maar is vooral bekend als kinderziekte. De ziekte is zeer besmette- de binnenwand van de halsslagader.2 Hoe vaak deze complicaties zich
lijk.3 Bij contact met een gezinslid met symptomen van kinkhoest heeft      voordoen is niet precies bekend, maar de subcommissie verwacht dat ze
iemand die niet is beschermd (door vaccinatie of een eerdere periode van    zeer zeldzaam zijn. Sterfte als gevolg van kinkhoest onder volwassenen is
kinkhoest) een kans van 80 tot 90 procent om geïnfecteerd te worden.4,5     eveneens zeldzaam.2,7
Uit onderzoek over de jaren 2006 en 2007 komt naar voren dat 9,3
procent van de Nederlandse bevolking een infectie met B.pertussis had       2.2 De vaccins
doorgemaakt.6                                                               Vaccinatie tegen kinkhoest is sinds 1957 opgenomen in het Rijksvaccina-
Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor jonge kinderen. Hoe jonger het     tieprogramma. Een meer algemeen overzicht van de gegevens omtrent
kind is, des te vaker ziekenhuisopname nodig is en zich restverschijnselen  vaccinatie tegen kinkhoest is te vinden in het eerdere advies dat de
(bijvoorbeeld hersenschade) voordoen. Ook in Nederland is er een            Gezondheidsraad over kinkhoest uitbracht.2 De belangrijkste punten
aanhoudende ziektelast onder zuigelingen die nog te jong zijn om            daaruit zijn hieronder samengevat.
(volledig) door vaccinatie beschermd te zijn. In de periode van 2005 tot    Er zijn twee typen vaccins, een cellulair en een acellulair vaccin.2,7 Cellu-
2014 werden 1.711 gevallen van kinkhoest bij zuigelingen gerapporteerd      laire vaccins hebben soms heftige bijwerkingen. Deze treden veel minder
(waarvan 1.279 bij kinderen van 5 maanden en jonger). In 1.126 gevallen     vaak op bij de acellulaire vaccins. Om deze reden wordt sinds 2005 in het
(1.020 onder kinderen van 5 maanden en jonger) leidde de kinkhoest tot
                                                                            a
                                                                              In het landelijke registratiesysteem voor aangifteplichtige infectieziekten Osiris staan voor kinkhoest in de periode
                                                                              van 2005 tot 2014 vijf sterfgevallen onder zuigelingen gemeld, in de registratie van doodsoorzaken van het
                                                                              Centraal Bureau van de Statistiek vier. In de registratie van Osiris zijn gegevens opgenomen over de leeftijd bij
                                                                              overlijden, in de registratie van het CBS niet.2
         Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                    Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 7 van 13
Rijksvaccinatieprogramma het acellulaire vaccin gebruikt. Gedurende het     niet ideaal. Zo is de gevaccineerde slechts een beperkte periode
eerste levensjaar worden kinderen vier keer tegen kinkhoest gevacci-        beschermd tegen kinkhoest, vooral bij gebruik van het acellulaire
neerd: op de leeftijd van 6 tot 9 weken en bij 3, 4 en 11 maanden.8 De      vaccin.17-19 Ten tweede beschermt vaccinatie langer tegen de klinische
door de vaccinatie opgebouwde afweer van het kind komt tot stand in de      verschijnselen als gevolg van een nieuwe besmetting dan tegen die
weken nadat de eerste dosis van het vaccin is gegeven en wordt door de      nieuwe besmetting zelf.20 Ook dat geldt in versterkte mate voor de acellu-
volgende vaccinaties verder uitgebouwd.2 De Wereldgezondheidsorgani-        laire vaccins.1,7,21 Dit heeft als gevolg dat er een stadium is na vaccinatie
satie schat dat één dosis vaccin ongeveer 50 procent bescherming biedt      waarin de gevaccineerde werknemer zelf nog is beschermd tegen kink-
tegen de ernstige vormen van kinkhoest en tegen overlijden. Na twee         hoest, maar hij de bacterie al wel weer via hoesten naar derden kan over-
doses zou de bescherming ongeveer 80 procent bedragen.9 De                  dragen. De beperkte effectiviteit tegen overdracht was voor de Gezond-
commissie gaat er van uit dat kinderen na de eerste drie vaccinaties        heidsraad in 2015 aanleiding om vaccinatie van gezinsleden en
gedurende een aantal jaren tegen kinkhoest zijn beschermd.                  verzorgers teneinde kinkhoest bij jonge kinderen tegen te gaan niet aan te
Ook bij volwassenen is het de aanbeveling een acellulair kinkhoestvaccin    bevelen.2
te gebruiken. Het meest gebruikt is TDaP, een combinatievaccin waarin       De beperkingen van de beschikbare vaccins tegen kinkhoest impliceren
naast het acellulaire kinkhoestvaccin ook vaccins tegen tetanus en difterie dat een eenmalige vaccinatie of serie vaccinaties onvoldoende is om
zijn opgenomen.10-14                                                        gedurende het hele (werkzame) leven bescherming te bieden.5,11 Vacci-
Er is weinig onderzoek bekend naar de werkzaamheid van vaccinatie van       natie tegen kinkhoest moet periodiek worden herhaald, ook bij adoles-
adolescenten en volwassenen tegen kinkhoest.2 Uit een Australisch           centen en volwassenen. Over de periodiciteit van de revaccinatie is echter
onderzoek bleek een werkzaamheid van 92 procent.15 In een tweede            geen eenduidigheid: er worden periodes van twee of vijf jaar genoemd.11,22
publicatie concluderen de onderzoekers dat de vaccinatie een hoge           Dit komt omdat onduidelijk is wat de beste parameter is waarop in het
bescherming geeft tegen symptomen van kinkhoest en waarschijnlijk ook       laboratorium getest kan worden in hoeverre iemand nog is beschermd.11,18
milde of asymptomatische infecties voorkomt.16                              Ook na revaccinatie is de kans dat een gevaccineerd persoon iemand
                                                                            anders met B.pertussis besmet wel gereduceerd, maar blijft de mogelijk-
2.3 Beperkingen van de vaccins                                              heid van overdracht bestaan.
De nu beschikbare vaccins tegen kinkhoest zijn om verschillende redenen
       Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                    Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 8 van 13
03 conclusies en aanbevelingen                                             tegen kinkhoest zou voor hen gunstig kunnen zijn. De subcommissie ziet
                                                                           de afweging om vaccinatie aan deze werknemers aan te bieden als de
Om de vraag te kunnen beantwoorden of aan werknemers vaccinatie            verantwoordelijkheid van de huisarts en de bedrijfsarts, in overleg met de
tegen kinkhoest zou moeten worden aangeboden, heeft de subcommissie        patiënt.
de vragen in de twee afwegingskaders beantwoord. De uitgebreide beant-
woording staat in het Achtergronddocument bij dit advies. Hieronder leest  3.2 Vaccinatie van de werknemer ter bescherming van derden
u tot welke conclusies en aanbevelingen de afweging heeft geleid.          Transmissie van B.pertussis naar jonge kinderen kan leiden tot aanmerke-
                                                                           lijke ziektelast. De ernstigste vormen van kinkhoest, in uitzonderlijke
3.1 Vaccinatie van de werknemer ter bescherming van zichzelf               gevallen zelfs leidend tot de dood, treden op bij de kinderen die niet of
In de wetenschappelijke literatuur zijn meerdere gevallen beschreven van   nog niet volledig zijn beschermd door vaccinatie. De subcommissie rekent
kinkhoest bij werknemers. Het gaat hierbij vrijwel altijd om werknemers in daartoe de kinderen die nog geen drie doses vaccin hebben ontvangen.
de gezondheidszorg.23-31 De subcommissie acht het echter waarschijnlijk    De blootstelling van onvolledig beschermde kinderen aan B.pertussis via
dat het (in vergelijking met andere beroepsgroepen) grotere aantal         werknemers moet zoveel mogelijk worden tegengegaan. De subcom-
meldingen van kinkhoest bij werknemers in de gezondheidszorg het           missie adviseert daarom vaccinatie tegen kinkhoest aan te bieden aan
gevolg is van een grotere alertheid op kinkhoest in deze sector. De weten- werknemers die met deze kinderen in direct contact komen. Vergelijkbare
schappelijke literatuur levert onvoldoende aanwijzingen dat beroepsma-     aanbevelingen zijn gedaan door overheidsinstellingen in het buiten-
tige blootstelling van werknemers aan B.pertussis leidt tot een niet te    land.32,33
verwaarlozen extra risico op kinkhoest ten opzichte van de blootstelling   De subcommissie rekent tot de werknemers aan wie in ieder geval vacci-
van de algehele bevolking. De subcommissie kan dan ook geen (groepen)      natie zou moeten worden aangeboden niet alleen mensen die werken in
werknemers definiëren voor wie zij vaccinatie ter bescherming van de       het ziekenhuis (bijvoorbeeld op de afdelingen pediatrie, neonatologie of
werknemer zelf zou aanbevelen.                                             spoedeisende hulp), maar ook bijvoorbeeld werknemers in de kraamzorg,
Wel kan de subcommissie zich voorstellen dat er individuele werknemers     bij consultatiebureaus of in de kinderopvang.
zijn voor wie kinkhoest extra belastend zou kunnen zijn. Zij denkt daarbij De subcommissie stelt uit praktische overwegingen voor om vaccinatie
bijvoorbeeld aan werknemers met hart- en longproblemen. Vaccinatie         aan te bieden aan werknemers die in contact komen met kinderen tot de
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                   Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 9 van 13
leeftijd van zes maanden oud. Volgens het Rijksvaccinatieprogramma is     04 kanttekeningen
een kind van zes maanden en ouder immers ten minste drie keer tegen
kinkhoest gevaccineerd8 en zou dan voldoende beschermd moeten zijn        4.1 Zorgplicht en morele verantwoordelijkheid
tegen kinkhoest.                                                          De subcommissie adviseert vaccinatie tegen kinkhoest aan sommige
                                                                          groepen werknemers aan te bieden ter bescherming van derden. Zij vindt,
3.3 Periodiciteit van de vaccinatie                                       analoog aan het kaderstellende advies van de Gezondheidsraad over
De beschikbare vaccins tegen kinkhoest bieden bij een eenmalige           vaccinatie van werknemers1, dat de werkgever in deze situatie uit hoofde
vaccinatie(reeks) geen bescherming voor het leven. De bescherming van     van zijn zorgplicht jegens derden van de werknemer mag vragen zich te
de gevaccineerde neemt al in de eerste jaren na de laatste vaccinatie     laten vaccineren. De subcommissie vindt de last van de vaccinatie tegen
af.17,19 Vaccinatie tegen kinkhoest moet dus periodiek worden herhaald.   kinkhoest voor de werknemer die met kwetsbare derden in contact komt
Onderzoek naar de periodiciteit wordt echter bemoeilijkt doordat onduide- aanvaardbaar en ziet de vaccinatie als een morele verantwoordelijkheid
lijk is op welke immunologische parameter de beslissing tot revaccinatie  van de werknemer jegens deze derden.
moet worden gebaseerd.11,18 In de wetenschappelijke literatuur worden     In lijn met het kaderstellende advies1 benadrukt de subcommissie dat het
dan ook verschillende herhalingsperiodes genoemd, variërend van vijf tot  aanbieden van vaccinatie aan de werknemer de werkgever niet ontslaat
zelfs twee jaar.11,22 In het Academisch Medisch Centrum te Amsterdam      van het nemen van maatregelen volgens de arbeidshygiënische strategie.
wordt eens in de tien jaar gerevaccineerd.34
De schaarste aan wetenschappelijke gegevens bemoeilijkt de afweging       4.2 Schaarste aan gegevens
tussen de belasting van de werknemer en het belang van de bescherming     De subcommissie baseert haar aanbeveling om aan sommige groepen
van kwetsbare derden. Desalniettemin adviseert de subcommissie om         werknemers periodiek vaccinatie tegen kinkhoest aan te bieden op een
werknemers uit voorzorg eens in de vijf jaar vaccinatie tegen kinkhoest   beperkte hoeveelheid wetenschappelijke gegevens. De subcommissie
aan te bieden.                                                            benadrukt dan ook het belang van onderzoek naar (re-)vaccinatie van
                                                                          werknemers tegen kinkhoest en naar de periodiciteit van die vaccinatie.
                                                                          De uitkomsten van dat onderzoek maken het in de toekomst mogelijk een
                                                                          wetenschappelijk beter onderbouwde uitspraak over de periodiciteit van
         Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 10 van 13
revaccinatie te doen.                                                     5
                                                                             Kaltsas A, Sepkowitz K. Vaccinations for healthcare personnel: update
                                                                             on influenza, hepatitis B, and pertussis. Curr Opin Infect Dis 2013;
4.3 Vaccinatie van zwangere vrouwen tegen kinkhoest                          26(4): 366-77.
In 2015 adviseerde de Gezondheidsraad om vaccinatie tegen kinkhoest       6
                                                                             Greeff SC de, de Melker HE, van Gageldonk PG, Schellekens JF, van
beschikbaar te maken voor zwangere vrouwen in het derde trimester van        der Klis FR, Mollema L, e.a. Seroprevalence of pertussis in The Nether-
de zwangerschap.2 Als dat advies door de minister van VWS wordt over-        lands: evidence for increased circulation of Bordetella pertussis. PLoS
genomen en als een groot deel van de zwangere vrouwen zich laat vacci-       One 2010; 5(12): e14183.
neren, zullen naar verwachting meer jonge kinderen tegen kinkhoest        7
                                                                             Gezondheidsraad. Achtergronddocument wetenschappelijke gegevens
beschermd zijn. De subcommissie geeft in overweging om in die veran-         over kinkhoest. Den Haag, 2015.
derde situatie de vaccinatie van werknemers tegen kinkhoest opnieuw te
                                                                          8
                                                                             RIVM. Vaccinatieschema. http://www.rivm.nl/media/rvp/vaccinatie-
laten beoordelen.                                                            schema/. Geraadpleegd op 30-05-2017.
                                                                          9
                                                                             Wereldgezondheidsorganisatie. Pertussis vaccines: WHO position
                                                                             paper, August 2015--Recommendations. Vaccine 2016; 34(12): 1423-5.
         literatuur                                                       10
                                                                             APIC. Practice guidance committe: implementation insights prevention
                                                                             & control of pertussis. Washington: APIC; 2012. http://www.apic.org/
1
   Gezondheidsraad. Werknemers en infectieziekten - Criteria voor vacci-     Resource_/TinyMceFileManager/Practice_Guidance/Pertussis_
   natie. Den Haag, 2014; publicatienr. 2014/30.                             Talking_Points_8-14-2012.pdf. Geraadpleegd op 30-05-2017.
2
   Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen kinkhoest: doel en strategie. Den    11
                                                                             Bechini A, Tiscione E, Boccalini S, Levi M, Bonanni P. Acellular
   Haag, 2015; publicatienr. 2015/29.                                        pertussis vaccine use in risk groups (adolescents, pregnant women,
3
   Gabutti G, Azzari C, Bonanni P, Prato R, Tozzi AE, Zanetti A, e.a.        newborns and health care workers): a review of evidences and recom-
   Pertussis. Hum Vaccin Immunother 2015; 11(1): 108-17.                     mendations. Vaccine 2012; 30(35): 5179-90.
4
   Olyarchuk LD, Willoughby D, Davis SC, Newsom SA. Examining the         12
                                                                             Calderon M, Feja KN, Ford P, Frenkel LD, Gram A, Spector D, e.a.
   benefit of vaccinating adults against pertussis. J Am Acad Nurse Pract    Implementation of a pertussis immunization program in a teaching
   2012; 24(10): 587-94.                                                     hospital: an argument for federally mandated pertussis vaccination of
       Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                      Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 11 van 13
   health care workers. Am J Infect Control 2008; 36(6): 392-8.                   voor Volksgezondheid en Milieu: http://www.rivm.nl/Documenten_en_
13
   Heininger U. Vaccination of health care workers against pertussis:             publicaties/Professioneel_Praktisch/Richtlijnen/Infectieziekten/LCI_
   meeting the need for safety within hospitals. Vaccine 2014; 32(38):            richtlijnen/LCI_richtlijn_Pertussis_kinkhoest. Geraadpleegd op
   4840-3.                                                                        30-05-2017.
14
   Porteous GH, Hanson NA, Sueda LA, Hoaglan CD, Dahl AB, Ohlson               21
                                                                                  Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen kinkhoest. Den Haag, 2004; publi-
   BB, e.a. Resurgence of Vaccine-Preventable Diseases in the United              catienr. 2004/04.
   States: Anesthetic and Critical Care Implications. Anesth Analg 2016;       22
                                                                                  Riffelmann M, Littmann M, Hulsse C, Hellenbrand W, Wirsing von
   122(5): 1450-73.                                                               Konig CH. Pertussis: not only a disease of childhood. Dtsch Arztebl Int
15
   Ward JI, Cherry JD, Chang SJ, Partridge S, Lee H, Treanor J, e.a.              2008; 105(37): 623-8.
   Efficacy of an acellular pertussis vaccine among adolescents and            23
                                                                                  Bassinet L, Matrat M, Njamkepo E, Aberrane S, Housset B, Guiso N.
   adults. N Engl J Med 2005; 353(15): 1555-63.                                   Nosocomial pertussis outbreak among adult patients and healthcare
16
   Ward JI, Cherry JD, Chang SJ, Partridge S, Keitel W, Edwards K, e.a.           workers. Infect Control Hosp Epidemiol 2004; 25(11): 995-7.
   Bordetella Pertussis infections in vaccinated and unvaccinated adoles-      24
                                                                                  Boulay BR, Murray CJ, Ptak J, Kirkland KB, Montero J, Talbot EA. An
   cents and adults, as assessed in a national prospective randomized             outbreak of pertussis in a hematology-oncology care unit: implications
   Acellular Pertussis Vaccine Trial (APERT). Clin Infect Dis 2006; 43(2):        for adult vaccination policy. Infect Control Hosp Epidemiol 2006; 27(1):
   151-7.                                                                         92-5.
17
   McGirr A, Fisman DN. Duration of pertussis immunity after DTaP immu-        25
                                                                                  Bryant KA, Humbaugh K, Brothers K, Wright J, Pascual FB, Moran J,
   nization: a meta-analysis. Pediatrics 2015; 135(2): 331-43.                    e.a. Measures to control an outbreak of pertussis in a neonatal interme-
18
   Twillert I van, Han WG, van Els CA. Waning and aging of cellular immu-         diate care nursery after exposure to a healthcare worker. Infect Control
   nity to Bordetella pertussis. Pathog Dis 2015; 73(8): ftv071.                  Hosp Epidemiol 2006; 27(6): 541-5.
19
   Schwartz KL, Kwong JC, Deeks SL, Campitelli MA, Jamieson FB,                26
                                                                                  Alexander EM, Travis S, Booms C, Kaiser A, Fry NK, Harrison TG, e.a.
   Marchand-Austin A, e.a. Effectiveness of pertussis vaccination and             Pertussis outbreak on a neonatal unit: identification of a healthcare
   duration of immunity. CMAJ 2016; 188(16): E399-E406.                           worker as the likely source. J Hosp Infect 2008; 69(2): 131-4.
20
   Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding. Kinkhoest. Rijksinstituut 27
                                                                                  Crameri S, Heininger U. Successful control of a pertussis outbreak in a
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                            Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie | pagina 12 van 13
   university children’s hospital. Int J Infect Dis 2008; 12(6): e85-7.
28
   Baugh V, McCarthy N. Outbreak of Bordetella pertussis among onco-
   logy nurse specialists. Occup Med (Lond) 2010; 60(5): 401-5.
29
   Sydnor E, Perl TM. Healthcare providers as sources of vaccine-preven-
   table diseases. Vaccine 2014; 32(38): 4814-22.
30
   Haviari S, Benet T, Saadatian-Elahi M, Andre P, Loulergue P, Vanhems
   P. Vaccination of healthcare workers: A review. Hum Vaccin Immuno-
   ther 2015; 11(11): 2522-37.
31
   Nakamura K, Kobayashi M, Yamamoto N, Tokuda K, Miura S, Abe Y,
   e.a. Pertussis outbreak among patients and healthcare workers in a
   provincial dialysis facility in Japan. J Hosp Infect 2016; 94(4): 341-5.
32
   STIKO. Empfehlungen der Standigen Impfkommission (STIKO) am
   Robert-Koch-Institut. Epidemiol Bull 2000; 2: 9-20.
33
   Advisory Committee on Immunization Practices, Centers for Disease
   Control and Prevention. Immunization of health-care personnel: recom-
   mendations of the Advisory Committee on Immunization Practices
   (ACIP). MMWR Recomm Rep 2011; 60(RR-7): 1-45.
34
   Maas JJ. Mondelinge mededeling. 2017.
        Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der
wetenschap ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Milieu;
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Economische Zaken. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen, en ontwikkelingen of trends
­signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
 De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
 benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
 U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. Werknemers en kinkhoest: criteria voor vaccinatie. Den Haag:
Gezondheidsraad, 2017; publicatienr. 2017/07.
Auteursrecht voorbehouden
         Gezondheidsraad | Nr. 2017/07
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>