<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Loodinname via
kraanwater
Gezondheidsrisico’s voor specifieke groepen
Samenvatting
                                            2 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Samenvatting                                                                                             Loodinname via kraanwater | pagina 2 van 5
 Blootstelling aan lood is schadelijk voor de      vergroten op hart- en vaataandoeningen en        concentraties in het kraanwater rond de 35 µg/l.
 gezondheid. In Nederland is de blootstelling aan  chronische nierziekte. Voor de risicobeoordeling De commissie schat dat er nog een honderd- tot
 lood de afgelopen decennia sterk gedaald,         van lood heeft de Europese voedselautoriteit     tweehonderdduizend huizen met loden leidingen
 vooral door de afname van lood in benzine.        EFSA ‘referentiepunten’ afgeleid: concentraties  kunnen zijn. Ook in huizen met nieuwe leidingen
 Rond de eeuwwisseling hebben drinkwater-          die gepaard gaan met nadelige effecten die als   of kranen kunnen de eerste maanden vergelijk-
 bedrijven op grote schaal de loden leidingen      eerste kunnen optreden bij langdurige bloot-     baar hoge loodconcentraties in het kraanwater
 buiten de woning vervangen, waardoor ook het      stelling aan lage loodconcentraties en relevant  optreden door tijdelijke afgifte van lood uit
 loodgehalte in kraanwater is teruggedrongen.      zijn voor de gezondheid. Het referentiepunt voor nieuwe materialen.
 Het Nederlandse kraanwater is over het alge-      een afname van 1 IQ-punt bij kinderen is zeven   Uit recente innameberekeningen van het
 meen van hoge kwaliteit en veilig om te drinken.  keer lager (strenger) dan de maximaal toelaat-   Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
 Een beperkt deel van de bevolking heeft echter    bare inname die de Wereldgezondheids-            (RIVM) blijkt dat de hoge blootstelling in huizen
 nog te maken met hoge blootstelling aan lood      organisatie in 1986 vaststelde, die de basis     met loden leidingen vooral risico’s meebrengt
 via het kraanwater uit loden binnenleidingen en   vormt voor de Europese en Nederlandse drink-     voor zuigelingen die flesvoeding krijgen, jonge
 loopt daardoor gezondheidsrisico’s. De            waternorm van 10 microgram per liter (µg/l).     kinderen tot een jaar of zeven en ongeborenen
 Commissie Signalering gezondheid en milieu                                                         (via hun zwangere moeder). Zuigelingen zijn
 van de Gezondheidsraad beschrijft in dit advies   Kleine groep heeft hoge blootstelling            extra kwetsbaar, omdat hun darm lood makke-
 waar de grootste risico’s zitten en doet aanbeve- Over het algemeen is het loodgehalte in het      lijker opneemt en hun hersenen sterk in ontwik-
 lingen voor maatregelen.                          Nederlandse kraanwater laag: rond 1 µg/l. Het    keling zijn. In woningen met loden leidingen
                                                   aantal overschrijdingen van de norm van 10 µg/l  overschrijdt de loodinname van deze gevoelige
 Schadelijke effecten bij lagere concentraties     is de afgelopen decennia gedaald; in 2016 werd   groepen het referentiepunt gemiddeld driemaal
 Er zijn sterke aanwijzingen dat een lage bloot-   de norm nog maar in ongeveer 1% van de           (jonge kinderen) tot dertien maal (flesgevoede
 stelling aan lood schadelijker is dan eerder      watermonsters overschreden. Hoge concentra-      zuigelingen). Dit kan gepaard gaan met een
 gedacht. Lood kan bij jonge kinderen leiden tot   ties blijven zich echter voordoen in huizen met  afname van 2 tot 5 IQ-punten. In huizen met
 een lager IQ en kan bij volwassenen het risico    loden binnenleidingen: daar bedragen de lood-    nieuwe leidingen en kranen kan een tijdelijk
1        Gezondheidsraad | Nr. 2019/18                                                                              2                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Samenvatting                                                                                             Loodinname via kraanwater | pagina 3 van 5
 verhoogde blootstelling aan lood plaatsvinden,   Drinkwaterrichtlijn te pleiten voor verlaging van partijen om de tafel te gaan om te komen tot
 die vooral risico’s oplevert voor flesgevoede    de drinkwaternorm tot maximaal 5 µg/l. Deze       een eenduidige communicatiestrategie hoe
 zuigelingen en ongeborenen als de leidingen niet waarde is in Nederland dan te hanteren als        ongewenst hoge blootstelling is te verminderen
 goed zijn doorgespoeld. Naar schatting omvat de  actiewaarde in meetprogramma’s om loden           en daarbij aansluiting te zoeken bij bestaande
 totale risicogroep enkele tienduizenden jonge    leidingen actief op te sporen. De commissie ziet  initiatieven.
 kinderen en enkele duizenden zwangeren die via   kansen voor het vervangen van loden leidingen
 kraanwater ongewenst hoog aan lood bloot-        bij de plannen voor verduurzaming van de
 gesteld kunnen worden. Aangezien kraanwater      woningvoorraad: dat is immers het moment
 in deze situaties tot 80% kan bijdragen aan de   waarop meer ingrijpende vervangingen van
 totale loodblootstelling, concludeert de         technische installaties en bouwmaterialen
 commissie dat maatregelen om de loodconcen-      kunnen worden gedaan. Zo lang loden leidingen
 tratie in kraanwater te reduceren effectief      niet vervangen zijn, adviseert de commissie
 kunnen zijn om de blootstelling aan lood en de   gebruikers van dergelijke panden om voor fles-
 daarmee gepaard gaande nadelige effecten op      gevoede zuigelingen, jonge kinderen tot een
 het IQ terug te dringen.                         jaar of zeven en zwangeren flessenwater te
                                                  gebruiken in plaats van kraanwater. Jonge
 Inzetten op bronmaatregelen                      gezinnen in huizen met nieuwe leidingen en
 De commissie adviseert primair in te zetten op   kranen beveelt de commissie aan om de eerste
 bronmaatregelen: sanering van de resterende      maanden na installatie de kraan na enkele uren
 loden leidingen, handhaven van nationale         stilstand door te spoelen. De adviezen van
 producteisen aan nieuwe leidingmaterialen en     RIVM en GGD zouden daartoe opnieuw onder
 kranen en inzet voor Europese producteisen. De   de aandacht moeten worden gebracht. Bij twijfel
 commissie adviseert om in de Europese            raadt zij aan metingen te laten doen. De
 discussie over de herziening van de Europese     commissie adviseert om met alle betrokken
2         Gezondheidsraad | Nr. 2019/18                                                                           2                                4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Samenvatting                       Loodinname via kraanwater | pagina 4 van 5
3     Gezondheidsraad | Nr. 2019/18         2                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap
 ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
 De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Waterstaat;
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen, en ontwikke-
 lingen of trends ­signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
 De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
 benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
 U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
 Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
 Gezondheidsraad. Loodinname via kraanwater. Den Haag: Gezondheidsraad, 2019;
 publicatienr. 2019/18.
 Infographic: Joris Fiselier
 Auteursrecht voorbehouden
4         Gezondheidsraad | Nr. 2019/18                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>