<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Vaccinatie tegen
meningokokken B: update
Aan: de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr. 2022/26, Den Haag, 12 oktober 2022
                                                               2 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Inhoud                                                       Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 2 van 27
 inhoud
      Samenvatting3                                  04 Advies18
                                                         4.1  Criteria uit het beoordelingskader voor vaccinaties    18
  01 Inleiding5                                         4.2  Onderzoeksaanbevelingen                                20
      1.1  Aanleiding en adviesvraag               5
      1.2  Leeswijzer                              6    Literatuur21
  02 Ziektelast7
      2.1  Meningokokkenziekte                     7
      2.2  Dragerschap en verspreiding             7
      2.3  Epidemiologie                           7
      2.4  Ziekte en sterfte door meningokokken B  9
  03 Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en
      kosteneffectiviteit10
      3.1  Werkzaamheid en effectiviteit          10
      3.2  Veiligheid                             13
      3.3  Kosteneffectiviteit                    15
1       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                        2                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Samenvatting                                                                               Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 3 van 27
 samenvatting
 In 2018 adviseerde de Gezondheidsraad            Ziektelast                                            langere termijn. Een van de beschikbare vaccins
 vaccinatie tegen meningokokken A, C, W en Y      Net als in 2018 stelt de commissie vast dat           (het 4CMenB-vaccin) biedt bescherming tegen
 wel op te nemen in het Rijksvaccinatie-          infectie met meningokokken B (MenB) een               de meerderheid van de circulerende
 programma (RVP) en vaccinatie tegen              zeer ernstige ziekte is, die kan leiden tot           MenB-stammen in Nederland bij jonge kinderen
 meningokokken B niet. Hoewel de ziektelast       hersenvliesontsteking en bloedvergiftiging en         en adolescenten. De effectiviteit van het vaccin
 van meningokokken B voldoende aanleiding         die fataal kan aflopen. Dat geeft volgens de          tegen alle circulerende MenB-stammen ligt naar
 gaf om vaccinatie te overwegen, waren er         commissie reden om vaccinatie van kinderen            schatting tussen 50 en 90%, waarbij de
 verschillende criteria uit het beoordelingskader en adolescenten sterk te overwegen. Het aantal        onzekerheidsmarges groot zijn, omdat het
 voor vaccinaties waaraan niet werd voldaan of    ziektegevallen is de afgelopen jaren laag:            aantal ziektegevallen klein is.
 die niet beoordeeld konden worden.               gemiddeld rond 75 gevallen per jaar in alle           Inmiddels is duidelijk dat vaccinatie geen effect
 De raad verwachtte dat heroverweging van de      leeftijdsgroepen samen. In 2021 waren er in           heeft op het dragerschap van de MenB-bacterie.
 vaccinatie na een jaar of drie zinvol zou zijn.  totaal 31 gevallen van MenB, waarvan 14 bij           Dat betekent dat vaccinatie niet leidt tot
 Inmiddels zijn er nieuwe gegevens over de        jonge kinderen en 10 bij adolescenten.                groepsbescherming.
 effectiviteit en de veiligheid van vaccinatie.   Tot 1 juli 2022 zijn er 6 gevallen geconstateerd
 Daarom heeft de staatssecretaris van             bij jonge kinderen en 15 bij adolescenten.            Kosteneffectiviteit
 Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de                                                             Vaccinatie tegen MenB heeft een zeer
 Gezondheidsraad gevraagd opnieuw advies uit      Werkzaamheid en effectiviteit                         ongunstige kosteneffectiviteitsratio. Dat komt
 te brengen over opname van vaccinatie tegen      Er zijn sinds 2018 geen nieuwe vaccins                omdat er op dit moment weinig ziektegevallen
 meningokokken B in het RVP.                      gekomen. Wel is bevestigd dat de twee                 zijn, de vaccinprijs zeer hoog is en vaccinatie
                                                  bestaande vaccins voldoende werkzaam zijn, al         geen groepsbescherming biedt.
                                                  zijn er weinig gegevens over de bescherming op
2        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                 2                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Samenvatting                                                                               Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 4 van 27
 Veiligheid                                         moeten worden. Vanwege de onzekerheden              aantal ziektegevallen of een nieuw vaccin.
 Vaccinatie tegen MenB leidt vooral bij jonge       over de te behalen gezondheidswinst en de           De commissie beveelt aan te onderzoeken
 kinderen tot relatief veel tijdelijke bijwerkingen nadelen is de aanvaardbaarheid op populatie-        welke invloed de bijwerkingen van vaccinatie en
 zoals een reactie op de prikplek of koorts.        niveau moeilijk te bepalen. Voor individuen zou     het profylactisch paracetamolgebruik hebben op
 Bij zeer jonge kinderen is koorts vaak aanleiding  de verhouding tussen nut en nadelen wel             de bereidheid van ouders om hun kind tegen
 tot ziekenhuisopname en medisch handelen.          gunstig kunnen zijn.                                MenB te laten vaccineren, en op de vaccinatie-
 Vooral als het vaccin tegelijk met andere vaccins                                                      bereidheid in het algemeen.
 wordt toegediend treden dergelijke bijwerkingen    Advies
 op. Wel kan het gelijktijdig gebruik van           De commissie adviseert vaccinatie tegen MenB        Individuele ouders kunnen er voor kiezen om
 paracetamol deze kans verminderen.                 vooralsnog niet op te nemen in het RVP. Voor        hun kind tegen MenB te laten vaccineren buiten
                                                    jonge kinderen zijn vooral het lage aantal          het RVP om. De commissie vindt het van belang
 Aanvaardbaarheid                                   ziektegevallen in combinatie met de                 dat deze vaccinatie maximaal bekend en
 De aanvaardbaarheid van vaccinatie in een          bijwerkingen en de zeer hoge incrementele           toegankelijk is voor de mensen die er gebruik
 publiek vaccinatieprogramma wordt bepaald          kosteneffectiviteitsratio doorslaggevend om         van willen maken. De commissie merkt op dat
 door afweging van het nut en de nadelen van        momenteel niet alle jonge kinderen te               het toegankelijk maken van MenB-vaccinatie
 vaccinatie. Op populatieniveau is de               vaccineren tegen MenB. Voor adolescenten is         zonder verdere maatregelen kan leiden tot
 gezondheidswinst beperkt, doordat de ziekte        het aantal ziektegevallen nog lager. Daarbij is     zorgongelijkheid, omdat ervoor betaald moet
 weinig voorkomt en er onzekerheid is over de       onzeker of de bescherming voldoende lang            worden. Mensen met een verhoogd risico op
 mate van effectiviteit. Omdat het vaccin vaker     aanhoudt en leidt vaccinatie niet tot               meningokokkenziekte – dat zijn mensen met
 bijwerkingen geeft dan andere vaccins uit het      groepsbescherming.                                  een aangeboren complementdeficiëntie, een
 RVP, is niet goed te voorspellen hoe dit in een                                                        indicatie voor gebruik van het geneesmiddel
 publiek vaccinatieprogramma zal uitpakken.         Er zijn verschillende redenen die aanleiding        eculizumab, of (functionele) hypo-/asplenie –
 Daarnaast neemt de belasting ook toe, omdat er     kunnen geven het advies in de toekomst te           komen reeds in aanmerking voor
 minimaal twee prikken aan het RVP toegevoegd       heroverwegen, zoals een toename van het             MenB-vaccinatie via de Zorgverzekeringswet.
3        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                 2                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 01 | Inleiding                                                                      Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 5 van 27
 01 inleiding                                                               vinden achter in dit advies. De adviesaanvraag van de staatssecretaris
                                                                            staat op www.gezondheidsraad.nl.
 1.1     Aanleiding en adviesvraag
 In 2018 heeft de Gezondheidsraad geadviseerd over vaccinatie tegen            Advies uit 2018 over meningokokken B
 meningokokken.1 De raad adviseerde vaccinatie tegen meningokokken             Ten tijde van het advies uit 2018 was er nog onzekerheid over de effectiviteit van
 serogroepen A, C, W en Y op te nemen in het Rijksvaccinatieprogramma          vaccinatie, bij zowel jonge kinderen als adolescenten. Bij jonge kinderen was het
 (RVP). De raad adviseerde tegelijk om vaccinatie tegen meningokokken          enig beschikbare vaccin relatief reactogeen, met een verhoogde kans op koorts
                                                                               en ziekenhuisopnames. Ook zou vaccinatie bij jonge kinderen leiden tot een
 serogroep B niet op te nemen in het RVP. Hoewel de ziektelast voldoende
                                                                               aanzienlijke uitbreiding van het aantal inentingen in het eerste levensjaar, wat de
 aanleiding gaf om vaccinatie te overwegen, waren er verschillende criteria
                                                                               belasting van het RVP vergroot. Vanwege de onzekerheid over de effectiviteit kon
 uit het beoordelingskader voor vaccinaties waaraan niet werd voldaan of       de aanvaardbaarheid van vaccinatie niet beoordeeld worden. De kosten-
 die niet beoordeeld konden worden (zie kaders). De raad vond dat              effectiviteit was ongunstig, met een geschatte kosteneffectiviteitsratio van rond
 vaccinatie heroverwogen kon worden als het aantal ziektegevallen hoger        de €300.000 per QALY (quality-adjusted life year). Bij adolescenten was, naast de
                                                                               effectiviteit, de werkzaamheid op langere termijn onzeker en was niet duidelijk of
 zou zijn, er een nieuw en minder reactogeen vaccin beschikbaar is, of
                                                                               vaccinatie kon leiden tot groepsbescherming. Daarnaast zou de kosteneffectiviteit
 wanneer er meer evidentie beschikbaar is over de effectiviteit van
                                                                               waarschijnlijk ongunstig zijn, door het lage aantal infecties en de beperkte mate
 vaccinatie. De raad verwachtte de nieuwe evidentie na ongeveer drie jaar.     van groepsbescherming die verwacht werd. De optelsom van de argumenten
 De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft         leidde tot het advies om vaccinatie tegen meningokokken B niet op te nemen in
 de Gezondheidsraad nu verzocht opnieuw advies uit te brengen over             het RVP.
 opname van vaccinatie tegen meningokokken B in het RVP.
 De staatssecretaris vraagt de raad hierbij de huidige stand van zaken te   Werkwijze
 geven over de effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit.            De commissie baseert zich in eerste instantie op peer-reviewed
                                                                            publicaties uit wetenschappelijke tijdschriften, waarbij zoveel mogelijk
 Dit advies is opgesteld door de Commissie Vaccinaties en op 12 oktober     gebruik gemaakt wordt van systematische literatuurstudies en
 2022 door de voorzitter van de Gezondheidsraad aangeboden aan de           meta-analyses. Daarnaast heeft zij de beschikking over een
 staatssecretaris van VWS. De samenstelling van de commissie is te          overzichtsrapport dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
4        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                       2                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 01 | Inleiding                                                               Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 6 van 27
 (RIVM) voor de commissie heeft opgesteld en waarin de nieuwe          In hoofdstuk 4 bespreekt de commissie de aanvaardbaarheid van
 wetenschappelijke literatuur (sinds 2018) staat samengevat.2          vaccinatie en formuleert zij haar advies.
 De commissie heeft een hoorzitting georganiseerd en daarvoor
 vertegenwoordigers uitgenodigd van de Nederlandse Vereniging             Het kader voor advisering over vaccinaties
 Kindergeneeskunde, de Nederlandse Meningitis Stichting, de               De Gezondheidsraad hanteert een vast kader voor de advisering over vaccinaties
 Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken en andere deskundigen.           om te bepalen of een vaccinatie een plek in een publiek programma moet krijgen,
 Tijdens deze hoorzitting hebben de aanwezige vertegenwoordigers          als essentiële zorg kan worden aangemerkt, of individuele zorg is (voor eigen
                                                                          rekening).3 Daarbij beoordeelt de raad of er sprake is van een aanmerkelijke
 hun standpunt met de commissie gedeeld en de commissie heeft deze
                                                                          ziektelast en, of vaccinatie effectief, veilig, aanvaardbaar en doelmatig is.
 betrokken in haar advies. Het verslag van de hoorzitting is te vinden
                                                                          Is dat het geval, dan komt een vaccinatie volgens de Gezondheidsraad mogelijk
 op de website van de Gezondheidsraad.                                    in aanmerking voor invoering. Vervolgens is de vraag welke rol de overheid
                                                                          daarbij zou moeten spelen. Bij de bepaling welke overheidsbemoeienis
 De commissie heeft geen specifieke data over Caribisch Nederland tot     aangewezen is, gelden twee uitgangspunten. De eerste is de taak die de
                                                                          overheid heeft in de bescherming van de bevolking en het maatschappelijk leven.
 haar beschikking en heeft daarom eerst de situatie voor Europees
                                                                          Daaruit volgt dat de overheid een duidelijkere rol heeft naarmate een infectie
 Nederland beoordeeld en daarna bekeken of er reden was om af te
                                                                          door het besmettelijke karakter een belemmering kan vormen voor het
 wijken voor het Caribisch gebied. Dit bleek niet het geval te zijn.      maatschappelijke leven en individuen zichzelf moeilijk kunnen beschermen.
                                                                          Dan is er reden om een vaccinatie op te nemen in een publiek programma.
 1.2    Leeswijzer                                                        Het tweede uitgangspunt is het streven van de overheid naar een rechtvaardige
                                                                          verdeling van zorg. Dat geldt wanneer sprake is van essentiële zorg, waarbij van
 Hoofdstuk 2 beschrijft de ziektelast en epidemiologie van ziekte
                                                                          belang is dat de groepen voor wie bescherming het meest urgent is ook
 veroorzaakt door meningokokken B. Een aanmerkelijke ziektelast is
                                                                          daadwerkelijk beschermd worden.
 het eerste criterium waaraan moet worden voldaan om vaccinatie te
 overwegen. In hoofdstuk 3 toetst de commissie de andere criteria die     Het complete Beoordelingskader voor vaccinaties staat op
 gelden bij vaccinatie: de werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en     www.gezondheidsraad.nl.
 kosteneffectiviteit van vaccinatie tegen meningokokken B.
5       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                      2                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 02 | Ziektelast                                                                 Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 7 van 27
 02 ziektelast                                                              gehoor, leer-, concentratie- en gedragsproblemen, amputatie van
                                                                            ledematen en chronische pijn.
 Meningokokkenziekte is een ernstige infectieziekte die hersenvlies-
 ontsteking en/of bloedvergiftiging kan veroorzaken. De ziekte wordt        2.2     Dragerschap en verspreiding
 veroorzaakt door de meningokokbacterie, waarvan verschillende typen        Mensen zijn de enige dragers van de meningokokkenbacterie.
 (serogroepen) bestaan. Het totaal aantal ziektegevallen door serogroep B   Het dragerschap van de meningokok is het hoogst bij adolescenten:
 is de afgelopen 10 jaar laag: gemiddeld rond 75 gevallen per jaar.         naar schatting draagt 10 tot 25% van de adolescenten de bacterie bij
 De infectie komt het meest voor bij jonge kinderen en adolescenten.        zich.5 Bij jonge kinderen en volwassenen is dit ongeveer 5%. De duur
 In 2021 waren er 14 gevallen bij jonge kinderen en 10 bij adolescenten.    van dragerschap varieert van enkele dagen tot meerdere maanden.
 Tot 1 juli 2022 zijn er 6 gevallen geconstateerd bij jonge kinderen en 15  Wanneer een invasieve infectie ontstaat, gebeurt dit meestal binnen
 bij adolescenten.                                                          14 dagen na besmetting. De bacterie verspreidt zich door de lucht via
                                                                            druppeltjes uit de neus- en keelholte bij hoesten en niezen of via direct
 2.1     Meningokokkenziekte                                                contact zoals bij zoenen.
 Meningokokkenziekte wordt veroorzaakt door een infectie met de bacterie
 Neisseria meningitidis. Mensen dragen de bacterie bij zich in de           2.3     Epidemiologie
 nasofarynx (het gedeelte achter de neusholte). Meestal leidt dit niet tot  Er zijn zes verschillende serogroepen van meningokokken die
 ziekte, maar wanneer de bacterie wel invasief wordt en de hersenvliezen    verantwoordelijk zijn voor vrijwel alle ziektegevallen wereldwijd: A, B, C,
 of bloedbaan bereikt, kan dat resulteren in meningitis (hersenvlies-       W, X en Y. In Nederland zijn serogroepen B, C en W tot op heden de
 ontsteking), sepsis (bloedvergiftiging) of een combinatie van beide.       meest voorkomende geweest. In de afgelopen jaren veroorzaakten deze
 Zonder behandeling verloopt een invasieve infectie vrijwel altijd fataal.  serogroepen in totaal tussen de 80 en 160 ziektegevallen per jaar.
 Een snelle en adequate behandeling is essentieel, maar zelfs dan overlijdt Tegen meningokokken C en W wordt vaccinatie aangeboden voor
 gemiddeld 5 tot 10% van de patiënten.4 Bij herstel kan de ziekte           kinderen van 14 maanden en 14 jaar. Hiervoor wordt sinds 2018 een
 levenslange beperkingen veroorzaken zoals schade aan zicht en              gecombineerd vaccin gebruikt dat beschermt tegen meningokokken A, C,
                                                                            W en Y. Als gevolg van vaccinatie en de maatregelen die van kracht
6        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                 2                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 02 | Ziektelast                                                                 Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 8 van 27
 waren vanwege de COVID-19-pandemie, is het aantal ziektegevallen
 gedaald. In 2019 waren er in totaal 159 gevallen, in 2020 waren dat er 68
 en afgelopen jaar 37. Daarvan werden er respectievelijk 71, 40 en 31
 veroorzaakt door meningokokken B (MenB).
 Vanwege vaccinatie tegen meningokokken A, C, W en Y, is het
 percentage van het aantal ziektegevallen dat veroorzaakt wordt door
 MenB in de laatste jaren toegenomen. In de jaren 2016-2018 werd
 gemiddeld ongeveer 40% van de ziektegevallen veroorzaakt door MenB.
 In 2021 was dat percentage 86% (31 van 37 ziektegevallen). Het aantal
 nieuwe ziektegevallen (de incidentie) van MenB was daarentegen de
 afgelopen jaren vrij stabiel (zie figuur 1). Tussen 2011 en 2019 lag de
 incidentie rond 0,4 per 100.000 personen. In 2020 en 2021 nam dit af
 naar ongeveer 0,2 per 100.000 personen. Dit komt waarschijnlijk door de
 COVID-19-maatregelen. In het eerste half jaar van 2022 (data tot 1 juli)
 nam de incidentie weer iets toe naar 0,36 per 100.000 personen.
 De incidentie over het eerste half jaar is echter geen betrouwbare        Figuur 1 Aantal ziektegevallen en incidentie van MenB tussen 2011 en 2022 in de
                                                                           hele bevolking (kinderen en volwassenen). De incidentie over het eerste half jaar van
 voorspeller van de trend, vanwege het seizoenspatroon van
                                                                           2022 is geen betrouwbare voorspeller van de trend, vanwege het seizoenspatroon van
 meningokokkenziekte.                                                      meningokokkenziekte.
                                                                           De incidentie van MenB is het hoogst onder kinderen jonger dan 5 jaar,
                                                                           gevolgd door adolescenten. Voor de COVID-19-periode was de incidentie
                                                                           bij jonge kinderen ongeveer 2,5 per 100.000. Dit is in 2021 gedaald naar
                                                                           1,6 per 100.000. Bij adolescenten was pre-COVID-19 de incidentie 0,9 per
7       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                    2                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 02 | Ziektelast                                                                      Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 9 van 27
100.000 en in 2021 was deze 0,5 per 100.000. Omgerekend betekent          (zie tabel 1).2 Er werd onderscheid gemaakt tussen mild en ernstig
dit dat er in 2021 14 ziektegevallen waren bij jonge kinderen en 10 bij   restletsel, waarbij bijvoorbeeld doofheid en amputatie als ernstig werd
adolescenten. Tot 1 juli 2022 zijn er 6 gevallen geconstateerd bij jonge  gedefinieerd en gehoorschade als mild. Uit de analyse blijkt dat er direct
kinderen en 15 bij adolescenten.                                          na ziekenhuisopname bij MenB minder vaak dan bij andere serogroepen
                                                                          sprake is van ernstig restletsel, en ongeveer even vaak van milde
2.4      Ziekte en sterfte door meningokokken B                           restverschijnselen. Een jaar na ziekenhuisopname werden bij alle
Het beloop, de sterfte en restverschijnselen van meningokokkenziekte      serogroepen nog ongeveer even vaak milde of ernstige restverschijnselen
verschillen per serogroep. Dat heeft te maken met de mate waarin een      gezien. De gegevens moeten echter met voorzichtigheid worden
bepaalde serogroep leidt tot meningitis, sepsis of een combinatie van     geïnterpreteerd, omdat de absolute aantallen klein zijn en verschillen
beide. Vooropgesteld, meningokokkenziekte is dus, ongeacht de             per serogroep.
serogroep, een (zeer) ernstige ziekte. Gegevens uit de periode 2015-2021
van ruim 800 Nederlandse patiënten laten zien dat ongeveer 5% van de      Tabel 1 Restverschijnselen per serogroep
patiënten met MenB overleed (20 van 430 patiënten).2 Dit is lager dan het   Milde restverschijnselena          Direct na ziekenhuisopname              Eén jaar later
                                                                            Serogroep B                        42%                  (57/137) b
                                                                                                                                                       24%               (30/123)
sterftepercentage onder patiënten met meningokokken C, W en Y, dat op
                                                                            Serogroep C                        50%                  (6/12)             18%               (2/11)
15% lag (59 van 382 patiënten). Een overzicht van 278 Nederlandse           Serogroep W                        37%                  (23/63)            22%               (13/59)
                                                                            Serogroep Y                        45%                  (14/31)            25%               (6/24)
patiënten geeft de ziektelast per serogroep in de periode 2011-2020
                                                                            Ernstige restverschijnselenc Direct na ziekenhuisopname                    Eén jaar later
weer.2 MenB leidde in 40% van de ziektegevallen tot ziekenhuisopname
                                                                            Serogroep B                        6%                   (8/137)            2%                (3/123)
langer dan 10 dagen. In 37% van die gevallen was er sprake van een          Serogroep C                        8%                   (1/12)             9%                (1/11)
                                                                            Serogroep W                        21%                  (13/63)            7%                (4/59)
opname op de intensive care (IC), die in bijna de helft van de gevallen 4
                                                                            Serogroep Y                        13%                  (4/31)             8%                (2/24)
dagen of langer duurde. Deze uitkomsten zijn gunstiger vergeleken met
                                                                          a
                                                                             Onder milde restverschijnselen werden alle niet-ernstige beperkingen verstaan zoals vormen van gehoorschade,
ziekte veroorzaakt door meningokokken C, W en Y, die vaker leidt tot         concentratieproblemen, motorische beperkingen en chronische pijn.
                                                                          b
                                                                             Onder ernstige restverschijnselen werden verstaan levenslange beperkingen zoals doofheid, mentale retardatie,
meer langdurige ziekenhuis- of IC-opname. De verschillen zijn echter niet    amputatie en epilepsie.
                                                                          c
                                                                             Tussen haakjes staan de absolute aantallen.
statistisch significant, mogelijk vanwege de kleine aantallen. Er is ook
gekeken naar restletsel direct na ziekenhuisopname en een jaar later
8        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                                  2                                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit               Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 10 van 27
 03 werkzaamheid, effectiviteit,                                               ontwikkeling van auto-antistoffen (antistoffen die zich tegen lichaamseigen
                                                                               eiwitten of cellen richten).6 Voor MenB worden daarom vaccins van een
           veiligheid en kosteneffectiviteit                                   ander type gebruikt. Deze bevatten verschillende eiwitten die voorkomen
                                                                               op het oppervlak van serogroep B meningokokken en die een immuun-
 Er zijn sinds 2018 nieuwe gegevens beschikbaar gekomen over                   respons opwekken. Verschillende MenB-stammen brengen deze eiwitten
 vaccinatie tegen MenB. De werkzaamheid van vaccinatie is verder               in verschillende mate tot expressie; daarom zijn de vaccins niet in
 bevestigd. De effectiviteit blijkt 53 tot 94% in landen waar publieke         dezelfde mate werkzaam tegen alle circulerende MenB-stammen.
 MenB-vaccinatie is ingevoerd. Het populatie-effect wordt geschat tussen       Tegelijkertijd zijn de eiwitten niet specifiek voor serogroep B en kunnen ze
 31 en 86%. Ook is duidelijk geworden dat vaccinatie niet beschermt tegen      zich dus ook bevinden op het oppervlak van andere serogroepen.
 dragerschap en daarom geen groepsbescherming geeft. Koorts komt               Een vaccin dat is ontwikkeld tegen verschillende MenB-stammen, zou
 vaak voor na vaccinatie, met name bij jonge kinderen en als het vaccin        daarom mogelijk ook bescherming kunnen bieden tegen andere
 gelijktijdig met andere vaccins wordt gegeven. Koorts leidt bij zeer jonge    serogroepen (kruisbescherming).
 kinderen vaak tot medisch handelen en/of ziekenhuisopname.
 Vaccinatie tegen MenB heeft bij een aanhoudende lage incidentie een           Er zijn in Nederland twee MenB-vaccins beschikbaar, die door het
 zeer ongunstige kosteneffectiviteitsratio.                                    Europees medicijnagentschap EMA positief zijn beoordeeld.
                                                                               Het 4CMenB-vaccin (Bexsero®) is te gebruiken vanaf 2 maanden, dan zijn
 3.1      Werkzaamheid en effectiviteit                                        twee primaire doseringen plus een booster nodig. Vanaf 2 jaar zijn twee
 3.1.1    Vaccins tegen MenB                                                   primaire doses voldoende, eventueel met booster als er een blijvend risico
 Meningokokken worden op basis van polysachariden op het kapsel                op blootstelling is.7,8 Het MenB-fHbp-vaccin (Trumenba®) is te gebruiken
 onderverdeeld in verschillende serogroepen. De polysachariden worden          vanaf 10 jaar en bestaat uit twee primaire doses.9,10
 gebruikt in vaccins, zodat die vaccins gericht werken tegen bepaalde          De werkzaamheid van vaccins tegen MenB wordt niet bepaald aan de
 serogroepen. De structuur van de MenB-polysacharide lijkt echter op           hand van observationeel onderzoek, maar door antistofniveaus in het
 bepaalde humane polysachariden, waardoor vaccins met dit                      bloed van gevaccineerde mensen te meten. Om de werkzaamheid van
 polysacharide weinig immuunrespons opwekken en de kans bestaat op             de vaccins te bepalen wordt gebruikgemaakt van verschillende
9         Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                    2                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit              Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 11 van 27
 MenB-referentiestammen die elk horen bij de antigenen in het vaccin.          antistofniveaus gekeken: 29% tot 84% van de gevaccineerden had
 In de meeste studies wordt voor elk van die referentiestammen het             beschermende antistofniveaus tegen de referentiestammen.23
 percentage gepresenteerd van gevaccineerden bij wie het vaccin
 immunogeen was (een afweerreactie opriep). De referentiestammen               4CMenB-vaccin biedt bij kinderen jonger dan 5 jaar bescherming tegen
 representeren de meeste van de circulerende MenB-stammen in Europa,           ongeveer 80% van de stammen die in de periode 2019-2021 in Nederland
 Canada en de Verenigde Staten (VS).7,9,11,12                                  circuleerden. Bij adolescenten (15-24 jaar) biedt het vaccin bescherming
                                                                               tegen ongeveer 90% van de circulerende stammen.2 Dat vaccinatie bij
 Een aantal Europese landen heeft een publiek vaccinatieprogramma voor         jonge kinderen tegen minder stammen bescherming biedt, komt
 kinderen jonger dan twee jaar: het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Italië,      waarschijnlijk doordat er bij hen meer verschillende stammen circuleren.24
 Portugal, Malta en Litouwen.2,13 In Oostenrijk wordt vaccinatie wel
 geadviseerd, maar niet vergoed. Frankrijk heeft recent besloten               In 2018 was nog onduidelijk of vaccinatie tegen MenB ook kan
 vaccinatie aan te bieden aan zuigelingen.14 De meeste Europese landen         beschermen tegen dragerschap en daardoor kan leiden tot
 zien (vooralsnog) af van een publiek vaccinatieprogramma. Net als in          groepsbescherming. Uit een recent verschenen meta-analyse blijkt dat
 Nederland zijn er landen waar vaccinatie wel wordt aangeboden aan             beide MenB-vaccins geen effect hebben op dragerschap en dus ook
 risicogroepen (zoals in België, Duitsland en Spanje).15-18                    geen groepsbescherming geven.25,26
 3.1.2   Werkzaamheid                                                          In 2018 was de verwachting dat MenB-vaccins in enige mate bescherming
 In het advies uit 2018 werd geconcludeerd dat de beide MenB-vaccins           zouden bieden tegen andere serogroepen (kruisbescherming).
 werkzaam zijn: vaccinatie leidt tot beschermende antistofniveaus bij          Inmiddels blijkt dat de mate van kruisbescherming lastig te bepalen is.27
 ongeveer 80% van de gevaccineerden.19-22 In studies die na 2018 zijn          In het Verenigd Koninkrijk (VK) wordt geschat dat MenB-vaccinatie van
 verschenen wordt de werkzaamheid verder bevestigd. Enkele studies             zuigelingen tot minder MenW-ziektegevallen kan leiden (adjusted
 beschreven de antistofniveaus tot maximaal 4 jaar na vaccinatie.              incidence rate ratio 0,31; BI 0,20-0,67).28 Voor Nederland is de toe-
 Eén nieuwe studie naar 4CMenB (twee doses) heeft na 7,5 jaar naar             gevoegde waarde van eventuele kruisbescherming beperkt, omdat er
                                                                               al tegen MenA, C, W en Y wordt gevaccineerd.
10      Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                    2                               12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit                   Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 12 van 27
   Effectmaten en betrouwbaarheidsinterval
                                                                                  effectiviteit en het populatie-effect van het 4CMenB-vaccin verschenen
   In de studies naar MenB-vaccins worden verschillende uitkomstmaten gebruikt
                                                                                  uit landen met een publiek vaccinatieprogramma tegen MenB (zie tabel 2
   waarmee het effect van de vaccinatie wordt geschat zoals de (aangepaste) risk
   ratio, incidence rate ratio, rate ratio en adjusted rate ratio. Deze geven de  op de volgende pagina). Omdat vaccinatie tegen MenB geen groeps-
   verhouding weer van de risico’s of aantallen uitkomsten (bijvoorbeeld aantal   bescherming geeft, wordt het populatie-effect bepaald door een
   ziekenhuisopnames of aantal infectiegevallen) tussen twee groepen (meestal     combinatie van de effectiviteit en de vaccinatiegraad. De studies laten
   de groep die wel gevaccineerd is versus de groep die niet gevaccineerd is).
                                                                                  zien dat vaccinatie 53% tot 94% effectief is in het tegengaan van
                                                                                  MenB.31-36 Hierbij gaat het om de effectiviteit tegen alle circulerende
   Daarbij worden ook de betrouwbaarheidsintervallen genoemd.
   Een betrouwbaarheidsinterval (BI) is een statistische maat die aangeeft hoe    MenB-stammen. De effectiviteit is hoger als in de berekening alleen de
   waarschijnlijk een bepaalde onderzoeksuitkomst is. In dit advies wordt telkens ziektegevallen worden meegenomen die zijn veroorzaakt door één van
   het 95%-betrouwbaarheidsinterval gebruikt. Hoe dichter deze waarden bij elkaar de referentiestammen in het vaccin.37 De effectiviteit is in het algemeen
   liggen, hoe preciezer de geschatte waarde van de uitkomstmaat is.
                                                                                  ook hoger als de vaccinatiegraad hoger is of er meer doses worden
                                                                                  toegediend. Een precies getal voor de effectiviteit is niet te geven, omdat
 Effectiviteit                                                                    het aantal ziektegevallen klein is en de onzekerheidsmarges groot.
 De effectiviteit van een vaccin wordt op twee niveaus beschreven:                De commissie schat op basis van de gegevens uit het buitenland (tabel
 • de reductie van de ziektelast binnen een gevaccineerde populatie,              2), dat de effectiviteit in Nederland bij 3 doses ongeveer 70 à 80% kan
    nadat het vaccin beschikbaar gesteld is buiten een gecontroleerde             zijn. Het populatie-effect in landen waar vaccinatie is ingevoerd, varieert
    onderzoeksetting;                                                             van 31 tot 86%. Deze schattingen hebben net als de schattingen van
 • de reductie van ziektelast in de gehele populatie (populatie-effect), na       de effectiviteit, grote onzekerheidsmarges vanwege kleine aantallen
    invoering van een vaccinatieprogramma, hiervoor wordt ook de term             ziektegevallen.31-36 Er zijn geen gegevens over de effectiviteit en het
    impact gebruikt.                                                              populatie-effect van het MenB-fHbp-vaccin, omdat dit vaccin niet in
 Ten tijde van het advies uit 2018 waren er twee studies beschikbaar over         algemene vaccinatieprogramma’s wordt gebruikt.
 de effectiviteit van 4CMenB.29,30 De onzekerheidsmarges (betrouwbaar-
 heidsintervallen) waren groot vanwege kleine aantallen ziektegevallen en
 korte follow-up periode. Er zijn intussen zes nieuwe studies naar de
11       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                        2                               13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit                                    Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 13 van 27
 Tabel 2 Effectiviteitsstudies van publieke vaccinatieprogramma’s uit landen waar met het 4CMenB-vaccin wordt gevaccineerd
  Land                  Leeftijd vaccinatie   Incidentie start        Aantal doses Observatieperiode     Vaccinatiegraad    Effectiviteit tegen MenB (95% BI) Populatie-effect (95% BI)
                                              vaccinatie
                                              (per 100.000)
  VK31                  2 tot 12 maanden      4,5 (1 tot 4 jarigen)   2            3 jaar                93%                53% (-34 tot 83)                  75% (64 tot 81)
  VK  31
                        2 tot 12 maanden      4,5 (1 tot 4 jarigen)   3            3 jaar                88%                59% (-31 tot 87)                  75% (64 tot 81)
  Italië 32
                        2 tot 12 maanden      1,9 (0 tot 4 jarigen)   4            4 jaar                84%                94% (55 tot 99)                   68% (10 tot 89)
  Italië 32
                        7 tot 15 maanden      1,9 (0 tot 5 jarigen)   3            3 jaar                82%                91% (60 tot 98)                   31% (-56 tot 69)
  Australië 36
                        0 tot 3 jaar          4,7 (1 tot 4 jarigen)   2            2 jaar                79 tot 95%         94% (37 tot 99)                   60% (aIRR* 0,40; 0,23 tot 0,69)
                                                                                                                                                              (0 tot 1 jarigen)
  Portugal 33           2 maanden tot 5 jaar  2,6 (1 tot 4 jarigen)   2 tot 4      5 jaar                Onbekend           79% (45 tot 92)                   Onbekend
  Canada    34
                        2 maanden tot 20 jaar 11,4 (0 tot 20 jarigen) 2 tot 4      4 jaar                83%                79% (-231 tot 99)                 86% (-2 tot 98)
  Australië 35
                        15 tot 16 jaar        2,8 (0 tot 25 jarigen)  2            2 jaar                62%                Er waren geen MenB gevallen       71% (15 tot 90)
  Australië36           15 tot 20 jaar        4,8 (15 tot 18 jarigen) 2            2 jaar                10 tot 77%         Er waren geen MenB gevallen       73% (aIRR* 0,27; 0,06 tot 1,16)
                                                                                                                                                              (15 tot 18 jarigen)
 * adjusted incidence rate ratio
 3.2         Veiligheid                                                                            een bijwerking van een vaccin is of aan toeval te wijten is, zijn
 Vaccins worden alleen tot de markt toegelaten als ze door het EMA                                 experimentele onderzoeken nodig waarbij een vergelijking wordt gemaakt
 voldoende veilig zijn bevonden op grond van de resultaten uit klinische                           met een placebo of een controlevaccin, of observationele onderzoeken
 trials. Dat neemt niet weg dat vaccins – net als alle geneesmiddelen –                            met grote aantallen deelnemers. Bij het beoordelen van de veiligheid van
 bijwerkingen hebben. Omdat vaccinatie een ontstekingsreactie opwekt, is                           vaccins richt de commissie zich zowel op de kans op (zeldzame) ernstige
 vaak sprake van bijbehorende symptomen zoals vermoeidheid,                                        bijwerkingen als op reactogene bijwerkingen.
 prikkelbaarheid, koorts (systemische reacties) en pijn, roodheid en
 zwelling op de plek van de injectie (lokale reacties). Deze reacties, die                         3.2.1   Veiligheid 4CMenB-vaccin
 van voorbijgaande aard zijn, worden aangeduid met de term                                         Studies die voor het advies uit 2018 verschenen lieten een toename zien
 reactogeniciteit. In zeldzame gevallen treden ernstigere symptomen                                in ziekenhuisopnames en medisch ingrijpen vanwege hoge koorts bij
 (serious adverse events, SAE) op na vaccinatie, zoals een epileptische                            gevaccineerde zuigelingen, ondanks profylactisch gebruik van
 aanval of convulsie. Om vast te stellen of een symptoom daadwerkelijk                             paracetamol.38-43 In een nadien verschenen active surveillance-studie
12          Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                                         2                                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit                Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 14 van 27
 bij ongeveer 2.000 kinderen jonger dan 2 jaar in Canada werd gevonden         bijwerkingen na vaccinatie.46 41% had betrekking op lokale reacties
 dat in de week na vaccinatie 2 tot 4% van de kinderen een medisch             en 40% op koorts. De kinderen kregen het advies om profylactisch
 consult zocht, voor onder andere (hoge) koorts. Een deel van de               paracetamol te gebruiken. De geobserveerde meldingen van ziekte van
 kinderen (0,3%, ongeveer 5 kinderen) werd na de eerste of tweede dosis        Kawasaki, epileptische aanvallen, en plotselinge overlijdens na vaccinatie
 opgenomen in het ziekenhuis, maar het is onbekend of dit verband              verschilden in aantal niet van de verwachtte meldingen, gebaseerd op
 houdt met de vaccinatie.44 De meeste kinderen hadden profylactisch            achtergrondincidenties en het aantal gevaccineerde kinderen. Ook op
 paracetamol gebruikt (90%) en tussen ongeveer 40% tot 80% kreeg               basis van een andere gegevens van dezelfde populatie (107.231
 gelijktijdig een ander vaccin toegediend. Deze studie toont verder aan        kinderen) verschilde de incidentieratio van de ziekte van Kawasaki niet
 dat 18-22% van de kinderen jonger dan 2 jaar koorts kreeg na de primaire      van de achtergrondincidentie.48 Wel werd een hogere incidentieratio (IR)
 drie doses. Het gebruik van tenminste twee doses paracetamol verlaagde        gevonden dan verwacht voor epileptische aanvallen (IR 1,43 (1,02-2,02))
 de kans op koorts met de helft tot een derde. Het gelijktijdig toedienen van  en koortsstuipen (IR 1,72 (1,08-2,75)). Het is onduidelijk waarom de resul-
 andere vaccins verdubbelde de kans op koorts bij kinderen jonger dan 2        taten ten aanzien van epileptische aanvallen verschillen tussen deze twee
 jaar. In een langere follow-up van deze studie werden 4 gevallen van          studies.46,48 Beide studies concluderen dat vaccinatie met het 4CMenB-
 nefrotisch syndroom (een nieraandoening) gevonden. Vergeleken met een         vaccin veilig is.
 controleregio of -periode was de incidentie van nefrotisch syndroom 4 tot
 8 keer hoger, namelijk een incidentie van 17,7 (BI 5,6-42,7) per 100.000      Bij oudere kinderen en adolescenten werden in passieve surveillance-
 gevaccineerde kinderen van 1 tot 9 jaar oud).45 Echter, een causaal           systemen mogelijke bijwerkingen gemeld.49,50 In de VS waar 10 tot
 verband met vaccinatie kan niet worden aangetoond en het brede                25-jarigen met het 4CMenB-vaccin (5,6 miljoen doses) waren
 betrouwbaarheidsinterval duidt op grote onzekerheid over de incidentie.       gevaccineerd, werd pijn op de prikplek (22%), koorts en hoofdpijn
 Daarnaast zijn er in andere landen waar 4CMenB-vaccinatie is ingevoerd        (beide 16%) het meest gemeld.50 In een gerandomiseerde gecontroleerde
 geen gevallen van nefrotisch syndroom gerapporteerd na vaccinatie.46,47       trial (RCT) in Australië bij adolescenten (58.637 doses, mediane leeftijd
                                                                               16 jaar) werden 193 bijwerkingen gemeld na vaccinatie met het
 In een prospectieve surveillancestudie bij 1,3 miljoen kinderen tot 18        4CMenB-vaccin.49 De meest gemelde bijwerkingen waren reactie op de
 maanden oud werden 902 meldingen gedaan van vermoedelijke                     prikplek (126/193), hoofdpijn (99/193) en misselijkheid (61/193).
13        Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                  2                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit               Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 15 van 27
 Er werden 9 ernstige reacties gemeld, die mogelijk of waarschijnlijk          3.3     Kosteneffectiviteit
 gerelateerd zijn aan vaccinatie. Er moesten 7 adolescenten worden             In het advies van 2018 werd op basis van een Nederlandse
 opgenomen in het ziekenhuis (rate per dosis 0,01% (7/58.637)).                kosteneffectiviteitsanalyse (KEA) geschat dat de incrementele
 Deze reacties betroffen onder meer stijve schouder (frozen shoulder),         kosteneffectiviteitsratio (ICER) voor het vaccineren van kinderen jonger
 uitdroging door overgeven, anafylaxie, en flauwvallen.                        dan twee jaar veel hoger (ongeveer €300.000 per QALY, quality-adjusted
                                                                               life year) zou uitkomen dan de vaak gebruikte referentiewaarde van
 3.2.2   Veiligheid MenB-fHbp-vaccin                                           €20.000 per QALY (zie kader).53 Ook het vaccineren van adolescenten
 Ook voor het MenB-fHbp-vaccin zijn in een passieve surveillancesysteem        zou een ongunstige ICER hebben ten opzichte van de referentiewaarde.
 mogelijke bijwerkingen gemeld. In de VS werden 2.106 meldingen gedaan         De commissie is van mening dat in het geval van MenB-vaccinatie een
 na vaccinatie met het MenB-fHbp-vaccin (698 meldingen per miljoen             hogere kosteneffectiviteitsratio acceptabel kan zijn, omdat een invasieve
 doses).51 Koorts (27%), hoofdpijn (25%), en pijn (16%) werden het meest       MenB-infectie een zeer ernstige ziekte is met een risico op levenslange
 gerapporteerd. Er werden 44 ernstige reacties gemeld, waarvan 42              restverschijnselen. Volgens de commissie is het gerechtvaardigd om voor
 leidden tot ziekenhuisopname. Deze reacties bestonden onder andere uit        meningokokkenziekte een referentiewaarde van €80.000 per QALY te
 koorts, hoofdpijn en flauwvallen. Naast deze meldingen zijn er ook data       hanteren, een referentiewaarde die in de zorg wordt gehanteerd voor
 van 11 klinische trials samengenomen, waarin 15.294 adolescenten van          interventies bij ziektes met hoge individuele ziektelast.54 Ook de ICER van
 10 tot 25 jaar die MenB-fHbp vaccinatie kregen, werden vergeleken met         MenACWY-vaccinatie viel in 2018 hoger uit dan €20.000 per QALY. Dat
 een controlegroep (5.509 adolescenten die een controlevaccin of               was voor de commissie geen reden om af te zien van een positief advies,
 zoutoplossing ontvingen).9,10,52 In de MenB-fHbp-groep werden vaker           gezien de ernst van de ziekte en omdat de kosteneffectiviteitsratio niet
 lokale en systemische reacties gerapporteerd. In beide groepen kwamen         veel hoger was. Daarnaast voldeed MenACWY-vaccinatie aan alle criteria
 pijn op de prikplek, vermoeidheid en hoofdpijn het meeste voor.               uit het beoordelingskader voor vaccinaties.
 Ernstige bijwerkingen en bijwerkingen met een medisch consult die niet
 als ernstig zijn geclassificeerd, kwamen even vaak voor in beide groepen.
14      Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                    2                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit                     Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 16 van 27
   Referentiewaarde kosteneffectiviteitsratio (ICER)
                                                                                     per jaar. Een kosteneffectiviteitsanalyse uit het VK laat zien dat het
   De incremental cost-effectiveness ratio (ICER), of incrementele
                                                                                     meerekenen van indirecte kosten van grote invloed kan zijn op de ICER.
   kosteneffectiviteitsratio, geeft het verschil weer tussen de kosten van twee
   mogelijke interventies (of tussen een interventie en niets doen) gedeeld door het De auteurs schatten dat bij een incidentie van 1,83 per 100.000 personen
   verschil in effecten. De ICER wordt uitgedrukt als een bedrag per gewonnen        en een vaccinprijs van £75/dosis, er sprake kan zijn van een kosten-
   levensjaar in goede gezondheid (QALY, quality-adjusted life year).                effectief (£20.000/QALY) vaccinatieprogramma, als alle categorieën aan
                                                                                     kosten worden meegenomen.55 Dit houdt bijvoorbeeld in dat er meer
   Er is geen formele grens voor wat een vaccinatie mag kosten. Voor preventieve
                                                                                     soorten restletsel worden meegeteld en dat deze zwaarder worden
   interventies wordt vaak een referentiewaarde van €20.000 per QALY
   aangehouden. Kost een interventie meer, dan wordt de kosteneffectiviteit als      meegewogen. Maar er worden ook kosten meegenomen die gerelateerd
   ongunstig beschouwd. Dat hoeft op zichzelf geen reden te zijn om niet te          zijn aan de langetermijngevolgen van restletsel, zoals speciaal onderwijs
   vaccineren: of een ongunstige kosteneffectiviteit als acceptabel beschouwd        voor de patiënt en hulp in de huishouding. Daarnaast werd in de analyse
   wordt, is afhankelijk van de ernst en de maatschappelijke impact van de ziekte
                                                                                     meegenomen dat een MenB-infectie ook impact heeft op familie en
   en de effectiviteit en veiligheid van beschikbare vaccins.
                                                                                     naasten, waardoor hun kwaliteit van leven afneemt. Een Duitse
                                                                                     kosteneffectiviteitsanalyse die dezelfde kostencategorieën meenam als
 Sinds 2018 heeft de fabrikant van het 4CMenB-vaccin een aantal studies              de studie uit het VK, rapporteert een ICER van €190.000/QALY (bij een
 gefinancierd naar de directe en indirecte kosten van ziekte veroorzaakt             vaccinprijs van €77/dosis en vergelijkbare incidentie als in Nederland).58
 door MenB en zijn er kosteneffectiviteitsanalyses uitgevoerd.55-59
 Een MenB-infectie kan leiden tot verschillende levenslange rest-                    Hogere kosten (direct en indirect) per ziektegeval leiden tot een gunstiger
 verschijnselen. Uit twee studies blijkt dat deze restverschijnselen het             ICER. Het staat echter niet vast in welke mate directe en indirecte kosten
 grootste aandeel hebben in de directe kosten; geschat wordt dat 70 tot              van ziekte moeten worden meegenomen. Ook als er meer kosten worden
 81% van de directe kosten hieraan toe te schrijven zijn.56,57                       meegerekend, is het onwaarschijnlijk dat in de Nederlandse situatie met
 Een Nederlandse studie laat zien dat er hoge kosten verbonden zijn aan              een lage incidentie de ICER veel gunstiger zal uitvallen dan in 2018
 elk MenB-ziektegeval (tot ruim €120.000 per geval), als er ook gekeken              (€300.000/QALY). Een lagere vaccinprijs of een aangepast vaccinatie-
 wordt naar bijvoorbeeld kosten van productiviteitsverliezen van patiënten           schema met minder doses zal de ICER eveneens niet veel laten dalen.
 en ouders.59 In deze studie is gerekend met in totaal 75 MenB-gevallen              Dat de ICER momenteel zeer hoog uitvalt, is voornamelijk het gevolg van
15       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                        2                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 03 | Werkzaamheid, effectiviteit, veiligheid en kosteneffectiviteit Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 17 van 27
 de zeer lage incidentie in de afgelopen jaren. Daarnaast is er geen sprake
 van groepsbescherming door vaccinatie, wat de ICER ongunstig
 beïnvloedt. In mindere mate speelt ook mee dat de toegevoegde waarde
 van kruisbescherming door MenB-vaccinatie beperkt is, omdat er binnen
 het RVP reeds gevaccineerd wordt tegen serogroepen A, C, W en Y.
16      Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                   2                               18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 04 | Advies                                                                        Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 18 van 27
 04 advies                                                                    zijn over de werkzaamheid op langere termijn. Voor de situatie in
                                                                              Nederland is duidelijk geworden dat het 4CMenB-vaccin (Bexsero®)
 De commissie adviseert om vaccinatie tegen MenB niet op te nemen in          bescherming kan bieden tegen ongeveer 80% van de circulerende
 het RVP. Op dit moment voldoet deze vaccinatie niet aan alle criteria uit    stammen bij jonge kinderen en tegen ongeveer 90% van de circulerende
 het beoordelingskader voor vaccinaties.                                      stammen bij adolescenten. Over het dragerschap is duidelijk geworden
                                                                              dat MenB-vaccinatie daar geen effect op heeft. Dit betekent dat vaccinatie
 4.1     Criteria uit het beoordelingskader voor vaccinaties                  niet zal leiden tot groepsbescherming.
 Om voor het RVP in aanmerking te komen moeten vaccinaties voldoen
 aan alle criteria uit het beoordelingskader.3 Het eerste criterium is dat er Sinds 2018 is er ook meer inzicht verkregen in de effectiviteit en het
 sprake is van een aanmerkelijke ziektelast. Net als in 2018 stelt de         populatie-effect van vaccinatie met het 4CMenB-vaccin, omdat enkele
 commissie vast dat MenB een zeer ernstige ziekte is, die aanleiding geeft    landen dat gebruiken in hun vaccinatieprogramma’s. De commissie stelt
 om vaccinatie bij jonge kinderen en adolescenten te overwegen.               vast dat de effectiviteit tegen alle MenB-stammen tussen ongeveer 50 en
 Echter, het aantal ziektegevallen van MenB is sinds 2011 laag: gemiddeld     90% zal liggen, maar dat de onzekerheidsmarges zeer groot zijn,
 ongeveer 75 gevallen per jaar in alle leeftijdsgroepen samen. In het         vanwege de kleine aantallen ziektegevallen. De commissie schat dat de
 afgelopen jaar (2021) waren er 31 ziektegevallen, waarvan 14 bij jonge       effectiviteit in Nederland bij 3 doses ongeveer 70 á 80% kan zijn. Voor het
 kinderen en 10 bij adolescenten. In 2022 zijn er tot 1 juli er 6 gevallen    populatie-effect geldt ook dat de onzekerheid groot is (geschat wordt dat
 geconstateerd bij jonge kinderen en 15 bij adolescenten.                     het ligt tussen ongeveer 30-80%).
 Naast een aanmerkelijke ziektelast, moeten de beschikbare vaccins tegen      Door de invoering van MenB-vaccinatie in onder andere het Verenigd
 MenB werkzaam, effectief en voldoende veilig zijn. Ten opzichte van het      Koninkrijk, is er ook meer zicht gekomen op de veiligheid van vaccinatie.
 advies uit 2018 zijn er geen nieuwe vaccins beschikbaar gekomen.             Gebleken is dat vooral voor jonge kinderen het 4CMenB-vaccin relatief
 Er zijn wel meer gegevens over de werkzaamheid van de twee bestaande         reactogeen is, waardoor er een verhoogde kans is op koorts en
 vaccins. Na analyse van deze gegevens concludeert de commissie dat de        ziekenhuisopnames. Dit geldt vooral wanneer het vaccin gelijktijdig met
 vaccins voldoende werkzaam zijn, hoewel er nog maar weinig gegevens
17       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                  2                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 04 | Advies                                                                     Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 19 van 27
 andere vaccins wordt toegediend. Het gebruik van paracetamol kan deze      zijn er ook risico’s aan vaccinatie verbonden. Het is lastig te voorspellen
 kans verminderen.                                                          hoe die risico’s bij een publiek vaccinatieprogramma zouden uitpakken.
                                                                            De belasting van het RVP als geheel zou vergroot worden door
 De kosteneffectiviteitsratio van vaccinatie van jonge kinderen en van      toevoeging van minimaal twee prikken. Vanwege de onzekerheden over
 adolescenten is in de huidige situatie zeer ongunstig. Dit was in 2018     de te behalen gezondheidswinst en de nadelen is de aanvaardbaarheid
 ook het geval, toen de kosteneffectiviteitsratio voor jonge kinderen werd  op populatieniveau moeilijk te bepalen.
 geschat op ongeveer €300.000 per QALY. Omdat het aantal ziekte-
 gevallen nog steeds laag is, de vaccinprijs hoog en vaccinatie geen        Voor individuen zou de aanvaarbaarheid wel gunstig kunnen zijn. Dit komt
 groepsbescherming biedt, zal de kosteneffectiviteitsratio nog steeds       doordat de vaccins voor een individu bescherming kunnen bieden tegen
 ongunstig zijn.                                                            MenB, hoewel de bescherming nooit 100% zal zijn en er onzekerheid is
                                                                            over de duur van de werkzaamheid. Individuen kunnen voor zichzelf
 De aanvaardbaarheid van vaccinatie is volgens de commissie verschillend    bepalen of dit nut opweegt tegen de risico’s die voortkomen uit de
 voor individuen en de populatie als geheel. De aanvaardbaarheid wordt      reactogeniciteit van de vaccins.
 bepaald door de verhouding tussen de gezondheidswinst als gevolg van
 bescherming tegen ziekte (het nut) en gezondheidsverlies door eventuele    Alle criteria overwegende, adviseert de commissie vaccinatie tegen MenB
 nadelige gevolgen van vaccinatie (het risico). Op populatieniveau is de te vooralsnog niet op te nemen in het RVP. Voor jonge kinderen zijn vooral
 behalen gezondheidswinst beperkt, omdat het aantal ziektegevallen zeer     de lage aantallen ziektegevallen in combinatie met de reactogeniciteit en
 laag is. Invoering van MenB-vaccinatie zou, in het geval van jonge         de zeer hoge incrementele kosteneffectiviteitsratio doorslaggevend om
 kinderen, betekenen dat jaarlijks ongeveer 175.000 kinderen (één           momenteel niet alle jonge kinderen te vaccineren tegen MenB.
 geboortecohort) gevaccineerd moeten worden, waarmee ongeveer               Voor adolescenten is het vaccin minder reactogeen, maar zijn de
 één sterfgeval en ongeveer 5 gevallen met restletsel voorkomen kunnen      aantallen ziektegevallen nog lager. Daarbij is onzeker of de bescherming
 worden, als het vaccin 100% effectief zou zijn. Naast de beperkte          gedurende de hele risicoperiode (ongeveer 10 jaar) aanhoudt en wordt
 gezondheidswinst is er onzekerheid over de mate van effectiviteit.         met vaccinatie geen groepsbescherming bereikt.
 Doordat de vaccins relatief reactogeen zijn, vooral voor jonge kinderen,
18       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                2                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> hoofdstuk 04 | Advies                                                                 Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 20 van 27
 Hoewel de commissie nu adviseert MenB-vaccinatie niet op te nemen in     ziekte.1 De vraag is nog hoe ouders aankijken tegen de verhoogde kans
 het RVP, zijn er verschillende redenen die aanleiding kunnen zijn het    op koorts na vaccinatie en profylactisch paracetamolgebruik, en welk
 advies in de toekomst te heroverwegen. De belangrijkste zijn een         effect dat kan hebben op de vaccinatiebereidheid in het algemeen.
 toename van het aantal ziektegevallen, een nieuw vaccin of een           Daarnaast beveelt de commissie aan om meer onderzoek te doen naar
 aanzienlijke daling van de vaccinprijs.                                  risicofactoren voor een invasieve MenB-infectie. Als duidelijk is wie het
                                                                          meest vatbaar zijn voor een infectie, zou gerichte vaccinatie van
 De commissie wijst erop dat individuen buiten het RVP om voor vaccinatie risicogroepen overwogen kunnen worden. Mensen met een aangeboren
 tegen MenB kunnen kiezen. De commissie vindt het van belang dat de       complementdeficiëntie, een indicatie voor gebruik van het geneesmiddel
 vaccinatie maximaal bekend en toegankelijk is voor de mensen die er      eculizumab, of (functionele) hypo-/asplenie komen reeds in aanmerking
 gebruik van willen maken, zodat zij een geïnformeerde keuze kunnen       voor MenB-vaccinatie via de Zorgverzekeringswet.15 Mogelijk zijn er meer
 maken. De commissie merkt op dat het toegankelijk maken van MenB-        risicogroepen die in aanmerking zouden kunnen komen en kan op deze
 vaccinatie zonder verdere maatregelen kan leiden tot zorgongelijkheid,   manier vaccinatie gericht toegepast worden.
 omdat ervoor betaald moet worden. Mensen met een verhoogd risico
 op meningokokkenziekte – dat zijn mensen met een aangeboren
 complementdeficiëntie, een indicatie voor gebruik van het geneesmiddel
 eculizumab, of (functionele) hypo-/asplenie – komen reeds in aanmerking
 voor MenB-vaccinatie via de Zorgverzekeringswet.15
 4.2     Onderzoeksaanbevelingen
 In het advies uit 2018 gaf de commissie als aanbeveling om te onder-
 zoeken welke invloed de reactogeniciteit van MenB-vaccins heeft op de
 vaccinatiebereidheid onder ouders van jonge kinderen. Deze aanbeveling
 doet de commissie nu opnieuw. Bekend is dat er een hoge vaccinatie-
 bereidheid is tegen MenB-vaccinatie als het gaat om de ernst van de
19      Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                             2                                 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre> Literatuur                                                                             Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 21 van 27
 literatuur                                                               8
                                                                             European Medicines Agency (EMA). Samenvatting van de
                                                                             productkenmerken - Bexsero. 2022. https://www.ema.europa.eu/en/
 1
    Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen meningokokken. Den Haag, 2018;         documents/product-information/bexsero-epar-product-information_nl.
    publicatienr. 2018/28.                                                   pdf.
 2
    Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Meningococcal   9
                                                                             European Medicines Agency (EMA). Europees openbaar
    disease serogroup B - Updated information for the Dutch Health           beoordelingsrapport (EPAR) voor Trumemba. 2017.
    Council. Bilthoven, 2022.                                             10
                                                                             European Medicines Agency (EMA). Samenvatting van de
 3
    Gezondheidsraad. Het individuele, collectieve en publieke belang van     productkenmerken - Trumenba. 2021. https://www.ema.europa.eu/en/
    vaccinatie. Den Haag, 2013; publicatienr. 2013/21.                       documents/product-information/trumenba-epar-product-information_nl.
 4
    Stoof SP, Rodenburg GD, Knol MJ, Rumke LW, Bovenkerk S, Berbers          pdf.
    GA, et al. Disease Burden of Invasive Meningococcal Disease in the    11
                                                                             Vogel U, Taha MK, Vazquez JA, Findlow J, Claus H, Stefanelli P, et al.
    Netherlands Between June 1999 and June 2011: A Subjective Role for       Predicted strain coverage of a meningococcal multicomponent vaccine
    Serogroup and Clonal Complex. Clin Infect Dis 2015; 61(8): 1281-1292.    (4CMenB) in Europe: a qualitative and quantitative assessment. Lancet
 5
    Christensen H, May M, Bowen L, Hickman M, Trotter CL.                    Infect Dis 2013; 13(5): 416-425.
    Meningococcal carriage by age: a systematic review and meta-          12
                                                                             Zlotnick GW, Jones TR, Liberator P, Hao L, Harris S, McNeil LK, et al.
    analysis. Lancet Infect Dis 2010; 10(12): 853-861.                       The discovery and development of a novel vaccine to protect against
 6
    Wilkins AL, Snape MD. Emerging clinical experience with vaccines         Neisseria meningitidis Serogroup B Disease. Hum Vaccin Immunother
    against group B meningococcal disease. Vaccine 2018; 36(36): 5470-       2015; 11(1): 5-13.
    5476.                                                                 13
                                                                             European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC).
 7
    European Medicines Agency (EMA). Europees openbaar                       European Centre for Disease Prevention and Control: Vaccine
    beoordelingsrapport (EPAR) voor Bexsero. 2018.                           Scheduler https://vaccine-schedule.ecdc.europa.eu/. Geraadpleegd:
                                                                             september 2022.
20      Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                            2                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> Literatuur                                                                             Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 22 van 27
 14
    Haute Autorité de santé (HAS). Stratégie de vaccination pour la       22
                                                                             Shirley M, Taha MK. MenB-FHbp Meningococcal Group B Vaccine
    prévention des infections invasives à méningocoques: Le sérogroupe B     (Trumenba((R))): A Review in Active Immunization in Individuals Aged
    et la place de BEXSERO®.                                                 >/= 10 Years. Drugs 2018; 78(2): 257-268.
 15
    Zorginstituut Nederland (ZiN). GVS-rapport 4 componenten              23
                                                                             Nolan T, Santolaya ME, de Looze F, Marshall H, Richmond P, Henein
    meningokokken B vaccin (Bexsero®). 2019.                                 S, et al. Antibody persistence and booster response in adolescents and
 16
    Robert Koch Institute (RKI). Recommendations by the Standing             young adults 4 and 7.5 years after immunization with 4CMenB vaccine.
    Vaccination Committee (STIKO) at the Robert Koch Institute – 2022.       Vaccine 2019; 37(9): 1209-1218.
 17
    Hoge Gezondheidsraad, Belgie. Vaccinatie tegen meningokokken.         24
                                                                             Lucidarme J, Bai X, Lekshmi A, Clark SA, Willerton L, Ribeiro S, et al.
    HGR-9485, herziening 2019.                                               Invasive serogroup B meningococci in England following three years of
 18
    Comisión de Salud Pública del Consejo Interterritorial del Sistema       4CMenB vaccination - First real-world data. J Infect 2022; 84(2):
    Nacional de Salud. Ministerio de Sanidad, Consumo y Bienestar Social.    136-144.
    Recomendaciones de vacunación frente a la enfermedad                  25
                                                                             McMillan M, Chandrakumar A, Wang HLR, Clarke M, Sullivan TR,
    meningocócica invasiva. Mei 2019.                                        Andrews RM, et al. Effectiveness of Meningococcal Vaccines at
 19
    Flacco ME, Manzoli L, Rosso A, Marzuillo C, Bergamini M, Stefanati A,    Reducing Invasive Meningococcal Disease and Pharyngeal Neisseria
    et al. Immunogenicity and safety of the multicomponent meningococcal     meningitidis Carriage: A Systematic Review and Meta-analysis. Clin
    B vaccine (4CMenB) in children and adolescents: a systematic review      Infect Dis 2021; 73(3): e609-e619.
    and meta-analysis. Lancet Infect Dis 2018; 18(4): 461-472.            26
                                                                             Marshall HS, McMillan M, Koehler AP, Lawrence A, Sullivan TR,
 20
    Ostergaard L, Vesikari T, Absalon J, Beeslaar J, Ward BJ, Senders S,     MacLennan JM, et al. Meningococcal B Vaccine and Meningococcal
    et al. A Bivalent Meningococcal B Vaccine in Adolescents and Young       Carriage in Adolescents in Australia. N Engl J Med 2020; 382(4):
    Adults. N Engl J Med 2017; 377(24): 2349-2362.                           318-327.
 21
    Santolaya ME, O’Ryan M, Valenzuela MT, Prado V, Vergara RF, Munoz     27
                                                                             Freudenburg-de Graaf W, Knol MJ, van der Ende A. Predicted
    A, et al. Persistence of antibodies in adolescents 18-24 months after    coverage by 4CMenB vaccine against invasive meningococcal disease
    immunization with one, two, or three doses of 4CMenB meningococcal       cases in the Netherlands. Vaccine 2020; 38(49): 7850-7857.
    serogroup B vaccine. Hum Vaccin Immunother 2013; 9(11): 2304-2310.
21       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                             2                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre> Literatuur                                                                              Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 23 van 27
 28
    Ladhani SN, Campbell H, Andrews N, Parikh SR, White J, Edelstein M,       Invasive Meningococcal Disease Among Children in Portugal. JAMA
    et al. First Real-world Evidence of Meningococcal Group B Vaccine,        2020; 324(21): 2187-2194.
    4CMenB, Protection Against Meningococcal Group W Disease:              34
                                                                              Deceuninck G, Lefebvre B, Tsang R, Betala-Belinga JF, De Serres G,
    Prospective Enhanced National Surveillance, England. Clin Infect Dis      De Wals P. Impact of a mass vaccination campaign against Serogroup
    2021; 73(7): e1661-e1668.                                                 B meningococcal disease in the Saguenay-Lac-Saint-Jean region of
 29
    De Wals P, Deceuninck G, Lefebvre B, Tsang R, Law D, De Serres G,         Quebec four years after its launch. Vaccine 2019; 37(31): 4243-4245.
    et al. Impact of an Immunization Campaign to Control an Increased      35
                                                                              McMillan M, Wang B, Koehler AP, Sullivan TR, Marshall HS. Impact of
    Incidence of Serogroup B Meningococcal Disease in One Region of           Meningococcal B Vaccine on Invasive Meningococcal Disease in
    Quebec, Canada. Clin Infect Dis 2017; 64(9): 1263-1267.                   Adolescents. Clin Infect Dis 2021; 73(1): e233-e237.
 30
    Parikh SR, Andrews NJ, Beebeejaun K, Campbell H, Ribeiro S, Ward       36
                                                                              Wang B, Giles L, Andraweera P, McMillan M, Almond S, Beazley R, et
    C, et al. Effectiveness and impact of a reduced infant schedule of        al. Effectiveness and impact of the 4CMenB vaccine against invasive
    4CMenB vaccine against group B meningococcal disease in England: a        serogroup B meningococcal disease and gonorrhoea in an infant, child,
    national observational cohort study. Lancet 2016; 388(10061): 2775-       and adolescent programme: an observational cohort and case-control
    2782.                                                                     study. Lancet Infect Dis 2022; 22(7): 1011-1020.
 31
    Ladhani SN, Andrews N, Parikh SR, Campbell H, White J, Edelstein M,    37
                                                                              Argante L, Abbing-Karahagopian V, Vadivelu K, Rappuoli R, Medini D.
    et al. Vaccination of Infants with Meningococcal Group B Vaccine          A re-assessment of 4CMenB vaccine effectiveness against serogroup
    (4CMenB) in England. N Engl J Med 2020; 382(4): 309-317.                  B invasive meningococcal disease in England based on an incidence
 32
    Azzari C, Moriondo M, Nieddu F, Guarnieri V, Lodi L, Canessa C, et al.    model. BMC Infect Dis 2021; 21(1): 1244.
    Effectiveness and Impact of the 4CMenB Vaccine against Group B         38
                                                                              Harcourt S, Morbey RA, Bates C, Carter H, Ladhani SN, de Lusignan
    Meningococcal Disease in Two Italian Regions Using Different              S, et al. Estimating primary care attendance rates for fever in infants
    Vaccination Schedules: A Five-Year Retrospective Observational Study      after meningococcal B vaccination in England using national syndromic
    (2014-2018). Vaccines (Basel) 2020; 8(3): 469.                            surveillance data. Vaccine 2018; 36(4): 565-571.
 33
    Rodrigues FMP, Marlow R, Simoes MJ, Danon L, Ladhani S, Finn A.
    Association of Use of a Meningococcus Group B Vaccine With Group B
22       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                              2                                 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> Literatuur                                                                                 Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 24 van 27
 39
    Kapur S, Bourke T, Maney JA, Moriarty P. Emergency department             46
                                                                                 Bryan P, Seabroke S, Wong J, Donegan K, Webb E, Goldsmith C, et al.
    attendance following 4-component meningococcal B vaccination in              Safety of multicomponent meningococcal group B vaccine (4CMenB) in
    infants. Arch Dis Child 2017; 102(10): 899-902.                              routine infant immunisation in the UK: a prospective surveillance study.
 40
    Ladhani SN, Riordan A. The yin and yang of fever after meningococcal         Lancet Child Adolesc Health 2018; 2(6): 395-403.
    B vaccination. Arch Dis Child 2017; 102(10): 881-882.                     47
                                                                                 Mentzer D, Oberle D, Keller-Stanislawski B. Adverse events following
 41
    Lamoudi M, Baxter F, Bilkhu A, Hathorn C. 4CMenB and post-                   immunisation with a meningococcal serogroup B vaccine: report from
    immunisation fever: an emerging hot topic. Arch Dis Child 2018;              post-marketing surveillance, Germany, 2013 to 2016. Euro Surveill
    103(10): 1002-1003.                                                          2018; 23(17): 17-00468.
 42
    Murdoch H, Wallace L, Bishop J, Robertson C, Claire Cameron J. Risk       48
                                                                                 Hall GC, Douglas I, Heath PT, Prabhakar P, Rosillon D, Khan J, et al.
    of hospitalisation with fever following MenB vaccination: self-controlled    Post-licensure observational safety study after meningococcal B
    case series analysis. Arch Dis Child 2017; 102(10): 894-898.                 vaccine 4CMenB (Bexsero) vaccination within the routine UK
 43
    Nainani V, Galal U, Buttery J, Snape MD. An increase in accident and         immunisation program. Vaccine 2021; 39(24): 3296-3303.
    emergency presentations for adverse events following immunisation         49
                                                                                 Marshall HS, Koehler AP, Wang B, A’Houre M, Gold M, Quinn H, et al.
    after introduction of the group B meningococcal vaccine: an                  Safety of meningococcal B vaccine (4CMenB) in adolescents in
    observational study. Arch Dis Child 2017; 102(10): 958-962.                  Australia. Vaccine 2020; 38(37): 5914-5922.
 44
    De Serres G, Billard MN, Gariépy MC, Rouleau I, Toth E, Landry M, et      50
                                                                                 Perez-Vilar S, Dores GM, Marquez PL, Ng CS, Cano MV, Rastogi A, et
    al. Short-term safety of 4CMenB vaccine during a mass meningococcal          al. Safety surveillance of meningococcal group B vaccine (Bexsero®),
    B vaccination campaign in Quebec, Canada. Vaccine 2018; 36(52):              Vaccine Adverse Event Reporting System, 2015-2018. Vaccine 2022;
    8039-8046.                                                                   40(2): 247-254.
 45
    De Serres G, Billard MN, Gariépy MC, Roy MC, Boucher FD, Gagné H,         51
                                                                                 Duffy J, Marquez P, Dores GM, Ng C, Su J, Cano M, et al. Safety
    et al. Nephrotic syndrome following four-component meningococcal B           Surveillance of Bivalent Meningococcal Group B Vaccine, Vaccine
    vaccination: Epidemiologic investigation of a surveillance signal.           Adverse Event Reporting System, 2014-2018. Open Forum Infect Dis
    Vaccine 2019; 37(35): 4996-5002.                                             2020; 7(12): ofaa516.
23       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                2                                 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre> Literatuur                                                                             Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 25 van 27
 52
    Beeslaar J, Mather S, Absalon J, Eiden JJ, York LJ, Crowther G, et al.    Infant 4CMenB Vaccination in Germany to Prevent Serogroup B
    Safety data from the MenB-FHbp clinical development program in            Invasive Meningococcal Disease. Infect Dis Ther 2022; 11(1): 367-387.
    healthy individuals aged 10 years and older. Vaccine 2022; 40(12):     59
                                                                              Zeevat F, Simons J, Westra TA, Wilschut JC, Boersma C, Postma M.
    1872-1878.                                                                POSB67 Cost-of-Illness for Invasive Meningococcal Disease Caused
 53
    Pouwels KB, Hak E, van der Ende A, Christensen H, van den                 By Serogroup B Neisseria Meningitidis (MENB) in the Netherlands.
    Dobbelsteen GP, Postma MJ. Cost-effectiveness of vaccination against      Value in Health 2022; 25(1, Supplement): S73.
    meningococcal B among Dutch infants: Crucial impact of changes in
    incidence. Hum Vaccin Immunother 2013; 9(5): 1129-1138.
 54
    Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ). Zinnige en duurzame
    zorg. Zoetermeer, 2006.
 55
    Beck E, Klint J, Neine M, Garcia S, Meszaros K. Cost-Effectiveness of
    4CMenB Infant Vaccination in England: A Comprehensive Valuation
    Considering the Broad Impact of Serogroup B Invasive Meningococcal
    Disease. Value Health 2021; 24(1): 91-104.
 56
    Ivanova-Markova Y, González-Domínguez A, Hidalgo A, Sánchez R,
    García-Agua N, García-Ruiz AJ, et al. Cost of illness of invasive
    meningococcal disease caused by serogroup B Neisseria meningitidis
    in Spain. Vaccine 2021; 39(52): 7646-7654.
 57
    Scholz S, Koerber F, Meszaros K, Fassbender RM, Ultsch B, Welte
    RR, et al. The cost-of-illness for invasive meningococcal disease
    caused by serogroup B Neisseria meningitidis (MenB) in Germany.
    Vaccine 2019; 37(12): 1692-1701.
 58
    Scholz S, Schwarz M, Beck E, Meszaros K, Schneider M, Ultsch B, et
    al. Public Health Impact and Cost-Effectiveness Analysis of Routine
24       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                            2                               26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre> Commissie                                                                                                                Vaccinatie tegen meningokokken B: update | pagina 26 van 27
 Commissie en geraadpleegd deskundigena
 Samenstelling Commissie Vaccinaties bij het advies Vaccinatie tegen meningokokken B: update          Geraadpleegd deskundigena
 •   prof. dr. G.A. Zielhuis, emeritus hoogleraar epidemiologie, Radboudumc, Nijmegen, voorzitter     •  dr. H.E. de Melker, afdelingshoofd epidemiologie en surveillance RVP,
 •   drs. M.W.H. van Beek, klinisch geriater, Catharina Ziekenhuis, Eindhoven                            Centrum Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven
 •   prof. dr. J. Berkhof, hoogleraar epidemiologie en biostatistiek, Amsterdam UMC                   •  prof. dr. R. Sanders, hoogleraar experimentele vaccinologie, Amsterdam UMC
 •   dr. R. van der Graaf, associate professor medische ethiek, UMC Utrecht
 •   dr. N.G. Hartwig, kinderarts-infectioloog, Franciscus Gasthuis & Vlietland                       Waarnemersa
 •   prof. dr. C.J.P.A. Hoebe, hoogleraar sociale geneeskunde en infectieziektebestrijding,           •  prof. dr. ir. T. Smid, Amsterdam UMC
     Maastricht UMC, GGD Zuid-Limburg                                                                 •  dr. S. Knies, Zorginstituut Nederland, Diemen
 •   dr. J.A.R. van den Hoek, reizigersgeneeskundige en gepensioneerd arts-infectieziektebestrijding, •  dr. J.M. van der Waal, Zorginstituut Nederland, Diemen
     Amsterdam                                                                                        •  E. van Daalen, MSc, VWS, Den Haag
 •   dr. F.J. Meijman, gepensioneerd huisarts en emeritus hoogleraar medische publiekscommunicatie,   •  mr. H.M.M. Beaumont, VWS, Den Haag
     Amsterdam                                                                                        •  drs. J.M. Hament, Centrum Infectieziektebestrijding, RIVM, Bilthoven
 •   prof. dr. J.M. Prins, hoogleraar interne geneeskunde, hoofd afdeling interne geneeskunde,
     Amsterdam UMC                                                                                    Secretarissen
 •   dr. S. Schoenmakers, gynaecoloog (perinatoloog), Erasmus MC, Rotterdam                           •  dr. J. van der Berg, Gezondheidsraad, Den Haag
 •   prof. dr. C. Schultsz, arts-microbioloog, hoogleraar Global Health, Afdeling Global Health en    •  dr. R. Hofman, Gezondheidsraad, Den Haag
     Afdeling Medische Microbiologie, Amsterdam UMC-AMC
 •   drs. E. Vlaanderen, arts maatschappij & gezondheid, stafarts, jeugdarts, GGD Hollands Noorden,
     Alkmaar
 a
   Geraadpleegd deskundigen worden door de commissie geraadpleegd vanwege hun deskundigheid.
   Geraadpleegd deskundigen en waarnemers hebben spreekrecht tijdens de vergadering. Ze hebben geen
   stemrecht en dragen geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van het advies van de commissie.
25          Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                                                                   2                       27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre> De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap
 ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
 De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Waterstaat;
 Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen,
 en ontwikkelingen of trends signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
 De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
 benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
 U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
 Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
 Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen meningokokken B: update.
 Den Haag: Gezondheidsraad 2022; publicatienr. 2022/26.
 Auteursrecht voorbehouden
26       Gezondheidsraad | Nr. 2022/26                                                                              2                               28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>