<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>WBO: Onderzoek naar timing
ontlastingtest na negatieve
coloscopie in het
bevolkingsonderzoek darmkanker
Aan: de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr. 2024/08, Den Haag, 2 mei 2024
                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud                                              WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 2 van 16
inhoud
 01 Inleiding4                                            06 Belang van de volksgezondheid                                   13
     1.1 De aanvraag                               4
     1.2 Getoetste WBO-criteria                    4      07 Advies                                                          13
 02 Over de vergunningaanvraag                     6           Literatuur14
     2.1 Landelijk bevolkingsonderzoek darmkanker  6
     2.2 Wetenschappelijk onderzoek                7
 03 Wetenschappelijke deugdelijkheid               9
     3.1 Doel en uitkomstmaten                     9
     3.2 Onderzoeksopzet                           9
 04 Nut-risicoverhouding10
     4.1 Nut                                      10
     4.2 Risico’s                                 11
 05 Overeenstemming wettelijke regels medisch
     handelen12
     5.1 Proefpersoneninformatie                  12
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Samenvatting                                                              WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 3 van 16
samenvatting
Het Erasmus MC heeft een vergunning aangevraagd voor een                       De commissie is van oordeel dat het voorgestelde onderzoek
­wetenschappelijk onderzoek binnen het landelijk bevolkingsonderzoek           ­wetenschappelijk deugdelijk is en de nut-risicoverhouding gunstig.
 darmkanker. De aanvragers willen het interval onderzoeken tussen een           De commissie stelt vast dat de proefpersoneninformatie niet voldoet aan
 negatieve coloscopie en de fecale immunochemische test (FIT) in het            de eisen van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) en
 bevolkingsonderzoek darmkanker. Op verzoek van de minister van VWS             de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO).
 heeft de Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad de               De tekst is niet toegankelijk genoeg en de informatie over de omgang
 aanvraag getoetst aan de criteria van de Wet op het bevolkingsonderzoek        met persoonsgegevens is niet compleet.
 (WBO).
                                                                                            De commissie adviseert de minister van VWS om de
 Binnen het bevolkingsonderzoek darmkanker worden deelnemers elke                           ­vergunning te verlenen onder de voorwaarde dat de
 twee jaar met de FIT gescreend op darmkanker. Bij een negatieve                             ­proef­personeninformatie wordt aangepast aan de eisen
 ­testuitslag ontvangen de deelnemers na 2 jaar weer een uitnodiging voor       van de AVG en de WGBO.
  het bevolkingsonderzoek. Bij een positieve testuitslag krijgen deelnemers
  een verwijzing voor een coloscopie. Als de uitslag van de coloscopie
  negatief is, worden deelnemers na 10 jaar weer uitgenodigd voor het
  bevolkingsonderzoek. Er zijn aanwijzingen dat dat interval van 10 jaar te
  lang is. De aanvragers willen onderzoeken wat het optimale interval is
  tussen een negatieve coloscopie en de volgende FIT: 10 jaar, 5 jaar of
  2 jaar.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 01 | Inleiding                                                WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 4 van 16
01 inleiding                                                                 ­intervallen: 2, 5 en 10 jaar. Deelnemers in de controlegroep volgen het
                                                                              huidige screeningsinterval van 10 jaar en deelnemers in de twee
Het Erasmus MC heeft een vergunning aangevraagd voor een                      ­interventiegroepen krijgen een screeningsinterval van 2 jaar of van 5 jaar.
­wetenschappelijk onderzoek naar het interval tussen een negatieve
 coloscopie en de volgende ontlastingstest (fecale immunochemische test        1.2     Getoetste WBO-criteria
 (FIT)) in het landelijk bevolkingsonderzoek darmkanker. In het kader van      Bij deze vergunningaanvraag is sprake van een bevolkingsonderzoek
 de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) vroeg de minister van                 zoals bedoeld in de WBO (zie kader Reikwijdte WBO):
 ­Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de Gezondheidsraad op 13             • Er is sprake van een aanbod van geneeskundig onderzoek: mannen en
  december 2023 om advies over deze vergunningaanvraag. De Commissie              vrouwen die deelnemen aan het landelijk bevolkingsonderzoek
  Bevolkingsonderzoek heeft de vergunningaanvraag beoordeeld en                   darmkanker kunnen worden uitgenodigd om ook deel te nemen aan
  getoetst aan de WBO-criteria.                                                   het wetenschappelijk onderzoek.
                                                                               • Het aanbod is gericht aan een categorie van de gehele bevolking:
  De adviesaanvraag van de minister staat op www.gezondheidsraad.nl.              10.000 mensen die in 2019-2020 en 10.000 mensen die in 2022-2023
  De samenstelling van de commissie is te vinden achter in dit advies.            hebben deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek en destijds na een
                                                                                  positieve uitslag van de FIT, een coloscopie hebben ondergaan
  1.1     De aanvraag                                                             waarvan de uitslag negatief was.
  Binnen het bevolkingsonderzoek darmkanker worden deelnemers met              • Met het onderzoek wordt (een voorstadium van) darmkanker
  een positieve testuitslag van de FIT verwezen voor coloscopie. Als de           opgespoord.
  uitslag van de coloscopie negatief is, worden deelnemers na 10 jaar weer     • Het onderzoek gebeurt mede ten behoeve van deelnemers: zij krijgen
  uitgenodigd voor de volgende FIT binnen het bevolkingsonderzoek.                de testuitslagen te horen en bij een positieve uitslag worden zij
  De aanvragers willen onderzoeken of het huidige interval van 10 jaar            doorverwezen voor vervolgonderzoek.
  herzien moet worden, vanwege het toenemende risico op darmkanker
  gedurende dat 10-jaarsinterval. Dat doen zij door te kijken hoeveel          Voor het verrichten van dit onderzoek is een vergunning vereist, omdat
  gevallen van darmkanker er worden gedetecteerd bij verschillende             het een bevolkingsonderzoek naar kanker betreft.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 01 | Inleiding                                               WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 5 van 16
                                                                             Reikwijdte WBO
De commissie heeft de aanvraag getoetst aan de eisen die de WBO stelt
                                                                             De WBO definieert bevolkingsonderzoek als ‘geneeskundig onderzoek van
aan bevolkingsonderzoek waarvoor een vergunning is vereist (zie kader
                                                                             personen dat wordt verricht ter uitvoering van een aan de gehele bevolking of
WBO-criteria vergunning). Het advies van de commissie heeft betrekking       aan een categorie daarvan gedaan aanbod dat gericht is op het ten behoeve of
op de:                                                                       mede ten behoeve van de te onderzoeken personen opsporen van ziekten van
• wetenschappelijke deugdelijkheid (hoofdstuk 3)                             een bepaalde aard of van bepaalde risico-indicatoren.’
                                                                             (artikel 1, onder c WBO)
• nut-risicoverhouding (hoofdstuk 4)
• overeenstemming met de wettelijke regels voor medisch handelen
                                                                             De WBO wijst de volgende bevolkingsonderzoeken als:
   (hoofdstuk 5).                                                            • bevolkingsonderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van ioniserende
                                                                                 straling (röntgenstralen);
In hoofdstuk 6 gaat de commissie in op overige WBO-criteria, in dit geval    • bevolkingsonderzoek naar kanker;
                                                                             • bevolkingsonderzoek naar ernstige ziekten of afwijkingen waarvoor
het belang van de volksgezondheid. In hoofdstuk 7 geeft de commissie
                                                                                 geen preventie of behandeling mogelijk is.
haar advies.
                                                                             (artikel 2, eerste lid WBO)
                                                                             Reikwijdte Besluit bevolkingsonderzoek
                                                                             Het Besluit bevolkingsonderzoek stelt bij bevolkingsonderzoek dat tevens
                                                                             ­wetenschappelijk onderzoek is aanvullende eisen aan de informatieverstrekking
                                                                              (art.3), onderzoek met wilsonbewamen (art. 2), en de vergunningaanvraag
                                                                              (artikel 4 en 5 Besluit bevolkingsonderzoek).
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 02 | Over de vergunningaanvraag                                       WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 6 van 16
  WBO-criteria vergunning
  Een vergunning wordt geweigerd indien:
                                                                                     02 over de vergunningaanvraag
  • het bevolkingsonderzoek naar wetenschappelijke maatstaven ondeugdelijk is;
  • het bevolkingsonderzoek niet in overeenstemming is met wettelijke regels voor    2.1         Landelijk bevolkingsonderzoek darmkanker
     medisch handelen;                                                               Mannen en vrouwen van 55 tot en met 75 jaar ontvangen elke twee jaar
  • het te verwachten nut van het bevolkingsonderzoek niet opweegt tegen de          een uitnodiging om zich te laten screenen op darmkanker.1
     risico’s daarvan voor de gezondheid van de te onderzoeken personen.
                                                                                     Het bevolkingsonderzoek bestaat uit een ontlastingstest waarmee wordt
  (artikel 7, eerste lid WBO)
                                                                                     gezocht naar bloed in de ontlasting. Omdat adenomen (voorstadium van
  Bij bevolkingsonderzoek dat tevens wetenschappelijk onderzoek is kan een           darmkanker) of darmkanker kunnen leiden tot bloedverlies, is de
  vergunning worden geweigerd indien het belang van de volksgezondheid een           ­aanwezigheid van bloed in de ontlasting (feces) een aanwijzing voor de
  dergelijk onderzoek niet vordert                                                    aanwezigheid van adenomen of darmkanker. In het bevolkingsonderzoek
  (artikel 7, tweede lid WBO).
                                                                                      wordt gebruikgemaakt van de FIT (fecale immunochemische test).2
                                                                                      Deelnemers ontvangen per post een testbuisje waarin ze een klein beetje
                                                                                      ­
  Voor bevolkingsonderzoek naar ernstige ziekten of afwijkingen waarvoor geen
  behandeling of preventie mogelijk is, wordt een vergunning slechts verleend         ontlasting (een monster) kunnen opsturen. In een laboratorium wordt
  indien bijzondere omstandigheden daartoe aanleiding geven.                          vervolgens bepaald of er hemoglobine (een eiwit dat voorkomt in
  (artikel 7, derde lid WBO)                                                          ­menselijk bloed) aanwezig is in het monster. Bij een negatieve uitslag
                                                                                       (er zit minder bloed in de ontlasting dan de vooraf bepaalde grens
                                                                                       ­(afkapwaarde)), worden deelnemers 2 jaar later weer uitgenodigd voor het
                                                                                        bevolkingsonderzoek. Bij een positieve uitslag volgt een doorverwijzing
                                                                                        voor vervolgonderzoek om vast te stellen of er sprake is van (een
                                                                                        ­voorstadium van) darmkanker. Vervolgonderzoek bestaat uit een
                                                                                         ­intakegesprek en een coloscopie (inwendig kijkonderzoek).
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 02 | Over de vergunningaanvraag                                WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 7 van 16
2.2      Wetenschappelijk onderzoek                                           met een negatieve FIT na 2 jaar een nieuwe uitnodiging voor deelname,
Deelnemers aan het bevolkingsonderzoek met een positieve FIT worden           terwijl deelnemers met een negatieve coloscopie pas na 10 jaar weer
verwezen voor coloscopie om de diagnose te stellen. Afhankelijk van de        worden uitgenodigd. De aanvragers willen daarom onderzoeken wat het
bevindingen is er sprake van een hoog- of een laag-risicoprofiel.3            optimale interval is na een negatieve coloscopie: 2, 5 of 10 jaar.
• Hoog-risicoprofiel: een hoog-risico poliep (adenomen ≥10 mm,
    adenomen met hooggradige dysplasie, serrated poliepen ≥10 mm en           2.2.1    Doel
    serrated poliepen met dysplasie) of 5 of meer adenomen.                   Het doel van het onderzoek is te bepalen wat de uitkomsten zijn van het
• Laag-risicoprofiel: een laag-risico poliep (adenomen <10 mm zonder          hanteren van verschillende intervallen (2, 5 of 10 jaar) na een negatieve
    hooggradige dysplasie en serrated poliepen <10 mm zonder dysplasie)       coloscopie. Volgens de onderzoekers kan daarmee bepaald worden of het
    of minder dan 5 adenomen.                                                 huidige interval van 10 jaar eventueel aangepast zou moeten worden.
                                                                              De primaire uitkomstmaten zijn de verwijscijfers, de positief voorspellende
Wanneer er bij de coloscopie geen poliepen of darmtumoren worden              waarde (PVW) van de FIT en de detectiecijfers. Bij de berekening hiervan
ontdekt of de deelnemer heeft een laag-risicoprofiel, dan is er sprake van    wordt ook rekening gehouden met de intervalkankers. De onderzoekers
een negatieve coloscopie. De deelnemer ontvangt dan na 10 jaar weer           willen daarnaast inzicht krijgen in de aanvaardbaarheid van verschillende
een uitnodiging voor een FIT.                                                 intervallen en zij zullen de lange-termijnuitkomsten en kosteneffectiviteit
                                                                              van verschillende intervallen berekenen.
De aanvragers stellen dat het interval van 10 jaar mogelijk te lang is en er
in die tijd darmkanker kan ontstaan bij deze deelnemers. Uit onderzoek        2.2.2    Opzet
binnen het Nederlandse bevolkingsonderzoek kwam naar voren dat bij 24         Dit wetenschappelijk onderzoek zal binnen het huidige bevolkings­
van de 35.000 deelnemers binnen 3,5 jaar na een negatieve coloscopie          onderzoek darmkanker plaatsvinden. Mannen en vrouwen van 50 tot en
de diagnose darmkanker werd gesteld.4 Met deze gegevens werd                  met 75 jaar komen in aanmerking voor deelname. De aanvragers willen
­berekend dat het risico op darmkanker bij een negatieve coloscopie al na     een controlegroep (10-jaarsinterval) en twee interventiegroepen (5- en
 2,5 jaar vergelijkbaar zou zijn met het risico op darmkanker bij een         2-jaarsinterval) maken. De controlegroep zal bestaan uit ongeveer 6.500
 ­negatieve FIT. Maar binnen het bevolkingsonderzoek krijgen deelnemers       mensen die in 2014-2015 hebben deelgenomen aan het bevolkings­
  Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                         2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 02 | Over de vergunningaanvraag                                WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 8 van 16
onderzoek en destijds na een positieve uitslag van de FIT, een coloscopie     Om de aanvaardbaarheid van verschillende intervallen te onderzoeken
hebben ondergaan waarvan de uitslag negatief was. Deze groep heeft            wordt een focusgroep-studie binnen het Erasmus MC georganiseerd.
een 10-jaarsinterval gehad en ontvangt dit jaar, conform het reguliere        De lange-termijnuitkomsten en kosteneffectiviteit worden onderzocht in
bevolkingsonderzoek, een nieuwe uitnodiging voor deelname.                    een modelleringsstudie (MISCAN-Colon microsimulatiemodel).
De aanvragers vragen van deze groep de relevante medische gegevens
op bij de uitvoeringsinstanties. De interventiegroep met het 5-jaarsinterval
bestaat uit ongeveer 10.000 mensen die in 2019-2020 een positieve
uitslag hadden van de FIT en daarna een negatieve coloscopie.
De interventiegroep met het 2-jaarsinterval bestaat uit ongeveer 10.000
mensen die in 2022-2023 een positieve uitslag hadden van de FIT en
daarna een negatieve coloscopie. In beide interventiegroepen zullen
­deelnemers dit jaar een nieuwe ontlastingstest afnemen.
 Mensen die in aanmerking komen voor een van beide interventiegroepen,
 zullen door de screeningsorganisatie worden benaderd voor deelname
 aan het wetenschappelijk onderzoek. Bij inclusie voor het onderzoek
 ontvangen deelnemers van de screeningsorganisatie het reguliere pakket
 van het bevolkingsonderzoek met daarin de FIT. Deelnemers ontvangen
 de uitslag ook op dezelfde wijze als in het reguliere bevolkingsonderzoek.
 Bij een positieve uitslag worden zij doorverwezen voor coloscopie. Bij een
 negatieve uitslag ontvangen zij, zoals gebruikelijk, over twee jaar een
 nieuwe uitnodiging voor deelname aan het bevolkingsonderzoek.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 03 | Wetenschappelijke deugdelijkheid                             WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 9 van 16
03 wetenschappelijke                                                             3.2        Onderzoeksopzet
                                                                                 3.2.1      Risico op darmkanker na negatieve coloscopie
         deugdelijkheid                                                          De aanvragers stellen dat het 10-jaarsinterval mogelijk te lang is, omdat er
                                                                                 aanwijzingen zijn dat het risico op darmkanker en hoog-risicopoliepen
Een eerste vereiste van de WBO is dat het voorgestelde onderzoek                 verhoogd is bij mensen met een positieve FIT en een negatieve
wetenschappelijk deugdelijk moet zijn. Hierbij gaat het om de vraag of de        coloscopie, vergeleken met de algemene bevolking.5 Er zijn maar weinig
doelstelling van het onderzoek relevant is en gerealiseerd kan worden met        gegevens beschikbaar over het ontstaan van darmkanker na een
de voorgestelde onderzoeksopzet. De commissie oordeelt dat dit het               ­negatieve coloscopie binnen screeningsprogramma’s waarbij de FIT wordt
geval is.                                                                         gebruikt. Een studie uit Korea kwam uit op 280 gevallen van darmkanker
                                                                                  na 150.660 negatieve coloscopieën (incidentie: 0,49 per 1.000 persoons-
3.1     Doel en uitkomstmaten                                                     jaren; follow-up tijd 0,5-5 jaar).6 In Spanje werden 3 gevallen na 740
Het uiteindelijke doel van het voorgestelde onderzoek is aantonen of het          ­negatieve coloscopieën gezien (0,80 per 1.000 persoonsjaren; follow-up
10-jaarsinterval dat momenteel gehanteerd wordt voor deelnemers met                tijd 3,5-6,5 jaar).7 Deze gegevens zijn moeilijk te vertalen naar de
een positieve FIT en een negatieve coloscopie, verkort zou moeten                  ­Nederlandse situatie, omdat de afkapwaarde van de FIT lager is dan die
worden. De aanvragers willen dit doen door de verwijscijfers, PVW en                in Nederland (20 μ Hb/gram feces versus 47 μ Hb/gram feces) en er
detectiecijfers van verschillende intervallen (2, 5 en 10 jaar) te vergelijken,     andere richtlijnen gehanteerd worden voor wat als negatieve coloscopie
waarbij rekening gehouden wordt met de intervalkankers.                             wordt beschouwd. Binnen het Nederlandse bevolkingsonderzoek laten
Daarnaast willen de aanvragers inzicht krijgen in de aanvaardbaarheid               eerste gegevens zien dat na 35.000 negatieve coloscopieën, er 24
van verschillende intervallen en zullen zij de lange-termijnuitkomsten en           gevallen van darmkanker werden gediagnosticeerd (0,36 per 1.000
kosteneffectiviteit van verschillende intervallen onderzoeken.                      persoonsjaren; follow-uptijd 0,5-3,5 jaar).4 Met deze gegevens is berekend
                                                                                    dat het risico op darmkanker bij een negatieve coloscopie al na 2,5 jaar
De commissie stelt vast dat het doel en de uitkomstmaten relevant en                vergelijkbaar zou zijn met het risico op darmkanker bij een negatieve FIT.4
belangrijk zijn. De resultaten van het onderzoek kunnen bijdragen aan de            Hoewel het betrouwbaarheidsinterval rond deze schatting ruim is, is er
ontwikkeling en verbetering van het bevolkingsonderzoek darmkanker.                 volgens de commissie voldoende aanleiding om de duur van het interval
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 04 | Nut-risicoverhouding                                    WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 10 van 16
te onderzoeken. Zij kan zich daarbij vinden in de gekozen intervallen van    04 nut-risicoverhouding
2 en 5 jaar. Ook is volgens de commissie dit het aangewezen moment om
het onderzoek uit te voeren, omdat het bevolkingsonderzoek 10 jaar           Een tweede vereiste van de WBO is dat het bevolkingsonderzoek een
geleden is ingevoerd. Dit jaar zullen dus de eerste deelnemers met een       gunstige nut-risicoverhouding moet hebben. Dat betekent dat het te
negatieve coloscopie na een interval van 10 jaar terugkeren naar het         verwachten nut moet opwegen tegen de mogelijke risico’s voor
bevolkingsonderzoek.                                                         ­deelnemers. De commissie stelt vast dat dit het geval is.
3.2.2   Aantal deelnemers                                                     4.1      Nut
De aanvragers zijn voornemens in totaal ongeveer 26.500 deelnemers te         4.1.1    Wetenschappelijk nut
includeren, 10.000 in beide interventiegroepen en 6.500 in de controle-       De commissie is van oordeel dat het voorgestelde onderzoek
groep. Dit aantal is volgens de aanvragers nodig om een verschil in PVW       ­wetenschappelijk nut heeft, omdat het relevante kennis zal opleveren over
aan te kunnen tonen tussen het 2- en 10 jaarsinterval en tussen het 5- en      het interval na een negatieve coloscopie, die van belang kan zijn om het
10-jaarsinterval. De commissie kan zich hierin vinden.                         landelijk bevolkingsonderzoek darmkanker te verbeteren.
                                                                               4.1.2   Nut voor de deelnemer
                                                                               Deelname aan het onderzoek kan voor individuele deelnemers in de
                                                                               ­interventiegroepen gezondheidswinst opleveren. Door een korter interval
                                                                                na een negatieve coloscopie zou (een voorstadium van) darmkanker
                                                                                eerder kunnen worden gediagnosticeerd. Hoe eerder darmkanker wordt
                                                                                gevonden, hoe groter de kans is op genezing.8 Ook is de behandeling
                                                                                vaak minder zwaar. Naar verwachting betreft het vooral darmkankers die
                                                                                snelgroeiend zijn, of die zijn gemist bij de coloscopie.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 04 | Nut-risicoverhouding                                         WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 11 van 16
4.2        Risico’s                                                               plaats van na 10 jaar). De risico’s bij een positieve testuitslag nemen voor
4.2.1      Ontlastingstest                                                        individuele deelnemers niet toe – deze blijven vergelijkbaar met die van
Voor het voorgestelde onderzoek moeten deelnemers een ontlastings-                het landelijk bevolkingsonderzoek. De commissie vindt deze risico’s
monster nemen, zoals dat ook gebeurt voor het landelijk bevolkings­               acceptabel en daarmee ook die van het voorgestelde onderzoek.
onderzoek. Hier zijn geen risico’s aan verbonden.
                                                                                  4.2.3   Interval
4.2.2      Positieve testuitslag                                                  In het voorgestelde onderzoek worden ongeveer 10.000 deelnemers 8
Een positieve testuitslag kan verschillende nadelige gevolgen hebben.             jaar eerder gescreend dan in het landelijk bevolkingsonderzoek het geval
Ten eerste kan er (tijdelijk) onrust en stress ontstaan vanwege de                zou zijn geweest. Ongeveer 10.000 deelnemers worden 5 jaar eerder
­mogelijkheid dat een deelnemer (een voorstadium van) darmkanker heeft.           gescreend. Voor beide groepen geldt dat er (tijdelijk) sprake kan zijn van
 Ten tweede kan er sprake zijn van overdiagnose en overbehandeling.               onrust en stress door aanpassing van het interval. Mogelijk geldt dat ook
 Omdat slechts een klein deel van de adenomen doorgroeit naar darm-               voor mensen die niet deelnemen aan het voorgestelde onderzoek, maar
 kanker, geven de meeste adenomen geen klachten en zijn onschuldig.               wel aan het landelijk bevolkingsonderzoek. Deze risico’s zijn volgens de
 Deze adenomen zouden zonder (bevolkings)onderzoek dan ook niet                   commissie beperkt en wegen op tegen het nut van het onderzoek.
 ­gediagnosticeerd en behandeld zijn. Ten derde is een coloscopie een
  belastende medische handeling die als pijnlijk wordt ervaren en waarbij
  een kleine kans is op (ernstige) complicaties.9
  De risico’s bij een positieve testuitslag zijn zowel bij het voorgestelde
  ­onderzoek als bij het landelijke bevolkingsonderzoek aan de orde.
   Het voorgestelde onderzoek zal gedurende de looptijd naar verwachting
   leiden tot een hoger aantal positieve testuitslagen, omdat deelnemers in
   de interventiegroepen eerder gescreend zullen worden dan dat het geval
   geweest zou zijn in het landelijk bevolkingsonderzoek (na 2 of 5 jaar in
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 05 | Overeenstemming wettelijke regels                      WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 12 van 16
05 overeenstemming wettelijke                                               De commissie suggereert daarnaast om een communicatiestrategie te
                                                                            ontwikkelen, zodat eventuele onzekerheid en onduidelijkheid over het
          regels medisch handelen                                           hanteren van verschillende intervallen weggenomen kan worden bij
                                                                            ­deelnemers aan de studie en deelnemers aan het landelijk bevolkings­
Een derde vereiste van de WBO is dat het bevolkingsonderzoek moet            onderzoek.
overeenstemmen met de wettelijke regels voor medisch handelen, zoals
het Besluit bevolkingsonderzoek en de Wet op de geneeskundige
­behandelingsovereenkomst (WGBO) en relevante privacywetgeving,
 zoals de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG).
 De commissie stelt vast dat de proefpersoneninformatie niet voldoet aan
 de eisen van de WGBO en de AVG.
 5.1     Proefpersoneninformatie
 De commissie heeft de aanvragers schriftelijk vragen gesteld en de
 volgende punten meegegeven:
 • Het taalniveau is te hoog en de leesbaarheid moet worden verbeterd.
     De commissie raadt aan hiervoor experts te raadplegen.
 • Er ontbreken verschillende onderdelen zoals informatie over het
     bewaren van de sleutel van de code voor persoonsgegevens, over wie
     gegevens kan inzien, over waar meer informatie over het onderzoek
     gevonden kan worden.
 De aanvragers hebben op 6 februari 2024 geantwoord dat zij de
 ­proefpersoneninformatie zullen aanpassen.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>hoofdstuk 6 en 7 | Belang volksgezondheid en Advies                     WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 13 van 16
06 belang van de                                                              07 advies
            volksgezondheid                                                   In dit advies heeft de Commissie Bevolkingsonderzoek in het kader van
                                                                              de WBO een vergunningaanvraag van het Erasmus MC beoordeeld, voor
Voor een bevolkingsonderzoek dat tevens wetenschappelijk onderzoek is,        een onderzoek naar de optimale timing van de FIT na een negatieve
geldt dat een vergunning ook kan worden geweigerd, ‘indien het belang         coloscopie in het bevolkingsonderzoek darmkanker. De commissie is van
van de volksgezondheid een dergelijk onderzoek niet vordert’.                 oordeel dat het voorgestelde onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is en
Bij onderzoek dat gekoppeld wordt aan een bestaand landelijk                  dat de nut-risicoverhouding gunstig is. Aan het derde criterium – de
­bevolkingsonderzoek, staat het belang van het landelijk bevolkings­          ­overeenstemming met de wettelijke regels voor medisch handelen – wordt
 onderzoek voorop. Het moet daarom aannemelijk zijn dat de koppeling           volgens de commissie niet voldaan, omdat de proefpersoneninformatie
 het landelijk bevolkingsonderzoek niet schaadt. Het voorgestelde              niet voldoet aan de eisen die daarvoor worden gesteld. De commissie
 ­onderzoek zal gedurende de looptijd naar verwachting leiden tot ongeveer     adviseert de minister van VWS daarom om de vergunning te verlenen
  1.700 extra coloscopieën. Volgens de commissie is er geen reden om te        onder de voorwaarde dat de proefpersoneninformatie wordt aangepast
  verwachten dat het voorgestelde wetenschappelijk onderzoek het               aan de eisen van de AVG en de WGBO.
  ­bevolkingsonderzoek darmkanker schaadt, omdat er voldoende capaciteit
   is voor deze extra coloscopieën. De commissie raadt wel aan het aantal
   extra coloscopieën en de eventuele complicaties die daarbij optreden, te
   registeren.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Literatuur                                                             WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 14 van 16
literatuur                                                                   7
                                                                               Rivero-Sanchez L, Grau J, Auge JM, Moreno L, Pozo A,
                                                                               Serradesanferm A, et al. Colorectal cancer after negative colonoscopy
1
   Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).                       in fecal immunochemical test-positive participants from a colorectal
   Bevolkingsonderzoek darmkanker. https://www.rivm.nl/                        cancer screening program. Endosc Int Open 2018; 6(9): E1140-E1148.
   bevolkingsonderzoek-darmkanker. Geraadpleegd: Februari 2024.              8
                                                                               Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Darmkanker.
2
   Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Ontlastingstest.      https://iknl.nl/kankersoorten/darmkanker. Geraadpleegd: Februari 2024.
   https://www.rivm.nl/bevolkingsonderzoek-darmkanker/ontlastingstest.       9
                                                                               Erasmus MC in opdracht van Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
   Geraadpleegd: Februari 2024.                                                Milieu (RIVM). Monitor bevolkingsonderzoek Darmkanker 2022.
3
   Federatie Medisch Specialisten. Richtlijn Colorectaal carcinoom (CRC).      Oktober 2023.
   https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/colorectaal_carcinoom_crc.
   Geraadpleegd: Februari 2024.
4
   van de Schootbrugge-Vandermeer HJ, Kooyker AI, Wisse PHA,
   Nagtegaal ID, Geuzinge HA, Toes-Zoutendijk E, et al. Interval post-
   colonoscopy colorectal cancer following a negative colonoscopy in a
   fecal immunochemical test-based screening program. Endoscopy
   2023; 55(12): 1061-1069.
5
   Peng SM, Hsu WF, Wang YW, Lin LJ, Yen AM, Chen LS, et al. Faecal
   immunochemical test after negative colonoscopy may reduce the risk of
   incident colorectal cancer in a population-based screening programme.
   Gut 2021; 70(7): 1318-1324.
6
   Lee CK, Choi KS, Eun CS, Park DI, Han DS, Yoon M, et al. Risk and
   Characteristics of Postcolonoscopy Interval Colorectal Cancer after a
   Positive Fecal Test: A Nationwide Population-Based Study in Korea.
   Cancer Res Treat 2018; 50(1): 50-59.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Commissie                                                                                              WBO: Onderzoek timing ontlastingtest na negatieve coloscopie | pagina 15 van 16
Commissie
Samenstelling Commissie Bevolkingsonderzoek voor het advies WBO: Onderzoek naar timing                       Waarnemers
ontlastingtest na negatieve coloscopie in het bevolkingsonderzoek darmkanker                                 •  mr. M.G. Kleefkens, VWS, Den Haag
•   prof. dr. O.M. Dekkers, hoogleraar klinisch epidemiologie en internist, LUMC, Leiden, voorzitter         •  drs. R. Thöene, RIVM Centrum voor bevolkingsonderzoek, Bilthoven
•   prof. dr. M.C. Cornel, hoogleraar community genetics en public health genomics, Amsterdam UMC,
    vicevoorzitter                                                                                           Secretarissen
•   dr. E.M.M. Adang, hoofddocent gezondheidseconomie, Radboudumc, Nijmegen                                  •  dr. J. van der Berg, Gezondheidsraad, Den Haag
•   prof. dr. M.J.M. Broeders, hoogleraar personalized cancer screening, Radboudumc, Nijmegen
•   prof. dr. R.M.M. Crutzen, hoogleraar gedragsverandering en technologie, Universiteit Maastricht
•   dr. mr. Y. Drewes, arts, gezondheidsjurist, LUMC, Leiden
•   prof. dr. P.J.M. Elders, hoogleraar huisartsgeneeskunde, Amsterdam UMC
•   dr. A. Krom, senior docent/onderzoeker, sectie Ethiek en Recht van de Gezondheidszorg, LUMC,
    Leiden
•   prof. dr. I.M. van Langen, hoogleraar klinische genetica, UMCG, Groningen
•   prof. dr. S.C. Linn, hoogleraar translationele oncologie, Universiteit Utrecht, internist-oncoloog
    Antoni van Leeuwenhoek, Amsterdam
•   dr. J.J. van Tol-Geerdink, onderzoeker gezamenlijke besluitvorming in oncologische zorg,
    Radboudumc, Nijmegen
•   prof. dr. J.W.R. Twisk, hoogleraar toegepaste biostatistiek, Amsterdam UMC
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap
ten aanzien van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Waterstaat;
Sociale Zaken en Werkgelegenheid en Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen,
en ontwikkelingen of trends signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
U kunt dit document downloaden van www.gezondheidsraad.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. WBO: Onderzoek naar timing ontlastingtest na negatieve coloscopie in het bevolkingsonderzoek darmkanker.
Den Haag: Gezondheidsraad 2024; publicatienr. 2024/08.
Gezondheidsraad | Nr. 2024/08                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>