<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Leden Adviesraad Internationale Vraagstukken
Voorzitter     Prof.mr. J.G. de Hoop Scheffer
Vicevoorzitter Prof.dr. A. van Staden
Leden          Mw. prof.dr. J. Gupta
               Prof.dr. E.M.H. Hirsch Ballin
               Mw. dr. P.C. Plooij-van Gorsel
               Mw. prof.dr. M.E.H. van Reisen
               LGen b.d. M.L.M. Urlings
               Prof.dr.ir. J.J.C. Voorhoeve
Secretaris     Drs. T.D.J. Oostenbrink
               Postbus 20061
               2500 EB Den Haag
               telefoon 070 - 348 5108/6060
               fax 070 - 348 6256
               aiv@minbuza.nl
               www.AIV-Advies.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Woord vooraf
I       Inleiding      4
II      Uitstroom van kapitaal uit ontwikkelingslanden    6
III     Remittances        7
IV      Innovatieve financiële instrumenten en bronnen wereldwijd 8
V       Het belang van coherentie en coördinatie       9
VI      Aanbevelingen        11
Bijlage Overzicht gebruikte afkortingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Woord vooraf
Dit jaar zal de internationale gemeenschap een nieuwe agenda voor duurzame
ontwikkeling vaststellen. Een belangrijk punt van aandacht vormt het aspect van
financiering. Om hierover overeenstemming te bereiken wordt in juli 2015 onder
auspiciën van de Verenigde Naties (VN) een internationale conferentie georganiseerd
in Addis Ababa, Ethiopië.
De behoefte aan financiering zal fors zijn. Ontwikkelingslanden moeten maatregelen
nemen om belastingheffing te verbeteren en om de uitstroom van kapitaal tegen te
gaan, maar er zullen ook additionele financieringsbronnen nodig zijn, zowel publieke
als private. Vanwege de omvang en verscheidenheid aan financiële middelen – en
het hieraan gekoppelde belang van goede resultaatmeting – zal een beroep worden
gedaan op coördinatie in internationaal verband. De vrees bestaat dat het huidige
financiële stelsel die uitdaging niet zonder meer aan kan.
Gezien het belang van het onderwerp heeft de Adviesraad Internationale
Vraagstukken (AIV) gemeend op korte termijn een briefadvies uit te brengen. Dit
bouwt voort op eerdere door de AIV uitgebrachte adviezen1 en dient als mogelijke
inbreng ter voorbereiding van de VN-conferentie in Addis Ababa.2 Het werd opgesteld
door de Commissie Ontwikkelingssamenwerking van de AIV, met substantiële
bijdragen van prof.dr. J.B. Opschoor, mw. prof.dr. J. Gupta, drs. F.A.J. Baneke en
prof.dr. R.E. van der Hoeven. Ondersteuning is verleend door drs. P. de Keizer en
mw. J. Schonewille (stagiaire). Het briefadvies werd door de AIV vastgesteld op
28 april 2015.
1  AIV, ‘Ongelijke werelden: armoede, groei, ongelijkheid en de rol van internationale samenwerking’, advies
   nummer 80, Den Haag, september 2012; AIV, ‘Nieuwe wegen voor internationale milieusamenwerking’,
   advies nummer 84, Den Haag, maart 2013; AIV, ‘Naar betere mondiale financiële verbondenheid: het
   belang van een coherent internationaal economisch en financieel stelsel’, advies nummer 89, Den Haag,
   juni 2014; AIV, ‘Ontwikkelingssamenwerking: meer dan een definitiekwestie’, briefadvies nummer 25, Den
   Haag, mei 2014. Zie ook: UNEP: ‘Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and
   Poverty Eradication’, Nairobi, 2011.
2  Voorbereidende besprekingen zullen plaatsvinden tijdens intergouvernementeel overleg op 13-17
   april 2015 en 15-19 juni 2015. Ook is met medewerking van de Wereldbank op 21-22 mei 2015 een
   bijeenkomst voorzien in Rotterdam om nog uitstaande hiaten in het slotdocument te bespreken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>I         Inleiding
In de afgelopen vijftien jaar heeft de internationale gemeenschap zich verplicht tot de
Millennium Development Goals (MDGs) als algemeen aanvaard kader voor het behalen
van specifieke ontwikkelingsdoelen. Deze stonden overwegend in het teken van
armoedebestrijding en hadden dit jaar (2015) verwezenlijkt moeten zijn.
Dit gaat maar ten dele lukken en over een nieuwe internationale agenda zijn
onderhandelingen gaande. De nieuwe agenda zal richting een breder en omvattend
raamwerk gaan bestaande uit duurzame ontwikkelingsdoelen: Sustainable Development
Goals, of SDGs. Uitbanning van armoede blijft een centrale doelstelling, maar klimaat
en leefomgeving zullen ook ruimschoots aandacht krijgen, evenals aspecten als
mensenrechten en de rechtsstaat.
De SDGs vertegenwoordigen tezamen een universele agenda waarbij niet langer onder-
scheid wordt gemaakt tussen geïndustrialiseerde landen en ontwikkelingslanden. De
doelstellingen vormen een oproep aan alle landen om zowel nationaal als internationaal
verantwoordelijkheid te nemen voor het beëindigen van armoede en om duurzame en
vreedzame samenlevingen op te bouwen.
Behorend bij de hogere ambities zal de agenda een aanzienlijk beslag op financiële
middelen leggen. De omschakeling naar duurzame ontwikkeling in alleen al ontwikkelings-
landen zal naar verwachting de komende decennia enkele honderden miljarden US$ per
jaar aan financiering vergen.3 Die zullen bijeen moeten worden gebracht door middelen uit
de nationale begrotingen van (ontwikkelings)landen, uit buitenlandse investeringen (foreign
direct investments, FDI) en ander particulier kapitaal zoals geldovermakingen door arbeids-
migranten naar familie en verwanten in ontwikkelingslanden (remittances), fondsen
voor ontwikkelingssamenwerking (Official Development Assistance, ODA) en nieuwe
en aanvullende financiële middelen die bovenop ODA komen en bedoeld zijn voor
milieugerelateerde uitgaven.
Gekoppeld aan de afspraak om 0.7% van het Bruto Nationaal Product (BNP) van industriële
landen aan te wenden voor ontwikkelingssamenwerking genereert laatstgenoemde (ODA)
ongeveer US$ 130 miljard per jaar. Remittances komen doorgaans drie keer hoger uit,
maar dit verschilt van land tot land. Voor veel ontwikkelingslanden zijn directe buitenlandse
investeringen zeer belangrijke bronnen van externe financiering. Echter, hun koppeling naar
de nieuwe agenda voor duurzame ontwikkeling valt nog te bezien. Nieuw en van recente
datum is het Green Climate Fund dat zich richt op klimaatgerelateerde uitgaven. Het
voornemen om voor dit fonds US$ 100 miljard per jaar te reserveren heeft tot nu toe
US$ 10 miljard bijeengebracht.4
De noodzaak additionele middelen te vinden, is dus evident. Het valt buiten het
bestek van dit briefadvies om hierop uitvoerig in te gaan. Gedurende de laatste
3   Zie: Report of the Intergovernmental Committee of Experts on Sustainable Development Finance, final draft,
    August 2014, zie: <http://www.un.org/esa/ffd/documents/ICESDF.pdf>.
4   Press Release, 10 December 2014, Green Climate Fund, zie: <http://www.gcfund.org/fileadmin/00_
    customer/documents/Press/release_GCF_2014_12_10_austria_pledge.pdf>.
                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>jaren is hierover al veel gepubliceerd.5 Het is van belang dat ontwikkelingslanden de
binnenlandse middelenstroom weten te vergroten door verbeteringen door te voeren in de
belastingheffing, dat mogelijkheden worden gezocht om remittances optimaal te gebruiken
en het bedrijfsleven aan te sporen om de duurzaamheidsagenda te helpen realiseren. De
uitdaging zal zeker ook liggen in met behulp van innovatieve instrumenten hernieuwde
synergie te laten ontstaan tussen publieke en private actoren.
Dit vormt kort het onderwerp van hoofdstukken III en IV van dit briefadvies. Eerst wordt
in hoofdstuk II stilgestaan bij het belang voor ontwikkelingslanden om de uitstroom
van kapitaal tegen te gaan. Hier gaan grote sommen geld in om. Hoofdstuk V beschrijft
de toenemende noodzaak voor coördinatie op internationaal niveau doordat door
verwachte bundeling van financieringsbronnen uit zowel de publieke als particuliere
bronnen er een toenemende complexiteit zal ontstaan, die het beheer van middelen en
rapportageverplichtingen zal bemoeilijken. Hoofdstuk VI tenslotte, geeft aanbevelingen hoe
dergelijke coördinatie in internationaal verband kan worden verstevigd.
5   Zie onder meer: UNDP Innovative Financing for Development: a new model for development
    finance? Discussion Paper, January 2012, zie: <http://www.undp.org/content/undp/en/
    home/librarypage/poverty-reduction/development_cooperationandfinance/innovative_
    financingfordevelopmentanewmodelfordevelopmentfinance.html>; Report of the Secretary-General’s
    High-Level Advisory Group on Climate Change Financing, 5 November 2010, zie: <http://www.un.org/
    wcm/webdav/site/climatechange/shared/Documents/AGF_reports/AGF%20Report.pdf>; UN Secretary
    General (2011), Report of the Secretary-General on innovative mechanisms of financing for development,
    zie: <http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/66/334&Lang=E>, UN DESA 2012, World
    Economic and Social Survey 2012: In Search of New Development Finance, E/2012/50/Rev.1 ST/
    ESA/341, zie: <http://www.un.org/en/development/desa/policy/wess/wess_current/2012wess.pdf>;
    en: Innovating Financing for Development (IFFD) Leading Group 2010: Globalizing Solidarity: the case for
    financial levies, zie: <http://www.leadinggroup.org/IMG/pdf/1-_Globalizing_solidarity_2010.pdf>.
                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>II           Uitstroom van kapitaal uit ontwikkelingslanden
Directe buitenlandse investeringen van het internationale bedrijfsleven in ontwikkelings-
landen zijn doorgaans een belangrijke bron van werkgelegenheid, groei en ontwikkeling.
Ze kunnen evenwel ook leiden tot een uitstroom van kapitaal met het oog op fiscale
voordelen die elders behaald kunnen worden voor de betrokken ondernemingen. Een
niet onaanzienlijk deel van die uitstroom wordt aangeduid als illicit flows. Dergelijke
kapitaalvlucht zou voor Afrika ten zuiden van de Sahara de afgelopen tien jaar bijna 6% van
het totale BNP hebben bedragen. Het Center for Global Development in Washington schat
het verlies van de twintig armste Afrikaanse landen als gevolg van grensoverschrijdende
criminaliteit, belastingontduiking en corruptie zelfs op 10% van hun BNP.6
De oorzaken van deze schadelijke financiële uitstroom van kapitaal zijn uiteenlopend:
naast illegale geldstromen gaat het om overmaking van winsten door buitenlandse
investeerders en rentebetalingen op buitenlandse schulden. In 2012 vloeide voor
een totaal van US$ 486 miljard aan winsten uit ontwikkelingslanden weg, terwijl
rentebetalingen van buitenlandse schulden voor ontwikkelingslanden een kostenpost
van US$ 188 miljard betekenden.7
Alles bij elkaar stroomt er meer financieel kapitaal uit Afrika ten zuiden van de Sahara
dan wat er aan officiële ontwikkelingshulp naar toegaat.8 Deze outflow roept vragen
op: de geïndustrialiseerde landen krijgen stelselmatig meer terug dan aan hulp wordt
geboden. Ook telt dat de waarde van natuurlijke hulpbronnen systematisch wordt
ondergewaardeerd.9
6   UN, 21 January 2015, Preparatory Process for the 3rd International Conference on Financing for
    Development Elements, zie: <http://www.un.org/esa/ffd/wp-content/uploads/2015/01/FfD_Elements-
    paper_drafting-session.pdf>; Global Financial Integrity wijst erop dat bijna 80% van de illegale uitstroom
    te wijten zou zijn aan onjuiste prijzen van goederen en diensten, zie: <http://www.gfintegrity.org/
    report/2014-global-report-illicit-financial-flows-from-developing=countries-2003-2012/>. Zie ook AIV,
    ‘Criminaliteit, corruptie en instabiliteit: een verkennend advies’, advies nummer 85, Den Haag, mei 2013,
    pp. 62-74, en ook: <http://www.africaprogresspanel.org/sub-saharan-africa-loses-5-7-percent-of-gdp-to-
    illicit-financial-outflows/18/>; en Center for Global Development, Why beyond Aid matters, Washington,
    September 2014.
7   Eurodad, 2014,The State of Finance for Developing Countries 2014, Brussel, zie: <http://www.eurodad.
    org/finance_for_developing_countries>.
8   Boyce en Ndikuma berekenden voor Afrika ten zuiden van de Sahara dat tussen 1970 en 2010 voor
    US$ 816 miljard verdween naar het buitenland. Dit bedraagt bijna net zoveel als wat in die periode aan
    ontwikkelingshulp en buitenlandse investeringen werd ontvangen, respectievelijk US$ 659 miljard en
    US$ 306 miljard, zie: Capital Flight from Sub-Saharan African Countries: Updated Estimates, 1970-2010,
    PERI Research Report, October 2012.
9   ‘Foil Vedante, Copper Colonialism British miner Vedanta KCM and the copper loot of Zambia’,
    January 2014, zie: <http://www.foilvedanta.org/wp-content/uploads/FV-Zambia-report.pdf/>.
                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>III      Remittances
Voor de bevolking in ontwikkelingslanden zijn remittances – geldovermakingen door
familie en vrienden die in het buitenland werkzaam zijn – een belangrijke bron
van inkomsten. In 2014 werd wereldwijd voor een totaal van US$ 583 miljard aan
remittances overgemaakt, waarvan US$ 436 miljard naar ontwikkelingslanden.10
Het PewResearchCenter heeft becijferd dat de omvang van remittances naar lage
inkomenslanden tussen 2003 en 2012 tussen de 5% en 8% van hun BNP bedroeg.11
Er zijn echter grote verschillen tussen landen, zeker ook binnen de groep lage
inkomenslanden. Bangladesh is koploper met US$ 15 miljard aan overboekingen in
2013. Nepal en Tajikistan komen uit op respectievelijk US$ 5,4 miljard en US$ 4,1
miljard. De instroom van remittances in deze drie landen kwam daarmee vijf tot zes keer
hoger uit dan de instroom van ODA en buitenlandse investeringen bij elkaar opgeteld.
Ook in Kenia en Oeganda vormen remittances een belangrijke bron van inkomsten
(respectievelijk US$ 1,3 miljard en US$ 1 miljard in 2013), maar vergeleken met ODA
en buitenlandse investeringen is de instroom van minder gewicht: ongeveer de helft
in Kenia en een kwart in Oeganda. Remittances in andere dan hier genoemde lage
inkomenslanden zijn minder hoog, maar nog altijd een belangrijke bron van inkomsten.
Remittances zijn een interessante en relatief stabiele instroom aan kapitaal die in
potentie bijdraagt aan armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling. Hoewel het
om particuliere gelden gaat die niet direct bedoeld zijn om structurele oorzaken van
armoede weg te nemen en zich moeilijk laten coördineren door overheden, kunnen
ze investeringen in basisvoorzieningen als gezondheidszorg, onderwijs en landbouw
stimuleren en zo de kwaliteit van dienstverlening verbeteren. Hier staat tegenover dat
remittances ook een prijsopdrijvend effect kunnen hebben, waardoor het nog moeilijker
wordt voor de allerarmsten om deze voorzieningen te krijgen. Remittances kunnen ook
bijdragen aan hogere consumptieve bestedingen binnen bepaalde klassen, hetgeen kan
leiden tot grotere vervuiling.
Punt van zorg zijn ook de hoge kosten die verbonden zijn aan het overmaken van gelden
naar ontwikkelingslanden. In Afrika ten zuiden van de Sahara kwamen de gemiddelde
kosten van overmakingen in 2014 uit op 12%. Technologische ontwikkelingen zoals
e-vouchers en e-wallets kunnen verbetering hierin brengen zodat internationale financiële
middelen ook in rurale gebieden grotere ontwikkelingsimpact hebben. Toepassingen in
het kader van pensioenopbouw of volksverzekeringen in de gezondheidszorg kunnen
interessant zijn om remittances te verbinden aan inclusieve financiering.
10 Zie: Migration and Remittances: Recent Developments and Outlook, Wereldbank, 13 april 2015.
11 Zie: Changing Patterns of Global Migration and Remittances, December 2013.
                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>IV        Innovatieve financiële instrumenten en bronnen
          wereldwijd
Er bestaat onderscheid tussen innovatieve instrumenten en innovatieve bronnen van
financiering. Eerstgenoemde worden ingezet om de als tweede genoemde bronnen te
mobiliseren.12 Zo komen geldstromen vrij die in principe voor financiering van duurzame
ontwikkelingsactiviteiten kunnen worden aangewend.
Voorbeelden zijn nieuwe vormen van belasting, zoals koolstofbelasting of heffingen op
financiële transacties, royalty’s uit de winning van brandstoffen en ertsen e.d. Ook het
afschaffen van subsidies die leiden tot ongewenste uitwerkingen kan zo’n instrument
zijn, denk aan afschaffen van subsidies in de visserij die overbevissing tot gevolg hebben
of subsidides die bedoeld zijn om duurzame energievoorziening te stimuleren maar juist
leiden tot niet-duurzaam energiegebruik. Andere voorbeelden zijn instrumenten die nieuwe
vormen van marktcreatie organiseren, bijvoorbeeld ten behoeve van emissievergunningen
of milieudiensten, risicodeling en -verzekering.
Al deze instrumenten zijn in meer of mindere mate geënt op een aan duurzaamheids-
overwegingen gekoppelde heffingsgrondslag, bijvoorbeeld op basis van een ecologische
voetafdruk. Maatschappelijke en ecologische kosten worden doorberekend in de prijzen
met als doel om het geheel van prikkels en marktwerking zodanig te veranderen dat bij
producenten en consumenten gedrag ontstaat dat duurzaamheid bevordert en onduur-
zaamheid afstraft.
Daar kleven ook risico’s aan. Er kan sprake zijn van de introductie van marktwerking in
een context die daar niet altijd rijp voor is of waarin dat ongewenst is. Het kan leiden
tot het ten laste brengen van interventies aan groepen die daar ernstige regressieve
koopkrachtschade door ondervinden.
Een ander soort van instrumenten heeft tot doel om door blending van publieke en
private kapitaalstromen extra financiering aan te trekken. Dit zijn bijvoorbeeld ad-hoc
partnerschappen die zijn gericht op het verwezenlijken van een op een SDG gericht
project of programma. Om het mobiliseren van dergelijke financiering door het bedrijfs-
leven te stimuleren is een financiële architectuur wenselijk die het beschikbaar stellen
van langdurig kapitaal bevordert boven kortdurig kapitaal, en bovendien overheidsbeleid
ondersteunt – inclusief ODA-middelen – dat zich sterk maakt voor een goed investerings-
klimaat en het verkleinen van risico’s. Dit kan onder meer door het inzetten van publieke
middelen voor het afdekken van risico’s in voor private sector nog onzekere markten,
zoals hernieuwbare energie. In ruil hiervoor kunnen voorwaarden worden gesteld aan
particuliere partners die sociale en ecologische rendementen verzekeren. Door het
bundelen van middelen uit de publieke en private sfeer kan overigens onduidelijkheid
ontstaan over het gebruik van publieke middelen in relatie tot winstdoeleinden. De
behoefte aan goede verantwoording en resultatenrapportage wordt hierdoor enkel
vergroot.
12 European Commission, Commission Staff Working Document, EU Accountability Report 2014 on
    Financing for Development, Review of progress by the EU and its Member States, Brussels, 3 July 2014,
    SWD (2014) 235 final, PART 1/5, zie: <http://www.ec.europa.eu/archives/commission_2010-2014/
    piebalgs/multimedia/pdf/eu-accountability-report-2014-on-financing-for-development_en.pdf>.
                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>V         Het belang van coherentie en coördinatie
Op SDGs gerichte interventies zullen naast bedoelde effecten ook neveneffecten
veroorzaken. Daarom is goede afstemming op beleidsniveau noodzakelijk. In het
beknopte bestek van dit briefadvies wordt hierop niet ingegaan. Wel wordt hieronder
aandacht geschonken aan de verwachte inconsistentie die zal ontstaan wanneer
verschillende financiële stromen bijeen worden gevoegd, ook wel aangeduid als: financial
system (in)coherence13. Denk dan aan:
• mogelijke frictie tussen maatschappelijk en financieel rendement, ofwel behalen van
    sociale en ecologische doelstellingen versus winstoogmerk;
• conflicterende belangen ten aanzien van het aangaan van leningen en
    kredietfinanciering en afhankelijk van de mate van concessionaliteit, oplopende
    schuldenlast die voor een land op termijn contraproductief kan zijn voor ontwikkeling;
• het afschrikkingseffect dat verbeterde regelgeving voor het verhogen van de stabiliteit
    van het financiële stelsel (bijvoorbeeld door eisen te stellen ten aanzien van
    kapitaalbuffers) heeft doordat minder krediet en risicodragend kapitaal beschikbaar
    komt.
Vanwege de voorziene omvang en diversiteit van financiële middelen en omdat uitvoering
van de internationale agenda voor duurzame ontwikkeling een complexe aangelegenheid
wordt, zal er een adequaat mechanisme moeten komen voor resultaatmeting, rapportage
en het verantwoorden van uitgaven. Voor het bevorderen van beleidscoherentie is een
High Level Political Forum on Sustainable Development opgericht dat rapporteert aan
ECOSOC en de Algemene Vergadering van de VN.
Waar het financiële incoherentie betreft is het nog zoeken naar een geschikte opzet. Welke
organisatie of instelling is meest geëigend – en ook toegerust – om deze taak op zich te
kunnen nemen? Of verdient een meervoudige opzet de voorkeur, waarbij in multilateraal
verband de coördinatie ter hand wordt genomen en meerdere instellingen betrokken
zijn?14 Het gaat om een omvattend toezichtsysteem met instrumenten die inzicht geven
in het gebruik van geldstromen voor het realiseren van de duurzaamheidsdoelstellingen
en daarbij de toegang tot en inclusiviteit voor lage inkomenslanden en relevante sectoren
13 Zie het eerder aangehaalde Report of the Intergovernmental Committee of Experts on Sustainable
    Development Finance, final draft, August 2014.
14 Hetgeen nog eens bleek tijdens een recente bijeenkomst van ECOSOC met de Wereldbank, het IMF, de
    WTO en UNCTAD, waar werd geconcludeerd dat: ‘to address those concerns (of coherence, coordination
    and cooperation in the financing for sustainable development context), strengthened multilateralism would
    be needed’ (concluding observations by the President of ECOSOC, New York, 14 and 15 April 2014,
    A/69/83–E/2014/71). Zie ook: Financing for sustainable development in the global partnership beyond
    2015, UN, January 2013, zie: <http://www.un.org/en/development/desa/policy/untaskteam_undf/
    thinkpieces/21_thinkpiece_financing_development.pdf>.
                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>en groepen waarborgen.15 In lijn met AIV-advies nummer 89 zou de AIV van een
meervoudige opzet sterk een voorstander zijn.
Voorts acht de AIV het van belang dat afstemming niet alleen in horizontale zin op
internationaal niveau wordt gezocht, maar ook in termen van afstemming op nationaal
niveau met inbreng van betrokkenen uit diverse geledingen (maatschappelijke organisaties,
particuliere instellingen, bedrijfsleven en onderzoeksbureau’s e.d.). In Nederland zou dat
bijvoorbeeld de vorm kunnen nemen van regulier overleg tussen de overheid en
vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en niet-gouvernementele organisaties, waartoe
de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking mogelijk het
voortouw kan nemen.
15 Zie: The Road to Dignity by 2030: synthesis report of the SG on the post-2015 Agenda, par. 92ff, 109, UN,
    2014, en: UNCDP Policy Note: Global Governance and Global Rules for Development in the Post-2015 Era,
    UN DESA, June 2014.
                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>VI      Aanbevelingen
De aanstaande Financing for Development conferentie in Addis Ababa heeft tot doel om
afspraken te maken over de financiering van de internationale agenda voor duurzame
ontwikkeling. De AIV doet de volgende aanbevelingen:
• Nederland dient krachtig te pleiten voor het aan de orde stellen van financiële
   coherentie als terugkerend aandachtspunt bij overleg over de financiering van de
   internationale agenda voor duurzame ontwikkeling.
• Er is behoefte aan meer transparantie in het internationale financiële verkeer.
   Nederland moet aandringen op het uitwerken van kaders om alle relevante financiële
   stromen zo goed mogelijk in kaart te brengen, inclusief ODA en andere officiële
   hulpgelden, private stromen en (illegale) uitstroom van kapitaal.
• Versterking van internationale en nationale fiscale regelgeving is nodig met het oog
   op het aanpakken van internationale belastingontwijking en -ontduiking en illegale
   overdrachten. Hiermee verband houdend dient Nederland haar steun uit te spreken
   voor het verder operationeel maken inzake transfer pricing van ECOSOC’s Committee
   of Experts on International Cooperation in Tax Matters.
• Nederland kan deskundigheid en financiële steun aanbieden om de binnenlandse
   financiële situatie van ontwikkelingslanden te verbeteren door het verder vergroten
   van de capaciteit voor de inning, verantwoording en transparantie van de uitstroom
   van kapitaal.
• Voor wat betreft de monitoring en coördinatie van financiële stromen voor de
   toekomstige agenda voor duurzame ontwikkeling moet Nederland zijn positie
   aanwenden voor het bepleiten van een verankering op multilateraal VN-niveau. Het
   voorstel zou zijn om dit de vorm te laten aannemen van jaarlijks overleg met direct
   betrokken instellingen zoals het IMF, de Wereldbank en de UNCTAD. Dergelijke
   afstemming zou onder auspiciën van ECOSOC kunnen worden georganiseerd naast
   (of als expliciet onderdeel van) het reeds bestaande High Level Political Forum on
   Sustainable Development dat rapporteert aan de Algemene Vergadering van de VN.
                                            11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                         Bijlage
Overzicht gebruikte afkortingen
AIV                  Adviesraad Internationale Vraagstukken
BNP                  Bruto Nationaal Product
ECOSOC               Economic and Social Council van de Verenigde Naties
IMF                  Internationaal Monetair Fonds
MDGs                 Millennium Development Goals
ODA                  Official Development Assistance
SDGs                 Sustainable Development Goals
UNCTAD               United Nations Conference on Trade and Development
VN                   Verenigde Naties
WTO                  World Trade Organisation
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Door de Adviesraad Internationale Vraagstukken uitgebrachte adviezen*
 1 EUROPA INCLUSIEF, oktober 1997
 2 CONVENTIONELE WAPENBEHEERSING: dringende noodzaak, beperkte mogelijkheden, april 1998
 3 DE DOODSTRAF EN DE RECHTEN VAN DE MENS: recente ontwikkelingen, april 1998
 4 UNIVERSALITEIT VAN DE RECHTEN VAN DE MENS EN CULTURELE VERSCHEIDENHEID, juni 1998
 5 EUROPA INCLUSIEF II, november 1998
 6 HUMANITAIRE HULP: naar een nieuwe begrenzing, november 1998
 7 COMMENTAAR OP DE CRITERIA VOOR STRUCTURELE BILATERALE HULP, november 1998
 8 ASIELINFORMATIE EN DE EUROPESE UNIE, juli 1999
 9 NAAR RUSTIGER VAARWATER: een advies over betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie, juli 1999
10 DE ONTWIKKELINGEN IN DE INTERNATIONALE VEILIGHEIDSSITUATIE IN DE JAREN NEGENTIG:
   van onveilige zekerheid naar onzekere veiligheid, september 1999
11 HET FUNCTIONEREN VAN DE VN-COMMISSIE VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS, september 1999
12 DE IGC 2000 EN DAARNA: op weg naar een Europese Unie van dertig lidstaten, januari 2000
13 HUMANITAIRE INTERVENTIE, april 2000**
14 ENKELE LESSEN UIT DE FINANCIËLE CRISES VAN 1997 EN 1998, mei 2000
15 EEN EUROPEES HANDVEST VOOR GRONDRECHTEN?, mei 2000
16 DEFENSIE-ONDERZOEK EN PARLEMENTAIRE CONTROLE, december 2000
17 DE WORSTELING VAN AFRIKA: veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling, januari 2001
18 GEWELD TEGEN VROUWEN: enkele rechtsontwikkelingen, februari 2001
19 EEN GELAAGD EUROPA: de verhouding tussen de Europese Unie en subnationale overheden, april 2001
20 EUROPESE MILITAIR-INDUSTRIËLE SAMENWERKING, mei 2001
21 REGISTRATIE VAN GEMEENSCHAPPEN OP HET GEBIED VAN GODSDIENST OF OVERTUIGING, juni 2001
22 DE WERELDCONFERENTIE TEGEN RACISME EN DE PROBLEMATIEK VAN RECHTSHERSTEL, juni 2001
23 COMMENTAAR OP DE NOTITIE MENSENRECHTEN 2001, september 2001
24 EEN CONVENTIE OF EEN CONVENTIONELE VOORBEREIDING: de Europese Unie en de IGC 2004,
   november 2001
25 INTEGRATIE VAN GENDERGELIJKHEID: een zaak van verantwoordelijkheid, inzet en kwaliteit, januari 2002
26 NEDERLAND EN DE ORGANISATIE VOOR VEILIGHEID EN SAMENWERKING IN EUROPA IN 2003:
   rol en richting, mei 2002
27 EEN BRUG TUSSEN BURGERS EN BRUSSEL: naar meer legitimiteit en slagvaardigheid voor
   de Europese Unie, mei 2002
28 DE AMERIKAANSE PLANNEN VOOR RAKETVERDEDIGING NADER BEKEKEN: voors en tegens van
   bouwen aan onkwetsbaarheid, augustus 2002
29 PRO-POOR GROWTH IN DE BILATERALE PARTNERLANDEN IN SUB-SAHARA AFRIKA: een analyse van
   strategieën tegen armoede, januari 2003
30 EEN MENSENRECHTENBENADERING VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING, april 2003
31 MILITAIRE SAMENWERKING IN EUROPA: mogelijkheden en beperkingen, april 2003
32 Vervolgadvies EEN BRUG TUSSEN BURGERS EN BRUSSEL: naar meer legitimiteit en
   slagvaardigheid voor de Europese Unie, april 2003
33 DE RAAD VAN EUROPA: minder en (nog) beter, oktober 2003
34 NEDERLAND EN CRISISBEHEERSING: drie actuele aspecten, maart 2004
35 FALENDE STATEN: een wereldwijde verantwoordelijkheid, mei 2004**
36 PREËMPTIEF OPTREDEN, juli 2004**
37 TURKIJE: de weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie, juli 2004
38 DE VERENIGDE NATIES EN DE RECHTEN VAN DE MENS, september 2004
39 DIENSTENLIBERALISERING EN ONTWIKKELINGSLANDEN: leidt openstelling tot achterstelling?,
   september 2004
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>40 DE PARLEMENTAIRE ASSEMBLEE VAN DE RAAD VAN EUROPA, februari 2005
41 DE HERVORMINGEN VAN DE VERENIGDE NATIES: het rapport Annan nader beschouwd, mei 2005
42 DE INVLOED VAN CULTUUR EN RELIGIE OP ONTWIKKELING: stimulans of stagnatie?, juni 2005
43 MIGRATIE EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: de samenhang tussen twee beleidsterreinen, juni 2005
44 DE NIEUWE OOSTELIJKE BUURLANDEN VAN DE EUROPESE UNIE, juli 2005
45 NEDERLAND IN DE VERANDERENDE EU, NAVO EN VN, juli 2005
46 ENERGIEK BUITENLANDS BELEID: energievoorzieningszekerheid als nieuwe hoofddoelstelling,
   december 2005***
47 HET NUCLEAIRE NON-PROLIFERATIEREGIME: het belang van een geïntegreerde en multilaterale
   aanpak, januari 2006
48 MAATSCHAPPIJ EN KRIJGSMACHT, april 2006
49 TERRORISMEBESTRIJDING IN MONDIAAL EN EUROPEES PERSPECTIEF, september 2006
50 PRIVATE SECTOR ONTWIKKELING EN ARMOEDEBESTRIJDING, oktober 2006
51 DE ROL VAN NGO’S EN BEDRIJVEN IN INTERNATIONALE ORGANISATIES, oktober 2006
52 EUROPA EEN PRIORITEIT!, november 2006
53 BENELUX, NUT EN NOODZAAK VAN NAUWERE SAMENWERKING, februari 2007
54 DE OESO VAN DE TOEKOMST, maart 2007
55 MET HET OOG OP CHINA: op weg naar een volwassen relatie, april 2007
56 INZET VAN DE KRIJGSMACHT: wisselwerking tussen nationale en internationale besluitvorming, mei 2007
57 HET VN-VERDRAGSSYSTEEM VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS: stapsgewijze versterking in een
   politiek geladen context, juli 2007
58 DE FINANCIËN VAN DE EUROPESE UNIE, december 2007
59 DE INHUUR VAN PRIVATE MILITAIRE BEDRIJVEN: een kwestie van verantwoordelijkheid, december 2007
60 NEDERLAND EN DE EUROPESE ONTWIKKELINGSSAMENWERKING, mei 2008
61 DE SAMENWERKING TUSSEN DE EUROPESE UNIE EN RUSLAND: een zaak van wederzijds
   belang, juli 2008
62 KLIMAAT, ENERGIE EN ARMOEDEBESTRIJDING, november 2008
63 UNIVERSALITEIT VAN DE RECHTEN VAN DE MENS: principes, praktijk en perspectieven, november 2008
64 CRISISBEHEERSINGSOPERATIES IN FRAGIELE STATEN: de noodzaak van een samenhangende aanpak,
   maart 2009
65 TRANSITIONAL JUSTICE: gerechtigheid en vrede in overgangssituaties, april 2009**
66 DEMOGRAFISCHE VERANDERINGEN EN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING, juli 2009
67 HET NIEUWE STRATEGISCH CONCEPT VAN DE NAVO, januari 2010
68 DE EU EN DE CRISIS: lessen en leringen, januari 2010
69 SAMENHANG IN INTERNATIONALE SAMENWERKING: reactie op WRR-rapport ‘Minder pretentie,
   meer ambitie’, mei 2010
70 NEDERLAND EN DE ‘RESPONSIBILITY TO PROTECT’: de verantwoordelijkheid om mensen te
   beschermen tegen massale wreedheden, juni 2010
71 HET VERMOGEN VAN DE EU TOT VERDERE UITBREIDING, juli 2010
72 PIRATERIJBESTRIJDING OP ZEE: een herijking van publieke en private verantwoordelijkheden, december 2010
73 HET MENSENRECHTENBELEID VAN DE NEDERLANDSE REGERING: zoeken naar constanten in een
   veranderende omgeving, februari 2011
74 ONTWIKKELINGSAGENDA NA 2015: millennium ontwikkelingsdoelen in perspectief, april 2011
75 HERVORMINGEN IN DE ARABISCHE REGIO: kansen voor democratie en rechtsstaat?, mei 2011
76 HET MENSENRECHTENBELEID VAN DE EUROPESE UNIE: tussen ambitie en ambivalentie, juli 2011
77 DIGITALE OORLOGVOERING, december 2011**
78 EUROPESE DEFENSIESAMENWERKING: soevereiniteit en handelingsvermogen, januari 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>79 DE ARABISCHE REGIO, EEN ONZEKERE TOEKOMST, mei 2012
80 ONGELIJKE WERELDEN: armoede, groei, ongelijkheid en de rol van internationale samenwerking,
   september 2012
81 NEDERLAND EN HET EUROPEES PARLEMENT: investeren in nieuwe verhoudingen, november 2012
82 WISSELWERKING TUSSEN ACTOREN IN INTERNATIONALE SAMENWERKING: naar flexibiliteit en vertrouwen,
   februari 2013
83 TUSSEN WOORD EN DAAD: perspectieven op duurzame vrede in het Midden-Oosten, maart 2013
84 NIEUWE WEGEN VOOR INTERNATIONALE MILIEUSAMENWERKING, maart 2013
85 CRIMINALITEIT, CORRUPTIE EN INSTABILITEIT: een verkennend advies, mei 2013
86 AZIË IN OPMARS: strategische betekenis en gevolgen, december 2013
87 DE RECHTSSTAAT: waarborg voor Europese burgers en fundament van Europese samenwerking, januari 2014
88 NAAR EEN GEDRAGEN EUROPESE SAMENWERKING: werken aan vertrouwen, april 2014
89 NAAR BETERE MONDIALE FINANCIËLE VERBONDENHEID: het belang van een coherent internationaal
   economisch en financieel stelsel, juni 2014
90 DE TOEKOMST VAN DE ARCTISCHE REGIO: samenwerking of confrontatie?, september 2014
91 NEDERLAND EN DE ARABISCHE REGIO: principieel en pragmatisch, november 2014
92 HET INTERNET: een wereldwijde vrije ruimte met begrensde staatsmacht, november 2014
93 ACS–EU-SAMENWERKING NA 2020: op weg naar een nieuw partnerschap?, maart 2015
94 INSTABILITEIT ROND EUROPA: confrontatie met een nieuwe werkelijkheid, april 2015
Door de Adviesraad Internationale Vraagstukken uitgebrachte briefadviezen
 1 Briefadvies UITBREIDING EUROPESE UNIE, december 1997
 2 Briefadvies VN-COMITÉ TEGEN FOLTERING, juli 1999
 3 Briefadvies HANDVEST GRONDRECHTEN, november 2000
 4 Briefadvies OVER DE TOEKOMST VAN DE EUROPESE UNIE, november 2001
 5 Briefadvies NEDERLANDS VOORZITTERSCHAP EU 2004, mei 2003****
 6 Briefadvies RESULTAAT CONVENTIE, augustus 2003
 7 Briefadvies VAN BINNENGRENZEN NAAR BUITENGRENZEN - ook voor een volwaardig
   Europees asiel- en migratiebeleid in 2009, maart 2004
 8 Briefadvies DE ONTWERP-DECLARATIE INZAKE DE RECHTEN VAN INHEEMSE VOLKEN.
   Van impasse naar doorbraak?, september 2004
 9 Briefadvies REACTIE OP HET SACHS-RAPPORT: Hoe halen wij de Millennium Doelen, april 2005
10 Briefadvies DE EU EN DE BAND MET DE NEDERLANDSE BURGER, december 2005
11 Briefadvies TERRORISMEBESTRIJDING IN EUROPEES EN INTERNATIONAAL PERSPECTIEF,
   interim-advies over het folterverbod, december 2005
12 Briefadvies REACTIE OP DE MENSENRECHTENSTRATEGIE 2007, november 2007
13 Briefadvies EEN OMBUDSMAN VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING, december 2007
14 Briefadvies KLIMAATVERANDERING EN VEILIGHEID, januari 2009
15 Briefadvies OOSTELIJK PARTNERSCHAP, februari 2009
16 Briefadvies ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: Nut en noodzaak van draagvlak, mei 2009
17 Briefadvies KABINETSFORMATIE 2010, juni 2010
18 Briefadvies HET EUROPESE HOF VOOR DE RECHTEN VAN DE MENS: beschermer van burgerlijke
   rechten en vrijheden, november 2011
19 Briefadvies NAAR EEN VERSTERKT FINANCIEEL-ECONOMISCH BESTUUR IN DE EU, februari 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>20 Briefadvies NUCLEAIR PROGRAMMA VAN IRAN: naar de-escalatie van een nucleaire crisis, april 2012
21 Briefadvies DE RECEPTORBENADERING: een kwestie van maatvoering, april 2012
22 Briefadvies KABINETSFORMATIE 2012: krijgsmacht in de knel, september 2012
23 Briefadvies NAAR EEN VERSTERKTE SOCIALE DIMENSIE VAN DE EUROPESE UNIE, juni 2013
24 Briefadvies MET KRACHT VOORUIT: reactie van de Adviesraad Internationale Vraagstukken op de
    beleidsbrief ‘Respect en recht voor ieder mens’, september 2013
25 Briefadvies ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: meer dan een definitiekwestie, mei 2014
26 DE EU-GASAFHANKELIJKHEID VAN RUSLAND: hoe een geïntegreerd EU-beleid dit kan verminderen,
    juni 2014
*     Alle adviezen zijn ook beschikbaar in het Engels. Sommige adviezen ook in andere talen.
**    Gezamenlijk advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake
      Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV).
***   Gezamenlijk advies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Algemene Energieraad (AER).
**** Gezamenlijk briefadvies van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Adviescommissie voor
      Vreemdelingenzaken (ACVZ).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>