<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>culturele
basisinfrastructuur
2013 – 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De Raad voor Cultuur is het wettelijke advies-
orgaan van de regering en het parlement op het
terrein van kunst, cultuur en media.

De raad is onafhankelijk en adviseert, gevraagd
en ongevraagd, over actuele beleidskwesties en
subsidiebesluiten.

Slagen in Cultuur is een advies over de toe-
kenning van vierjaarlijkse cultuursubsidies in
de culturele basisinfrastrucuur 2013 — 2016.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                      Deel 1
Slagen in Cultuur
culturele
basisinfrastructuur
2013 – 2016
                      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    Inhoud
    Deel 1                         Dans                         105
    Inleiding                    5 Inleiding
1.1 Slagen in Cultuur            7   Danshuis Station Zuid      109
1.2 Adviesaanvraag en                DN/Club Guy & Roni         112
    beoordelingskader            9   Internationaal Danstheater 115
1.3 Werkwijze                   10   Introdans                  118
1.4 Basisinfrastructuur              Nederlands Dans Theater    121
    2013 – 2016:                     Noord Nederlandse Dans     124
    algemeen beeld              12   Opera en Ballet Amsterdam
1.5 Observaties over de              (Het Nationale Ballet)     127
    beoordelingscriteria        15   Scapino                    130
1.6 Middelen voor
    internationalisering        21 Opera                        135
1.7 Conclusies en                  Inleiding
    Aanbevelingen               22
                                     Aurora Muziek en Opera     139
                                     Nationale Reisopera        142
    Deel 2                           Opera en Ballet Amsterdam
    Overzicht subsidieadviezen  25   (De Nederlandse Opera)     145
                                     Opera Zuid                 148
    Deel 3                         Symfonieorkesten             153
    Adviezen                    35 Inleiding
3.1 Podiumkunsten               36   Het Brabants Orkest        163
    Theater                     37   Het Gelders Orkest         164
    Inleiding                        Holland Symfonia (1)       168
                                     Holland Symfonia (2)       171
      Het Nationale Toneel      43   Koninklijk
      Noord Nederlands Toneel   46   Concertgebouworkest        174
      Ro Theater                49   Limburgs Symfonie
      Toneelgroep Amsterdam     52   Orkest (1)                 177
      Toneelgroep Maastricht    55   Limburgs Symfonie
      Toneelgroep Oostpool      58   Orkest (2)                 180
      Tryater                   61   Het Nationale Ballet
      De Utrechtse Spelen       64   (begeleiding dans)         183
      Het Zuidelijk Toneel      67   Nederlands Philharmonisch
                                     Orkest                     185
    Jeugdtheater                71   Nederlands Symfonieorkest  188
    Inleiding                        Noord Nederlands Orkest    192
                                     Residentie Orkest          195
      Het Filiaal               74   Rotterdams Philharmonisch
      Jeugdtheater Sonnevanck   77   Orkest                     199
      Het Laagland              80   Zuid-Nederlands Orkest     202
      Het Nationale Toneel      83
      Oorkaan                   86 Festival                     207
      Theater Artemis           89 Inleiding
      Theater De Citadel        92
      Theatergroep Kwatta       95   Holland Festival           209
      Theatergroep Max (Maas)   98
      De Toneelmakerij         101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>3.2 Musea                           212 3.3 Beeldende kunst              334
    Inleiding                               Inleiding
                                            Presentatie-instellingen
      Afrika Museum                 223
      Amstel 218 (Collectie Six)    226       De Appel                   341
      Cobra Museum voor                       ArtZuid                    344
      Moderne Kunst                 228       BAK, Basis voor
      Geldmuseum                    231       Actuele Kunst              347
      Huis Doorn                    234       Kunsthal                   350
      Imagine IC                    237       Kunstvereniging Diepenheim 353
      Joods Historisch Museum       240       De Paviljoens              356
      Keramiekmuseum                          MAMA                       359
      Princessehof                  243       Marres                     362
      Kröller-Müller Museum         246       MU                         365
      Letterkundig Museum           249       Noorderlicht               368
      Mauritshuis                   252       NP3                        371
      MOTI, Museum                            Onomatopee                 374
      of the Image                  255       Schunck                    377
      Muiderslot                    258       Smart Project Space        380
      Museum Boerhaave              261       Stroom                     383
      Museum Catharijneconvent      264       De Vleeshal                386
      Museum de Gevangenpoort       267       West                       389
      Museum Meermanno              270       Witte de With              392
      Museum Volkenkunde            273       W139                       395
      Nationaal Glasmuseum          276
      Naturalis                     279     Ondersteunende instelling
      Nederlands Fotomuseum         282
      Nederlands Muziek Instituut   285       De Ateliers                398
      Nederlands                              Europees Keramisch
      Openluchtmuseum               287       Werkcentrum                401
      Paleis Het Loo                290       Jan van Eyck Academie      404
      Persmuseum                    293       Rijksakademie van
      Rijksmuseum Amsterdam         296       beeldende kunsten          407
      Rijksmuseum van Oudheden      300
      Rijksmuseum Twenthe           303 3.4 Film                         410		
      Het Scheepvaartmuseum         306     Inleiding
      Slot Loevestein               309     Festival
      Teylers Museum                312
      Theater Instituut Nederland   315       International Documentary
      Van Gogh Museum               318       Film Festival Amsterdam    415
      Vincent van GoghHuis          321       International Film
      Zuiderzeemuseum               324       Festival Rotterdam         418
                                              Nederlands Film Festival   421
    Ondersteunende instelling musea
                                            Ondersteunende instelling
      Rijksbureau voor
      Kunsthistorische                        EYE Film Instituut
      Documentatie                  327       Nederland                  424
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3.5 Letteren                         428
    Inleiding
      Fonds Bijzondere
      Journalistieke Projecten       433
      Schrijvers School
      Samenleving                    436
      Stichting Lezen                439
3.6 Creatieve industrie              442		
    Inleiding
      NIADEC/AVE                     447
3.7 Bibliotheken                     452		
    Inleiding		
      Sectorinstituut
      Openbare Bibliotheken          457
3.8 Amateurkunst en
    cultuureducatie                  462
    Inleiding
      Kennisinstituut Cultuur-
      educatie en Amateurkunst       465
3.9 Bovensectorale
    ondersteunende instellingen      468		
    Inleiding
      Dutch Centre for International
      Cultural Cooperation           471
      Digitaal Erfgoed Nederland     474
      Boekmanstichting               477
    Deel 4
    Bijlagen                         481
4.1 Adviesaanvraag Culturele
    basisinfrastructuur
    2013 – 2016                      482
4.2 Raad voor Cultuur
    en Commissies
    functies en nevenfuncties        500
4.3 Overzicht samenstelling
    commissies                       506
4.4 Literatuurlijst                  508
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Deel 1   Inleiding   5
         Inleiding
          Deel 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1.1        Slagen in Cultuur
                                                                                                       Deel 1
                                                                                                       Inleiding
Het traject dat de raad met de publicatie van dit advies afrondt, heeft
duidelijk gemaakt hoezeer de bezuiniging van ruim 25% op het rijksbud-
get haar sporen trekt in de cultuursector. De raad ontkomt niet aan de
conclusie dat de omvang van de bezuiniging op de basisinfrastructuur,
gecombineerd met de bezuinigingen bij andere overheden, de kern
van het bestel raakt.
In eerdere adviezen heeft de raad het belang van de culturele keten
benadrukt. [1] Uitgangspunt van de raad is dat in elke sector de essentiële
                                                                                                       Slagen in Cultuur
schakels in die keten overeind blijven. [2] Zonder educatie, geen cultuur-
minnend publiek. Zonder plaatsen voor experiment en ontwikkeling,
geen kweekvijver van talent. Zonder talent, geen aansprekende, vernieu-
wende culturele uitingen. Zonder dit alles, geen excellentie. Zowel grote
als kleinere culturele instellingen, in de Randstad en daarbuiten, publiek
gefinancierd en commercieel, spelen daarbij een rol. Zij vormen de basis
van een kwalitatief hoogwaardig cultureel leven.
    Nu de basisinfrastructuur sterk is verkleind en ook fondsen en decen-
trale overheden aanzienlijk minder voorzieningen kunnen financieren,            1
                                                                              Raad voor Cultuur
ziet de raad dat enkele essentiële schakels in deze keten in een kwetsbare    Innoveren, par-
positie komen. De grootste zorg gaat uit naar talentontwikkeling en naar      ticiperen! Advies
de creatie & productie van een pluriform cultuuraanbod. De raad dringt        agenda cultuur-
                                                                              beleid en Culturele
aan op maatregelen om deze zwakke schakels te versterken.
                                                                              basisinfrastructuur
                                                                              Den Haag, 2007
Talentontwikkeling staat, met cultuureducatie en het kunstvakonderwijs,       Raad voor Cultuur
aan de basis van een cultuurbestel. Broedplaatsen van kwalitatief hoog-       Noodgedwongen
                                                                              keuzen: Advies
waardige, vernieuwende producties komen in verschillende sectoren             bezuining cultuur
onder zware druk te staan.                                                    2013 – 2016,
    Bij de postacademische instellingen voor beeldende kunst zal de           Den Haag 2011.
rijkssubsidie na 2016 wegvallen (2013 – 2016 is een overgangsperiode).          2
En in dezelfde sector verliest talent met het wegvallen van een aantal        De Unesco onder-
presentatie-instellingen uit de basisinfrastructuur een podium. In de sec-    scheidt de volgende
                                                                              schakels in de cul-
tor podiumkunsten krijgen de productiehuizen geen rijkssubsidie meer.         turele keten: creatie,
De raad ziet weliswaar dat grote instellingen voor podiumkunsten in           productie, distri-
enige mate talenten onder hun hoede nemen, maar de essentie van een           butie, toegankelijk-
                                                                              heid en beleving.
productiehuis vervalt.                                                        In deze keten staan
                                                                              cultuuruitingen
De raad ziet ook de pluriformiteit van het aanbod aan kunst en cultuur        centraal.
                                                                              De raad ziet ook
in gevaar komen. Deels hangt dit samen met de kortingen op voorzie-           een keten waarin de
ningen voor talentontwikkeling, omdat juist daar door beginnende makers       kunstenaar zelf cen-
vernieuwende producties tot stand gebracht worden. Maar het terug-            traal staat, scha-
                                                                              kels daarin zijn
lopend aanbod aan dans en beeldende kunst is hier ook debet aan. In                                    7
                                                                              educatie, amateur-
deze sectoren verliest de basisinfrastructuur voorzieningen van natio-        kunst, kunstvak-
naal belang en hoge kwaliteit.                                                onderwijs onderzoek
                                                                              & ontwikkeling,
                                                                              talentontwikkeling
                                                                              en internationaal
                                                                              toptalent.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Een andere aderlating is het verdwijnen van de zogenoemde ‘e-cultuur
instellingen’ uit de basisinfrastuctuur. De digitale productie van kunst
en cultuur verdient een volwaardige plek in het bestel. Voor veel jonge-
                                                                              Deel 1
ren zijn digitale kunst en digitaal ontsloten cultuuruitingen belangrijke
toeganspoorten tot de culturele sector.
                                                                              Inleiding
Toch ziet de raad ook veelbelovende ontwikkelingen in deze beoorde-
lingsronde. De bezuinigingen zetten de sector in beweging. De omslag
naar een cultuursector die minder afhankelijk is van de overheid, is in
volle gang. Veel instellingen zijn zich bewust van het belang om andere
inkomstenbronnen aan te boren en nemen stappen daartoe.
    De raad constateert wel dat er nog een wereld te winnen is als het
gaat om de toekomstbestendigheid van de ondernemingsplannen: de
financiële posities van veel instellingen zijn kwetsbaar, ambities ten aan-
zien van publieksbereik en inkomstenwerving zijn onrealistisch hoog,
                                                                              Slagen in Cultuur
ondernemerschap speelt nog slechts een beperkte rol in de governance-
structuur van instellingen en een strategie bij tegenvallende inkomsten
ontbreekt vaak. De komende jaren zijn cruciaal voor het slagen van deze
cultuuromslag. De overheid kan daarbij niet verzaken. Geef instellingen
door meer fiscaal gunstige maatregelen kansen om een marktpositie op te
bouwen. De recente maatregel om het btw-tarief weer te verlagen van
19% naar 6% voor de podiumkunsten is een goede eerste stap. Stimuleer
ook het gebruik en aanbod van scholingsfaciliteiten – de professiona-
lisering van beleid en bestuur bij culturele instellingen is daarmee zeer
gebaat.
In hoog tempo worden nu bezuinigingen doorgevoerd. Instellingen heb-
ben als gevolg daarvan in relatief korte tijd de organisatie van hun pri-
maire proces en de bedrijfsvoering ingrijpend moeten veranderen. Een
aantal instellingen is een nauwe samenwerking aangegaan met andere
of gaat fuseren. De raad prijst de instellingen dat zij onder deze omstan-
digheden het aanbod van voorstellingen, tentoonstellingen, diensten
en uitvoeringen zoveel mogelijk op peil hebben gehouden. Maar hij is
zich ervan bewust dat de besluiten die op basis van dit advies worden
genomen ingrijpende gevolgen hebben voor instellingen, hun werknemers
en de individuele kunstenaars die met deze organisaties werken.
Dit advies bestaat uit vier delen. In het eerste deel wordt onder meer
aangeven hoe de raad heeft gewerkt bij de beoordeling van de aanvragen
en welke algemene observaties hij doet naar aanleiding van de beoor-
delingen. Een overzicht van alle subsidieadviezen is te vinden in deel 2.
In deel 3 zijn de subsidieadviezen zelf opgenomen, deze worden per
sector gepresenteerd en voorafgegaan door een inleiding; hierin komen
sectorspecifieke overwegingen en/of vragen van de staatssecretaris aan
de orde. In deel 4 zijn de bijlagen te vinden.
                                                                              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.2        Adviesaanvraag en
           beoordelingskader
                                                                                                     Deel 1
                                                                                                     Inleiding
De staatssecretaris van Cultuur heeft op 15 februari 2012 zijn advies-
aanvraag culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016 aan de raad voorge-
legd (zie bijlage 1). Met dit advies beantwoordt de raad deze aanvraag
en geeft hij aan welke instellingen naar zijn oordeel in aanmerking komen
voor subsidie van de rijksoverheid. Het gaat om subsidie in het kader
van de regeling culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016. [3] Op basis van
dit advies beslist de staatssecretaris van OCW over de toekenning van
de subsidies. Hij zal zijn besluiten in september 2012 bekendmaken.
                                                                                                     Adviesaanvraag en beoordelingskader
De raad maakt een duidelijk onderscheid tussen subsidieadviezen en
beleidsadviezen. In het voorliggende advies staan de subsidieadviezen van
 individuele instellingen centraal. Beleidsadviezen zijn in principe niet
opgenomen in dit advies. Wel zijn ervaringen en observaties uit deze ad-
viesronde aanleiding om knelpunten in het kabinetsbeleid te signaleren
en onderwerpen te agenderen voor advisering in de komende periode.
De aanvragen zijn door de raad beoordeeld op de criteria uit de subsidie-
regeling: kwaliteit, publieksbereik, ondernemerschap, (collecties van)
(inter)nationaal belang, educatie, geografische spreiding en (bij bepaalde
instellingen) talentontwikkeling. Bij de sector Musea is ook gekeken
naar de invulling van de wetenschappelijke functie. De adviesaanvraag en
de subsidieregeling geven aan wat onder deze criteria moet worden ver-
staan. In de subsidieregeling is het behalen van de zogeheten eigen
inkomstennorm opgenomen als weigeringsgrond voor het verlenen van
subsidies. De raad heeft de eigen inkomsten van de instellingen getoetst
                                                                                3
aan deze norm. [4]                                                            Regeling van
    De raad heeft beoordeeld hoe de instelling op elk van de criteria pres-   de Staatssecretaris
teert en per criterium de haalbaarheid en doelmatigheid van de plannen        van Onderwijs,
                                                                              Cultuur en Weten-
en ambities betrokken. Als de kwaliteit van de instelling als onvoldoende     schap, WJZ/204802
is beoordeeld, dan kan dit oordeel niet door een (zeer) positieve beoor-      (8258), houdende
deling op andere criteria worden gecompenseerd. De raad heeft in die          regels voor de
                                                                              subsidiëring van
gevallen dan ook een negatief subsidieadvies gegeven en/of geadviseerd        cultuuruitingen.
de subsidieaanvraag door de instelling te laten aanpassen.                    Wanneer in dit
    De raad heeft bij de beoordeling ook de missie, visie en doelstellingen   advies wordt ge-
                                                                              sproken over
van de instelling betrokken. Een instelling kan er bijvoorbeeld voor kie-     ‘de subsidierege-
zen nadruk te leggen op een specifiek profiel. Deze keuze kan gevolgen        ling’, dan gaat het
hebben voor de prestaties van de instelling op andere criteria. Aandacht      om deze regeling.
voor talentontwikkeling kan bijvoorbeeld ten koste gaan van publieks-           4
bereik. De raad heeft met zulke profielkeuzen van een instelling rekening     Bij deze toetsing is
gehouden.                                                                     uitgegaan van de
                                                                              informatie over de
    De raad heeft verder rekening gehouden met de plaats van de instel-                              9
                                                                              eigen inkomsten
ling in het bestel. Bij de toetsing van de criteria heeft hij gekeken naar    van de aanvragers
het belang van de instelling in de keten en de wijze waarop zij samenwer-     die de staatssecre-
king met andere partners invult.                                              taris van Cultuur
                                                                              op 1 mei 2012 per
                                                                              brief aan de raad
                                                                              heeft gestuurd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1.3        Werkwijze
                                                                             Deel 1
                                                                             Inleiding
De raad heeft voor zijn advisering gebruikgemaakt van commissies die
zijn samengesteld uit deskundigen (peers). Voor elke groep soortgelijke
instellingen heeft de raad een commissie ingesteld. Bij deze beoorde-
lingsronde ging het om tien commissies, waarin gemiddeld vijf deskun-
digen zitting hebben. De deskundigen zijn veelal werkzaam in het
culturele veld en in elk geval goed bekend met de sector waarover zij
oordelen. De commissies hebben een preadvies aan de raad voorbereid.
Het is hun expertise, ervaring en ‘timmermansoog’ waarop de raad zijn
advies mede heeft gebaseerd. In de bijlage is een overzicht opgenomen
                                                                             Werkwijze
met de samenstelling van de commissies.
Als ondersteuning bij de beoordeling heeft de raad aanvullende, specia-
listische deskundigheid ingeschakeld. Voor elke subsidieaanvraag is
een analyse uitgevoerd door experts op het gebied van ondernemerschap
(RebelGroup/Kwink Groep) en van educatie & talentontwikkeling
(Onderzoeks- en adviesbureau Claudia de Graauw). Deze aanvullende
analyses hebben de commissies gebruikt om tot een oordeel te komen
over de desbetreffende criteria.
De raad heeft systematisch naar een oordeel over de aanvragen toege-
werkt. De commissieleden hebben hun bijeenkomst(en) voorbereid door
de subsidieaanvragen eerst individueel te beoordelen. Onafhankelijk van
elkaar heeft elk lid per criterium een score toegekend en daarbij een toe-
lichting gegeven. Vervolgens kwam de commissie bijeen om gezamenlijk
tot een oordeel te komen.
Het oordeel van de commissies is daarna in de vorm van preadviezen
voorgelegd aan de raad. De raad heeft de preadviezen getoetst aan de
hand van de volgende vragen:
   – Is het advies in lijn met de uitgangspunten van de raad,
     als beschreven in paragraaf 1.2?
   – Is het advies goed gemotiveerd?
   – Zijn alle criteria voldoende behandeld?
   – Is het advies niet in tegenspraak met andere adviezen?
   – Is het advies consistent en helder geformuleerd?
De preadviezen zijn naar aanleiding van de beraadslagingen in de raad
zonodig aangepast en vastgesteld. De raad draagt verantwoordelijkheid
voor de uiteindelijke adviezen.
                                                                             10
De raad had graag een stap ingebouwd waarbij aanvragers de gelegen-
heid hadden gekregen hun aanvraag bij de commissie toe te lichten. De
korte adviestermijn maakte deze stap helaas niet mogelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De subsidieadviezen zijn gebaseerd op de aanvragen die de instellingen
hebben ingediend bij het ministerie van OCW. Daarnaast heeft de raad
– indien beschikbaar – gebruikgemaakt van verslagen van monitor-
                                                                                                  Deel 1
gesprekken, voor zover het instellingen uit de huidige basisinfrastructuur
(2009 – 2012) betreft. Bij de podiumkunsteninstellingen is ook gebruik-
gemaakt van rapporten van commissieleden en voorstellingsbezoekers.
                                                                                                  Inleiding
In de andere sectoren bezoeken commissieleden ook instellingen, maar
wordt dat bezoek niet geregistreerd. Andere bronnen die de raad heeft
geraadpleegd, zijn jaarverslagen, visitatierapporten over de (voorheen)
langjarig gesubsidieerde instellingen en andere openbare stukken. [5]
De opbouw van de adviesteksten reflecteert de aanpak van de raad. Het
advies geeft een oordeel over de mate waarin de aanvraag voldoet aan de
afzonderlijke criteria. Het subsidieadvies zelf is gebaseerd op de onder-
linge weging tussen criteria. De subsidieadviezen kunnen de volgende
                                                                                                  Werkwijze
uitkomsten hebben:
   – de instelling/aanvrager is subsidiabel
   – de instelling/aanvrager is subsidiabel, maar de raad adviseert
     de staatssecretaris om één of meer voorwaarden aan de subsidie-
     toekenning te verbinden en te (laten) beoordelen of daaraan
     wordt voldaan
   – de instelling/aanvrager is niet subsidiabel
   – de instelling/aanvrager is niet subsidiabel en de raad adviseert de
     staatssecretaris om de onvervulde plek in de basisinfrastructuur
     opnieuw (en mogelijk onder aangepaste voorwaarden) open te
     stellen
                                                                               5
                                                                             Er is gebruik-
                                                                             gemaakt van de
                                                                             jaarverslagen
                                                                             2009 en 2010.        11
                                                                             Als de aanvraag
                                                                             daartoe aanleiding
                                                                             gaf, is, indien
                                                                             beschikbaar, ook
                                                                             het jaarverslag
                                                                             2011 geraadpleegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>1.4        Basisinfrastructuur
           2013 – 2016:
                                                                                                          Deel 1
           algemeen beeld
                                                                                                          Inleiding
De subsidieregeling waarop de raad zijn subsidieadviezen heeft geba-
seerd, is afgeleid van de beleidsbrief ‘Meer dan kwaliteit’ en reflecteert de
beleidsinhoudelijk keuzen die het kabinet heeft gemaakt. Los van deze
beleidsinhoudelijke aspecten pakt de vormgeving van de regeling op een
aantal punten nadelig uit voor een evenwichtige en doelmatige basis-
infrastructuur.
    De strikte bepaling van het aantal plekken dat per sector in de basis-
infrastructuur beschikbaar is, maakt de regeling naar de mening van
de raad nodeloos inflexibel. Het werken met normbedragen draagt bij
                                                                                                          Basisinfrastructuur 2013 – 2016: algemeen beeld
aan deze inflexibiliteit; instellingen kunnen nu niet met meer of minder
financiële middelen worden gehonoreerd. Met name voor de sectoren
Podiumkunsten en Beeldende Kunst adviseert de raad na te gaan of er,
met het oog op een betere spreiding en grotere pluriformiteit van cul-
turele voorzieningen, meer maatwerk mogelijk is.
    Door te werken met normbedragen hebben instellingen hun begro-
ting zo ingericht dat vrijwel altijd een subsidie ter grootte van het norm-
bedrag wordt aangevraagd. De instellingen worden niet gestimuleerd
om op basis van bedrijfsmatige afwegingen de hoogte van het benodigde
subsidiebedrag te bepalen. De raad wijst op de mogelijkheid te werken
met een totaalbedrag per sector, eventueel aangevuld met budgetindica-
ties op instellingsniveau.
Hierna gaat de raad in op een aantal sectoroverstijgende onderwerpen.
Deze zijn ontleend aan de adviesvragen van de staatssecretaris en aan
algemene observaties naar aanleiding van de subsidieaanvragen.
118 Aanvragen
   Er zijn 118 aanvragen door de raad beoordeeld. [6] Het aantal aan-
   vragen voor de nieuwe vierjarige subsidieperiode is ten opzichte van
   de vorige periode afgenomen; er zijn minder plekken beschikbaar in
   de basisinfrastructuur. Tegelijkertijd is het adviesterrein van de raad
   uitgebreid, omdat het fenomeen van langjarige subsidie is verlaten.
   Zo maken onder meer musea, orkesten en een aantal dans- en opera-
   gezelschappen weer deel uit van de beoordeling en advisering door
   de raad.                                                                       6
                                                                                Bij de adviesaan-
                                                                                vraag is een lijst van
   Bij de aanvragen voor de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016           119 aanvragende
   gaat het om zeer uiteenlopende instellingen. Van sectorinstituten tot        instellingen bijge-
   musea, van jeugdtheatergezelschappen tot presentatie-instellingen.           sloten (zie bijlage 2).
                                                                                De aanvraag van
   Van instellingen waar nog geen twee mensen werken tot grote organi-                                    12
                                                                                het African Roots
   saties die aan meer dan 400 medewerkers emplooi geven. De raad               Festival is echter
   heeft bij de beoordeling van de aanvragen rekening gehouden met de           door OCW niet ont-
   verschillen tussen instellingen, hun betekenis voor de lokale en/of          vankelijk verklaard
                                                                                en derhalve ook
   nationale infrastructuur en hun internationale positie.                      niet door de raad
                                                                                beoordeeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   In de regeling is bij veel sectoren het aantal plekken in de basisinfra-
   structuur vastgelegd en zijn ook subsidieplafonds aangegeven. In
   enkele gevallen gaat het om één aanvraag voor één plek in de nieuwe
                                                                              Deel 1
   basisinfrastructuur; in andere gevallen concurreren meer aanvragers
   om een beperkt aantal plekken. Als er sprake is van meer aanvragen
   dan beschikbare, subsidiabele plekken, dan maakt de raad een keuze.
                                                                              Inleiding
   Bij musea en filmfestivals is er sprake van een subsidieplafond voor
   een gehele sector/categorie en doet de raad in zijn advies een voorstel
   voor verdeling van subsidie over de subsidiabele aanvragers.
De afstemming tussen rijk, overheden en fondsen
  In de adviesaanvraag wordt de raad verzocht bij zijn advisering reke-
  ning te houden met de voornemens van decentrale overheden respec-
  tievelijk fondsen. Op zichzelf een terecht verzoek, maar de huidige
  planning van de verschillende beoordelingsrondes belemmert dit en
                                                                              Basisinfrastructuur 2013 – 2016: algemeen beeld
  maakt een reële afstemming onmogelijk.
      De raad benadrukt dat de relevantie en zelfs de noodzaak van
  afstemming alleen maar zijn toegenomen. Daarvoor zijn wel heldere
  randvoorwaarden nodig.
   De raad adviseert de staatssecretaris voor de start van de volgende
   subsidieperiode duidelijk te maken waarom welke culturele voor-
   zieningen tot de verantwoordelijkheid van de rijksoverheid behoren
   en welke verantwoordelijkheden verschillende partijen, inclusief
   decentrale overheden, in het bestel kunnen vervullen. Een ordelijke
   afstemming houdt rekening met deze verantwoordelijkheden. 		
       In de huidige situatie zou het cultuurbestel het meest gediend zijn
   als in een realistisch tempo eerst subsidies voor de basisinfrastruc-
   tuur worden toegekend en daarna de fondsen (met name het Fonds
   Podiumkunsten) hun meerjarensubsidies bekendmaken. Op basis
   van deze informatie kunnen lokale overheden hun cultuurplannen
   maken. De raad zal later in zijn verkenning over de grondslagen van
   cultuurbeleid en in een advies over de relatie tussen nationaal en
   decentraal cultuurbeleid op deze thematiek terugkomen.
   In deze ronde krijgen instellingen laat te horen of zij op financiering
   kunnen rekenen. Pas in het najaar van 2012 worden de definitieve toe-
   kenningen van rijks- en decentrale subsidies voor 2013 bekend. De
   raad vindt dat te laat. Culturele instellingen, vooral de producerende
   en presenterende instellingen, plannen lang vooruit. Zij programmeren
   tijdig hun voorstellingen, contracteren gezelschappen of kunstenaars
   en gaan artistieke samenwerkingsrelaties aan. Tijdig plannen is onder-
   deel van verstandig cultureel ondernemerschap; de overheid kan dit
   op haar beurt stimuleren door subsidierondes tijdig uit te voeren.
       De raad heeft grote gemeenten (de G9) en provincies op de hoogte
   gesteld van de aanpak en planning van dit subsidieadvies. Dat geldt
   ook voor de stedelijke adviesraden van Amsterdam, Den Haag,                13
   Groningen en Rotterdam. Met het Fonds Podiumkunsten is overleg
   gevoerd hoe het aanbod van podiumkunsten in de basisinfrastruc-
   tuur zich verhoudt tot wat het fonds gaat financieren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Beoordeling en verantwoording
  Van instellingen die uit publieke middelen bijdragen ontvangen,
  mag worden verwacht dat zij zich verantwoorden voor hun prestaties
                                                                              Deel 1
  en functioneren. De raad constateert echter dat in de afgelopen twee
  decennia culturele instellingen met wisselende beoordelings- en
  monitoringregimes te maken hebben gehad.
                                                                              Inleiding
      Het is zaak om te komen tot een transparante beoordeling en
  monitoring van culturele instellingen, waarbij door een goede afstem-
  ming van overheden en fondsen de administratieve lasten voor de
  instellingen zoveel mogelijk worden beperkt. De raad zal in 2012 met
  een advies komen over de invulling van de (periodieke) beoordeling
  en monitoring van instellingen in de culturele basisinfrastructuur en
  daarbij ook de beoordelingsregimes van andere instanties betrekken.
Sector in beweging
                                                                              Basisinfrastructuur 2013 – 2016: algemeen beeld
  De subsidieaanvragers lijken over het algemeen nog niet te zijn ge-
  wend aan de nieuwe kaders waarbinnen ze worden beoordeeld. Er
  is vaak hoog, soms onrealistisch hoog, ingezet als het om prognoses
  en verwachtingen gaat. Niet zelden ontbreekt een overtuigende
  onderbouwing. Het tempo waarin de instellingen ingrijpende koers-
  wijzigingen en/of bezuinigingen moeten doorvoeren, is hier mede
  debet aan.
   De raad constateert dat instellingen tijd nodig hebben om zich om
   te vormen tot instellingen die minder afhankelijk zijn van publieke
   gelden. Deze cultuuromslag, die nu onder druk van de bezuiniging
   wordt afgedwongen, vraagt veel van de instellingen. Gelet op de
   financiële situatie waarin vele verkeren, is de urgentie echter hoog.
   De komende jaren zal de verdere professionalisering van manage-
   ment en bestuur van culturele instellingen aandacht en ondersteuning
   nodig hebben.
       In een aantal gevallen, vooral bij ondersteunende instellingen, is
   er sprake van een gedwongen fusie. Sommige instellingen bevinden
   zich nog midden in dit proces en dat is merkbaar in de aanvraag. De
   raad heeft hiermee in zijn advisering rekening gehouden. Het heeft
   in een aantal gevallen geleid tot een positief subsidieadvies, met hier-
   aan de voorwaarde verbonden dat de instelling een nieuwe of beter
   uitgewerkte aanvraag indient.
                                                                              14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>1.5        Observaties over de
           beoordelingscriteria
                                                                             Deel 1
                                                                             Inleiding
De raad heeft de aanvragen beoordeeld op elk van de criteria uit de
regeling. De belangrijkste overwegingen en bevindingen per criterium
worden hieronder langsgelopen.
Kwaliteit
  De raad is, net als de staatssecretaris, van mening dat de kwaliteit
  van de activiteiten van een culturele instelling een conditio sine qua
  non is: als collectie, producties, presentaties of andere activiteiten
  van een culturele instelling niet genoeg kwaliteit bezitten, dan hoort
                                                                             Observaties over de beoordelingscriteria
  deze niet thuis in de basisinfrastructuur.
   Het oordeel over kwaliteit is in dit subsidieadvies intersubjectief tot
   stand gekomen. Het is gebaseerd op een gezamenlijke inschatting van
   de leden van de commissies op basis van hun kennis van en ervaring
   met de sector en de artistieke context. Zij waarderen de prestaties van
   de instellingen mede in het licht van het profiel en de ambities van
   de instelling zelf.
   De raad heeft de cultuurproducerende instellingen beoordeeld op de
   kwaliteit van de activiteiten die zij leveren. Belangrijke aspecten bij
   de beoordeling hiervan zijn: het vakmanschap waarvan de activiteiten
   getuigen, de oorspronkelijkheid ervan, de zeggingskracht en het
   vernieuwende karakter. Bij de andere instellingen (musea, presentatie-
   instellingen, festivals en ondersteunende instellingen) wordt de kwa-
   liteit met name beoordeeld op grond van een overtuigende positio-
   nering en uitwerking daarvan, de zeggingskracht en het vernieuwende
   karakter van de activiteiten en/of omgang met collecties.
Publieksbereik
  Publieksbereik is sterk afhankelijk van het profiel van de instellingen.
  Bepaalde uitingen hebben naar hun aard immers een beperkt bereik.
  Dat is bijvoorbeeld het geval bij initiatieven die zijn gericht op ver-
  nieuwing en ontwikkeling. Daarin is op voorhand geen groot publiek
  geïnteresseerd. Ook bij cultuureducatie zijn inzet van middelen en
  capaciteit niet altijd gericht op het bereiken van een zo groot mogelijk
  publiek op de korte termijn, maar moeten vooral worden gezien als
  investering in de toekomst. De raad heeft bij de beoordeling van de
  aanvragen met dergelijke verschillen rekening gehouden.
      Gezamenlijk gaan de aanvragers ervan uit dat in 2016 het publiek
  in Nederland 34% vaker een culturele instelling zal bezoeken en
  daarbij 42 miljoen euro meer zal uitgeven. Vooral theater en jeugd-        15
  theater rekenen op een forse groei: ruim 90%. Hoewel de jaarlijkse
  groei van publieksbezoeken tussen 2005 en 2009 gemiddeld 6% was
  (Cultuur in Beeld), is de verwachte gemiddelde stijging niet realis-
  tisch. Ook de verwachte groei van bezoekers aan musea lijkt niet
  realistisch, gelet op de jaarlijkse toename in deze sector van een paar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>   procent. De culturele sector concurreert om de gunst van het publiek
   met andere vrijetijdsbestedingen, zoals sport en media. Recente
   cijfers geven aan dat het bezoek aan de podiumkunsten conjunctuur-
                                                                              Deel 1
   gevoelig is en dat bezoekersaantallen van gesubsidieerde instellingen
   eerder gelijkblijven dan stijgen.
                                                                              Inleiding
   De raad ziet wel kansen om het publieksbereik te vergroten. Dat
   begint met het realiseren van een goed (artistiek) product. Het vergt
   ook een uitgewerkte strategie om (potentiële) doelgroepen te bereiken.
   Deugdelijke doelgroepen- en bezoekersanalyses zijn daarvoor on-
   ontbeerlijk, maar vaak zijn deze bij de aanvragende instellingen nog
   niet uitgevoerd.
       De raad vraagt aandacht voor een brede benadering van publieks-
   bereik: onderzoek de potentie van doelgroepen met verschillende
   achtergrond, leeftijd, levensfase, opleiding. De mate waarin een instel-
                                                                              Observaties over de beoordelingscriteria
   ling diverse doelgroepen weet te bereiken, is niet alleen van belang
   vanuit het oogpunt van cultuurbereik en -deelname, maar is ook een
   essentieel onderdeel van de verdienstrategie van een instelling.
Cultureel Ondernemerschap
  Ondernemerschap is meer dan het halen van de eigen inkomstennorm.
  Van culturele instellingen in de basisinfrastructuur verwacht de raad
  dat zij een ordelijke, toekomstbestendige bedrijfsvoering hebben
  en, zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, middelen aanboren uit andere
  bronnen dan alleen overheidsfinanciering. Cultureel ondernemer-
  schap is nauw verbonden met het artistieke proces. Uiteindelijk is het
  cultureel product de basis voor het ondernemersplan van elke instel-
  ling.
      Adviesbureau RebelGroup/Kwink Groep heeft de plannen op het
  criterium ondernemerschap geanalyseerd ter ondersteuning van
  de oordeelsvorming over individuele instellingen door de raad. Er is
  daarbij zowel gekeken naar kwantitatieve aspecten (zoals de eigen
  inkomstennorm, financiële positie, ontwikkeling van baten en lasten)
  als naar kwalitatieve aspecten (zoals de positionering van de instel-
  ling, samenwerking, marketing, governance en verdienmodel). Hoe-
  wel de verschillen tussen instellingen groot zijn, is er een aantal
  algemene observaties mogelijk naar aanleiding van de wijze waarop
  de aanvragende instellingen met dit criterium zijn omgegaan.
   De raad treft in bijna alle aanvragen aandacht voor ondernemer-
   schap aan. De meeste instellingen zijn zich ervan bewust dat zij hun
   verdienmodel moeten verbreden. Zij kennen hun positie in het veld,
   gaan (strategische) samenwerkingsverbanden aan en hebben alter-
   natieve inkomstenbronnen genoemd. Veel instellingen hebben cultu-
   reel ondernemerschap tot een integraal onderdeel gemaakt van hun
   visie. Tegelijkertijd ontbreekt de vertaling daarvan naar de praktijk op
   belangrijke onderdelen. Meer instellingen zouden hun artistieke visie      16
   direct moeten koppelen aan publieksgroepen, samenwerkingsver-
   banden en nieuwe producten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>De instellingen verwachten een groei van eigen inkomsten van
gemiddeld 27% in 2013, tot 36% in 2016. Theater en jeugdtheater-
gezelschappen zetten zelfs in op een groei van meer dan 90% eigen
                                                                            Deel 1
inkomsten. Daarvan is 60% afkomstig uit publieksinkomsten. On-
danks de hoge verwachtingen voor de groei van sponsorbijdragen, is
dit nog steeds een relatief klein deel van de (verwachte) inkomsten
                                                                            Inleiding
van de instellingen.
De meeste instellingen halen de eigen inkomstennorm. De verschillen
tussen de sectoren zijn echter groot: de filmfestivals halen gemiddeld
162%, opera-instellingen gemiddeld 30%. Bij relatief veel presentatie-
instellingen constateert de raad een grote fluctuatie door de jaren
heen; in een aantal gevallen gaat het om een verschil van een factor
vijf tussen twee opeenvolgende jaren. De raad is van mening dat
deze fluctuaties inherent zijn aan het vernieuwende en vaak experi-
                                                                            Observaties over de beoordelingscriteria
mentele werk dat presentatie-instellingen uitvoeren.
Succesvol ondernemerschap begint bij ambitie. Over de gehele linie
zijn de ambities hoog tot zeer hoog. Instellingen reageren hiermee
op beleidswijzigingen van de staatssecretaris. Bij het opstellen van de
plannen blijken ze echter nog beperkt te beschikken over informatie
om de strategische keuzen en ambities te onderbouwen. Veelal moe-
ten de instellingen nog werk maken van de opbouw van expertise
en instrumenten binnen de eigen organisatie. Ook speelt ondernemer-
schap een te beperkte rol in de governance-structuren. Deze zijn nu
veelal nog sterk gericht op (politiek) draagvlak van de instelling,
en minder op het verwerven van de noodzakelijke expertise voor het
besturen van een culturele onderneming.
Het teruglopen van de OCW-subsidie wordt in de plannen veelal op-
gevangen door een verwachte toename van subsidies van met name
lagere overheden en door het vergroten van de eigen inkomsten.
Voor weinig instellingen vormt de lagere subsidie van OCW een
aanleiding om de interne kostenstructuur te wijzigen en bijvoorbeeld
de vaste lasten en beheerskosten omlaag te brengen. Voor de sym-
fonieorkesten is een nieuwe CAO die aansluit bij de huidige, meer
flexibele praktijk van belang. De raad constateert dat verschillende
orkesten afzonderlijk hun eigen arbeidsvoorwaardenpakket opstellen.
Verschillende indicatoren laten zien dat de financiële uitgangspositie
zwak is op bepaalde plekken in de basisinfrastructuur: 20% van de
instellingen heeft een beperkt eigen vermogen en 35% van de instel-
lingen heeft een beperkt financieel weerstandsvermogen. Deze uit-
gangspositie hoeft niet per definitie zorgelijk te zijn; een substantiële
subsidie stelt de inkomsten voor enkele jaren zeker. Instellingen
worden echter meer naar de markt geduwd en zullen meer risico's
moeten nemen om ondernemerschap vorm te geven.                              17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>   Wanneer ambities beperkt onderbouwd, erg hoog of zelfs onrealis-
   tisch zijn en een strategie bij tegenvallende inkomsten ontbreekt, dan
   wordt de zwakke financiële uitgangspositie problematisch. Dit is
                                                                             Deel 1
   vooral bij de instellingen voor podiumkunsten het geval. Deze instel-
   lingen zullen meer mogelijkheden moeten krijgen en gebruiken om
   eigen vermogen op te bouwen.
                                                                             Inleiding
   De raad heeft het onderwerp cultureel ondernemerschap opgenomen
   in zijn adviesprogramma voor 2012 en volgende jaren. Centraal staat
   daarbij de vraag hoe ondernemerschap zich in de culturele sector
   ontwikkelt, wat de effecten van het beleid van het kabinet op dit punt
   zijn en welke strategieën succes hebben.
   De raad stelt voor dat de staatssecretaris voorziet in een periodieke
   analyse van de ontwikkelingen op het terrein van ondernemerschap en
                                                                             Observaties over de beoordelingscriteria
   gesubsidieerde instellingen. In dat kader zou de komende tijd ook
   moeten worden bezien in hoeverre de analyses van de ondernemings-
   plannen die voor deze beoordelingsronde zijn uitgevoerd, kunnen
   worden gebruikt als nulmeting.
Educatie
  Nu de gesubsidieerde culturele sector krimpt, is cultuureducatie nog
  meer van belang. Hiermee worden mensen van jong tot oud bereikt,
  via het onderwijs en daarbuiten. Door op vroege leeftijd met cultuur-
  educatie te beginnen, zal de cultuurparticipatie op latere leeftijd
  groter zijn.
   De raad bereidt samen met de Onderwijsraad op dit moment een
   advies over cultuureducatie voor dat aan het begin van de zomer zal
   verschijnen. Dit advies richt zich hoofdzakelijk op het primair onder-
   wijs, maar gaat ook in op algemene aspecten, zoals verantwoordelijk-
   heidsverdeling van de verschillende overheden en de rol en taken
   van culturele instellingen in relatie tot het onderwijs.
   De staatssecretaris vraagt naast specifieke oordelen per instelling
   ook een algemeen oordeel over educatie in de verschillende sectoren.
   Over het algemeen is de raad positief over de aandacht die instel-
   lingen in hun aanvraag aan educatie geven. Dit is een goede ontwik-
   keling ten opzichte van vorige subsidieperioden. De raad constateert
   dat de aard en omvang van de aanvragende instellingen heel divers
   zijn. Dat heeft gevolgen voor de invulling van de educatieve activitei-
   ten; ook die verschillen per sector of instelling. Er zijn sectoren of
   instellingen waar, door hun profiel of plek in de keten, aandacht voor
   educatie minder voor de hand ligt.
   Uit de aanvragen als geheel valt op te maken dat de culturele instel-
   lingen de relatie met het onderwijs substantieel willen intensiveren.     18
   De ambities daarbij zijn hoog. De theatergezelschappen bijvoorbeeld
   willen hun schoolvoorstellingen bijna verdubbelen, evenals de sym-
   fonieorkesten. Ook willen de instellingen het leerlingenbereik met
   50% laten groeien. Er is echter niet altijd een vertaling gemaakt naar
   het educatiebeleid van de instelling zelf.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   De raad vindt de personele inzet en gereserveerde middelen niet in
   lijn met het hoge ambitieniveau. Het realiteitsgehalte van deze plan-
   nen is dan ook beperkt.
                                                                                                 Deel 1
   Verder valt op dat de instellingen hun inzet op educatie vooral in
   aanbodgerichte activiteiten uitdrukken. Het aantal geplande activitei-
                                                                                                 Inleiding
   ten is groot en de raad voorziet een wildgroei aan aanbod voor scho-
   len. De scholen zelf beschikken over een beperkt budget en moeten
   cultuureducatie inpassen in het onderwijscurriculum. De vraag is
   dan ook of het aanbod daadwerkelijk zal worden afgenomen. De raad
   vindt kwaliteit belangrijker dan kwantiteit en wijst op het belang van
   duurzame samenwerkingsrelaties tussen het onderwijs en de instel-
   lingen. Kennis en kunde bij de educatieve afdelingen van de instellin-
   gen over de doelstellingen van het onderwijs rond kunst, cultuur en
   erfgoed zullen de komende jaren veel aandacht vragen van het op te
                                                                                                 Observaties over de beoordelingscriteria
   richten kennisinstituut cultuureducatie en amateurkunst.
Talentontwikkeling
  Talentontwikkeling is een criterium voor instellingen in de sector
  Podiumkunsten (met uitzondering van jeugdtheater en orkesten voor
  begeleiding van dans of opera). Voor de postacademische instellin-
  gen beeldende kunst is talentontwikkeling een kerntaak. De raad is
  het met de staatssecretaris eens dat daarnaast grotere instellingen in
  de basisinfrastructuur verantwoordelijkheid moeten nemen voor
  vernieuwing en jong talent. Daarom heeft hij ook bij de festivals en
  de presentatie-instellingen in de sector Beeldende Kunst gekeken
  naar de activiteiten op het gebied van talentontwikkeling; zo kan hij
  zich een beeld vormen van de ontwikkelingen op dit gebied.
   De raad maakt zich zorgen over talentontwikkeling in de cultuur.
   In verschillende sectoren komt deze onder druk te staan. Bij de post-
   academische instellingen beeldende kunst zal de rijkssubsidie na
   2016 wegvallen (2013 – 2016 is een overgangsperiode). In de sector
   Podiumkunsten krijgen de productiehuizen geen rijkssubsidie meer.
   De raad constateert dat de instellingen voor podiumkunsten die een
   aanvraag hebben ingediend niet alle taken van productiehuizen over-
   nemen. De gezelschappen bijvoorbeeld pikken vooral talenten op
   die al enige tijd meelopen. De ruimte voor experiment, die inherent
   was aan de opzet van een productiehuis, is helaas niet meer aan de
   orde.
       Ook in de museumsector wordt met zorg gekeken naar de ontwik-
   keling en doorstroming van talent. Een MBO-opleiding die is gericht
   op deze sector ontbreekt en de aansluiting tussen het wetenschappe-
   lijk onderwijs en de museale sector is niet optimaal. [7]
   Deze bevindingen zijn voor de raad aanleiding de staatssecretaris           7
                                                                            Een voorbeeld
   te adviseren om de stand van zaken rondom talentontwikkeling                                  19
                                                                            van een goede
   periodiek te monitoren.                                                  invulling hiervan
                                                                            is de masterop-
                                                                            leiding Museum-
                                                                            conservator aan de
                                                                            Vrije Universiteit
                                                                            Amsterdam.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Voor plaatsing van een instelling in de basisinfrastructuur moet vol-
   gens het criterium (inter)nationaal belang sprake zijn van activiteiten
                                                                              Deel 1
   en/of collectie van (inter)nationaal belang.
   Alle instellingen die een positief advies hebben gekregen, vertegen-
                                                                              Inleiding
   woordigen een nationaal belang. Dat kan op verschillende manieren
   tot uitdrukking komen en is sterk afhankelijk van de taken en het
   gekozen profiel van de instelling. Dit kan variëren van het uitvoeren
   van in Nederland unieke voorstellingen of exposities tot het beheer
   van een collectie van nationaal belang. Ook het bezetten van een on-
   derscheidende, relevante positie binnen een sector kan een nationaal
   belang vertegenwoordigen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij enkele
   ondersteunende instellingen.
                                                                              Observaties over de beoordelingscriteria
   Bij internationaal belang is er sprake van een grote uitstraling op
   internationale podia, relevante internationale samenwerking of grote
   aantallen bezoekers van presentaties in het buitenland.
       Bij musea is zowel gekeken naar de internationale activiteiten als
   het belang van de collectie. Over de rijksverantwoordelijkheid voor
   collecties zal de raad nader ingaan in het besteladvies over de musea.
Geografische spreiding
  De raad hecht er grote waarde aan dat mensen door het hele land
  gebruik kunnen maken van het culturele aanbod. Doordat de basis-
  infrastructuur krimpt, is de rol van de fondsen en andere overheden
  van groot belang voor de geografische spreiding van het aanbod.
   Vooral bij de podiumkunsten zullen de kleine en middelgrote cul-
   turele instellingen niet alleen in hun standplaats, maar ook door
   speelbeurten elders in het land, een groter publiek moeten bereiken.
   Geografische spreiding heeft voor verschillende sectoren binnen de
   basisinfrastructuur niet dezelfde relevantie. Terwijl bij filmfestivals
   de aanvragen uit drie grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Utrecht)
   komen, zijn de theateraanvragen over meer de (grote) steden van
   Nederland verdeeld.
   De raad heeft zich bij alle sectoren de vraag gesteld of de te subsi-
   diëren instellingen als geheel tot voldoende spreiding van het culturele
   aanbod leiden. In de meeste sectoren biedt de regeling weinig ruimte
   om het spreidingscriterium te laten gelden. De sectorinleidingen
   geven aan welke overwegingen zijn gemaakt.
                                                                              20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>1.6          Middelen voor
             internationalisering
                                                                              Deel 1
                                                                              Inleiding
In paragraaf 3 van de Adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur
2013 – 2016 vraagt de staatssecretaris de raad om advies over de verde-
ling van internationale middelen over de fondsen. Er is 1,8 miljoen euro
beschikbaar voor de fondsen uit het zogenoemde HGIS-budget, met als
bestemming:
      – activiteiten voor marktverruiming in het buitenland;
      – het stimuleren van een goede uitgangspositie voor jong
        Nederlands talent op de international markt;
                                                                              Middelen voor internationalisering
      – een kwalitatief hoogwaardige presentatie van Nederlands 		
        bewezen talent en vernieuwend aanbod op revelante
        presentatieplekken.
Al in de adviesaanvraag constateert de staatssecretaris dat niet alle fond-
sen met uitgewerkte plannen zijn gekomen. Dat bleek inderdaad het
geval te zijn. De beleidsplannen van de meeste fonsen boden te weinig
informatie om tot een onderbouwde en evenwichtige advisering over
de verdeling van de internationaliseringsmiddelen te komen.
    Inmiddels heeft de staatssecretaris alle fondsen in de gelegenheid
gesteld om hun beleidsplannen nogmaals te bezien en waar nodig aan
te vullen. De raad zal daarom pas in zijn aanvullend advies, dat naar
verwachting half juli 2012 uitkomt, de adviesvraag over de verdeling
van internationaliseringsmiddelen beantwoorden.
                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>1.7       Conclusies en aanbevelingen
                                                                                                Deel 1
                                                                                                Inleiding
      – Stimuleer talentontwikkeling en pluriformiteit in het
        culturele aanbod.
      – Geef instellingen meer fiscaal gunstige maatregelen
        om een marktpositie op te bouwen.
      – Maak voor de start van de volgende subsidieperiode duidelijk
        waarom welke culturele voorzieningen tot de verantwoor-
        delijkheid van de rijksoverheid behoren en welke verantwoor-
                                                                                                Conclusies en aanbevelingen
        delijkheden verschillende partijen, inclusief decentrale over-
        heden en fondsen, in het bestel kunnen vervullen.
      – Zorg ervoor dat de volgorde waarin subsidiebesluiten bekend
        worden gemaakt werkbaar is voor alle partijen: subsidiever-
        strekkers en –ontvangers.
      – Streef naar een subsidieregeling met meer flexibiliteit,
        betrek daarbij nut en noodzaak van het gebruik van norm-
        bedragen en een vooraf vastgesteld aantal plekken.
      – Entameer en ondersteun professionalisering van beleid en
        bestuur van culturele instellingen, met name op het gebied
        van publieksbereik, ondernemerschap en educatie.
      – Voorzie in een periodieke analyse van de ontwikkelingen op
        het terrein van ondernemerschap en talentontwikkeling.
      De raad is van plan om, mede naar aanleiding van dit subsidie-
      advies, over de volgende onderwerpen met een nadere verkenning
      of advies te komen: [8] Verkenning naar grondslagen cultuurbestel;
      Advies over beoordeling en kwaliteitzorg van; publiek gefinancier-
      de culturele instellingen; Advies over cultureel ondernemerschap;
      Advies over talentontwikkeling; Advies over museumbestel.
                                                                                                22
                                                                             8
                                                                           Zie ook Advies-
                                                                           programma Raad
                                                                           voor Cultuur 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Deel 2   Overzicht subsidieadviezen   25
         Overzicht
         subsidieadviezen
           Deel 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                 Artikel       Maximum Aangevraagd            Positief
                                                                 volgens                       Advies
                                                                regeling [9]
                                                                                                          Deel 2
              Aantal instellingen / aanvragen
podiumkunsten theater                                   3.9              9            9              9
                                                                                                          Overzicht subsidieadviezen
podiumkunsten jeugdtheater                             3.10              8           10              6
podiumkunsten dans                                     3.12              4            8              4
podiumkunsten symfonieorkesten              3.14, 3.15, 316         7 – 10           14              7
podiumkunsten opera                              3.18, 3.19              3            4              3
podiumkunsten festival                                 3.21              1            1              1
musea                                                  3.23              –           35             23
musea ondersteunende instelling                        3.24              1            1              1
beeldende kunst presentatie instelling                 3.29              6           19              6
beeldende kunst ondersteunende instelling              3.30              –            4              1
film festival                                          3.32              3            3              3
film ondersteunende instelling                         3.33              1            1              1
letteren                                               3.35              3            3              3
creatieve industrie                                    3.37              1            1              1
bibliotheken                                           3.39              1            1              0
amateurkunst en cultuureducatie                        3.41              1            1              1
bovensectorale ondersteunende instelling    3.43, 3.44, 3.45             3            3              3
                             totaal                                                 118             73
                                                 Artikel       Maximum Aangevraagd             Advies
                                                                 volgens
                                                                regeling [9]
                                                                                       Bedragen in euro
              Samenvatting per artikel
podiumkunsten theater                                   3.9     17.750.000    20.750.000    17.750.000
podiumkunsten jeugdtheater                             3.10      4.000.000     5.842.500     3.000.000
podiumkunsten dans                                     3.12     16.250.000    22.250.000    16.250.000
podiumkunsten symfonieorkesten              3.14, 3.15, 316     47.100.000    73.000.000    35.600.000
podiumkunsten opera                              3.18, 3.19     28.540.000    32.040.000    28.540.000
podiumkunsten festival                                 3.21      2.990.000     2.990.000     2.990.000
musea                                                  3.23    142.000.000   157.452.937   137.608.000
ondersteunende instelling musea                        3.24      5.090.000     5.090.000     5.090.000
beeldende kunst presentatie instelling                 3.29      2.400.000     6.761.250     2.400.000
beeldende kunst ondersteunende instelling              3.30      2.500.000     5.197.600     1.000.000
film festival                                          3.32      2.420.000     3.006.341     2.420.000
film ondersteunende instelling                         3.33      6.680.000     8.005.000     6.680.000
letteren                                               3.35      2.860.000     2.860.000     2.860.000
creatieve industrie                                    3.37      7.810.000     7.800.000     7.810.000
bibliotheken                                           3.39     14.440.000    14.440.000             0
amateurkunst en cultuureducatie                        3.41      4.760.000     4.760.000     4.760.000
bovensectorale ondersteunende instelling    3.43, 3.44, 3.45     2.160.000     2.210.000     2.160.000
                                                               309.750.000   374.455.628   276.918.000
              budget niet toegekend, maar                                                   32.832.000    27
              beschikbaar voor diverse functies
                             totaal                                                        309.750.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                              2009 – 2010    Maximum Aangevraagd       Advies
                                                               volgens
                                                              regeling [9]
                                                                                                 Deel 2
                                                                                                 Overzicht subsidieadviezen
             Budget niet toegekend, maar
             beschikbaar voor diverse functies
Jeugdtheater Noord                                                                     500.000
Jeugdtheater Den Haag                                                                  500.000
Symfonieorkest(en) regio Zuid                                                        7.000.000
Samenwerking Rottterdam/Den Haag                                                     1.000.000
Symfonieorkest voor begeleiding dans                                                 3.500.000
Persmuseum                                                                             317.000
Amstel 218                                                                             413.000
Beheer en behoud van de collectie                                                    3.662.000
(instellingen categorie 4)
Gezamenlijke aanvraag
De Ateliers / Rijksakademie                                                         1.500.000
Ondersteunende instelling bibliotheken                                             14.440.000
                                                                                   32.832.000
                             totaal                                                309.750.000
              Toelichting bij de tabellen
                                                                                                 28
              Waar de raad adviseert één of meer voorwaarden aan
              de subsidietoekenning te verbinden staat een .
              Waar de raad adviseert de onvervulde plek in de basis-
              infrastructuur opnieuw open te stellen (mogelijk onder
              aangepaste voorwaarden) staat een .
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                          2009 – 2010   Maximum Aangevraagd          Advies        Negatief
                                                          volgens [9]                               advies,
                                                         regeling                               openstellen
                                                                                                               Deel 2
                                                                                                     Onder
                                                                                               voorwaarden
                                                                                                    positief
                                                                                                               Overzicht subsidieadviezen
                                                                                                geadviseerd
              Podiumkunsten
Theater
Het Nationale Toneel                       2.481.373     2.500.000    2.500.000    2.500.000
Noord Nederlands Toneel                    2.738.935     2.500.000    2.500.000    2.500.000
Ro Theater                                 2.162.053     2.500.000    2.500.000    1.500.000
Toneelgroep Amsterdam                      3.142.158     2.750.000    2.750.000    2.750.000
Toneelgroep Maastricht                     1.876.358     1.500.000    1.500.000    1.500.000
Toneelgroep Oostpool                       2.417.758     2.500.000    2.500.000    2.500.000
Tryater                                    1.871.042     1.500.000    1.500.000    1.500.000
De Utrechtse Spelen                        1.531.754     2.500.000    2.500.000    1.500.000
Het Zuidelijk Toneel                       2.647.417     2.500.000    2.500.000    1.500.000
Jeugdheater
Het Filiaal                                  395.847      500.000       500.000     500.000
Jeugdtheater Sonnevanck                      295.381      500.000       500.000     500.000
Het Laagland                                 562.460      500.000       500.000     500.000
Het Nationale Toneel                         415.800      500.000       500.000           0
Oorkaan                                      403.478      500.000       481.500           0
Theater Artemis                              928.978      500.000       500.000     500.000
Theater De Citadel                           531.059      500.000       500.000           0
Theatergroep Kwatta                          739.895      500.000       500.000           0
Theatergroep Max (Maas)                      859.144      500.000       861.000     500.000
De Toneelmakerij		                         1.580.967      500.000     1.000.000     500.000
Dans
Danshuis Station Zuid                      1.039.719     1.500.000    1.500.000            0
DN/Club Guy & Roni                                 0     1.500.000    1.500.000            0
Internationaal Danstheater                         0     1.500.000    1.500.000            0
Introdans                                  2.990.305     2.500.000    2.500.000    2.500.000
Nederlands Dans Theater                    6.622.246     5.920.000    5.920.000    5.920.000
Noord Nederlandse Dans                     1.342.199     1.500.000    1.500.000            0
Opera en Ballet Amsterdam                  7.063.500     6.330.000    6.330.000    6.330.000
(Het Nationale Ballet)
Scapino                                    2.730.225     1.500.000    1.500.000    1.500.000
Symfonieorkesten
Het Brabants Orkest                        6.090.220             –    7.000.000            0
Het Gelders Orkest                         6.160.239             –    3.500.000    3.500.000
Holland Symfonia (1)                      10.002.787     3.500.000    3.500.000            0
Holland Symfonia (2)                      10.002.787     3.500.000    4.500.000            0
Koninklijk Concertgebouworkest             7.044.581     6.600.000    6.600.000    6.600.000
Limburgs Symfonie Orkest (1)               5.403.204             –    3.500.000            0
Limburgs Symfonie Orkest (2)               5.403.204             –    7.000.000            0
Het Nationale Ballet (begeleiding dans)    7.063.500     3.500.000    3.500.000            0
Nederlands Philharmonisch Orkest 		       11.005.745    10.000.000   10.000.000   10.000.000
Nederlands Symfonieorkest                  5.671.803             –    3.500.000    3.500.000
Noord Nederlands Orkest                    6.869.132     6.000.000    6.000.000    6.000.000
Residentie Orkest                          3.670.500             –    2.700.000    2.700.000
Rotterdams Philharmonisch Orkest           3.703.676             –    4.700.000    3.300.000
Zuid-Nederlands Orkest                     6.090.220             –    7.000.000            0                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                    2009 – 2010   Maximum Aangevraagd           Advies       Negatief
                                                    volgens                                   advies,
                                                   regeling [9]                           openstellen
                                                                                                         Deel 2
                                                                                               Onder
                                                                                         voorwaarden
                                                                                              positief
                                                                                                         Overzicht subsidieadviezen
                                                                                          geadviseerd
Opera
Aurora Muziek en Opera                       0     3.500.000    3.500.000            0
Nationale Reisopera                  8.650.891     3.500.000    3.500.000    3.500.000
Opera en Ballet Amsterdam           25.522.500    24.040.000   24.040.000   24.040.000
(De Nederlandse Opera)
Opera Zuid                           1.409.103     1.000.000    1.000.000    1.000.000
Festival
Holland Festival                     3.437.121     2.990.000    2.990.000    2.990.000
               Musea
Afrika Museum                                      1.690.877    1.683.104    1.590.000
Amstel 218 (Collectie Six)                           413.048      420.000      413.000 [10]
Cobra Museum voor Moderne Kunst                            –      750.000            0
Geldmuseum                                           999.875    1.010.057      543.000 [11]
Huis Doorn                                           499.349      517.053      237.000 [11]
Imagine IC                                                 –      115.000            0
Joods Historisch Museum                            3.219.196    3.204.357    3.155.000
Keramiekmuseum Princessehof                        1.459.084    1.372.426    1.418.000
Kröller-Müller Museum                              7.053.144    7.081.000    6.957.000
Letterkundig Museum                                2.905.664    2.892.732    2.220.000
Mauritshuis                                        4.578.907    4.718.500    4.349.000
MOTI, Museum of the Image                                  –      508.972            0
Muiderslot                                           486.156      482.394      457.000
Museum Boerhaave                                   4.844.343    4.927.159    4.678.000
Museum Catharijneconvent                           4.310.169    4.598.784    4.508.000
Museum de Gevangenpoort                              377.040      404.770      361.000
Museum Meermanno                                   1.703.158    1.710.068    1.385.000
Museum Volkenkunde                                10.426.857   10.552.508   10.107.000
Nationaal Glasmuseum                                 159.947      165.000      157.000
Naturalis                                         15.983.505   16.300.000   15.810.000
Nederlands Fotomuseum                              1.329.982    1.210.000    1.095.000
Nederlands Muziek Instituut                                –      539.000            0
Nederlands Openluchtmuseum                         8.546.643   11.092.000   10.992.000
Paleis Het Loo                                    11.715.826   11.987.000   11.181.000
Persmuseum                                           363.074      361.400            0
Rijksmuseum Amsterdam                             26.881.313   27.899.699   26.093.000
Rijksmuseum van Oudheden			                        6.251.787    6.551.531    5.881.000
Rijksmuseum Twenthe                                3.297.686    3.376.900    2.448.000 [11]
Het Scheepvaartmuseum                              8.959.178   10.202.598    8.565.000
Slot Loevestein                                      626.884      621.118      434.000 [11]
Teylers Museum                                     2.820.946    2.832.661    2.542.000
Theater Instituut Nederland                                –    2.107.000            0
Van Gogh Museum                                    6.708.033    7.515.000    6.666.000
Vincent van GoghHuis                                       –      200.000            0
Zuiderzeemuseum                                    7.579.830    7.543.149    7.441.000
                                                                                                         30
Ondersteunende instelling Musea
Rijksbureau voor Kunsthistorische                  5.976.714    5.090.000    5.090.000
Documentatie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                            2009 – 2010   Maximum Aangevraagd        Advies        Negatief
                                                            volgens                                 advies,
                                                           regeling [9]                         openstellen
                                                                                                               Deel 2
                                                                                                     Onder
                                                                                               voorwaarden
                                                                                                    positief
                                                                                                               Overzicht subsidieadviezen
                                                                                                geadviseerd
               Beeldende kunst
Presentatie-instellingen
De Appel                                       539.663      500.000     500.000     500.000
ArtZuid                                              0      500.000     430.000           0
BAK, Basis voor Actuele Kunst                  522.283      500.000     500.000     200.000
Kunsthal                                             0      500.000     350.000           0
Kunstvereniging Diepenheim                     209.319      200.000     200.000           0
MAMA                                           211.273      500.000     200.000           0
Marres                                         528.184      500.000     500.000     500.000
MU                                             208.797      500.000     500.000     500.000
Noorderlicht			                                536.066      500.000     500.000           0
NP3                                                  0      200.000     150.000           0
Onomatopee                                           0      200.000     150.000           0
De Paviljoens                                  208.797      500.000     500.000           0
Schunck                                              0      500.000     286.250           0
Smart Project Space                                  0      500.000     400.000           0
Stroom                                               0      500.000     500.000     200.000
De Vleeshal                                     81.964      200.000     200.000           0
West                                                 0      200.000     195.000           0
Witte de With                                  523.873      500.000     500.000     500.000
W139                                           208.447      500.000     200.000           0
Ondersteunende instelling
De Ateliers                                    844.418            –      800.000           0
Europees Keramisch Werkcentrum                 915.568            –      897.600           0
Jan van Eyck Academie			                     2.459.176            –    1.000.000   1.000.000
Rijksakademie van beeldende kunsten          3.389.277            –    2.500.000           0
               Film
Festival
International Documentary                      712.414            –     865.000     665.000
Film Festival Amsterdam                                           –
International Film Festival Rotterdam        1.263.529            –    1.266.341   1.145.000
Nederlands Film Festival                       806.557            –      875.000     610.000
Ondersteunende instelling
EYE Film Instituut Nederland                 7.405.384     6.680.000   8.005.000   6.680.000
               Letteren
Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten      462.798       390.000     390.000     390.000
Schrijvers School Samenleving                  805.213       640.000     640.000     640.000
Stichting Lezen                              2.288.309     1.830.000   1.830.000   1.830.000
                                                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                          2009 – 2010   Maximum Aangevraagd         Advies        Negatief
                                                          volgens                                  advies,
                                                         regeling [9]                          openstellen
                                                                                                              Deel 2
                                                                                                    Onder
                                                                                              voorwaarden
                                                                                                   positief
                                                                                                              Overzicht subsidieadviezen
                                                                                               geadviseerd
              Creatieve industrie
NIADEC/AVE                                         –     7.810.000    7.800.000   7.810.000
              Bibliotheken
Sectorinstituut Openbare Bibliotheken      9.112.458    14.440.000   14.440.000          0
              Amateurkunst en Cultuureducatie
Kennisinstituut Cultuureducatie                    –     4.760.000    4.760.000   4.760.000
en Amateurkunst
              Bovensectorale
              ondersteunende instelling
Boekmanstichting                             996.878      710.000      710.000     710.000
Digitaal Erfgoed Nederland                   674.907      570.000      620.000     570.000
Dutch Centre for International                     –      880.000      880.000     880.000
Cultural Cooperation
                9
              Maximum vol-
              gens regeling of
              richtbedrag.
                10
              Gereserveerde
              middelen. Zie
                                                                                                              32
              Advies: Amstel 218
              (Collectie Six).
                11
              Budget enkel voor
              beheer en behoud
              collectie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Deel 3   Adviezen   35
         Adviezen
          Deel 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                Deel 3   Podiumkunsten   36
Podiumkunsten
  3.1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>   Inleiding Theater
                                                                            Deel 3
                                                                            Podiumkunsten
In de sector theater zijn in totaal negen plekken beschikbaar, voor ver-
schillende categorieën. Er zijn negen aanvragen ingediend. Hieronder
volgen de integrale afwegingen binnen deze categorieën.
Theatergezelschappen in de drie grote steden
  Drie instellingen (Toneelgroep Amsterdam in Amsterdam, Het
  Nationale Toneel in Den Haag en Ro Theater in Rotterdam) hebben
  een aanvraag ingediend voor de functie van groot theatergezelschap.
  Op grond van artikel 3.9, lid 2 van de regeling kunnen slechts twee
                                                                            Inleiding
  aanvragen als groot gezelschap worden gehonoreerd.
      De raad adviseert Toneelgroep Amsterdam en Het Nationale
  Toneel te subsidiëren als groot theatergezelschap en het Ro Theater
  als middelgroot theatergezelschap.
      Toneelgroep Amsterdam is nationaal en internationaal van groot
  belang. De kwaliteiten zijn op elk artistiek vlak van hoge kwaliteit
  en het gezelschap beschikt over een uitnemend acteursensemble. De
  financiële situatie en plannen op het gebied van het ondernemer-
  schap zijn solide en het gezelschap bereikt een groot publiek in bin-
  nen- en buitenland; de ambities om in Nederland buiten de stand-
  plaats te spelen zijn echter te mager.
      Het Nationale Toneel maakt kwaliteitstheater voor een groot
  publiek dat goed verspreid is over het hele land. De artistieke plannen
  voor de komende periode zijn degelijk en het gezelschap is bezig
  een hoogwaardig ensemble aan zich te binden. De instelling bereikt
  ook op het gebied van talentontwikkeling een goed resultaat. Het
  Nationale Toneel is ondernemend en het verdienmodel wekt ver-             Theater
  trouwen.
      De raad heeft waardering voor de artistieke prestaties en educa-
  tieve activiteiten van het Ro Theater. Op het gebied van onder-
  nemerschap maakt het een minder goede indruk; de plannen voor
  talentontwikkeling zijn minder uitgewerkt dan die van de andere
  twee gezelschappen. Ook bereikt het Ro Theater minder bezoekers
  dan Toneelgroep Amsterdam en Het Nationale Toneel.
Theatergezelschappen buiten de drie grote steden
  Vier instellingen in kernpunten buiten de grote gemeenten (Noord
  Nederlands Toneel in Groningen, Toneelgroep Oostpool in Arnhem,
  De Utrechtse Spelen in Utrecht en het Zuidelijk Toneel in Tilburg)
  hebben een aanvraag ingediend voor de functie van een groot theater-
  gezelschap. Op grond van artikel 3.9, lid 2 van de regeling kunnen
  slechts twee aanvragen als groot gezelschap worden gehonoreerd.           37
      Toneelgroep Maastricht heeft een aanvraag ingediend voor de
  functie van middelgroot theatergezelschap.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>   De raad adviseert het Noord Nederlands Toneel en Toneelgroep
   Oostpool te subsidiëren als groot theatergezelschap en De Utrechtse
   Spelen, Het Zuidelijk Toneel en Toneelgroep Maastricht als middel-
                                                                              Deel 3
   groot theatergezelschap.
       Het Noord Nederlands Toneel heeft een uitdagend artistiek pro-
   fiel dat in de eerste plaats wordt bepaald door het werk van de artis-
                                                                              Podiumkunsten
   tieke kern. Daarnaast heeft de instelling een aantal interessante regis-
   seurs aangetrokken. Het Noord Nederlands Toneel bereikt een rede-
   lijk groot publiek dat de komende periode op basis van een specifieke
   strategie moet gaan groeien.
       Toneelgroep Oostpool maakt ook theaterproducties met een uit-
   gesproken artistieke signatuur. De instelling beschikt over een artis-
   tiek team dat over het algemeen jong en veelbelovend is. Daarnaast
   gaat Toneelgroep Oostpool een interessante samenwerking aan met
   Theater Sonnevanck. De raad ziet de grote potentie van dit gezel-
                                                                              Inleiding
   schap, maar onderkent ook dat er artistieke en financiële risico’s ver-
   bonden zijn aan de keuze van het artistieke team.
       De Utrechtse Spelen maakt vooral grootschalig en toegankelijk
   theater voor schouwburgen en speciale locaties. De instelling weet een
   groot publiek te bereiken en heeft hiermee in korte tijd een goede
   naam opgebouwd. De raad waardeert de grote ambities die de instel-
   ling heeft als publiekstrekker en ondernemende organisatie. Hij vindt
   echter dat de artistieke visie, vernieuwende kwaliteiten en doelen
   op het gebied van talentontwikkeling hierbij achterblijven.
       Het Zuidelijk Toneel zet enerzijds in op het produceren van
   theaterspektakels met muziek, cabaret en acrobatiek en besteedt an-
   derzijds veel aandacht aan talentontwikkeling. De instelling genereert
   met name met het eerste type aanbod veel publiek, maar de raad
   vindt dat de artistieke kwaliteit van deze producties tekortschiet en
   lager is dan van de andere aanvragers. De raad heeft ook zorgen over
   de stabiliteit van de financiële situatie van de instelling. De raad
   ondersteunt het belang dat de instelling hecht aan talentontwikkeling,     Theater
   met name op het gebied van de Nederlandstalige theaterkunst.
       Toneelgroep Maastricht vaart een herkenbare artistieke koers en
   maakt producties die vakkundig zijn gemaakt en een sterke zeggings-
   kracht hebben. De instelling besteedt speciale aandacht aan talentont-
   wikkeling. Het ondernemingsplan van de instelling is redelijk solide.
Relatie vraag en aanbod
  De staatssecretaris stelt dat de raad in zijn advies Noodgedwongen
  keuzen sprak over een ‘overaanbod’ van theater- en dansproducties.
  De raad benadrukt dat hij in dit advies alleen sprak over het overaan-
  bod in het vlakkevloercircuit. Vanuit het perspectief van de relatie
  tussen aanbod en afname, heeft de staatssecretaris de raad gevraagd
  om te oordelen over:
   1.   De verhouding tussen het aantal nieuwe producties en reprises         38
   2.   Het aantal speelbeurten per productie
   3.   Het aantal voorstellingen waarmee gezelschappen willen reizen
   4.   De samenwerkingsverbanden onderling en in het bijzonder
        met de podia.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Ad 1.
  De raad constateert dat een aantal gezelschappen het spelen van
  reprises consequent als beleidsinstrument inzet om succesvolle pro-
                                                                            Deel 3
  ducties een groter publiek te gunnen. Zij streven ernaar – naar Duits
  model – producties een aantal jaren op het repertoire te houden.
  Een aantal andere gezelschappen speelt in beperktere mate reprises,
                                                                            Podiumkunsten
  afhankelijk van het succes van een productie. Ook kiezen instellingen
  ervoor om een productie het ene seizoen een lange periode alleen
  in de standplaats te spelen, en het volgende seizoen ermee op tournee
  te gaan. De raad heeft eerder gesteld dat het in reprise nemen van
  succesvolle producties een goede manier is om het publieksbereik te
  vergroten (zie Noodgedwongen Keuzen, Sectoranalyses, pagina 98).
  Hij is nog steeds van mening dat zulke prolongaties kostenefficiënt
  kunnen zijn, en kunnen bijdragen aan de toename van het publieks-
  bereik. Podia kunnen hierdoor alsnog of opnieuw producties met
                                                                            Inleiding
  bewezen succes programmeren. Een aantal gezelschappen kan dit
  middel nog effectiever inzetten.
Ad 2.
  Sommige instellingen kiezen ervoor het repertoire te differentiëren
  naar het type schouwburg waar zij met een productie willen spelen.
  De raad vindt dat een zinvolle invulling van het beleid, omdat dan
  doelbewust het aantal speelbeurten wordt afgestemd op de productie.
  Sommige producties zijn vooral bestemd voor de grote kwaliteits-
  schouwburgen, die niet alleen in de kernpunten gevestigd zijn; ande-
  re producties kunnen ook gespeeld worden in een groot aantal kleine
  schouwburgen verspreid over het hele land. In de ogen van de raad
  kunnen nog meer instellingen op een dergelijke wijze expliciet het re-
  pertoire aanpassen aan de (hoeveelheid) speelplekken, en op die ma-
  nier het aantal speelbeurten per productie differentiëren. Instellingen
  moeten zich voor onderscheidende producties niet beperken tot de
  kernpunten, maar ook tot andere gemeenten met kwaliteitsschouw-           Theater
  burgen.
Ad 3.
  De raad is van mening dat theaterinstellingen in de basisinfrastruc-
  tuur een belangrijke verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van
  het landelijke publieksbereik. Hoe belangrijk de band met (het po-
  dium en het publiek in) de standplaats ook is, de raad pleit ervoor dat
  gezelschappen verhoudingsgewijs ook een substantieel aantal keren
  buiten de eigen standplaats spelen. Bij een aantal instellingen is die
  verhouding in de ogen van de raad niet voldoende in evenwicht.
Ad 4.
  In veel kernpunten hebben verschillende theaterinstellingen (waaron-
  der podiumkunsteninstellingen en de lokale podia) een alliantie ge-
  sloten. Dit samenwerkingsverband kan zowel gericht zijn op educatie       39
  als op inhoudelijke samenwerking (coproduceren, marketing/kaart-
  verkoop, kassareservering, gedeelde overhead/techniek, afstemming
  in de programmering, internationalisering van programmering).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>In een aantal andere steden is geen gemeenschappelijke coalitie ge-
smeed, maar is er wel een nauwe band tussen het theatergezelschap
en de lokale schouwburg(en), met langere speelperioden en gebun-
                                                                       Deel 3
delde publiciteit.
   De raad juicht zulke vormen van samenwerking toe. Deze zijn een
manifeste uiting van worteling in de standplaats en wijzen op een
                                                                       Podiumkunsten
duurzame samenwerking; er kan gezamenlijk publiek bereikt worden
en ook leiden tot vernieuwende of financieel gunstige coproducties.
De raad constateert dat er in de subsidieaanvragen van de grote
en middelgrote theatergezelschappen in de basisinfrastructuur geen
mededelingen worden gedaan over onderlinge samenwerking of
afstemming. In vorige adviezen heeft de raad erop aangedrongen dat
een onderlinge/landelijke afstemming heel belangrijk is, omdat de
gezelschappen een gedeelde verantwoordelijkheid (moeten) dragen
                                                                       Inleiding
voor het vinden van theaterpubliek. Onderling contact is een belang-
rijke voorwaarde voor het delen van kennis en ervaring, gezamen-
lijk op te trekken, samenwerkingsverbanden te sluiten met de podia
en wellicht programmering op elkaar af te stemmen.
                                                                       Theater
                                                                       40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleiding Theater 41</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>   Het Nationale Toneel 12
                                            [   ]
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 2.500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Het Nationale Toneel is het stadsgezelschap van Den Haag en een            €   2.500.000
   van de grote theatergezelschappen van Nederland. Het Nationale                 +
   Toneel is van plan om met jeugdgezelschap Stella Den Haag te fu-           € 500.000
                                                                              gevraagd
   seren tot een toneelgezelschap dat theateraanbod brengt voor zowel         subsidiebedrag
   volwassenen als jeugd. Aan de hand van het klassieke en moderne
   theaterrepertoire wil de instelling de verhalen van deze tijd vertellen,   De aanvraag is
                                                                              gebaseerd op
   voor mensen in deze tijd. Het Nationale Toneel stelt zichzelf de op-       artikel 3.9 en
   dracht aan de hand van de grote verhalen – het theaterrepertoire – de      artikel 3.10 van
   bestaansgrond van toneel in Nederland te waarborgen en te recht-           de Regeling op
                                                                                                 Theater
                                                                              het specifiek
   vaardigen. Het wil het publiek van jong tot oud zien als een serieuze
                                                                              cultuurbeleid.
   partner die zich betrokken voelt, meedenkt en meeleert.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Nationale Toneel een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 2.500.000.
Het Nationale Toneel is een gezelschap dat kwaliteitstheater maakt en
daarmee een groot publiek in Den Haag en de rest van het land bereikt.
Het heeft goede regisseurs en acteurs aan zich verbonden en het vervult
zijn taken op het gebied van talentontwikkeling naar behoren. De in-
stelling gedraagt zich als een ondernemende organisatie met een solide
verdienmodel, dat echter weinig kostenefficiënt is.
    Het Nationale Toneel heeft ingetekend op de functie van groot
                                                                                                 Het Nationale Toneel
toneelgezelschap. Ook twee andere instellingen in de grote gemeenten
hebben voor deze functie subsidie aangevraagd. De raad adviseert de
aanvraag van Het Nationale Toneel te honoreren. Voor een toelichting
op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                12
                                                                              Het Nationale
                                                                              Toneel heeft een
                                                                              aanvraag inge-     43
                                                                              diend als groot
                                                                              theatergezel-
                                                                              schap, inclusief
                                                                              jeugdtheater
                                                                              (€3.000.000
                                                                              totaal).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                                   Deel 3
Theateraanbod voor volwassenen [13]
  Het Nationale Toneel is een vaste waarde in het Haagse en landelijke
  theaterlandschap. Het aanbod is over het algemeen van constante
                                                                                                   Podiumkunsten
  en voldoende tot hoge kwaliteit. Gekwalificeerde regisseurs, een groot
  en sterk ensemble en een uitgekiende keuze voor het repertoire staan
  garant voor degelijke producties die goed aansluiten op de vraag
  van het Nederlandse theaterpubliek. Met de benoeming van de nieu-
  we artistiek leider zal het artistieke beleid wellicht iets worden aan-
  gescherpt, maar niet wezenlijk veranderen. Hij heeft kwaliteiten als
  spelregisseur en heeft bewezen klassieke en moderne toneelstukken
  op een krachtige en aansprekende manier te ensceneren. De plannen
  voor de toekomst zijn overtuigend. De raad ondersteunt het idee
                                                                                                   Theater
  om een ‘toneelbibliotheek’ te ontwikkelen van producties die op het
  repertoire blijven staan en die deels door vertrouwde regisseurs van
  het gezelschap worden geregisseerd. Ook het ensemble draagt bij aan
  de kwaliteit, continuïteit en herkenbaarheid van het gezelschap. Voor
  een extra uitbreiding van een kwaliteitsimpuls aan het ensemble gaat
  het gezelschap coproduceren met NTGent.
     Het Nationale Toneel heeft de afgelopen jaren naast conventioneel
  kwaliteitstheater ook artistieke vernieuwing een kans gegeven. Een
  aantal jonge makers heeft zich bij het gezelschap op eigen wijze kun-
  nen ontwikkelen; een van hen vertrekt nu. De komende periode
  investeert het gezelschap in de ontwikkeling van twee nieuwe jonge
  regisseurs; de raad heeft vertrouwen in de keuze die de instelling
  hiervoor heeft gemaakt.
Publieksbereik
  Het Nationale Toneel heeft een uitstekend publieksbereik. Van alle
                                                                                                   Het Nationale Toneel
  gesubsidieerde gezelschappen trekt het in Nederland verreweg de
  meeste toeschouwers. Het gezelschap zet repriseseries in als een pro-
  baat middel om een productie een groter publiek te gunnen.
      De instelling heeft realistische ambities geformuleerd op het
  gebied van publieksbereik. De bezettingsgraad van de voorstellingen
  mag echter omhoog.
      De instelling hanteert een goede spreidingsstrategie, waardoor ver-
  schillende typen producties afgezet worden voor verschillende typen
  schouwburgen.
      De instelling is sterk geworteld in de standplaats en heeft daar
  een trouw publiek. Terecht heeft het Nationale Toneel de ambitie
  in de toekomst een jonger publiek te bereiken. In het activiteitenplan
  wordt echter niet goed uitgewerkt hoe de instelling specifiek deze
  doelgroep wil benaderen, los van het jongere publiek voor de voorge-
  nomen jeugdvoorstellingen. De raad mist ook een reflectie op de              13
                                                                            Theateraanbod
  diversiteit van het Haagse publiek.                                                              44
                                                                            op het gebied van
                                                                            jeugd wordt
Cultureel ondernemerschap                                                   besproken bij de
  De instelling heeft een solide financiële positie. Het Nationale Toneel   sector Jeugdtheater,
                                                                            voor het overige
  gedraagt zich als een ondernemende organisatie, die op veel manie-        zijn de adviestek-
  ren probeert de inkomsten te vergroten. De organisatie is echter niet     sten identiek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>   erg kostenefficiënt; de personeelskosten per voorstelling zijn relatief
   hoog. De voorgenomen fusie levert opmerkelijk genoeg geen schaal-
   voordelen op.
                                                                             Deel 3
       Het gezelschap zet sterk in op sponsoring en andere private inkom-
   stenbronnen en gaat hiervoor een samenwerkingsverband aan met
   de Koninklijke Schouwburg. De raad ondersteunt de ambities die de
                                                                             Podiumkunsten
   instelling heeft geformuleerd. Op het gebied van marketing heeft
   de instelling een gedegen strategie uitgezet, waardoor zij goed het pu-
   bliek en de potenties in beeld heeft.
Educatie
  Het Nationale Toneel kiest ervoor de expertise op het gebied van edu-
  catie te bundelen. Het gaat samen met de Koninklijke Schouwburg
  en Theater aan het Spui een nieuw Educatief Bureau oprichten. De
  raad is van mening dat dit een goede manier is om educatiebeleid
                                                                             Theater
  in Den Haag op elkaar af te stemmen en de scholen in de stad op een
  effectieve manier te bereiken. Maar het risico bestaat dat het artistie-
  ke beleid en het aanbod op afstand komen te staan van de educatieve
  programma’s. Deze bundeling van activiteiten zou een groter bereik
  moeten sorteren dan nu in het activiteitenplan wordt genoemd.
(Inter)nationaal belang
   Het Nationale Toneel is een stabiele factor en speelt een onmisbare
   rol in het Nederlandse theaterlandschap. Het maakt producties
   van constante kwaliteit en heeft een groot bereik in het land. Met de
   komst van de nieuwe artistiek leider zal dit naar verwachting niet
   veranderen. Op dit moment is het niet mogelijk uitspraken te doen
   over het landelijk belang van NT Jong.
       Het gezelschap wil de komende tijd de internationale banden ver-
   sterken en meer in het buitenland spelen. De verbintenissen met
   NTGent en Schauspiel Köln zijn concrete stappen in de richting van
                                                                             Het Nationale Toneel
   een grotere internationale uitstraling.
Talentontwikkeling
  Het Nationale Toneel investeert op het gebied van talentontwikke-
  ling in de diepte in plaats van in de breedte. Het gezelschap biedt een
  aantal jonge makers langlopende trajecten aan, waarin zij ervaring
  kunnen opdoen en doorstromen naar de grote zaal. In het verleden
  heeft die benadering zijn vruchten afgeworpen en de raad heeft
  vertrouwen in de nieuwe maker die Het Nationale Toneel heeft aan-
  getrokken. Het Nationale Toneel heeft goede contacten met de
  Amsterdamse Theaterschool en initieert ook andere mogelijkheden
  voor jonge acteurs, regisseurs en vormgevers om ervaring op te doen.
  De raad prijst het initiatief van Het Nationale Toneel om jonge
  acteurs een contract voor twee jaar aan te bieden.
                                                                             45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>   Noord Nederlands Toneel
                                                                                                Deel 3
                                                                              € 2.500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Noord Nederlands Toneel (NNT) maakt theater voor Groningen             € 2.500.000
   en de rest van Nederland. De instelling heeft de ambitie te sleutelen      gevraagd
   aan het bewustzijn van haar publiek. Het theater streeft ernaar de lief-   subsidiebedrag
   de voor klassieke verhalen te combineren met een eigenzinnige en           De aanvraag is
   concrete bevlogenheid in het centrum van de samenleving. Dat drijft        gebaseerd op
   het Noord Nederlands Toneel de schouwburgen in en de straat op.            artikel 3.9 van
                                                                              de Regeling op
                                                                              het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                Theater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Noord Nederlands
   Toneel een subsidiebedrag toe te kennen van € 2.500.000.
De raad is van mening dat het NNT uitdagende producties maakt met
een onderscheidende vormgeving en oprecht engagement. De plannen
van de instelling zijn interessant, maar een aantal van de gastregisseurs
is weinig ervaren zodat daarin een risico schuilt. Op het gebied van ta-
lentontwikkeling heeft het NNT veelbelovende personen aan zich gebon-
den. De instelling heeft een goede afzetstrategie ontwikkeld, hoewel
de bezettingsgraad van de producties niet ambitieus genoeg is. Ook het
verdienmodel en de marketingmethode zijn goed doordacht.
    Het NNT heeft subsidie aangevraagd voor de functie van groot to-
neelgezelschap. Ook drie andere instellingen in de kernpunten buiten de
drie grote gemeenten hebben voor deze functie subsidie aangevraagd.
                                                                                                Noord Nederlands Toneel
De raad adviseert het NNT te honoreren als groot toneelgezelschap en
een subsidiebedrag van € 2.500.000 toe te kennen. Voor een toelichting
op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De afgelopen periode is een nieuwe algemeen directeur aangetreden
  die samen met haar team een repertoire heeft ontwikkeld van veelal
  klassieke (theater)teksten die op een uitdagende manier zijn geënsce-
                                                                            Podiumkunsten
  neerd. De producties getuigen van een grote betrokkenheid en heb-
  ben een grote, maar soms erg eenduidige inhoudelijke lading. Er is
  veel aandacht voor maatschappelijke outcasts (kindermoordenaars,
  prostituees en psychiatrische patiënten) in de producties, en door de
  goede research van het NNT is het werk oprecht geëngageerd.
      De artistieke signatuur van het NNT is herkenbaar en multidisci-
  plinair en straalt een grote zelfverzekerdheid uit. Door de onderschei-
  dende vormgeving krijgen de voorstellingen een visuele impact die
  soms dominant is aan tekst, spel en mise-en-scène. Het vaste ensem-
                                                                            Theater
  ble van het NNT bestaat uit acteurs die goed passen bij de eigen stijl.
   Gezichtsbepalend zijn die acteurs echter niet. Daarnaast trekt het
  gezelschap per voorstelling geschikte gastacteurs aan.
      De raad constateert dat het NNT in zijn plannen deels op dezelfde
  voet doorgaat en heeft hier vertrouwen in, al dreigt het risico van
  voorspelbaarheid. Het gezelschap heeft ook interessante (gast)regis-
  seurs aangetrokken. Zij zijn echter niet allemaal ervaren in het
  regisseren van grootgemonteerde theaterproducties, zodat de vraag
  gerechtvaardigd is of de kwaliteit en het publieksbereik geborgd
  zijn. Van deze producties wordt wel verwacht dat ze een groot publiek
  gaan bereiken.
Publieksbereik
  Het gezelschap heeft een doortimmerde strategie ontwikkeld voor de
  afzet. Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen artistiek inno-
  vatieve producties voor de hoogwaardige podia in de kernpunten en
                                                                            Noord Nederlands Toneel
  meer toegankelijke producties die ook in de schouwburgen in de
  kleine steden zullen spelen. Hiermee kunnen de bezoekersaantallen
  in de ogen van de raad op realistische wijze groeien. De voorgestelde
  bezettingsgraad van de voorstellingen is echter te weinig ambitieus.
  Het gezelschap heeft een sterke binding in de standplaats en gaat ook
  veel samenwerkingsverbanden aan. De groei van het aantal bezoekers
  in Groningen is dan ook realistisch.
      De raad is van mening dat het gezelschap meer profijt zou kunnen
  hebben van publiekssuccessen door ook reprisevoorstellingen in het
  repertoire op te nemen.
Cultureel ondernemerschap
  De financiële situatie van het NNT is op orde. De instelling heeft
  daarnaast een solide verdienmodel dat goed aansluit bij de positio-
  nering van de instelling. Hierin nemen – geheel volgens de huidige
  tijdgeest – mecenaat, sponsoring en kostenefficiëntie een sterke          47
  positie in. Toch blijft de instelling voor een groot deel afhankelijk
  van subsidie. Opmerkelijk genoeg heeft de instelling de ambitie meer
  bezoekers te trekken, terwijl de publieksinkomsten gelijk blijven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>   De instelling heeft een zeer gedetailleerd marketingplan dat nauw
   verbonden is met de verschillende onderdelen van het repertoire.
   De marketing is, gelet op de omvang van het personeel op dat ter-
                                                                              Deel 3
   rein, ook goed gewaarborgd in de organisatie.
Educatie
                                                                              Podiumkunsten
  Voor educatieve activiteiten werkt het gezelschap de komende pe-
  riode nauw samen met andere Groningse instellingen. Gezamenlijk
  wordt zo een doorlopende leerlijn ontwikkeld, die is gericht op de
  vraag van de afnemers. Ook het participatieprogramma met jongeren,
  Dichterbij, dat samen met DN/Club Guy & Roni jaarlijks wordt
  ontwikkeld, heeft educatieve waarde. Het bereik van de activiteiten is
  groot en heeft ook een landelijke uitstraling.
(Inter)nationaal belang
                                                                              Theater
   Het NNT heeft een nationaal belang met een onderscheidend ar-
   tistiek profiel dat is gebaseerd op een sterke vormgeving, engagement
   en een directe wijze waarop het publiek wordt aangesproken. Het
   internationaal belang van de instelling is bescheiden, gelet op het aan-
   tal speelbeurten in het buitenland en de onuitgewerkte plannen en
   samenwerkingsverbanden. De raad ziet internationale focus niet als
   een prioriteit.
Talentontwikkeling
  Het NNT heeft diverse aansprekende theatermakers aangetrokken
  die in een langjarig traject stappen in hun carrière kunnen maken.
  De ervaring van de afzonderlijke makers sluit goed aan bij de fase
  waarin hun ontwikkeling zich nu bevindt.
      Het gezelschap zet voor zijn activiteiten op het gebied van talent-
  ontwikkeling zijn eigen theater, de Machinefabriek, goed in. Het is
  wel de vraag in hoeverre de jonge makers ook daadwerkelijk door-
                                                                              Noord Nederlands Toneel
  stromen naar de grote zaal door daarvoor op maat producties te ma-
  ken. De raad juicht het toe dat ook schrijvers en vormgevers worden
  gecoacht in hun ontwikkeling en hij waardeert het initiatief Station
  Noord.
                                                                              48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>   Ro Theater
                                                                                              Deel 3
                                                                            € 1.500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                                              Podiumkunsten
                                                                            subsidiebedrag
   Het Ro Theater maakt theaterproducties voor Rotterdam en de rest
   van het land. De instelling wil actueel, geëngageerd, rauw en baan-      € 2.500.000
   brekend stadstheater maken met een uitgesproken Rotterdams               gevraagd
                                                                            subsidiebedrag
   karakter en een nationale én internationale uitstraling. Naar eigen
   zeggen is het aanbod eigenzinnig en divers.                              De aanvraag is
                                                                            gebaseerd op
                                                                            artikel 3.9 van
                                                                            de Regeling op
Subsidieadvies                                                              het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
                                                                                              Theater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Theaterproduktie
   Rotterdam een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000.
Het Ro Theater biedt een onderscheidend aanbod van theaterproducties
dat een grote diversiteit kent en aansluit bij de stad en haar bewoners.
Ook op educatief gebied is de instelling goed in de stad geworteld. Het
Ro Theater heeft respectabele bezoekersaantallen; de verwachte publieks-
toename wordt echter erg rooskleurig voorgesteld. De raad maakt zich
zorgen over de financiële situatie van de instelling en is van mening
dat zij geen al te ondernemende indruk maakt.
    Het Ro Theater heeft subsidie gevraagd voor de functie van groot
toneelgezelschap. Ook twee andere instellingen in de grote gemeenten
hebben hiervoor subsidie aangevraagd.
    De raad adviseert deze aanvraag niet te honoreren, maar de instelling
als middelgroot gezelschap te waarderen en daarom een subsidiebedrag
van € 1.500.000 toe te kennen. Voor een toelichting op de onderlinge
                                                                                              Ro Theater
afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                              49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Het Ro Theater heeft met de artistiek leider en de twee vaste regis-
  seurs drie theatermakers in huis, die ieder op hun eigen wijze bouwen
  aan een onderscheidend oeuvre. Met de drie regisseurs wordt een
                                                                              Podiumkunsten
  brede artistieke waaier gepresenteerd: dwarse ensceneringen van klas-
  siekers en nieuwe buitenlandse toneelteksten, publieksvriendelijke,
  uitgelaten familievoorstellingen en ontregelend bewegingstheater.
       De raad waardeert dat het Ro Theater dergelijke uitgesproken
  theatermakers koestert, die zich langdurig bij de instelling kunnen
  ontwikkelen. Hij tekent daarbij wel aan dat de instelling met die
  diversiteit het risico loopt dat de identiteit van de instelling ongrijp-
  baar wordt. Dat risico wordt groter nu de instelling een vierde jonge
  maker heeft aangetrokken met wederom een heel andere artistieke
                                                                              Theater
  stijl.
       Het Ro Theater beschikt over een eigen ensemble van vijftien
  acteurs dat mede gezichtsbepalend is voor het gezelschap. De raad
  waardeert de kwaliteit en vooral ook de enorme diversiteit van de
  spelersgroep. Het Ro Theater noemt in het activiteitenplan voor de
  komende periode een groot aantal plannen die over het algemeen
  nieuwsgierig maken.
       De keuze voor het repertoire zorgt voor een theatrale inbedding in
  de eigen omgeving; er wordt direct aansluiting gezocht bij de stad en
  zijn bewoners. De raad ondersteunt de coalitie die de instelling heeft
  gesloten met de Rotterdamse Schouwburg en Wunderbaum, maar
  vindt de artistieke meerwaarde hiervan nog niet erg overtuigend.
Publieksbereik
  Het Ro Theater bereikt een respectabel aantal bezoekers. De instel-
  ling verwacht dat het publieksbereik de komende periode flink stijgt.
                                                                              Ro Theater
  De raad vraagt zich af of deze stijging realistisch is. Met name de
  verwachte toename buiten de standplaats vindt de raad te rooskleurig.
  De instelling heeft een solide positie in de stad Rotterdam en trekt
  daar een navenant aantal bezoekers.
Cultureel ondernemerschap
  De raad is van mening dat het Ro Theater zich niet erg ondernemend
  opstelt. Uit de begroting blijkt dat de instelling in de toekomst meer
  afhankelijk wordt van overheidssubsidie, terwijl er geen enkele ambitie
  is om behalve sponsorgelden ook bijdragen uit private middelen te
  genereren. De raad denkt dat de instelling meer zou kunnen verdienen
  door strategisch gebruik te maken van reprisetournees.
      De liquiditeit van de instelling is laag en er is geen strategie ont-
  wikkeld voor tegenvallende inkomsten. Dit vormt een risico, gezien
  de grote ambities op het gebied van de publieksinkomsten en de
  zorgelijke financiële uitgangspositie.                                      50
      De coalitie met de Rotterdamse Schouwburg geeft een goede
  impuls aan de marketingplannen van het Ro Theater. De instelling
  noemt enige vernieuwende strategieën om het publieksbereik te
  vergroten. De marketingdoelen zijn echter weinig concreet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het Ro Theater zet stevig in op educatiebeleid en heeft hiervoor
  relatief veel menskracht gereserveerd. Het bereik van de activiteiten
                                                                          Deel 3
  is groot en de instelling heeft veel partners aan zich verbonden.
      De raad waardeert dat het Ro Theater kiest voor een integrale
  aanpak van educatie en daarbij ook participatie en een talentontwik-
                                                                          Podiumkunsten
  kelingsprogramma betrekt. Het verbaast de raad wel dat op het
  gebied van educatie geen afstemming is met het nieuwe grote jeugd-
  gezelschap.
(Inter)nationaal belang
   Het Ro Theater heeft een onderscheidend aanbod. Met name van-
   wege de consequente keuze voor familievoorstellingen, het introdu-
   ceren van nieuwe buitenlandse auteurs en de meer conceptuele mime-
   voorstellingen voor de grote zaal neemt het gezelschap een eigen
                                                                          Theater
   plek in het bestel in.
       Het Ro Theater heeft een paar vaste buitenlandse coproducenten
   en treedt de komende jaren af en toe op in het buitenland. Het
   internationale belang van de instelling is daarom beperkt.
Talentontwikkeling
  De manier waarop de instelling bezig is met talentontwikkeling en
  bijdraagt aan de doorstroming naar de grote zaal is niet goed uitge-
  kristalliseerd. De instelling heeft een jonge maker aangetrokken,
  maar verder zijn geen trajecten ontwikkeld. De raad juicht toe dat
  het Ro Theater ook amateurtalent bij zijn producties betrekt.
                                                                          Ro Theater
                                                                          51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>   Toneelgroep Amsterdam
                                                                                               Deel 3
                                                                             €   2.500.000
                                                                                 +
                                                                             € 250.000
                                                                             geadviseerd
                                                                                               Podiumkunsten
   Toneelgroep Amsterdam maakt toneelvoorstellingen voor Amster-             subsidiebedrag
   dam en de rest van Nederland, en speelt veel in het buitenland.
   De missie van dit gezelschap is een topinstelling op het gebied van
   toneel in Nederland te zijn. Daarnaast wil de instelling ook ambassa-
                                                                             €   2.500.000
                                                                                 +
   deur van het Nederlandse toneel zijn. Toneelgroep Amsterdam               € 250.000
   onderscheidt zich naar eigen zeggen met vernieuwende en eigentijdse       gevraagd
                                                                             subsidiebedrag
   ensceneringen van klassiekers en modern repertoire voor een (inter)
   nationaal publiek. Het doel van Toneelgroep Amsterdam is theater te       De aanvraag is
   maken over vandaag, met de middelen van vandaag, voor een                 gebaseerd op
                                                                                               Theater
                                                                             artikel 3.9 van
   publiek van vandaag.
                                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Toneelgroep Amsterdam
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 2.500.000 en € 250.000.
Toneelgroep Amsterdam blinkt nationaal en internationaal uit als
theatergezelschap. De kwaliteit van regie, vormgeving en spel is meestal
buitengewoon hoog. Naast de artistiek leider is ook een aantal belang-
wekkende binnen- en buitenlandse regisseurs en jonge talenten werk-
zaam. De instelling trekt in Amsterdam en in het buitenland veel
bezoekers, maar moet in de ogen van de raad ook een groter Nederlands
publiek buiten de standplaats bereiken. Toneelgroep Amsterdam heeft
een solide ondernemingsplan dat niet erg kostenefficiënt is.
                                                                                               Toneelgroep Amsterdam
   Toneelgroep Amsterdam heeft ingetekend voor de functie van groot
toneelgezelschap. Ook twee andere instellingen in de grote gemeenten
hebben voor deze functie subsidie aangevraagd.
   De raad adviseert om deze aanvraag te honoreren. Voor een toelich-
ting op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
De instelling heeft ook aangevraagd als gezelschap van internationale
statuur. Gelet op het internationale belang van de instelling adviseert de
raad deze suppletie toe te kennen.
                                                                                               52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Toneelgroep Amsterdam staat aan de top van het Nederlandse
  theater en levert op elk vlak hoge kwaliteit. Het acteursensemble is
  van wereldniveau. Het artistieke team is excellent en de vormgeving
                                                                           Podiumkunsten
  is bijzonder innovatief en vaak zeer spectaculair. Deze combinatie
  van eigenschappen zorgt ervoor dat elke productie van Toneelgroep
  Amsterdam een belevenis is, zelfs een voorstelling die niet op elk
  niveau uitblinkt. De instelling heeft hierdoor een hoge standaard ge-
  zet, waarmee zij zich kan meten met de beste gezelschappen ter we-
  reld. Toneelgroep Amsterdam heeft mede hierdoor een aantal belang-
  wekkende buitenlandse regisseurs en coproducenten aangetrokken,
  die op regelmatige basis betrokken zijn bij producties van het gezel-
  schap. Ook jonge regisseurs, die via Toneelgroep Amsterdam hun
                                                                           Theater
  weg hebben gevonden naar de grote zaal, hebben hun talent bewezen.
      In het activiteitenplan voor de komende jaren bouwt Toneelgroep
  Amsterdam voort op het bewezen succes en kiest hij voor hetzelfde
  type repertoire, dat vooral bestaat uit het spelen van oude en moderne
  klassiekers en het bewerken van filmscenario’s. Het gezelschap heeft
  ook een aantal beginnende en internationaal geroemde regisseurs
  aangetrokken. De raad mist in de plannen echter nieuwe artistieke
  impulsen of ontwikkelingen. Hij vindt de nieuwe samenwerking met
  andere Amsterdamse podiumkunsteninstellingen interessant. Hierin
  ontbreekt nog wel een inhoudelijke uitwerking die ook ingaat op ste-
  delijke ontwikkelingen en de divers samengestelde bevolking.
Publieksbereik
  Toneelgroep Amsterdam bereikt een groot publiek; met name in
  Amsterdam en in het buitenland heeft de instelling indrukwekkende
  bezoekersaantallen. De samenwerking met het lokale podium zorgt
                                                                           Toneelgroep Amsterdam
  voor een uitstekende band met het plaatselijke publiek. Het reprise-
  beleid van de instelling is goed ontwikkeld, zodat succesvolle pro-
  ducties voor een nieuw publiek toegankelijk blijven.
      Het aantal toeschouwers in de rest van het land blijft echter
  achter en de komende periode zal het aantal speelbeurten buiten de
  standplaats dalen. De raad vindt dit een zorgelijke ontwikkeling;
  de instelling zou haar beleid erop moeten inrichten dat meer toneel-
  liefhebbers buiten Amsterdam van dit goede gezelschap kunnen ge-
  nieten. Repertoire, acteursbezetting en omvang van het decor moeten
  het mogelijk kunnen maken om in de tourneeplanning meer Neder-
  landse speelbeurten buiten de standplaats op te nemen.
Cultureel ondernemerschap
  Toneelgroep Amsterdam is een gezonde financiële organisatie en
  heeft een evenwichtig verdienmodel ontwikkeld dat zowel rust
  op eigen inkomsten als op andere financieringsbronnen. De instelling     53
  heeft voldoende reserves om tegenvallende inkomsten te kunnen
  opvangen. De raad constateert dat de instelling niet kostenefficiënt
  is; zij heeft van alle theatergezelschappen de hoogste loonkosten
  per bezoeker en per voorstelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>   Het ondernemingsplan wordt ondersteund door een goede marketing-
   strategie, die zich hoofdzakelijk richt op het Amsterdamse publiek.
   De instelling stelt dat zij bij de landelijke tournees afhankelijk is van
                                                                               Deel 3
   de marketingexpertise van lokale schouwburgen. De raad is van
   mening dat Toneelgroep Amsterdam meer verantwoordelijkheid moet
   nemen om ook buiten de standplaats publiek te trekken.
                                                                               Podiumkunsten
       De raad juicht het toe dat Toneelgroep Amsterdam een alliantie
   heeft gesloten met twee fondsgesubsidieerde instellingen waarmee
   onder meer voor de zakelijke leiding wordt gezorgd.
Educatie
  Het educatieve beleid van Toneelgroep Amsterdam is vooral gericht
  op langjarige samenwerking met een specifiek aantal middelbare
  scholen. Dit heeft als voordeel dat de contacten intensief zijn. Er is
  een aantal geslaagde activiteiten ontwikkeld, die ook sterk op par-
                                                                               Theater
  ticipatie zijn gericht. Nadeel van deze benadering is echter dat met
  de educatieve activiteiten weinig leerlingen worden bereikt.
(Inter)nationaal belang
   Toneelgroep Amsterdam heeft in Nederland een unieke positie als
   topinstelling op het gebied van theater. Internationaal is de instelling
   ook van groot belang. Kwalitatief behoort het tot de meest vooraan-
   staande theatergezelschappen ter wereld, wat ook blijkt uit de co-
   producenten, partners en prestigieuze speelplekken. Het gezelschap
   is, zo blijkt uit de grote bezoekersaantallen, in staat die positie ook
   te verzilveren. De raad is van mening dat Toneelgroep Amsterdam
   vanwege de internationale statuur in aanmerking komt voor het
   extra budget.
Talentontwikkeling
  Het beleid op het gebied van talentontwikkeling heeft de afgelopen
                                                                               Toneelgroep Amsterdam
  jaren zijn vruchten afgeworpen; met behulp van goede samenwer-
  kingsverbanden heeft een aantal jonge regisseurs zich artistiek ontwik-
  keld en is doorgestroomd naar de grote zaal. Voor de komende
  periode zullen enige nieuwe talenten een soortgelijk traject doorlopen.
  De raad vindt het wel spijtig dat Toneelgroep Amsterdam, op basis
  van de afgenomen subsidie, heeft besloten het aantal producties
  op het gebied van talentontwikkeling in te perken. De raad is van
  mening dat de instelling vanwege haar positie in het bestel hoge
  prioriteit moet geven aan talentontwikkeling en daarom dit aantal
  producties niet moet reduceren.
                                                                               54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>   Toneelgroep Maastricht
                                                                                              Deel 3
                                                                            € 1.500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                              Podiumkunsten
   Toneelgroep Maastricht maakt voorstellingen die uitnodigen tot           € 1.500.000
   reflectie en naar eigen zeggen een “goeie avond toneel bieden”. De       gevraagd
   missie van de instelling is theater te maken dat belangwekkend is        subsidiebedrag
   qua inhoud en vorm, en dat toegankelijk is voor een breed publiek        De aanvraag is
   van volwassenen en jongeren.                                             gebaseerd op
                                                                            artikel 3.9 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
Subsidieadvies                                                              cultuurbeleid.
                                                                                              Theater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Toneelgroep
   Maastricht een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000.
Toneelgroep Maastricht presenteert muzikale theaterproducties die in
de ogen van de raad vakkundig zijn gemaakt en getuigen van maatschap-
pelijk engagement. De artistiek leider heeft een herkenbare, expressieve
stijl. De instelling bereikt nog te weinig bezoekers en de ambities voor
de toekomst zijn te laag. Veel van de plannen op het gebied van artistiek
beleid, publiekswerving en educatie zijn erg intentioneel en nog niet
voldoende uitgewerkt. De raad waardeert het dat de instelling talentont-
wikkeling als een speerpunt beschouwt. Het ondernemingsplan van
Toneelgroep Maastricht is redelijk solide, maar de financiële positie van
de instelling is zorgelijk en de stijging van de publieksinkomsten lijkt
erg rooskleurig voorgesteld.
                                                                                              Toneelgroep Maastricht
                                                                                              55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Sinds de aanstelling van de huidige artistiek leider in 2009 vaart
  Toneelgroep Maastricht een nieuwe artistieke koers. De artistiek lei-
  der heeft een herkenbare expressieve stijl, waarmee wordt geappelleerd
                                                                            Podiumkunsten
  aan de maatschappelijke betrokkenheid van de toeschouwer. De
  instelling brengt producties uit die in de ogen van de raad vakkundig
  zijn gemaakt en die getuigen van een groot en oprecht engagement.
  Het gebruik van muziek draagt bij aan de toegankelijkheid van het
  werk. Die sterke zeggingskracht heeft soms ook tot gevolg dat de
  producties enigszins eendimensionaal worden en te veel de nadruk
  leggen op de maatschappelijke boodschap. De artistiek leider heeft
  zich de afgelopen jaren ontwikkeld als regisseur van de grote zaal, en
  hij kan steeds beter overweg met die maatvoering.
                                                                            Theater
      In de toekomstplannen van de instelling is een heldere seizoens-
  programmering gemaakt, waarin wordt gekozen voor bekendere
  titels. De raad vindt dit een verstandige keuze. Hij ondersteunt ook
  het voornemen samen met Het Laagland een familieproductie uit
  te brengen. De keuze voor andere regisseurs die in het activiteiten-
  plan worden genoemd, is weinig gemotiveerd en doet volgens de
  raad nogal vrijblijvend aan.
      Uit de artistieke ambities in het activiteitenplan klinkt veel
  enthousiasme en bezieling, maar ze blijven over het algemeen nog
  weinig uitgewerkt.
Publieksbereik
  De raad is van mening dat het publieksbereik van Toneelgroep
  Maastricht in vergelijking met de andere toneelgezelschappen in de
  basisinfrastructuur onder de maat is. De instelling heeft nog geen
  goede positie in de Nederlandse schouwburgen veroverd. De gemid-
                                                                            Toneelgroep Maastricht
  delde zaalbezetting moet de komende periode aanmerkelijk omhoog.
  Toneelgroep Maastricht werkt door middel van locatievoorstellingen,
  de keuze van het repertoire en samenwerkingsverbanden goed aan
  de band met eigen stad en regio.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan van Toneelgroep Maastricht is redelijk solide.
  Toneelgroep Maastricht verwacht dat het eigen inkomstenpercentage
  sterk zal toenemen, maar die stijging wordt slechts in beperkte mate
  door de plannen onderbouwd.
      Gelet op het beperkte aantal bezoekers is de subsidie per bezoeker
  hoog, zelfs het hoogste van alle aanvragende theatergezelschappen.
  Omdat de instelling kostenefficiënt werkt, is de subsidie per voorstel-
  ling daarentegen laag. De raad ondersteunt het voornemen van de
  instelling om de komende periode vaste kosten te verminderen en te
  vervangen door lagere, variabele kosten.                                  56
      De plannen op het gebied van marketing, marktverruiming en
  klantenbinding tonen goede wil, maar weinig inventiviteit. Met het
  oog op de resultaten in het verleden heeft de instelling haar marke-
  tingactiviteiten nog niet erg ontwikkeld en vraagt de raad zich af of
  de plannen voldoende resultaat zullen opleveren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Educatie
  De raad krijgt de indruk dat het educatiebeleid weinig prioriteit
  heeft. Het verwachte bereik van de educatieve activiteiten neemt de
                                                                              Deel 3
  komende periode af, en het aantal personeelsleden zal krimpen. De
  plannen op het gebied van educatie doen vrijblijvend aan. De raad
  ondersteunt wel het voornemen samen te werken met Het Laagland
                                                                              Podiumkunsten
  en waardeert het dat activiteiten voor amateurs worden ontwikkeld.
(Inter)nationaal belang
   De raad heeft waardering voor het repertoire van Toneelgroep
   Maastricht. Hij is van mening dat de instelling in artistiek opzicht een
   van de vele kleuren biedt die het Nederlandse theaterpalet rijk is,
   maar dat zij geen unieke kwaliteit heeft. De instelling heeft potentie
   om in de Euregio van groter belang te worden, en gaat hiervoor
   ook samenwerkingen aan met instellingen in België en Duitsland.
                                                                              Theater
Talentontwikkeling
  Toneelgroep Maastricht toont overtuigend aan dat veel belang wordt
  gehecht aan het ontwikkelen van jong talent. De instelling neemt
  haar verantwoordelijkheid na het verdwijnen van de productiehuizen
  en heeft een groot aantal partners aan zich gebonden. De raad juicht
  het toe dat de instelling jong talent op deze manier kansen geeft. De
  instelling kiest hierbij bewust voor een beleid dat zich richt op de
  breedte. Dit heeft echter als nadeel dat de trajecten die jonge makers
  afleggen kort zijn en weinig diepgaand.
                                                                              Toneelgroep Maastricht
                                                                              57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>   Toneelgroep Oostpool
                                                                                                Deel 3
                                                                              € 2.500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Toneelgroep Oostpool maakt theater voor publiek vanaf vijftien jaar        € 2.500.000
   in Arnhem en de rest van Nederland. De missie van het gezelschap           gevraagd
   is met jonge, talentvolle makers theater te creëren dat via interactie     subsidiebedrag
   met de toeschouwer aanzet tot reflectie op de samenleving. Het wil         De aanvraag is
   een breed publiek aanspreken en vooral ook jonge mensen voor               gebaseerd op
   theater interesseren.                                                      artikel 3.9 van
                                                                              de Regeling op
                                                                              het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                Theater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Toneelgroep Oostpool een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 2.500.000.
Toneelgroep Oostpool maakt artistiek vernieuwend theater. Voor de
komende periode heeft deze instelling inspirerende plannen ontwikkeld
en een aantal interessante nieuwe makers aan zich verbonden, dat zich
overigens nog wel in de grote zaal moet bewijzen. De raad heeft vertrou-
wen in de nieuwe artistiek leider. De samenwerking met Jeugdtheater
Sonnevanck is in de ogen van de raad een goede stap om in de oostelijke
regio het aanbod voor jeugd en jongeren te verstevigen en de educatieve
activiteiten uit te breiden. De raad juicht de doelstellingen op het gebied
van publieksbereik toe, maar vindt deze erg ambitieus.
    Toneelgroep Oostpool heeft subsidie aangevraagd voor de functie
van groot toneelgezelschap. Ook drie andere instellingen in de kernpun-
ten buiten de drie grote gemeenten hebben voor deze functie subsidie
                                                                                                Toneelgroep Oostpool
aangevraagd.
    De raad adviseert Toneelgroep Oostpool te honoreren als groot
toneelgezelschap. Voor een toelichting op de onderlinge afweging ver-
wijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                          Deel 3
  Toneelgroep Oostpool heeft de afgelopen periode met twee huis-
  regisseurs vernieuwend, maatschappelijk geëngageerd theater
  gemaakt. Deze nieuwe, jonge regisseurs hebben met veel lef klassie-
                                                                          Podiumkunsten
  kers en nieuw werk geënsceneerd en zodoende met een getalenteerd
  acteursensemble een eigen benadering voor de grote zaal ontwik-
  keld. De raad betreurt het vertrek van een van de huisregisseurs, die
  zich heeft ontwikkeld tot regisseur voor grotezaalproducties.
      In de komende periode wordt de overgebleven huisregisseur
  artistiek directeur. Hij heeft een groep makers verzameld met wie hij
  grotezaalproducties, groot gemonteerde locatievoorstellingen en
  vlakkevloerproducties zal realiseren.
      De raad is van mening dat Toneelgroep Oostpool een aantal
                                                                          Theater
  interessante nieuwe namen aan zich heeft verbonden en dat er
  geïnspireerde plannen zijn ontwikkeld. De raad merkt daarbij wel op
  dat het nieuwe team zich voor de grote zaal nog moet bewijzen.
  Hij beschouwt hun bijdragen aan het repertoire van het gezelschap
  dan ook als een artistiek en financieel risico.
      Voor het ontwikkelen van nieuw werk voor de jeugd vanaf
  twaalf jaar gaat Toneelgroep Oostpool jaarlijks twee coproducties
  met Jeugdtheater Sonnevanck maken. De raad vindt dat deze
  plannen geïnspireerd klinken en ondersteunt deze samenwerking om
  nieuw en jong publiek in het oostelijk deel van het land te bereiken.
  Naar de mening van de raad heeft het gezelschap met Club Oostpool
  bewezen dat het aantrekkelijke concepten kan ontwikkelen om jonge
  publieksgroepen aan zich te binden.
Publieksbereik
  Toneelgroep Oostpool heeft de afgelopen jaren een nieuw en jong
                                                                          Toneelgroep Oostpool
  publiek gevonden, maar de bezoekersaantallen blijven aan de
  lage kant en zijn weinig cultureel-divers samengesteld. De instelling
  verwacht de komende periode veel meer bezoekers te trekken.
     De raad vindt de stijging van het aantal bezoekers voor de
  komende periode erg ambitieus.
Cultureel ondernemerschap
  Toneelgroep Oostpool heeft de afgelopen jaren een aanzienlijk tekort
  moeten wegwerken en is hier in 2011 in geslaagd. De financiële
  uitgangspositie is echter nog steeds wankel. Het verdienmodel geeft
  onvoldoende inzicht hoe deze problemen verholpen kunnen worden.
  Er ontbreekt ook een aannemelijke strategie voor het geval dat de
  inkomsten zullen tegenvallen.
      Het gezelschap zet vanwege de geambieerde stijging van het
  aantal bezoekers terecht stevig in op de marketing en bouwt aan een
  sterke naamsbekendheid. Door de samenwerking met Sonnevanck             59
  en andere lokale partners kan Toneelgroep Oostpool zich goed in
  de oostelijke regio wortelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het werk van Toneelgroep Oostpool trekt een jonge doelgroep en
  daarom neemt de instelling educatie serieus. De aanpak is gericht op
                                                                           Deel 3
  de behoeften van de doelgroep, niet andersom. De instelling conti-
  nueert de jongerenvoorstelling in de verbouwde vrachtwagentrailer en
  breidt haar activiteiten voor jongeren uit door de samenwerking aan
                                                                           Podiumkunsten
  te gaan met Jeugdtheater Sonnevanck. De raad vindt dat deze plan-
  nen overtuigend klinken. Het bereik van de educatieve projecten is
  groot en de groei is dankzij de samenwerking realistisch.
(Inter)nationaal belang
   Toneelgroep Oostpool profileert zich in het Nederlandse theater-
   landschap als een gezelschap waarin jong talent de gelegenheid krijgt
   zich te ontwikkelen via groot gemonteerde producties. De instelling
   onderscheidt zich daarmee van andere theatergezelschappen,
                                                                           Theater
   met name ook door de wijze waarop de makers/regisseurs hun werk
   ensceneren. Niet alleen met een frisse benadering van klassiekers,
   maar ook door een specifieke nadruk op mime en bewegingstheater.
      Toneelgroep Oostpool heeft geen internationale ambities en de
   raad ziet geen reden waarom het gezelschap deze op korte termijn
   zou moeten ontplooien.
Talentontwikkeling
  Toneelgroep Oostpool beschouwt talentontwikkeling als een wezen-
  lijk onderdeel, omdat alle vaste makers in het gezelschap hun eerste
  schreden zetten of hebben gezet in de grote zaal. De raad erkent die
  kwaliteit van Toneelgroep Oostpool, maar constateert ook dat het
  jong talent met een prillere carrière geen kansen geeft. De instelling
  biedt dan ook geen soelaas voor het wegvallen van de productie-
  huizen; de aangekondigde samenwerking met productiehuis De
  Nieuwe Oost wordt niet uitgewerkt. De raad steunt wel de jaarlijkse
                                                                           Toneelgroep Oostpool
  productie met derdejaarsstudenten van de toneelschool van ArtEZ.
                                                                           60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>   Tryater
                                                                                                Deel 3
                                                                              € 1.500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Tryater heeft als missie kwalitatief hoogstaand theater te realiseren      € 1.500.000
   voor volwassenen, jeugd en jongeren vanuit de Friestalige omgeving.        gevraagd
   De instelling zegt haar publiek te bereiken door het op allerlei plek-     subsidiebedrag
   ken in de eigen taal en omgeving op te zoeken, met als doel het mee        De aanvraag is
   te nemen in een andere beleving. Tryater richt zich op de lokale           gebaseerd op
   gemeenschap en injecteert die naar eigen zeggen met theatrale ver-         artikel 3.9 van
                                                                              de Regeling op
   beelding.                                                                  het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
                                                                                                Theater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Fryske Toaniel Stifting
   Tryater een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000, onder
   voorwaarde dat de instelling een nieuw activiteitenplan indient,
   waarin ze de artistieke plannen en de plannen op het gebied van
   publieksbereik, ondernemerschap en marketing voor de komende
   jaren verder uitwerkt.
Het Friestalige theatergezelschap is met een groot publiek in de eigen
regio stevig geworteld in het Friese taalgebied. De nieuwe artistiek leider
van Tryater heeft gezorgd voor nieuwe artistieke impulsen. De raad
is echter van mening dat de aanvraag voor de komende periode ongeïn-
spireerd en gemakzuchtig is. De plannen zijn onvoldoende uitgewerkt
en bieden weinig zicht op de toekomstige activiteiten. De financiële situ-
atie van de instelling is zorgelijk en heeft extra aandacht nodig.
                                                                                                Tryater
                                                                                                61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Aan het begin van de huidige subsidieperiode is een nieuwe artis-
  tieke leiding aangetreden. Dit heeft geleid tot artistieke vernieuwing,
  waarbij vanuit de Friese context gezocht is naar andere creatieve
                                                                             Podiumkunsten
  impulsen en samenwerkingen. Hierbij zijn ook bewegingstheater en
  muziek meer in de producties geïntegreerd. De raad constateert
  dat deze innovaties het gezelschap en het publiek prikkelen en onder-
  steunt het initiatief meer jonge makers gastproducties te laten ont-
  wikkelen bij Tryater.
      De instelling heeft de traditie voortgezet van grootschalige
  locatieproducties die aansluiten bij Friestalige thematiek (zoals de
  Elfstedentocht) en die, net als de tournees langs alle dorpshuizen,
  het publiek heel dicht naderen.
                                                                             Theater
      De raad constateert dat de instelling in haar aanvraag meer terug-
  blikt dan vooruitkijkt. De plannen van Tryater zijn niet diepgaand
  en geven weinig prijs over het repertoire, de gastregisseurs en andere
  producties die de instelling wil initiëren. Daardoor krijgt de raad er
  weinig hoogte van of de artistieke vernieuwingen daadwerkelijk wor-
  den voortgezet. Het uitnodigen van (jonge) makers van buiten vindt
  de raad in dit verband interessanter dan het laten regisseren door
  Tryater-acteurs en andere vaste Friese regisseurs. Makers van buiten
  zullen beter in staat zijn het gezelschap te helpen zich verder te
  ontwikkelen.
      Voor kleinschalige theatrale experimenten lijkt het Planjeta
  Tryater een interessant nieuw initiatief, waarin per seizoen een aantal
  verkennende projecten wordt ontwikkeld. Ze kunnen de aanzet
  vormen voor een meer grootschalige productie.
      De plannen op het gebied van jeugdaanbod zijn inhoudelijk niet
  uitgewerkt. De raad ondersteunt het plan opnieuw een reizende
  familievoorstelling te maken, al staan of vallen ook deze initiatieven     Tryater
  natuurlijk bij de artistieke invulling ervan.
Publieksbereik
  Tryater heeft zich als het enige professionele Friestalige theater-
  gezelschap goed in het eigen taalgebied geworteld. Het behaalt – ook
  voor landelijke begrippen – hoge bezoekcijfers en bereikt tot in de
  kleinste dorpjes van de provincie zijn publiek. De instelling heeft het
  publiek goed in beeld en kan het ook goed bereiken.
      De instelling verwacht de komende jaren een flinke stijging van
  het aantal bezoekers binnen en buiten de regio. De raad vindt dit een
  erg rooskleurige voorstelling van zaken die niet in de aanvraag wordt
  toegelicht.
Cultureel ondernemerschap
  De financiële situatie van de instelling is zorgelijk. De liquiditeit is   62
  onvoldoende en het eigen vermogen en exploitatieresultaat waren in
  2010 negatief. De instelling reflecteert hier onvoldoende op en geeft
  niet aan hoe de situatie in de toekomst verbeterd gaat worden. De
  instelling voldoet ruim aan de eigen inkomstennorm.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>   De verwachte stijging van de eigen inkomsten is bijzonder ambitieus
   en de raad vraagt zich af hoe die gerealiseerd kan worden. De raad
   is van mening dat de instelling een efficiënte organisatie is, met lage
                                                                             Deel 3
   personeelskosten per voorstelling. Tryater is voor een aantal pro-
   jecten afhankelijk van externe financiering, waardoor een deel van
   de plannen financieel nog niet voldoende onderbouwd is.
                                                                             Podiumkunsten
       Het beleid op het gebied van marketing is weinig innovatief en
   richt zich niet op het aantrekken van nieuwe doelgroepen.
Educatie
  De educatieve activiteiten van Tryater hebben een groot bereik. Het
  educatiebeleid sluit goed aan bij de doelstellingen van het gezelschap.
  De raad is wel verbaasd dat slechts één vast personeelslid verant-
  woordelijk is voor de educatieve activiteiten. Hij vraagt zich af of dat
  genoeg is om het educatiebeleid in de organisatie te borgen.
                                                                             Theater
(Inter)nationaal belang
   Als enig professioneel Friestalig gezelschap bekleedt Tryater een
   specifieke positie in het Nederlandse theaterbestel. Buiten de eigen
   regio heeft de instelling in artistiek opzicht geen unieke kwaliteit.
   Tryater is in de rest van Nederland beperkt zichtbaar. De raad waar-
   deert het dat zij haar zichtbaarheid enigszins vergroot door eens
   per twee jaar een week in Amsterdam op te treden.
      Tryater onderhoudt contacten met gezelschappen uit interna-
   tionale gebieden waarin ook minderheidstalen worden gesproken.
   Op basis hiervan verwacht de instelling de komende jaren een
   paar keer in het buitenland te spelen. De raad ondersteunt dat.
Talentontwikkeling
  Tryater heeft de afgelopen periode een paar getalenteerde jonge
  makers uitgenodigd om voorstellingen te ontwikkelen. Voor de
  komende periode wordt slechts één naam van een nieuw talent                Tryater
  genoemd, maar het is niet duidelijk of hieraan ook een coachings-
  traject is verbonden. Activiteiten op dit gebied komen daarom
  nogal ad hoc over.
      De raad is van mening dat de interne opleiding voor Friestalige
  acteurs te weinig verbindingen heeft met het reguliere kunstvak-
  onderwijs. Hierdoor maakt het een geïsoleerde indruk.
                                                                             63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>   De Utrechtse Spelen
                                                                                               Deel 3
                                                                             € 1.500.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                               Podiumkunsten
   De Utrechtse Spelen maakt theater voor de stad en provincie Utrecht       € 2.500.000
   en de rest van Nederland. Uit haar missie blijkt dat de instelling dit    gevraagd
   doet vanuit de overtuiging dat theater een belangrijke rol speelt in de   subsidiebedrag
   culturele en intellectuele vorming van de mensen en hun samen-            De aanvraag is
   leving. De instelling maakt theater dat mensen, van alle rangen en        gebaseerd op
   standen en uit alle windstreken, raakt door de fysieke nabijheid          artikel 3.9 van
                                                                             de Regeling op
   van acteurs die voor hen een spel opvoeren.                               het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
                                                                                               Theater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting De Utrechtse Spelen een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000.
De Utrechtse Spelen heeft in de ogen van de raad in een paar jaar tijd
een naam opgebouwd als producent van grootschalig en meeslepend
theater dat voor een groot publiek aantrekkelijk is. De instelling heeft
zich in de Utrechtse regio goed geworteld. De raad vindt echter dat
de plannen voor de komende periode weinig focus hebben en dat de
nadruk te veel ligt op de enorme aantallen bezoekers die de instelling
wil bereiken.
    Hoewel de raad erkent dat publieksbereik van groot belang is voor
instellingen in de basisinfrastructuur, slaat bij De Utrechtse Spelen
de balans door. De verwachte omvang van het publiek lijkt ondanks de
bewezen successen erg optimistisch en de grootschaligheid van de
                                                                                               De Utrechtse Spelen
plannen maakt de instelling kwetsbaar. Het beleid op het gebied van
talentontwikkeling is niet gestoeld op een heldere visie en maakt een
ad hoc indruk.
    De Utrechtse Spelen heeft ingetekend voor de functie van groot
toneelgezelschap. Ook drie andere instellingen in de kernpunten buiten
de drie grote gemeenten hebben voor deze functie subsidie aangevraagd.
De raad adviseert De Utrechtse Spelen niet te honoreren als groot toneel-
gezelschap, maar als middelgroot gezelschap. Voor een toelichting op de
onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                               64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De Utrechtse Spelen heeft sinds het aantreden van de artistiek
  leider aan het begin van 2009 een artistiek beleid ontwikkeld waarbij
  grootschalige, laagdrempelige producties in de schouwburgzaal en
                                                                             Podiumkunsten
  op locatie de kern van het repertoire vormen. De instelling ensceneert
  klassiekers en nieuwe toneelstukken op een wijze die voor een groot
  publiek aansprekend en meeslepend is. De Utrechtse Spelen beschikt
  niet over een eigen ensemble, maar kiest per productie acteurs die
  deels regelmatig terugkeren. De artistiek leider, de gastregisseurs en
  de rest van het artistieke team zijn over het algemeen erg bekwaam.
      De producties hebben in de ogen van de raad een degelijke, maar
  weinig vernieuwende kwaliteit. Daarnaast maakt De Utrechtse
  Spelen jongerenproducties op scholen en coproduceert zij met andere
                                                                             Theater
  Utrechtse initiatieven.
      In het activiteitenplan wordt het beproefde beleid van
  De Utrechtse Spelen voortgezet. De instelling kondigt een groot
  aantal ambitieuze producties aan, waarin zij opnieuw op een aantal
  bijzondere locaties gaat spelen. De raad heeft waardering voor de
  ambities en het vakmanschap van het gezelschap, dat zich uitbetaalt
  in grote publiekssuccessen. Er ontbreekt echter een inhoudelijk
  profiel in de artistieke plannen. De omvang van het project, het pu-
  bliek en het spektakel lijken soms de artistieke drijfveer te over-
  schaduwen.
Publieksbereik
  De Utrechtse Spelen heeft de afgelopen jaren gezorgd voor een
  explosieve stijging van het aantal bezoekers en streeft ernaar de ko-
  mende jaren haar publiek flink te laten groeien. Gezien de resultaten
  uit het verleden lijkt een stijging realistisch, maar de raad mist een
                                                                             De Utrechtse Spelen
  goede onderbouwing van de verwachting meer dan 125.000 bezoe-
  kers te bereiken in 2016. De instelling heeft dankzij de samenwerking
  met de Stadsschouwburg Utrecht en andere instellingen een sterke
  binding met de stad en de regio, waardoor zij daar een groot deel van
  de bevolking kan bereiken.
Cultureel ondernemerschap
  De instelling presenteert zich in haar activiteitenplan als een onder-
  nemende organisatie, met een beoogd eigen inkomstenpercentage
  van 182% in 2016. De raad kan uit de plannen niet opmaken waarop
  deze ambitie is gebaseerd. Hij vraagt zich af of inkomsten die door
  grootschalige projecten worden gegenereerd voldoende ten gunste
  komen van de financieel minder renderende producties, zoals die op
  het gebied van talentontwikkeling. De Utrechtse Spelen neemt met
  de omvang van de grootschalige producties dermate grote financiële
  risico’s dat de raad eraan twijfelt of de meer kwetsbare producties        65
  wel genoeg zijn geborgd. De instelling kiest voor een flexibel business-
  model met weinig vast personeel, waardoor het efficiënt kan werken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>   De raad heeft waardering voor het marketingbeleid van De Utrechtse
   Spelen. De instelling zet zichzelf uitstekend in de markt, creëert een
   eigen merknaam en zet alle middelen in om publiek te trekken en
                                                                             Deel 3
   vast te houden.
Educatie
                                                                             Podiumkunsten
  De raad ondersteunt de keuze dat de educatieve activiteiten gericht
  zijn op de behoefte van de doelgroepen. De schoolvoorstellingen slui-
  ten nauw aan bij de belevingswereld van het publiek. De instelling
  legt ook bij deze activiteiten de nadruk op een groot bereik, in 2015
  zelfs van 30.000 jongeren. Zulke ambities zijn lovenswaardig, maar
  de raad vraagt zich af of de kwaliteit bij een dergelijke capaciteit wel
  genoeg overeind blijft.
(Inter)nationaal belang
                                                                             Theater
   De Utrechtse Spelen heeft een aantal projecten gerealiseerd die
   vanwege de locatie en de schaal onderscheidend zijn in Nederland.
   De instelling bouwt aan een naam die voor een groot publiek ver-
   trouwenwekkende kwaliteit biedt. De landelijke uitstraling blijft,
   gelet op het aantal speelbeurten buiten de stad en de regio, beperkt.
Talentontwikkeling
  De instelling heeft een aantal jonge regisseurs aangetrokken dat de
  komende jaren producties gaat coregisseren. De raad mist in de
  plannen echter een visie op talentontwikkeling, de inrichting van de
  trajecten die de makers gaan afleggen en de wijze waarop zij gecoacht
  gaan worden. De raad vraagt zich af of de stappen die zij in de rich-
  ting van de grote zaal afleggen niet te groot zijn.
                                                                             De Utrechtse Spelen
                                                                             66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>   Het Zuidelijk Toneel
                                                                                                Deel 3
                                                                              € 1.500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Zuidelijk Toneel maakt grootschalig theater voor het Neder-            € 2.500.000
   landse publiek in het algemeen en het Brabantse publiek in het bij-        gevraagd
   zonder. De instelling streeft er met haar voorstellingen naar om           subsidiebedrag
   de bezoekers uit te dagen en te amuseren door op een aansprekende          De aanvraag is
   manier actuele en belangwekkende thema’s aan te snijden. Het               gebaseerd op
   Zuidelijk Toneel maakt naar eigen zeggen urgent theater voor een           artikel 3.9 van
                                                                              de Regeling op
   groot publiek, voor zowel geoefende als ongeoefende kijkers.               het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
                                                                                                Theater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Zuidelijk Toneel een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000 onder de voorwaarde
   dat het gezelschap een nieuwe begroting opstelt, waarin het duide-
   lijke stappen zet naar een meer solide en stabiele financiële situatie;
   een versteviging van het eigen vermogen en een meer gedegen
   verdienmodel in relatie tot de grootschalige plannen, inclusief een
   strategie bij tegenvallende inkomsten.
De raad is van mening dat het grootschalige theateraanbod van
Het Zuidelijk Toneel onvoldoende de kwaliteit heeft die van de makers
en de instelling kan worden verwacht. In de ogen van de raad is de artis-
tieke invulling van op zichzelf interessante plannen vaak teleurstellend,
al trekken de Theaterspektakels een groot publiek en hebben de grote
amusementswaarde en de keuze van de acteurs een extra aanzuigende
                                                                                                Het Zuidelijk Toneel
werking.
    De raad vindt de financiële situatie van Het Zuidelijk Toneel zorgelijk
en het verdienmodel biedt een wankele basis om de komende jaren de
grote ambities te kunnen verwezenlijken. De raad waardeert de ambities
op het gebied van talentontwikkeling en de Nederlandstalige toneel-
schrijfkunst.
    Het Zuidelijk Toneel heeft subsidie aangevraagd voor de functie van
groot toneelgezelschap. Ook drie andere instellingen in de kernpunten
buiten de drie grote gemeenten hebben voor deze functie subsidie aan-
gevraagd.
De raad adviseert Het Zuidelijk Toneel niet te honoreren als groot
toneelgezelschap, maar als middelgroot gezelschap. Voor een toelichting
op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                               Deel 3
  Het Zuidelijk Toneel heeft de afgelopen periode ingezet op het pro-
  duceren van zogenoemde Theaterspektakels: multidisciplinaire
  producties met muziek, cabaret en acrobatiek. De raad is van mening
                                                                               Podiumkunsten
  dat in deze Theaterspektakels verschillende talenten weliswaar een
  onverwachte combinatie vormen, maar dat deze combinatie geen
  artistieke meerwaarde heeft. De producties hebben een hoge amuse-
  mentswaarde, maar onvoldoende diepgang. Het gezelschap slaagt
  er niet in de tekst en enscenering van bestaande avontuurlijke verha-
  len te bewerken tot gelaagde theaterproducties van niveau. Ook de
  producties van gastregisseurs in de grote zaal hebben de afgelopen
  periode niet de kwaliteit gehad die van hen en het gezelschap
  konden worden verwacht.
                                                                               Theater
      Het Zuidelijk Toneel kondigt in zijn activiteitenplan een samen-
  werking aan met Orkater. Dat vindt de raad veelbelovend. De raad
  heeft er echter onvoldoende vertrouwen in dat de artistieke invulling
  van de grootschalige theaterproducties voldoende kwaliteit heeft
  en onderscheidend is.
      In het activiteitenplan reflecteert de instelling op de koerswijziging
  die zij heeft moeten inzetten. De nadruk op het produceren van
  nieuw Nederlandstalig toneelrepertoire bleek te ambitieus omdat deze
  producties te weinig publiek trokken. Het siert het gezelschap dat
  het met Het Toneelgenootschap nog steeds inzet op het ontwikkelen
  en spelen van nieuwe toneelteksten. De raad vindt dat de instelling
  hiermee een belangrijke taak in het toneelbestel vervult. De schaal
  van het project en de afzet ervan vindt de raad echter erg ambitieus.
  Het is daarbij de vraag of in deze opzet werkelijk nieuw talent kan
  worden gekweekt.
                                                                               Het Zuidelijk Toneel
Publieksbereik
  Het Zuidelijk Toneel weet met zijn Theaterspektakels een groot
  publiek te bereiken; het gezelschap heeft dan ook ten opzichte van
  vergelijkbare gezelschappen een hoog aantal bezoekers bereikt. Door
  de verbinding met de schouwburgen in Expeditie Zuid is een sterke
  binding met het publiek in de regio gewaarborgd. De personen uit
  de cabaret- en amusementswereld die het gezelschap voor de produc-
  ties aantrekt, hebben een aanzuigende werking op het publiek. De
  ambities op het gebied van het landelijk bereik vindt de raad erg
  rooskleurig voorgesteld.
Cultureel ondernemerschap
  De raad vindt dat de financiële continuïteit van Het Zuidelijk Toneel
  verbeterd moet worden. De instelling had in 2010 een negatief eigen
  vermogen en in 2009 en 2010 een negatief exploitatieresultaat. In
  2011 zijn beide weliswaar positief, maar de financiële situatie is nog       68
  steeds onzeker. Het Zuidelijk Toneel heeft een grote stijging van
  publieksinkomsten en private inkomsten begroot, maar heeft geen
  strategie bij tegenvallende inkomsten op papier gezet. Daardoor
  biedt het verdienmodel van de instelling een wankele basis voor het
  realiseren van de grootschalige plannen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>   Het Zuidelijk Toneel heeft een creatief plan bedacht om Het Toneel-
   genootschap door middel van crowdfunding te financieren. Het is
   wel de vraag of het haalbaar is om 2000 personen te vinden die dit
                                                                               Deel 3
   project zullen ondersteunen.
Educatie
                                                                               Podiumkunsten
  De raad juicht toe dat Het Zuidelijk Toneel nauw gaat samenwerken
  met Artemis om een doorlopende culturele leerlijn aan te bieden.
  Op die manier kan het gezelschap expertise delen en programma’s op
  elkaar afstemmen. Het Zuidelijk Toneel heeft ook een aantal andere
  goede partners op het gebied van educatie, zoals de Kunstbalie en
  kunstencentra in Noord-Brabant. De raad ondersteunt de wijze waar-
  op het gezelschap amateurs bij zijn activiteiten betrekt.
(Inter)nationaal belang
                                                                               Theater
   Het Zuidelijk Toneel is als theatergezelschap onderscheidend in de
   manier waarop het reizende spektakelproducties voor een groot
   publiek realiseert. De artistieke kwaliteit van deze producties is echter
   onder de maat. Op het gebied van de ontwikkeling van de Neder-
   landse toneelschrijfkunst neemt Het Zuidelijk Toneel een voortrek-
   kersrol in. Het internationaal belang van het gezelschap is klein.
   Het wil zich profileren in Vlaanderen, maar opmerkelijk genoeg ver-
   wacht de instelling niet dat zij daar de komende jaren gaat spelen.
Talentontwikkeling
  De instelling wil de komende jaren vier jonge makers aan zich ver-
  binden die als artists in residence in een Brabantse stad producties
  gaan ontwikkelen. Het gezelschap heeft in de ogen van de raad hier-
  voor een aantal talentvolle regisseurs aangetrokken. De raad waar-
  deert het dat Het Zuidelijk Toneel hiermee uitdrukkelijk de rol over-
  neemt van het verdwijnende productiehuis. De raad hoopt wel dat
                                                                               Het Zuidelijk Toneel
  de makers zich op die plek goed kunnen wortelen en dat de fysieke
  afstand tot het gezelschap niet te groot is.
                                                                               69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>   Inleiding Jeugdtheater
                                                                            Deel 3
                                                                            Podiumkunsten
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor acht jeugdgezelschappen.
Tien instellingen dienden een subsidieaanvraag in. Van deze aanvragen
zijn er zes positief beoordeeld door de raad. Hij heeft twee aanvragen
afgewezen op inhoudelijke gronden en twee om geografische redenen.
Op grond van artikel 3.10 lid 2 van de regeling kan er per gemeente
slechts één aanvraag worden gehonoreerd. In de regeling zijn er op het
gebied van jeugdtheater verder geen specifieke eisen gesteld aan de geo-
grafische spreiding van de rijksgesubsidieerde jeugdtheatergezelschappen.
                                                                            Inleidng
De raad is echter van mening dat vanwege de geografische spreiding
het jeugdtheateraanbod in de regio’s Noord, Oost, Midden, Zuid
en Limburg en in de drie grote gemeenten (Amsterdam, Den Haag en
Rotterdam) moet zijn geborgd. Gelet op het feit dat volgens de regeling
niet meer dan acht jeugdtheatergezelschappen vertegenwoordigd kunnen
zijn in de basisinfrastructuur, heeft de raad slechts één instelling per
regio of grote gemeente gehonoreerd. Deze uitgangspunten hebben bij
de beoordeling van de jeugdtheatergezelschappen per regio tot het
volgende geleid.
Regio Noord
  De raad adviseert om de aanvraag van De Citadel Jeugdtheater af te
  wijzen. De instelling voldoet niet aan de eigen inkomstennorm en
  de raad is van mening dat de instelling een te beperkte focus en on-
  voldoende publieksbereik heeft. De raad hecht er op grond van
  bovenstaande uitgangspunten aan dat er in de regio Noord een rijks-
                                                                            Jeugdtheater
  gesubsidieerd jeugdgezelschap is gevestigd. Hij adviseert daarom
  om de vacature voor een jeugdgezelschap in deze regio opnieuw open
  te stellen.
Regio Oost
  In de regio Oost hebben twee jeugdtheatergezelschappen een aan-
  vraag ingediend: Theatergroep Kwatta en Jeugdtheater Sonnevanck.
  De raad is van mening dat in die regio de aanvraag van slechts één
  gezelschap moet worden gehonoreerd en heeft het oordeel mede
  gebaseerd op een vergelijking tussen de twee instellingen. De raad is
  van mening dat Kwatta voorstellingen van voldoende kwaliteit maakt
  met een herkenbare artistieke stijl. De plannen voor de toekomst
  zijn echter summier en erg behoudend. De raad vindt dat het activi-
  teitenplan van Jeugdtheater Sonnevanck beter is uitgewerkt, meer
  ruimte biedt aan nieuwe artistieke impulsen en dat door dit gezelschap
  meer en betere samenwerkingsverbanden worden aangegaan. De                71
  raad adviseert daarom Jeugdtheater Sonnevanck op te nemen in de
  basisinfrastructuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Den Haag
  De raad adviseert om de aanvraag van Het Nationale Toneel voor
  een jeugdgezelschap af te wijzen. De raad pleit er echter voor dat in
                                                                            Deel 3
  Den Haag rijksgesubsidieerd jeugdaanbod gewaarborgd is. Daarom
  adviseert hij de vacature voor een jeugdgezelschap in die stad op-
  nieuw open te stellen. Hij constateert daarnaast dat Maas, het jeugd-
                                                                            Podiumkunsten
  theatergezelschap in Rotterdam, structurele banden opbouwt met
  theater- en educatie-instellingen in Den Haag. Vanwege de onderlinge
  afstemming in de metropool Den Haag-Rotterdam adviseert de
  raad om te onderzoeken welke mogelijkheden er bestaan om Maas
  te laten participeren in het Haagse jeugdtheateraanbod.
Amsterdam
  Twee instellingen in Amsterdam, de Toneelmakerij en Oorkaan,
  hebben een aanvraag ingediend in de categorie jeugdtheater.
                                                                            Inleidng
  Op grond van artikel 3.10. lid 2 van de regeling kan één aanvraag
  worden gehonoreerd.
   De raad adviseert om de Toneelmakerij te subsidiëren als jeugd-
   theatergezelschap in Amsterdam. De Toneelmakerij is een gezelschap
   dat in de ogen van de raad hoogwaardig jeugdtheater produceert
   vanuit een eigen artistieke visie met een groot bereik van kinderen
   van 4 tot 18 jaar. De educatieve activiteiten sluiten goed aan bij die
   artistieke visie en ambitie en bieden maatwerk voor alle categorieën
   kinderen.
       Het aanbod van Oorkaan is in theatraal opzicht kwalitatief aan de
   maat en in muzikaal opzicht van hoge kwaliteit. De raad heeft daar-
   naast waardering voor het grote publieksbereik en de ondernemende
   mentaliteit. De instelling kan echter slechts in beperkte mate aange-
   merkt worden als jeugdtheatergezelschap. Oorkaan is, ook volgens
   de eigen opgaaf, een jeugdmuziekgezelschap. Oorkaan gebruikt in de
                                                                            Jeugdtheater
   voorstellingen weliswaar theatrale elementen, maar deze zijn onder-
   steunend voor het muzikale repertoire. Op grond van artikel 3.10 van
   de regeling kan slechts subsidie worden toegekend aan jeugdtheater-
   gezelschappen.
       Afgezien daarvan heeft de raad ook voor de Toneelmakerij
   gekozen, omdat de thematiek en inhoudelijke diepgang van het aan-
   bod van die instelling veel groter zijn dan van Oorkaan. Bovendien
   bereikt de Toneelmakerij met zijn producties en educatieve aanbod
   een publiek van kinderen en jongeren, waarbij elke leeftijdsgroep
   evenveel aandacht krijgt. Het aanbod en de educatieve ambities van
   Oorkaan beperken zich vrijwel tot jeugd in het primair onderwijs.
                                                                            72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleidng Jeugdtheater 73</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>   Het Filiaal
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Podiumkunsten
   Het Filiaal maakt voorstellingen voor kinderen van vier tot twaalf       € 500.000
   jaar uit de regio Utrecht en de rest van Nederland. De instelling        gevraagd
   wil met haar voorstellingen zoveel mogelijk kinderen en volwassenen      subsidiebedrag
   verrassen, emotioneren en op een andere manier naar de wereld            De aanvraag is
   laten kijken.                                                            gebaseerd op
                                                                            artikel 3.10 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
Subsidieadvies                                                              cultuurbeleid.
                                                                                               Jeugdtheater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Filiaal een subsidie-
   bedrag toe te kennen van € 500.000.
Het Filiaal maakt voorstellingen die een combinatie zijn van theater,
muziek, dans en objecttheater. In de voorstellingen van Het Filiaal zijn
al deze disciplines aan elkaar gewaagd en volwaardige elementen. Met
deze voorstellingen onderscheidt Het Filiaal zich binnen Nederland.
In de voorstellingen staat de fantasie centraal.
    Het Filiaal heeft samenwerkingsverbanden met de Utrechtse Spelen
en het toekomstige Muziekpaleis en heeft ook de ambitie met buiten-
landse toneelgezelschappen samen te werken. Dat is volgens de raad,
gelet op de voorstellingen van Het Filiaal, ook zeker mogelijk. Daarnaast
heeft Het Filiaal een sterke visie op educatie en een uitgebreid aan-
bod, waarbij het zich gedeeltelijk richt op structurele samenwerkings-
verbanden met onderwijsinstellingen.
    Deze samenwerkingsverbanden en de versterking van het artistieke
                                                                                               Het Filiaal
team geven de raad het vertrouwen dat Het Filiaal zich de komende
periode artistiek verder zal ontwikkelen en zijn ambities zal waarmaken.
                                                                                               74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Filiaal is een interdisciplinair jeugdgezelschap; het combineert
  theater, muziek en objecttheater in fantasievolle voorstellingen. De
  afgelopen jaren is Het Filiaal er met deze combinatie in geslaagd
                                                                            Podiumkunsten
  innovatieve en zeer toegankelijke voorstellingen te produceren voor
  de kleine en grote zaal.
      Het Filiaal werkt samen met andere instellingen, zoals
  De Utrechtse Spelen en het toekomstig Muziekpaleis. Deze samen-
  werkingsverbanden stellen het gezelschap in staat op een creatieve
  en natuurlijke manier te vernieuwen.
      De raad heeft veel vertrouwen in de uitbreiding van de artistieke
  leiding van Het Filiaal. Het gezelschap heeft een realistisch artistiek
  plan opgesteld waarin herkenbare titels op een verrassende manier
                                                                            Jeugdtheater
  worden uitgewerkt.
      De producties van Het Filiaal hebben uiteenlopende thema’s
  (onder meer gebaseerd op literatuur, wetenschap en geschiedenis),
  waarin vaak op een geslaagde manier een les wordt verwerkt.
Publieksbereik
  Het gezelschap heeft ten opzichte van de andere jeugdgezelschappen
  een meer dan gemiddeld publieksbereik. Het Filiaal is realistisch over
  zijn publieksbereik voor de komende periode. Het aantal voorstellin-
  gen, met name het aantal vrije voorstellingen, is tussen 2009 en 2010
  sterk toegenomen. Voor de komende periode beoogt Het Filiaal een
  stabilisatie van het bereik. De raad vindt dit een realistische koers.
      Wat betreft schoolactiviteiten richt Het Filiaal zich exclusief op
  een structurele samenwerking met een aantal scholen in de regio. Dit
  is goed doordacht en zorgt ervoor dat Het Filiaal scholen voor een
  langere periode aan zich verbindt.
                                                                            Het Filiaal
      Het Filiaal heeft met andere instellingen afgesproken dat het zich
  vooral richt op kinderen in het primair onderwijs; het aanbod voor
  jeugd en jongeren in het voortgezet onderwijs wordt verzorgd door
  andere theatergezelschappen.
Cultureel ondernemerschap
  Het Filiaal verwacht een terugval in inkomsten door het wegvallen
  van de provinciale subsidie. Het Filiaal wil hierop anticiperen door de
  kosten terug te brengen.
      Het marketingplan van Het Filiaal is praktisch en gedegen. Om-
  dat er de nodige concurrentie is op het gebied van educatie, zet Het
  Filiaal in op het aangaan van structurele relaties. Hiervoor worden
  aparte marketingactiviteiten ontwikkeld, die onder meer zijn gericht
  op ouders. Het verdienmodel van Het Filiaal is solide. Het gezel-
  schap bouwt voort op wat er al is en breidt gecontroleerd uit.
      De raad ondersteunt de werkwijze van Het Filiaal; het gezelschap      75
  laat zich niet alleen leiden door artistieke prioriteiten, maar houdt
  ook rekening met publiek en klanten. Het Filiaal werkt veel samen
  met andere partijen, het speelt goed in op de wensen van partners
  en past daarop programma’s aan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Educatie
  De plannen van Het Filiaal met betrekking tot educatie voor de
  periode 2013 – 2016 vindt de raad ambitieus maar realistisch. Het
                                                                             Deel 3
  Filiaal neemt zijn educatietaak serieus. Het gezelschap heeft een
  scherpe visie, een uitgebreid aanbod en richt zich alleen op het pri-
  mair onderwijs. Daarbij biedt het ondersteuning bij de creatieve
                                                                             Podiumkunsten
  vakken en integreert het elementen uit voorstellingen in reguliere
  vakken, zoals aardrijkskunde, geschiedenis maar ook rekenen en
  taal. Deze opzet spreekt de raad aan.
      Het Filiaal heeft ervoor gezorgd dat scholen een cultuurcoach
  hebben aangetrokken. Dit heeft de positie van Het Filiaal in de regio
  versterkt. De samenwerking met het speciaal onderwijs geeft aan
  dat Het Filiaal op zoek is naar nieuwe doelgroepen en zijn blikveld
  wil verbreden.
                                                                             Jeugdtheater
(Inter)nationaal belang
   Mede door het aanbieden van interdisciplinair en sterk visueel inge-
   steld (object)theater onderscheidt Het Filiaal zich van andere jeugd-
   gezelschappen en wordt het een gezelschap van nationaal belang.
   Ook het educatieprogramma, met een sterke relatie met de scholen,
   is bijzonder in Nederland.
       De artistieke stijl van Het Filiaal leent zich ook voor internatio-
   nale voorstellingen. Gelet op het aantal buitenlandse voorstellingen
   en het brede internationale netwerk heeft de raad het vertrouwen
   dat de ambities om de komende periode meer in het buitenland te
   spelen, zullen worden gerealiseerd.
Talentontwikkeling
  Het Filiaal wil stageplekken, workshops, gastlessen en coachinglessen
  gaan aanbieden, zo blijkt uit de aanvraag. De raad vindt dat deze
  activiteiten echter over weinig diepgang beschikken. Een concrete uit-
                                                                             Het Filiaal
  werking ontbreekt.
                                                                             76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>   Jeugdtheater Sonnevanck
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 500.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Podiumkunsten
   Jeugdtheater Sonnevanck maakt hedendaags muziektheater; voor-          € 500.000
   stellingen voor kinderen en voor jongeren over leven en samenleven     gevraagd
   in deze tijd. In de missie geeft Sonnevanck aan dat het met heden-     subsidiebedrag
   daags muziektheater wil bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen     De aanvraag is
   en jongeren tot ruimdenkende volwassenen, en zo het creatief en        gebaseerd op
   vernieuwend vermogen van de samenleving wil versterken.                artikel 3.10 van
                                                                          de Regeling op
                                                                          het specifiek
                                                                          cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                             Jeugdtheater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Jeugdtheater Sonnevanck
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 500.000.
Jeugdtheater Sonnevanck heeft de afgelopen periode een goede ontwik-
keling doorgemaakt. De raad vertrouwt erop dat deze ontwikkeling zich
bij de instelling verder zal voortzetten.
    De raad verwacht dat de samenwerking met Oostpool zal leiden
tot een artistieke kruisbestuiving en verdere vernieuwing. Ook heeft de
raad vertrouwen in de samenwerking met de Nationale Reisopera en
het Nederlands Symfonie Orkest. Met name het op het gebied van het
muziektheater voor de jeugd is Sonnevanck duidelijk onderscheidend
binnen het jeugdtheater in Nederland.
                                                                                             Jeugdtheater Sonnevanck
                                                                                             77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  In zijn vorige subsidieadvies had de raad kritiek op de artistieke
  kwaliteit, de talentontwikkeling en de landelijke samenwerking van
  Sonnevanck. In het tussentijdse advies dat de raad in 2009 uitbracht,
                                                                             Podiumkunsten
  constateerde hij al dat de instelling de artistieke basis ging verbreden
  en een aantal stappen in de goede richting had gezet.
      De raad is van mening dat de artistieke kwaliteit van de produc-
  ties de afgelopen jaren, met name in de grote zaal, wisselend was.
  Maar de raad is enthousiast over de plannen die Sonnevanck voor de
  komende periode heeft ontwikkeld. Hij heeft er vertrouwen in dat
  op basis van deze plannen een aantal artistiek hoogwaardige produc-
  ties gerealiseerd gaan worden. Sonnevanck heeft gekozen voor
  aansprekende thema’s en titels, solide samenwerkingspartners en
                                                                             Jeugdtheater
  veelbelovende jonge makers.
      Artistiek gezien is Toneelgroep Oostpool geen vanzelfsprekende
  partner voor Sonnevanck, maar in de plannen gaan zij een uitda-
  gende samenwerking aan die garant kan staan voor een breed aanbod
  voor jongeren vanaf twaalf jaar. Ook in geografisch opzicht vullen
  de gezelschappen elkaar goed aan.
      De samenwerking met de Nationale Reisopera en het Nederlands
  Symfonie Orkest biedt ook mogelijkheden voor verdere vernieuwing.
  Hiermee krijgt muziektheater en opera steeds meer de nadruk, waar-
  door Sonnevanck zich onderscheidt van de overige Nederlandse
  jeugdtheatergezelschappen.
Publieksbereik
  In 2009 en 2010 zijn de bezoekersaantallen flink gestegen en op
  grond van de hiervoor genoemde beleidsvoornemens kan een verdere
  stijging van het aantal bezoekers worden gerealiseerd. De verwachte
                                                                             Jeugdtheater Sonnevanck
  verdubbeling van het aantal bezoekers in 2016 vindt de raad een
  mooie (maar wel erg hoge) ambitie.
      Mede doordat Sonnevanck een eigen theater heeft in Enschede,
  heeft het daar een sterke positie.
      Door de samenwerking met Oostpool, de Nationale Reisopera en
  het Nederlands Symfonie Orkest ziet de raad mogelijkheden om het
  aantal toeschouwers te laten toenemen. De alliantie met Toneelgroep
  Oostpool zorgt voor meer publiek in de oostelijke regio. Het aantal
  voorstellingen is groot, zeker als rekening wordt gehouden met de
  educatieve voorstellingen.
      De raad is enthousiast over de drie coproducties die op stapel
  staan. Daarnaast is het gebruik van reprises een goede ontwikkeling,
  omdat op deze manier een groter publiek kan worden bereikt.
Cultureel ondernemerschap
  Sonnevanck heeft een mager eigen vermogen. De raad constateert             78
  dat de instelling voldoet aan de eigen inkomstennorm, maar dat
  de eigen inkomsten in 2011 sterk zijn gedaald ten opzichte van 2010.
  Sonnevanck verwacht de inkomstennorm te verhogen door de
  beheerkosten te verlagen en meer voorstellingen te gaan spelen (waar-
  onder meer vrije voorstellingen die rendabeler zijn). Deze aanpak
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>   is vertrouwd en minder risicovol. Daarmee heeft Sonnevanck een
   redelijk robuust verdienmodel. De raad constateert dat het gezelschap
   mogelijkheden creëert om een kostenefficiënte organisatie te worden.
                                                                             Deel 3
       De raad is van mening dat het marketingbeleid van Sonnevanck
   versterkt en verfrist kan worden en hoopt dat de alliantie met Oostpool
   dit beleid een positieve impuls zal geven.
                                                                             Podiumkunsten
Educatie
  De raad ondersteunt de visie van de instelling dat cultuureducatie in
  wezen samenvalt met zijn kernactiviteit. Daardoor heeft Sonnevanck
  weinig (extra) geld en personeel ingezet op educatieve activiteiten
  en kiest het voor participatieactiviteiten die de voorstellingen volgens
  de raad een educatieve meerwaarde bieden. Door de veranderingen
  op de basisscholen vragen deze om cultuureducatie die lesstofvervan-
  gend is. Sonnevanck zet daarom vraaggestuurde geschiedenispak-
                                                                             Jeugdtheater
  ketten in voor het onderwijs. De raad vindt dit een goed initiatief.
     Door de alliantie met Oostpool kan een sterke groei worden
  gerealiseerd in het voortgezet onderwijs.
(Inter)nationaal belang
   Door de combinatie van kinderopera en muziektheater heeft
   Sonnevanck een duidelijk onderscheidend karakter binnen het Neder-
   landse jeugdtheater. Hiermee kan Sonnevanck erin slagen een ander,
   breder publiek te bereiken. Daarnaast biedt de alliantie met Oostpool
   de mogelijkheid jongeren naar volwassen theater te laten doorstro-
   men.
       Het internationale belang van Sonnevanck is beperkt. Uit de aan-
   vraag blijkt niet hoe haar contacten in Duitsland de instelling finan-
   cieel gewin opleveren. De instelling verwacht niet dat zij de komende
   jaren in het buitenland zal spelen.
                                                                             Jeugdtheater Sonnevanck
Talentontwikkeling
  Sonnevanck heeft voor de komende jaren diverse, talentvolle jonge
  makers aan zich verbonden die zowel zichzelf als de instelling artistiek
  kunnen ontwikkelen. De raad is van mening dat Sonnevanck met
  ‘2Scoremusictheatre’ een goed initiatief heeft ontwikkeld om duo’s
  van schrijvers en componisten aan elkaar te koppelen en te laten
  samenwerken aan nieuwe projecten. De instelling heeft voor dit con-
  cours een brede ploeg van samenwerkingspartners, waaronder ArtEZ
  conservatorium in Arnhem, aan zich verbonden.
                                                                             79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>   Het Laagland
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 500.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Laagland maakt jeugdtheater voor kinderen vanaf vier jaar             € 500.000
   voor de provincie Limburg en de rest van Nederland. Het Laagland          gevraagd
   voorziet naar eigen zeggen in de persoonlijke en maatschappelijke         subsidiebedrag
   behoefte aan fantasie als bron van levenskracht en groei. De instelling   De aanvraag is
   maakt voorstellingen waarin verhalen worden verteld en via de             gebaseerd op
   magie van het medium theater spreekt het jong én oud aan op de            artikel 3.10 van
                                                                             de Regeling op
   ongekende kracht van hun eigen verbeelding.                               het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
                                                                                                Jeugdtheater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Laagland een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 500.000.
De raad is op hoofdlijnen positief over Het Laagland. Het jeugdtheater-
gezelschap onderscheidt zich van andere gezelschappen door zich als
verhalenverteller vooral te richten op de bewerking van klassiekers uit de
jeugdliteratuur. Het Laagland bereikt daarmee een aanzienlijk publiek,
ook buiten de landsgrenzen. De raad is van mening dat het gezelschap
iets te veel werkt volgens vaste formats en meer ruimte zou moeten
bieden aan vernieuwing.
    Het gezelschap toont zich realistisch als het gaat om verhoging van
bezoekersaantallen en werkt veel en effectief samen met diverse partners,
zowel op het gebied van marketing als talentontwikkeling.
                                                                                                Het Laagland
                                                                                                80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                               Deel 3
  Het Laagland heeft onder leiding van de artistiek leider een goede
  reputatie opgebouwd. Het biedt traditioneel en kwalitatief hoog-
  waardig jeugdtheater. Het Laagland onderscheidt zich van andere
                                                                               Podiumkunsten
  gezelschappen door nadrukkelijk te kiezen voor de bewerking van
  klassiekers uit de jeugdliteratuur. De artistieke, fantasierijke stijl van
  de voorstellingen past bij de vertolking van boeken. Het Laagland
  zorgt bovendien voor een goede integratie van muziek. Het is zeer
  vormvast en wijkt niet of nauwelijks af van de eigen formule. De raad
  is van mening dat het programma meer ruimte zou moeten bieden
  aan vernieuwing; er wordt gewerkt volgens een vast patroon.
      De raad zou samenwerking van Het Laagland met Toneelgroep
  Maastricht toejuichen om vooral meer jongeren boven de vijftien jaar
                                                                               Jeugdtheater
  te bereiken. De theaterproducties van Het Laagland gaan tot 13+,
  maar zulke voorstellingen spreken in de regel geen publiek aan dat
  ouder is dan vijftien jaar.
Publieksbereik
  Het publieksbereik van Het Laagland binnen de regio is goed. Het
  Laagland maakt bovendien handig gebruik van zijn ligging door een
  aanzienlijk aantal (school)voorstellingen over de landsgrens op te
  voeren. De raad merkt hierbij op dat van alle jeugdgezelschappen die
  een aanvraag hebben ingediend, Het Laagland de meeste voorstel-
  lingen in het buitenland speelt.
      Het beoogde publieksbereik van Het Laagland vindt de raad
  realistisch. In samenwerking met Limburgse partners gaat Het Laag-
  land het aantal schoolvoorstellingen in de regio gefaseerd uitbreiden
  tot 30% meer leerlingen in 2016. Hierbij zit de stijging in het aantal
  schoolvoorstellingen met name in de eigen standplaats Sittard (meer
                                                                               Het Laagland
  dan verdubbeling) en niet in de regio.
      De initiatieven die Het Laagland in zijn plan noemt om nieuwe
  familiedoelgroepen te bereiken, zijn aansprekend. Ook het pilot-
  project op landelijke schaal is een interessante ontwikkeling, evenals
  het aanbieden van Duitstalige voorstellingen aan onderwijsinstel-
  lingen in het Nederlands-Duitse grensgebied. Mede door de samen-
  werking met Toneelgroep Maastricht heeft Het Laagland een
  duidelijke plek in Limburg.
Cultureel ondernemerschap
  De raad constateert een negatief eigen vermogen in 2010 bij Het
  Laagland. De raad heeft er echter vertrouwen in dat de beoogde
  verhoging van publieksinkomsten gerealiseerd wordt, ook omdat de
  stichting een goed marketingplan heeft opgesteld. Het Laagland
  heeft voldoende aandacht voor het in stand houden en verhogen van
  bezoekersaantallen. De instelling heeft een reëel ambitieniveau.             81
  Dit blijkt ook uit de inzet van een flexibele groep acteurs, waardoor
  de personeelskosten laag worden gehouden. Het Laagland werkt
  effectief samen met diverse partners waardoor kosten kunnen wor-
  den bespaard.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>   De raad is enthousiast over de mogelijke samenwerking met een
   commerciële producent en het flexibel omgaan met de middenzaal-
   producties.
                                                                            Deel 3
Educatie
  Het Laagland biedt leerkrachten aansprekend educatief materiaal dat
                                                                            Podiumkunsten
  aansluit bij ‘het nieuwe leren’. Hierbij wordt effectief gebruikgemaakt
  van nieuwe media. Deze invulling van cultuureducatie past prima
  bij de doelgroep. Daarnaast gaat Het Laagland, in samenwerking met
  de Pabo, een theatereducatieproject ontwikkelen dat speciaal is
  bedoeld voor aankomende leerkrachten. Een veelbelovende ontwik-
  keling, vindt de raad. Hiermee wordt cultuureducatie voor aan-
  komende leerkrachten aantrekkelijk en toegankelijk gemaakt.
(Inter)nationaal belang
                                                                            Jeugdtheater
   Het Laagland onderscheidt zich van andere jeugdtheatergezel-
   schappen door kinderboeken om te zetten in avontuurlijke theater-
   voorstellingen. Maar ook buiten Nederland heeft Het Laagland een
   rol van betekenis. Het vertolken van jeugdboeken is een bijzonder
   exportproduct en daarmee genereert Het Laagland eigen inkomsten.
   De raad moedigt dit aan.
       Daarnaast voert Het Laagland regelmatig voorstellingen op bui-
   ten Nederland, onder meer in Vlaanderen. De artistiek leider heeft
   ook een goed netwerk in Duitsland; in de afgelopen periode zijn vier
   Duitstalige coproducties gemaakt.
Talentontwikkeling
  De doorstroommogelijkheden voor talent zijn nog beperkt, maar
  de raad ziet kansen voor verbetering door de goede samenwerking
  met verschillende partijen.
      De samenwerking tussen de Toneel Academie Maastricht en Het
                                                                            Het Laagland
  Laagland blijkt vruchtbaar en de raad is enthousiast over de geplande
  intensivering. Het samenwerkingsverband tussen de Toneel Academie
   Maastricht, de Toneelgroep Maastricht, Theatermakergroep LAP
  (in België) en Het Laagland biedt veel mogelijkheden tot uitwisseling
  van expertise.
                                                                            82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>   Het Nationale Toneel 14
                                            [   ]
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Het Nationale Toneel is het stadsgezelschap van Den Haag en een            €   2.500.000
   van de grote theatergezelschappen van Nederland. Het Nationale                 +
   Toneel is van plan met jeugdgezelschap Stella Den Haag te fuseren          € 500.000
                                                                              gevraagd
   tot een toneelgezelschap dat theateraanbod brengt voor zowel vol-          subsidiebedrag
   wassenen als de jeugd. Aan de hand van het klassieke en moderne
   theaterrepertoire wil de instelling de verhalen van deze tijd vertellen,   De aanvraag is
                                                                              gebaseerd op
   voor mensen in deze tijd. Het Nationale Toneel stelt zichzelf de           artikel 3.9 en
   opdracht aan de hand van de grote verhalen – het theaterrepertoire –       artikel 3.10 van
   de bestaansgrond van toneel in Nederland te waarborgen en te recht-        de Regeling op
                                                                                                 Jeugdtheater
                                                                              het specifiek
   vaardigen. Het wil het publiek van jong tot oud zien als een serieuze
                                                                              cultuurbeleid.
   partner, die zich betrokken voelt, meedenkt en meeleert.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de aanvraag van de Stichting Het
   Nationale Toneel als jeugdtheater niet te honoreren en pleit ervoor
   de plek voor een jeugdtheatergezelschap in Den Haag opnieuw open
   te stellen.
Het Nationale Toneel is een gezelschap dat kwaliteitstheater maakt
en daarmee een groot publiek in Den Haag en de rest van het land be-
reikt. Het heeft goede regisseurs en acteurs aan zich verbonden en het
vervult zijn taken op het gebied van talentontwikkeling naar behoren. De
instelling gedraagt zich als een ondernemende organisatie met een solide
                                                                                                 Het Nationale Toneel
verdienmodel, dat echter weinig kostenefficiënt is.
    Het Nationale Toneel heeft ingetekend op de functie van groot
toneelgezelschap. Ook twee andere instellingen in de grote gemeenten
hebben voor deze functie subsidie aangevraagd. De raad adviseert de
aanvraag van Het Nationale Toneel te honoreren. Voor een toelichting
op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
De raad is kritisch over de aanvraag die Het Nationale Toneel heeft
gedaan voor de vervulling van de functie van jeugdgezelschap. Het
activiteitenplan is onvoldoende uitgewerkt en de personen in sleutel-
posities moeten nog worden geworven. De raad ziet in de plannen
geen artistieke en bedrijfsmatige meerwaarde; daarnaast wordt met de
fusie nauwelijks voortgebouwd op de expertise en ervaring van Stella
Den Haag.                                                                       14
                                                                              Het Nationale
                                                                              Toneel heeft een
                                                                              aanvraag inge-     83
                                                                              diend als groot
                                                                              theatergezel-
                                                                              schap, inclusief
                                                                              jeugdtheater
                                                                              (€3.000.000
                                                                              totaal).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                                 Deel 3
Theateraanbod voor de jeugd [15]
  De plannen van Het Nationale Toneel om de taak van Stella Den
  Haag als jeugdgezelschap over te nemen zijn nog erg intentioneel en
                                                                                                 Podiumkunsten
  onvoldoende uitgewerkt. NT Jong zal als onderdeel van het gezel-
  schap jaarlijks producties voor de vlakke vloer en de grote zaal produ-
  ceren. De voormalig artistiek leider van Stella Den Haag zal gedu-
  rende vier jaar twee producties regisseren. Een nog te werven, niet-
  regisserend intendant zal nadere invulling geven aan deze plannen.
  Hij of zij kiest eveneens een tweede jong talent dat zich specifiek
  moet gaan toeleggen op het maken van jeugdtheater.
      Uit de plannen wordt de meerwaarde van de fusie niet duidelijk.
  Er is niet uitgewerkt hoe de taken voor regulier theater en jeugd-
                                                                                                 Jeugdtheater
  theater elkaar creatief kunnen beïnvloeden. Het is ook niet overtui-
  gend dat er, afgezien van de bescheiden inbreng van de voormalig
  artistiek leider, nauwelijks wordt voortgebouwd op de kennis en
  ervaring van Stella.
Publieksbereik
  Het Nationale Toneel heeft een uitstekend publieksbereik. Van alle
  gesubsidieerde gezelschappen trekt het in Nederland verreweg de
  meeste toeschouwers. Het gezelschap zet repriseseries in als een pro-
  baat middel om een productie een groter publiek te gunnen.
      De instelling heeft realistische ambities geformuleerd op het
  gebied van publieksbereik. De bezettingsgraad van de voorstellingen
  mag echter omhoog.
      De instelling hanteert een goede spreidingsstrategie, waardoor
  verschillende typen producties afgezet worden voor verschillende
  typen schouwburgen.
                                                                                                 Het Nationale Toneel
      De instelling is sterk geworteld in de standplaats en heeft daar een
  trouw publiek. Terecht heeft het Nationale Toneel de ambitie in de
  toekomst een jonger publiek te bereiken. In het activiteitenplan wordt
  echter niet goed uitgewerkt hoe de instelling specifiek deze doelgroep
  wil benaderen, los van het jongere publiek voor de voorgenomen
  jeugdvoorstellingen. De raad mist ook een reflectie op de diversiteit
  van het Haagse publiek.
Cultureel ondernemerschap
  De instelling heeft een solide financiële positie. Het Nationale Toneel
  gedraagt zich als een ondernemende organisatie, die op veel manie-
  ren probeert de inkomsten te vergroten. De organisatie is echter niet
  erg kostenefficiënt; de personeelskosten per voorstelling zijn relatief
  hoog. De voorgenomen fusie levert opmerkelijk genoeg geen schaal-
  voordelen op.                                                                 15
                                                                             Theateraanbod
     Het gezelschap zet sterk in op sponsoring en andere private                                 84
                                                                             op het gebied van
  inkomstenbronnen en gaat hiervoor een samenwerkingsverband aan             volwassenen wordt
  met de Koninklijke Schouwburg. De raad ondersteunt de ambities             besproken bij de
  die de instelling heeft geformuleerd. Op het gebied van marketing          sector Theater,
                                                                             voor het overige
  heeft de instelling een gedegen strategie uitgezet, waardoor zij goed      zijn de advies-
  het publiek en de potenties in beeld heeft.                                teksten identiek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het Nationale Toneel kiest ervoor de expertise op het gebied van
  educatie te bundelen. Het gaat samen met de Koninklijke Schouw-
                                                                            Deel 3
  burg en Theater aan het Spui een nieuw Educatief Bureau oprichten.
  De raad is van mening dat dit een goede manier is om educatie-
  beleid in Den Haag op elkaar af te stemmen en de scholen in de stad
                                                                            Podiumkunsten
  op een effectieve manier te bereiken. Maar het risico bestaat dat het
  artistieke beleid en het aanbod op afstand komt te staan van de
  educatieve programma’s. Deze bundeling van activiteiten zou een
  groter bereik moeten sorteren dan nu in het activiteitenplan wordt
  genoemd.
(Inter)nationaal belang
   Het Nationale Toneel is een stabiele factor en speelt een onmisbare
   rol in het Nederlandse theaterlandschap. Het maakt producties
                                                                            Jeugdtheater
   van constante kwaliteit en heeft een groot bereik in het land. Met de
   komst van de nieuwe artistiek leider zal dit naar verwachting niet
   veranderen. Op dit moment is het niet mogelijk uitspraken te doen
   over het landelijk belang van NT Jong.
       Het gezelschap wil de komende tijd de internationale banden
   versterken en meer in het buitenland spelen. De verbintenissen met
   NTGent en Schauspiel Köln zijn concrete stappen in de richting
   van een grotere internationale uitstraling.
Talentontwikkeling
  Het Nationale Toneel investeert op het gebied van talentontwikke-
  ling in de diepte in plaats van in de breedte. Het gezelschap biedt een
  aantal jonge makers langlopende trajecten aan, waarin zij ervaring
  kunnen opdoen en doorstromen naar de grote zaal. In het verleden
  heeft die benadering zijn vruchten afgeworpen en de raad heeft ver-
  trouwen in de nieuwe maker die Het Nationale Toneel heeft aange-
                                                                            Het Nationale Toneel
  trokken. Het Nationale Toneel heeft goede contacten met de
  Amsterdamse Theaterschool en initieert ook andere mogelijkheden
  voor jonge acteurs, regisseurs en vormgevers om ervaring op te doen.
  De raad prijst het initiatief van Het Nationale Toneel om jonge
  acteurs een contract voor twee jaar aan te bieden.
                                                                            85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>   Oorkaan
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Oorkaan maakt voorstellingen voor kinderen waarin levende muziek           € 481.500
   in al haar verscheidenheid het uitgangspunt is en centraal staat.          gevraagd
   Muziek is volgens Oorkaan onmisbaar voor de gezonde ontwikkeling           subsidiebedrag
   van jonge mensen; luisteren en musiceren zijn van grote invloed op         De aanvraag is
   hun cognitieve en emotionele ontwikkeling. Ze worden er slimmer en         gebaseerd op
   socialer van en ontdekken hun eigen talenten.                              artikel 3.10 van
                                                                              de Regeling op
                                                                              het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                 Jeugdtheater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Oorkaan geen subsidie toe
   te kennen.
De raad is van mening dat het aanbod van Oorkaan maar in beperkte
mate kan worden aangemerkt als jeugdtheater. In de plannen ontbreekt
een duidelijke artistieke focus; de instelling is vooral een cultureel pro-
ducent die muziekproducties voor de jeugd instigeert en faciliteert. Ook
is Oorkaan aanjager van experimenten met jeugdmuziek en neemt het
op dit gebied de rol van expertisecentrum op zich. Oorkaan bereikt een
groot publiek en heeft een ondernemende mentaliteit. Zijn educatieve
activiteiten beperken zich vrijwel geheel tot de leerlingen in het primair
onderwijs.
Net als Oorkaan heeft ook een ander gezelschap dat in Amsterdam is
gevestigd, ingetekend op de functie van jeugdtheaterinstelling. De raad
                                                                                                 Oorkaan
adviseert niet Oorkaan, maar het andere gezelschap in de basisinfra-
structuur op te nemen. Voor een toelichting op de onderlinge afweging
verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het jeugdgezelschap Oorkaan maakt voorstellingen waarin muziek
  centraal staat. Theater is een middel om muziek voor kinderen
  toegankelijk en begrijpelijk te maken. De raad vindt de jeugdconcer-
                                                                            Podiumkunsten
  ten van Oorkaan kwalitatief aan de maat, maar het theatrale aspect
  van de producties van Oorkaan is betrekkelijk. Oorkaan maakt zelf
  het onderscheid tussen jeugdtheater en jeugdmuziek en rekent zich-
  zelf tot een instelling in de laatste categorie. Artikel 3.10 uit de
  subsidieregeling, op grond waarvan de instelling subsidie aanvraagt,
  is echter alleen bestemd voor instellingen op het gebied van jeugd-
  theater.
      De instelling opereert in wezen als een cultureel producent, die
  voor elk project nieuwe creatieve en uitvoerende podiumkunstenaars
                                                                            Jeugdtheater
  en samenwerkingspartners aantrekt. Dit zorgt in de ogen van de
  raad voor een artistieke visie die erg algemeen is en zich louter richt
  op het toegankelijk en begrijpelijk maken van muziek voor kinderen.
      De raad heeft waardering voor het repertoire van Oorkaan en
  constateert dat de instelling met haar producties een grote diversiteit
  aan muziekstromingen en -stijlen bij een jong publiek introduceert.
  De instelling kiest voor elke productie een andere theatrale invulling
  die meestal inventief is, goed aansluit bij de muzikale keuzen en
  aantrekkelijk is voor kinderen. Live muziek krijgt in de voorstellingen
  van Oorkaan een verhaal en dynamiek en komt op een bijzondere
  manier tot leven.
      Voor de komende periode maakt de instelling met een aantal
  interessante musici, ensembles en theatermakers nieuwe producties,
  al worden die plannen voor een groot deel nauwelijks uitgewerkt.
  De raad ondersteunt het plan succesvolle producties te prolongeren.
  De instelling fungeert ook als aanjager bij het onderzoek naar ge-
                                                                            Oorkaan
  schikte manieren om muziek toegankelijk te maken voor een jong
  publiek. De raad is van mening dat Oorkaan in de toekomst zijn rol
  als expertisecentrum nog verder kan uitbouwen naar orkesten en
  andere muziekinstellingen.
Publieksbereik
  Oorkaan bereikt een groot publiek met zijn jeugdconcerten en heeft
  meerdere vaste samenwerkingspartners. Dit geeft Oorkaan de mo-
  gelijkheid veel speelplekken te creëren, wat zeker kan helpen bij het
  vergroten van het publieksbereik. Oorkaan beschouwt publiekswer-
  ving als taak van podia en kunsteducatie-instellingen. De raad vindt
  dit een risico, omdat Oorkaan daardoor zelf geen zicht heeft op zijn
  publiek. Oorkaan weet niet wat het publiek wil en aantrekkelijk vindt
  en kan daardoor voorstellingen niet aan het publiek aanpassen (of
  het publieksbereik vergroten).
      Oorkaan beoogt de komende periode een grote toename van het           87
  aantal schoolbezoekers. De toename is meer dan een verdubbeling
  ten opzichte van 2009. De raad vraagt zich af of dit haalbaar is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Mede door de beoogde groei van het publiek stijgen de inkomsten
  van Oorkaan de komende periode erg sterk. De raad vraagt zich af of
                                                                           Deel 3
  dit een realistische aanname is.
      In de zoektocht naar meer private inkomstenbronnen toont
  Oorkaan zich creatief. Hij richt zich op nieuwe inkomstenbronnen
                                                                           Podiumkunsten
  zoals sponsoren, donateurs en crowdfunding. Oorkaan verwacht
  hiermee veel geld te genereren. De raad waardeert dit ondernemer-
  schap en de zakelijke aanpak. Hij ziet hierin ook mogelijkheden
  door de nadruk op muziek, waarin over het algemeen meer privaat
  geld omgaat.
Educatie
  De ambities met betrekking tot het primair onderwijs zijn hoog, maar
  Oorkaan heeft nauwelijks ambities richting het voortgezet onderwijs.
                                                                           Jeugdtheater
  Het is de raad niet duidelijk welke strategie hierachter zit.
      De raad mist dan ook een duidelijke visie op educatie, anders dan
  ‘kinderen in aanraking te laten komen met muziek’. Uitwerking en
  verdieping van het educatieprogramma ontbreken. Educatie verkeert
  duidelijk nog in het beginstadium van ontwikkeling; er wordt een
  beperkte personele inzet voor vrijgemaakt. De raad is ook verbaasd
  dat Oorkaan niet aansluit bij ontwikkelingen in het Amsterdamse
  beleid op het gebied van muziekeducatie.
      De raad vindt de plannen voor een interactieve game voor kin-
  deren, om spelenderwijs met verschillende muziekstijlen kennis te
  kunnen maken, een aansprekende manier om jonge kinderen te
  bereiken.
(Inter)nationaal belang
   Oorkaan is op dit moment uniek binnen Nederland. De raad ziet
   echter initiatieven bij orkesten die op termijn kunnen gaan concur-
                                                                           Oorkaan
   reren met de (muzikale) activiteiten van Oorkaan.
       Het gezelschap heeft ook internationale ambities, maar in 2010
   hebben de buitenlandse activiteiten geen inkomsten opgeleverd.
   Oorkaan geeft aan dat het regelmatig in België, Luxemburg en Duits-
   land speelt en dat er ook belangstelling is in andere landen. De raad
   ziet hier wel mogelijkheden, al vindt hij een groei in 2016, waarbij
   € 55.000 aan buitenlandse inkomsten wordt verwacht, onrealistisch.
Talentontwikkeling
  De instelling heeft met Oorproeven een initiatief ontwikkeld dat
  musici en makers in staat stelt werkplaatstrajecten te doorlopen om
  ervaring op te doen met het maken van muziekvoorstellingen.
  De raad is van mening dat hiermee in een behoefte wordt voorzien;
  het vult een leemte in de podiumkunstensector. Oorkaan werkt
  hiervoor samen met een aantal betrouwbare partners, waaronder het
  Koninklijk Conservatorium. Ook is de raad enthousiast over het           88
  Foorum, waarmee Oorkaan zijn visie presenteert en hierover in debat
  gaat met professionals, studenten en afnemers.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>   Theater Artemis
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 500.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Podiumkunsten
   Theater Artemis maakt en speelt theater voor mensen van alle           € 500.000
   leeftijden in de provincie Noord-Brabant en de rest van Nederland.     gevraagd
   De missie van de instelling is theater te maken dat altijd over iets   subsidiebedrag
   wezenlijks gaat, waarmee zij kinderen en volwassenen keer op keer      De aanvraag is
   wil samenbrengen. De instelling wil het beste theater maken dat        gebaseerd op
   men zich kan voorstellen; theater dat er voor jong en oud werkelijk    artikel 3.10 van
                                                                          de Regeling op
   toe doet.                                                              het specifiek
                                                                          cultuurbeleid.
                                                                                             Jeugdtheater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Theater Artemis een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 500.000.
Artemis ontwikkelt met zijn hoogwaardig theater een verbinding tussen
theater voor jeugd en volwassenen, waarbij het kinderen een blik geeft
in de wereld van volwassenen. Hiermee is Artemis een uniek gezelschap
dat kan bijdragen aan de culturele loopbaan van kinderen.
    Artemis gaat de komende periode zijn educatieve activiteiten verder
ontwikkelen, zowel binnen het basisonderwijs als het voortgezet onder-
wijs, waarmee het verwacht zijn publieksbereik flink te kunnen vergro-
ten. De raad vindt deze verwachting te rooskleurig. De raad constateert
dat de instelling de eigen inkomsten moet vergroten om te voldoen aan
toekomstige eisen.
    Artemis heeft samenwerkingsverbanden met de Toneel Academie
                                                                                             Theater Artemis
Maastricht en Het Zuidelijk Toneel. Zo kan men door schaalvoordelen
een meerwaarde in marketing en het educatieve aanbod realiseren.
De raad heeft hierin dan ook alle vertrouwen voor de komende periode.
                                                                                             89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                               Deel 3
  Artemis biedt artistiek hoogwaardig theater. Het gezelschap weet te
  verrassen en te vernieuwen en brengt kinderen door aansprekende
  programma’s in contact met de grote verhalen uit de wereldliteratuur.
                                                                               Podiumkunsten
  Het geeft met zijn voorstellingen kinderen een blik in de wereld van
  volwassenen. Volgens de raad ontwikkelt Artemis hiermee een verbin-
  ding tussen theater voor jeugd en volwassenen.
      Omdat het jeugdgezelschap ook voor volwassen publiek speelt,
  vragen zijn voorstellingen om specifieke kwaliteiten. Artemis laat zien
  dat het hierover in ruime mate beschikt. Artemis weet interessante
  acteurs aan zich te binden.
      De familievoorstellingen van Artemis spreken met name qua
  thematiek tot de verbeelding. Het gezelschap zoekt de grenzen op tus-
                                                                               Jeugdtheater
  sen jeugdtheater en theater voor volwassenen. Voor de ongeoefende
  kijkers is dat niet altijd even toegankelijk. De raad vraagt zich af of de
  leeftijdsindicatie soms niet te laag is ingeschaald.
Publieksbereik
  De bezoekersaantallen die Artemis nastreeft, zijn in overeenstemming
  met die van andere jeugdgezelschappen. De toename van het aan-
  tal bezoekers voor vrije voorstellingen acht de raad reëel, zeker als het
  wordt afgezet tegen het bezoekersaantal in 2009. De stijging wil
  Artemis met name realiseren in de regio en het buitenland. Artemis
  treedt via (internationale) festivals regelmatig op in het buitenland.
  De raad vindt het aantal beoogde bezoekers in het buitenland ambi-
  tieus, maar wel haalbaar.
      De beoogde toename van het aantal schoolbezoekers in de
  komende jaren is aanzienlijk (meer dan een verdriedubbeling ten
  opzichte van 2009 en 2010), waarbij het aantal voorstellingen in
                                                                               Theater Artemis
  de standplaats relatief laag is. De raad veronderstelt dat de alliantie
  met Het Zuidelijk Toneel, kernpodia in de regio Brabantstad en het
  Wagenspel mogelijkheden biedt om de stijging van schoolbezoekers
  te kunnen realiseren. Toch vindt de raad de beoogde toename te
  rooskleurig voorgesteld. De raad waardeert de specifieke aanpak
  voor de werving van de groep jongeren van dertien tot achtien jaar.
Cultureel ondernemerschap
  De raad constateert dat de instelling de eigen inkomsten moet ver-
  groten om te voldoen aan toekomstige eisen. De raad vindt daarnaast
  de private middelen die Artemis verwacht binnen te halen erg ambi-
  tieus geraamd. Artemis heeft geen alternatief plan gemaakt voor het
  geval dat de inkomsten niet gegenereerd kunnen worden. Het valt de
  raad overigens op dat Artemis een dure organisatie is met hoge loon-
  kosten in vergelijking met andere jeugdgezelschappen: de loonkosten
  per voorstelling zijn bijna twee keer zo hoog als de gemiddelde loon-        90
  kosten per jeugdvoorstelling.
      Artemis is een kwalitatief sterk merk, maar ook lastig te verkopen
  omdat het vrij exclusief is. Dat maakt goede marketing extra belang-
  rijk. De samenwerking met Het Zuidelijk Toneel en stedelijke podia
  in Brabantstad is een goede stap.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>   Het marketingplan van Artemis bevat echter vooral veel intenties en
   blijft te algemeen om te overtuigen.
       De raad heeft er vertrouwen in dat Artemis in de komende periode
                                                                            Deel 3
   zijn niveau weet te handhaven, mede door de schaalvoordelen met
   betrekking tot marketing en educatie die worden verwacht uit de al-
   liantie met Het Zuidelijk Toneel.
                                                                            Podiumkunsten
Educatie
  Artemis bereikt (nog) niet heel veel leerlingen en wil met name
  groei realiseren door meer schoolvoorstellingen te geven in het basis-
  onderwijs. Hierbij richt Artemis zich op de hele provincie. Artemis
  zoekt daarvoor samenwerking met Kunstbalie, het provinciale exper-
  tisecentrum. De raad vindt dit een goede ontwikkeling. Ook het
  Wagenspel kan volgens de raad helpen om het basisonderwijs op een
  eenvoudige manier te bereiken.
                                                                            Jeugdtheater
      Het koppelen van de educatieve activiteiten van Artemis voor het
  voortgezet onderwijs aan die van Het Zuidelijk Toneel vindt de raad
  goed doordacht. De raad moedigt Artemis aan ook op eigen kracht
  activiteiten voor jongeren te ontwikkelen. De ‘guerrilla-projecten’
  van Artemis op scholen waren een goede voorzet.
(Inter)nationaal belang
   Artemis is een gezelschap dat vertrouwde kwaliteit levert met voor-
   stellingen die de grenzen opzoeken tussen jeugdtheater en theater
   voor volwassenen. Artemis biedt theatervoorstellingen met meerdere
   perspectieven: het spreekt kinderen aan op een volwassen manier
   en biedt volwassenen inzicht in hun kindertijd.
       Artemis heeft ook internationaal gezien betekenis. Het gezelschap
   trekt in Vlaanderen veel bezoekers en is ook op andere buitenlandse
   podia te zien.
                                                                            Theater Artemis
Talentontwikkeling
  Artemis is een kweekvijver voor jong acteertalent; de Toneel
  Academie Maastricht is hiervoor een belangrijke leverancier. Artemis
  heeft met deze academie afspraken gemaakt over jaarlijkse stage-
  plaatsen. De nadruk lijkt bij Artemis te liggen op de acteurs, die zich
  binnen Artemis ook als maker kunnen ontwikkelen. De raad mist
  in de aanvraag een structurele inbedding van de talentontwikkeling.
                                                                            91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>   Theater De Citadel
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Theater De Citadel maakt theater over actuele onderwerpen en richt         € 500.000
   zich daarbij op het onderwijs. De missie van De Citadel is school-         gevraagd
   kinderen en jongeren in Noord-Nederland in aanraking te laten ko-          subsidiebedrag
   men met diverse genres en stijlen van het theater. De Citadel brengt       De aanvraag is
   daarbij theater in de dagelijkse omgeving, op locatie, in eigen en         gebaseerd op
   andermans huis en streeft er daarbij naar dat het publiek één seconde      artikel 3.10 van
                                                                              de Regeling op
   gewichtloosheid ervaart.                                                   het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
                                                                                                 Jeugdtheater
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting De Citadel Jeugdtheater
   geen subsidie toe te kennen. De Citadel heeft niet voldaan aan de
   eigen inkomstennorm.
   De raad hecht eraan dat in de noordelijker regio een instelling in de
   basisinfrastuctuur aanwezig is die jeugdaanbod produceert. Hij ad-
   viseert dan ook, in het licht van het belang van regionale spreiding, de
   plek voor een jeugdgezelschap in een stad in dat deel van het land
   open te stellen.
De Citadel is een jeugdtheatergezelschap dat vanwege zijn beperkte artis-
tieke focus en onvoldoende publieksbereik in de ogen van de raad niet
thuishoort in de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016. De raad heeft
waardering voor de wijze waarop het op scholen in Groningen leerlingen
                                                                                                 Theater De Citadel
in aanraking brengt met theater. Daarmee neemt het echter te weinig
zijn verantwoordelijkheid als rijksgesubsidieerd gezelschap dat zowel in
Groningen als in de rest van Nederland een substantieel aantal vrije
voorstellingen speelt. Het is onduidelijk hoe het artistieke beleid zich in
de toekomst zal ontwikkelen en hoe de continuïteit geborgd is met de
aanwezigheid van twee nog onervaren regisseurs.
    De educatieve activiteiten van de instelling zijn waardevol en sluiten
nauw aan bij de doelen die De Citadel zich stelt.
                                                                                                 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De Citadel heeft een traditie opgebouwd met het spelen van voor-
  stellingen waarbij grote maatschappelijke thema’s niet worden
  geschuwd. De instelling speelt vooral op scholen omdat zij zo theater
                                                                             Podiumkunsten
  toegankelijk wil maken voor verschillende lagen van de bevolking.
  De Citadel noemt dit een politieke keuze. De raad heeft hier respect
  voor, maar vindt dat het een te smalle focus is voor een jeugdgezel-
  schap in de basisinfrastructuur.
       De instelling meldt dat Rob Bakker de komende periode werk-
  zaam blijft als artistiek leider en twee regisseurs heeft aangetrokken
  om de continuïteit te waarborgen. In de aanvraag wordt echter niet
  gereflecteerd op de toekomst van de instelling en de rol die deze
  regisseurs de komende tijd in het gezelschap spelen. Het is ook niet
                                                                             Jeugdtheater
  duidelijk hoe het artistieke profiel van de instelling wordt verbreed
  door de inbreng van de twee jonge regisseurs en op welke manier
  zij in het gezelschap zullen opereren.
       De instelling kondigt ook aan intensief samen te gaan werken
  met collega-instellingen in de stad, zoals Noord Nederlands
  Toneel, DN/Club Guy & Roni en de Stadsschouwburg Groningen.
  De samenwerking moet onder meer resulteren in coproducties,
  thematische afstemming en uitwisseling van publiek. De raad con-
  stateert dat De Citadel in zijn subsidieaanvraag voor het Subsidie-
  plan 2009 – 2012 ook dergelijke samenwerkingsverbanden had
  gemeld, maar dat die tot dusver weinig concrete resultaten hebben
  opgeleverd.
Publieksbereik
  De raad is van mening dat de verhouding tussen schoolvoorstellingen
  en vrije voorstellingen uit balans is. Hoewel het aantal vrije voorstel-
                                                                             Theater De Citadel
  lingen vanaf 2013 iets toeneemt, is dit aantal nog steeds erg laag ten
  opzichte van het aantal schoolvoorstellingen. De raad is daarom van
  mening dat de instelling in beperkte mate voldoet aan de voorwaarde
  (artikel 3.10.1.a van de Regeling) dat een jeugdtheatergezelschap
  een substantieel aantal vrije voorstellingen realiseert op een landelijk
  podium.
      De raad constateert ook een sterke afname van het aantal school-
  voorstellingen (van 150 naar 99), hoewel De Citadel ervoor kiest
  voorstellingen op scholen te spelen. De instelling bereikt naar eigen
  zeggen slechts 20 van de 60 basisscholen in de eigen gemeente
  Groningen.
      De raad vindt het publieksbereik voor zowel vrije voorstellingen
  als schoolvoorstellingen te klein. Ook voor de komende periode vindt
  de raad het verwachte aantal vrije voorstellingen, schoolvoorstellingen
  en bezoekers te weinig ambitieus. Daardoor marginaliseert De Citadel
  zichzelf als jeugdtheatergezelschap voor de noordelijke regio. Vanaf       93
  2013 zijn geen voorstellingen in de regio gepland en ook het landelijk
  bereik is onder de maat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  De Citadel heeft een gezonde balans en maakte de afgelopen jaren
  winst. Voor de komende periode begroot De Citadel minder sub-
                                                                            Deel 3
  sidies en meer publieksinkomsten. Deze toename is opvallend, omdat
  onduidelijk is hoe de ambitieuze toename van publieksinkomsten
  wordt gerealiseerd. Er worden slechts enkele extra vrije voorstellin-
                                                                            Podiumkunsten
  gen gespeeld. De raad betwijfelt of de inkomstengroei als gevolg
  van de coproducties haalbaar is.
      De Citadel speelt onder meer op scholen. Dit is een markt waar
  het moeilijk is om eigen inkomsten te genereren. De Citadel voldeed
  in 2011, anders dan in 2009 en 2010, aan het percentage eigen in-
  komsten. Desondanks is het gemiddelde over 2010 en 2011 net iets
  onder de norm van 17,5%. Volgens de aanvraag beoogt De Citadel
  ook de komende periode aan de inkomstennorm te voldoen. Opmer-
  kelijk genoeg stelt de instelling dat eigenlijk niet te willen, omdat
                                                                            Jeugdtheater
  noodzakelijke rendabele activiteiten afleiden van haar primaire doel-
  stelling.
Educatie
  De Citadel stelt zichzelf als kerndoel hoofdzakelijk op scholen te spe-
  len. Dat veronderstelt een sterke nadruk op educatie. De raad is van
  mening dat De Citadel zijn theaterproducties goed inbedt in een
  educatief programma, met lesmateriaal dat op maat wordt gemaakt.
  Ook is de raad positief over het inzetten op doorlopende leerlijnen.
  De raad vindt het een goede instelling van De Citadel om docenten
  en studenten van de Pabo’s uit Noord-Nederland actief bij zijn
  producties te betrekken.
(Inter)nationaal belang
   De Citadel onderscheidt zich in artistiek opzicht als jeugdtheater-
   gezelschap vanwege de nadruk op schoolvoorstellingen en de wijze
                                                                            Theater De Citadel
   waarop leerlingen direct worden aangesproken. Met het oog op
   het beperkte bereik en de geringe uitstraling van het aanbod van
   De Citadel is het nationaal belang echter te klein. De internationale
   activiteiten van De Citadel, en daarmee zijn internationale uitstra-
   ling, zijn beperkt.
Talentontwikkeling
  Het beleid van De Citadel op het gebied van talentontwikkeling is
  zeer beperkt. De artistiek leider coacht de twee jonge regisseurs,
  maar er wordt niet uitgewerkt op welke wijze zij zich zullen ontwik-
  kelen en welk traject er voor hen is uitgezet. Daarnaast participeert
  de instelling, net als veel andere noordelijke podiumkunsteninstel-
  lingen, in Station Noord.
                                                                            94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>   Theatergroep
   Kwatta
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Theatergroep Kwatta maakt jeugdtheater voor kinderen vanaf twee            € 500.000
   jaar die wonen in de provincies Gelderland en Overijssel en de             gevraagd
   rest van Nederland. Voor een voorstelling mag het publiek volgens          subsidiebedrag
   Kwatta soms best op zijn tenen staan, maar het gezelschap speelt           De aanvraag is
   niet over de hoofden heen. Kwatta gaat niet op de hurken zitten,           gebaseerd op
   maar neemt de onbevooroordeelde en onbevangen blik serieus.                artikel 3.10 van
                                                                              de Regeling op
                                                                              het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                 Jeugdtheater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Theatergroep Kwatta
   geen subsidie toe te kennen.
Op basis van de artistieke plannen hoort Kwatta volgens de raad niet
thuis in de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016. De plannen zijn
summier uitgewerkt en worden nauwelijks toegelicht. Hierdoor krijgt de
raad te weinig inzicht in de artistieke ambities voor de komende periode.
Ook is de raad van mening dat Kwatta zijn educatieve activiteiten in
artistiek opzicht verder kan ontwikkelen door gebruik te maken van
samenwerkingsverbanden.
    In de subsidieaanvraag geeft Kwatta aan dat hij de komende periode
verder werkt met het huidige artistieke team en dat dit team goed past
binnen het profiel. De raad vindt dat dit uitgangspunt voor te weinig
nieuwe artistieke impulsen zorgt. Om deze redenen heeft de raad er geen
vertrouwen in dat Kwatta het artistiek niveau van een gezelschap binnen
                                                                                                 Theatergroep Kwatta
de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016 kan handhaven.
    In de regio Oost hebben twee jeugdtheatergezelschappen een subsidie-
aanvraag ingediend. Hoewel de regeling de aanwezigheid van twee
jeugdtheaterinstellingen in de regio Oost niet uitsluit, adviseert de raad,
vanwege de regionale spreiding, slechts één subsidieaanvraag in de
regio Oost te honoreren.
In de onderlinge afweging van de twee aanvragen is de raad tot de
conclusie gekomen dat de plannen van Kwatta van minder ambitie en
een geringere artistieke impuls getuigen, mede gezien de kring van
samenwerkingspartners in de regio Oost. Het profiel van Kwatta is in
de aanvraag minder onderscheidend. De raad adviseert daarom Kwatta
geen subsidie toe te kennen.
                                                                                                 95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                          Deel 3
  Kwatta heeft een herkenbare artistieke stijl en levert doordachte
  voorstellingen van voldoende kwaliteit. Kwatta laat in zijn theater-
  voorstellingen verschillende disciplines aan bod komen (muziek,
                                                                          Podiumkunsten
  objecten, beweging). Ook de samenwerking met instellingen uit
  andere kunstvormen, zoals het museum Kröller-Müller en
  Het Gelders Orkest vindt de raad interessant.
     De artistieke plannen voor de komende periode zijn summier uit-
  gewerkt. Ze geven de raad onvoldoende inzicht in de ontwikkeling
  van Kwatta in de komende periode. Op basis van de subsidieaanvraag
  constateert de raad dat Kwatta zich niet vernieuwt en de summiere
  uitwerking van het activiteitenplan biedt onvoldoende duidelijkheid.
     De raad is positief over het spelen op festivals en openlucht-
                                                                          Jeugdtheater
  theaters in de zomerperiode, maar in het activiteitenplan worden deze
  voorstellingen niet inhoudelijk toegelicht.
     Het valt de raad op dat Kwatta, als enig jeugdtheater, theater aan
  kinderen van 2+ aanbiedt. De raad vindt dit een goed initiatief
  en ziet dit als een waardevolle aanvulling op commerciële aanbieders
  met voorstellingen voor deze leeftijdscategorie.
Publieksbereik
  De bezoekersaantallen van Kwatta zijn goed, al is 2010 wat de
  bezoekersaantallen bij vrije voorstellingen betreft een slecht jaar.
  Kwatta is innovatief in het verbreden van zijn publiek, bijvoorbeeld
  door voorstellingen op te voeren voor jeugdklanten van de Rabobank,
  klantenbestanden met Kröller-Müller en Theater Gnaffel te com-
  bineren en door 2+ voorstellingen aan te bieden.
      Voor de komende periode voorziet Kwatta een lichte stijging van
  het aantal voorstellingen. Het verwacht hierdoor een grote groei
                                                                          Theatergroep Kwatta
  van het aantal bezoekers, met name buiten de standplaats. De raad
  vraagt zich af hoe Kwatta deze grote toename van bezoekers denkt
  te kunnen realiseren. Ook de toename van het aantal bezoekers aan
  schoolvoorstellingen (meer dan een verdubbeling door een toename
  van slechts 30% van het aantal voorstellingen) acht de raad niet
  reëel.
Cultureel ondernemerschap
  Over het algemeen ziet de financiële situatie van Kwatta er gezond
  uit. Het valt de raad op dat Kwatta de afname van het subsidiebedrag
  van het ministerie van OCW verwacht te kunnen compenseren met
  een stijging van het subsidiebedrag van de Provincie. De raad is van
  mening dat de instelling moet streven naar een kleinere subsidieaf-
  hankelijkheid, bijvoorbeeld door te zoeken naar meer private inkom-
  stenbronnen.
      Voor het ondernemerschap is de samenwerking met organisaties        96
  als het Gelders Orkest en theater Gnaffel verstandig. Met deze
  samenwerking versterkt Kwatta zijn positie in de regio en kan nieuw
  publiek worden bereikt, wat extra inkomsten kan genereren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>   Ook reprises en grotezaalvoorstellingen kunnen bijdragen aan de
   inkomsten. Beide staan voor de komende periode gepland.
      Omdat de raad twijfelt aan de beoogde toename van het aantal
                                                                            Deel 3
   bezoekers in de komende periode, kan hij niet inschatten hoe reëel
   de verwachte publieksinkomsten zijn.
                                                                            Podiumkunsten
Educatie
  Voor de educatie in Arnhem en omgeving heeft Kwatta een goede
  positie. De raad is van mening dat samenwerking met andere kunst-
  instellingen in de omgeving een positieve invloed kan hebben op
  de verdere ontwikkeling van de educatieve activiteiten.
      Het zogenoemde Kwattabonnement (alleen in Nijmegen) is een
  laagdrempelig initiatief om de toegankelijkheid van theater voor scho-
  len te vergroten. Met het voornemen het Kwattabonnement verder
  uit te breiden in Landsdeel Oost kan Kwatta zijn positie in de regio
                                                                            Jeugdtheater
  uitbreiden en versterken.
(Inter)nationaal belang
   De raad beschouwt Kwatta als een jeugdtheater met een duidelijk
   regionaal belang. Kwatta onderscheidt zich, los van haar educatieve
   activiteiten, niet sterk van andere Nederlandse jeugdtheatergezel-
   schappen. In de subsidieaanvraag geeft Kwatta aan dat hij er voor
   kiest het grootste deel van zijn voorstellingen te richten op de regio
   Landsdeel Oost.
       Kwatta maakt voorstellingen met een beperkt internationaal
   belang. De buitenlandse ambitie is aanwezig, en met het oog op de
   standplaats van Kwatta ook zeker mogelijk, maar heeft nog geen
   structurele vorm.
Talentontwikkeling
  De raad is positief over de ambitie talent uit de Randstad en jonge
                                                                            Theatergroep Kwatta
  makers uit het hele land aan zich te binden. In de aanvraag wordt
  niet uitgelegd op welke manier Kwatta dit denkt te realiseren.
      Naast een regieplek voor jonge makers biedt het Kwattalab
  onderdak aan jonge schrijvers en componisten, organiseert het van-
  uit verschillende disciplines workshops en biedt het coaching aan
  jonge makers. Hoewel dit goede initiatieven zijn, ontbreekt de verdie-
  ping. De workshops duren maximaal drie weken, waardoor schrijvers
  en componisten slechts een beperkte indruk kunnen krijgen.
                                                                            97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>   Theatergroep Max
   (Maas)
                                                                                                  Deel 3
                                                                               € 500.000
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
                                                                                                  Podiumkunsten
   De aanvraag is mede namens stichting theatergroep Siberia en                € 861.000
   stichting Meekers ingediend. Deze drie instellingen hebben samen            gevraagd
   de werknaam Maas. In dit advies zal daarom deze naam worden                 subsidiebedrag
   gebruikt.                                                                   De aanvraag is
                                                                               gebaseerd op
   Maas maakt jeugdtheater voor kinderen vanaf vier jaar in de regio           artikel 3.10 van
                                                                               de Regeling op
   Rotterdam en de rest van Nederland. In de missie van de instelling          het specifiek
   staat dat Maas begaan is met kinderen, hun dapperheid, hun                  cultuurbeleid.
   flexibele geest en hun energie. “Hoe ongemakkelijk onze verhalen
                                                                                                  Jeugdtheater
   soms ook zijn, de voorstellingen kiezen altijd het perspectief van
   het kind. Het kinderpubliek wordt meegenomen in wonderlijke
   droomwerelden en spannende avonturen.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Theater Groep Max een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 500.000 onder de voorwaarde
   dat de begroting en het activiteitenplan worden aangepast.
De raad is positief over de aanvraag van Maas. Het activiteitenplan is
gedurfd en origineel. De drie bestaande gezelschappen hebben onafhan-
kelijk van elkaar hun kwaliteiten en de som is in de nieuwe instelling
duidelijk meer dan de afzonderlijke delen.
    De raad ziet mogelijkheden voor Maas om het speelgebied ook bui-
                                                                                                  Theatergroep Max (Maas)
ten Rotterdam te verbreden. Het gezelschap heeft goede contacten met
andere disciplines, wat tot uitdrukking kan komen in innovatief jeugd-
theater.
    Ook biedt Maas een aansprekend onderwijsprogramma aan, waar-
bij de raad er vertrouwen in heeft dat dit zowel artistiek als professioneel
goed binnen Maas wordt geïntegreerd. Maas heeft € 861.000 aange-
vraagd. Volgens de regeling echter is € 500.000 het maximum.
De raad constateert dat Maas structurele banden opbouwt met theater-
en educatie-instellingen in Den Haag. Hij ziet – in het licht van het nega-
tieve advies over de aanvraag van het Nationale Toneel voor het jeugd-
aanbod – mede om die reden kansen voor Maas ook in Den Haag een
grote rol te spelen bij het verzorgen van jeugdaanbod.
                                                                                                  98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Uitgaande van de kwaliteit van de afzonderlijke gezelschappen ver-
  wacht de raad dat de samenwerking zal leiden tot een artistieke
  meerwaarde. Deze samenwerking zal weliswaar in de praktijk verder
                                                                             Podiumkunsten
  ontwikkeld moeten worden. Een directe verbinding tussen theater
  en dans voor de jeugd bestaat nog niet en is daarmee uniek én veel-
  belovend.
     Het activiteitenplan van Maas is origineel, gedurfd en getuigt
  bovendien van groot inzicht in de doelgroepen. De ideeën zijn inspi-
  rerend en tonen aan dat Maas creatieve manieren kan bedenken
  hoe bepaalde doelgroepen kunnen worden verleid.
     Maas is een gezelschap waarin drie bestaande gezelschappen
  opgaan. Tegelijkertijd gaat het op zoek naar andere partners die weer
                                                                             Jeugdtheater
  nieuwe (kunst)disciplines met zich meebrengen, zoals Rotterdamse
  en Amsterdamse breakdancers, de Rotterdamse circusafdeling van
  Codarts, Villa Zebra (beeldende kunst) en Oorkaan (muziektheater).
  De raad ziet een nieuw, innovatief gezelschap ontstaan dat de gren-
  zen van de verschillende disciplines overschrijdt. De raad heeft er ver-
  trouwen in dat Maas tegelijkertijd de kwaliteiten van de bestaande
  gezelschappen weet te behouden.
     De raad constateert dat de artistieke activiteiten en hun samen-
  hang (nog) niet heel uitgebreid zijn beschreven, maar beschouwt dit
  plan als een eerste overtuigende aanzet.
Publieksbereik
  Het publieksbereik van Maas is moeilijk te voorspellen, maar men
  houdt rekening met een tijdelijke terugloop in verband met de nieuwe
  naam. De raad vindt dit een realistische aanname.
      Het aantal vrije voorstellingen in 2016 is ambitieus te noemen
                                                                             Theatergroep Max (Maas)
  maar, gelet op de huidige praktijk van de drie gezelschappen, niet on-
  mogelijk. De nieuwe samenwerking vormt een logische verklaring
  voor het gebrek aan coproducties.
      Door samenwerking tussen de Rotterdamse gezelschappen wordt
  de binding met Rotterdam en omgeving versterkt, evenals de binding
  met de multiculturele doelgroepen die daar wonen. Ook gaat de
  instelling structurele verbanden aan met theaters in Amsterdam en
  Den Haag en heeft zij ambities voor de rest van Nederland.
  Zij wil een aanzienlijke hoeveelheid voorstellingen in het land geven.
      Maas wil ook nieuw publiek bereiken door nauwe contacten
  te leggen met bedrijven en daar speciale programma’s aan te bieden.
  De raad vindt dit een origineel plan en zo vergroot Maas het maat-
  schappelijke draagvlak in de regio aanzienlijk.
Cultureel ondernemerschap
  Voor 2013 verwacht Maas een tekort, als gevolg van investeringen in        99
  het nieuwe merk. Dit verlies kan het gezelschap zelf opvangen.
      Maas verwacht echter vanaf 2013 een aanzienlijk bedrag aan
  subsidies. Van OCW verwacht het meer dan mogelijk is (€ 861.000
  in plaats van de maximaal toegestane € 500.000).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>   Maas presenteert geen alternatief plan voor het lagere subsidie-
   bedrag. Omdat de rijkssubsidie niet hoger zal zijn dan € 500.000 zal
   Maas een aangepaste begroting moeten maken.
                                                                            Deel 3
      De raad is verder positief over het ondernemerschap van Maas.
   Het gezelschap zoekt veel samenwerking met (private) partners.
   Naast sponsorgelden levert dit (nieuw) publiek. Daarnaast heeft Maas
                                                                            Podiumkunsten
   een concreet en uitgewerkt marketingplan.
Educatie
  Uit het educatieplan van Maas blijkt dat educatie direct samenhangt
  met het artistieke plan van het gezelschap. De langlopende program-
  ma’s voor dagarrangementen en brede scholen zijn aansprekende
  voorbeelden van cultuureducatie binnen het onderwijsprogramma.
  Maas heeft bovendien goede samenwerkingsrelaties met scholen: niet
  alleen met het primair en voortgezet onderwijs, maar ook met Pabo’s,
                                                                            Jeugdtheater
  docenten en bemiddelingsbureaus. De raad vertrouwt er dan ook op
  dat educatie niet alleen artistiek, maar ook professioneel goed binnen
  Maas is geïntegreerd. De raad ondersteunt ook de nauwe samen-
  werking met Het Koorenhuis in Den Haag.
(Inter)nationaal belang
   De raad verwacht van Maas kwalitatief hoogstaand jeugdtheater,
   waarbij de nieuwe samenwerking zorgt voor een uniek gezelschap dat
   theater en dans voor de jeugd combineert. Als de plannen daadwer-
   kelijk gerealiseerd kunnen worden, dan kan Maas uitgroeien tot een
   jeugdtheatergezelschap van nationaal belang.
       Maas heeft ambities voor buitenlandse activiteiten en heeft de
   nodige internationale contacten. In de aanvraag heeft Maas hierover
   nog geen cijfers opgenomen en dat is, gelet op de fusie, een veilige
   keuze op dit moment.
                                                                            Theatergroep Max (Maas)
Talentontwikkeling
  De activiteiten met betrekking tot talentontwikkeling zijn veelbe-
  lovend, maar weinig structureel ingebed. Maas biedt verschillende
  vormen van talentontwikkeling aan (zomerschool, ateliers, work-
  shops). De raad vindt het initiatiefrijk dat bij bepaalde projecten het
  circuit uit het vakonderwijs en het gepassioneerde amateurcircuit
  samen theater maken. Daarnaast heeft Maas ook oog voor talent-
  ontwikkeling op andere fronten dan theater, zoals marketing, educa-
  tie, techniek en productie. Deze projecten zijn vooral in de breedte
  ontwikkeld en minder in de diepte. Of Maas ook mogelijkheden voor
  doorstroming gaat bieden, is vooralsnog onduidelijk.
                                                                            100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>   De Toneelmakerij
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 500.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
                                                                                              Podiumkunsten
   De Toneelmakerij is een jeugdtheatergezelschap dat producties           € 1.000.000
   maakt in Amsterdam en de rest van het land voor kinderen vanaf vier     gevraagd
   jaar. De Toneelmakerij bouwt naar eigen zeggen aan een repertoire       subsidiebedrag
   waarbij kwaliteit en nieuwsgierigheid de sleutelwoorden zijn. “We       De aanvraag is
   houden van de uitdaging van het onbekende en zijn parallel aan de       gebaseerd op
   inhoud altijd op zoek naar een spannende theatervorm.”                  artikel 3.10 van
                                                                           de Regeling op
                                                                           het specifiek
                                                                           cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                              Jeugdtheater
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting de Toneelmakerij een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 500.000 onder de voorwaarde
   dat de begroting en het activiteitenplan worden aangepast.
   De raad adviseert dat de instelling daarbij meer aandacht besteedt
   aan ondernemerschap, waarbij gestreefd wordt naar een kosten-
   efficiëntere organisatie en een meer solide verdienmodel.
De raad oordeelt op hoofdlijnen positief over de Toneelmakerij.
Het gezelschap biedt hoogwaardig jeugdtheater en kiest daarbij de
rauwe werkelijkheid als perspectief.
    Op het gebied van educatie is de Toneelmakerij een van de belang-
rijkste spelers in het land. Daarom adviseert de raad de Toneelmakerij
op te nemen in de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016.
    Daarbij moet wel een kanttekening worden gemaakt: de ingediende
begroting gaat uit van € 1.000.000 rijkssubsidie, maar deze subsidie
                                                                                              De Toneelmakerij
kan op basis van de regeling niet hoger zijn dan € 500.000.
Net als de Toneelmakerij heeft ook een andere instelling die in Amster-
dam gevestigd is ingetekend op de functie van jeugdtheaterinstelling. De
raad adviseert de Toneelmakerij in de basisinfrastructuur op te nemen.
Voor een toelichting op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de
inleiding.
                                                                                              101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De Toneelmakerij biedt een gevarieerd en kwalitatief hoogwaardig
  aanbod voor kinderen vanaf vier jaar. In de voorstellingen van de
  Toneelmakerij staan taal, spel en muziek centraal. Waar andere gezel-
                                                                            Podiumkunsten
  schappen vaak kiezen voor fantasie en magie is de rauwe werkelijk-
  heid die bij de Toneelmakerij doorgaans uitgangspunt vormt een
  welkome afwisseling. De Toneelmakerij heeft met zijn voorgangers
  een lange traditie op het gebied van jeugdtheater en bouwt nog
  steeds verder aan een groot oeuvre van nieuwe toneelteksten en aan-
  sprekende theatervoorstellingen. De interculturele initiatieven van
  het gezelschap zijn origineel en aansprekend.
     Door veel gebruik te maken van jonge acteurs en makers, zorgt de
   Toneelmakerij voor de nodige artistieke vernieuwing. De raad is
                                                                            Jeugdtheater
  enthousiast over de samenwerking met het Nationale Ballet en met
  het Danstheater AYA; deze bieden mogelijkheden voor artistieke
  innovatie.
     De afgelopen periode heeft de Toneelmakerij zijn weg gevonden
  met voorstellingen in de grote zaal; door de toename van ervaring is
  de kwaliteit van de producties ook navenant toegenomen.
     Het gepresenteerde aanbod voor de komende periode is in de
  ogen van de raad breed en ambitieus. Het gezelschap moet zorgen
  voor een goede balans tussen variëteit en continuïteit in de program-
  mering.
Publieksbereik
  Het publieksbereik van de Toneelmakerij is op zichzelf goed. Maar
  wanneer het budget van de Toneelmakerij wordt vergeleken met
  andere jeugdtheaters valt op dat zij met minder budget vaak een ver-
  gelijkbaar publieksbereik hebben. Daarvan zou het gezelschap zich
                                                                            De Toneelmakerij
  rekenschap moeten geven.
      Voor de toekomst gaat de Toneelmakerij uit van een zeer am-
  bitieuze toename van publiek. Voor de vrije voorstellingen verwacht
  men een stijging van bijna 60% en voor de schoolvoorstellingen
  van meer dan 15%. De raad vraagt zich af of deze toename haalbaar
  is, mede omdat de Toneelmakerij in zijn aanvraag niet uitlegt hoe
  dit wordt gerealiseerd. De geplande stijging van het aantal reprises
  is behoudend maar realistisch.
Cultureel ondernemerschap
  Op basis van de gegevens van 2010 concludeert de raad dat de
  financiële positie van de Toneelmakerij gezond is. Er zijn echter zorg-
  punten. De raad twijfelt of de verwachte toename van publiek kan
  worden gerealiseerd. Als dat niet lukt, heeft dit grote gevolgen voor
  de publieksinkomsten en daarmee ook voor de financiële situatie. De
  instelling heeft geen uitgewerkte strategie ontwikkeld voor het geval
                                                                            102
  de inkomsten zouden tegenvallen. Ook gaat de Toneelmakerij in zijn
  begroting uit van € 1.000.000 rijkssubsidie terwijl op basis van de
  regeling maar € 500.000 mogelijk is. Hierdoor ontstaat sowieso vanaf
  2013 een gat in de begroting van € 500.000. De Toneelmakerij
  moet hiervoor de begroting en het activiteitenplan aanpassen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>   Het valt de raad overigens op dat de Toneelmakerij een dure orga-
   nisatie is, met de hoogste loonkosten per voorstelling wanneer dit
   wordt vergeleken met andere jeugdgezelschappen. De raad adviseert
                                                                             Deel 3
   de Toneelmakerij deze kosten te reduceren.
      De beoogde inkomsten uit private middelen zijn hoog en getui-
   gen van ondernemerschap; er zijn innovatieve manieren bedacht om
                                                                             Podiumkunsten
   zulke inkomsten te genereren. In de aanvraag wordt echter niet
   duidelijk op welke manier deze private middelen in totaliteit worden
   gegenereerd.
Educatie
  Het educatieprogramma van de Toneelmakerij is een mooi ontwik-
  keld geheel. Het biedt diverse projecten waarbij veel kunstdisciplines
  een rol spelen. Het educatieprogramma sluit naar de mening van de
  raad goed aan bij de artistieke visie en ambitie van het gezelschap.
                                                                             Jeugdtheater
  De instelling is zodoende een belangrijke speler op het gebied van
  theatereducatie. Door samenwerking met Theatereducatie Amster-
  dam wordt het publieksbereik verbeterd.
(Inter)nationaal belang
   Binnen Nederland onderscheidt de Toneelmakerij zich van andere
   jeugdgezelschappen door tekst en tekstbewerking. Door de hoge
   kwaliteit en het hoge ambitieniveau is de instelling een belangrijke
   speler op nationaal niveau, waarbij ze ook andere gezelschappen
   prikkelt om de lat hoger te leggen.
      De Toneelmakerij speelt regelmatig in het buitenland. Het heeft
   de ambitie en volgens de raad ook de potentie om het aantal buiten-
   landse voorstellingen – en daarmee ook zijn internationaal belang –
   verder uit te breiden.
Talentontwikkeling
                                                                             De Toneelmakerij
  De Toneelmakerij initieert projecten met studenten van verschil-
  lende disciplines en heeft een uitgebreid stagebeleid. Dit zijn relatief
  korte trajecten. De uitwerking van deze activiteiten is in de subsidie-
  aanvraag echter vrij oppervlakkig; er worden geen extra investeringen
  gedaan.
      De Toneelmakerij is een meerjarige verbinding aangegaan met
  een jonge regisseur, maar uit het plan wordt niet duidelijk waar dit
  traject toe leidt.
      Ten slotte is de raad van mening dat het gezelschap zich tijdig
  moet bezighouden met de eventuele opvolging van de artistieke lei-
  ding en hiermee rekening moet houden bij de talentontwikkeling.
  De continuïteit van de instelling moet geborgd zijn en kennis moet
  te zijner tijd op een goede manier worden overgedragen.
                                                                             103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>   Inleiding Dans
                                                                                         Deel 3
                                                                                         Podiumkunsten
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor vier dansgezelschappen. Acht gezel-
schappen hebben een aanvraag ingediend. Eén gezelschap voor balletrepertoire kan
een bedrag van € 6.330.000 toegekend krijgen. De raad adviseert dat Het Nationale
Ballet deze plek inneemt. Eén gezelschap voor modern dansaanbod in een inter-
nationale context kan een bedrag van € 5.920.000 ontvangen. De raad adviseert dat
 het Nederlands Dans Theater deze plek in de basisinfrastructuur inneemt. Eén
gezelschap voor dansaanbod en jeugddansaanbod kan gesubsidieerd worden voor
een bedrag van € 2.500.000. De raad adviseert dat Introdans deze plek inneemt.
Eén gezelschap voor dansaanbod kan een bedrag van € 1.500.000, toegekend krij-
                                                                                         Inleiding
gen. De raad adviseert dat Scapino deze plek inneemt.
Integrale beoordeling dansgezelschap € 1.500.000
   Vijf instellingen (Noord Nederlandse Dans in Groningen, DN/Club Guy & Roni
   in Groningen, Scapino in Rotterdam, Internationaal Danstheater in Rotterdam
   en Danshuis Station Zuid in Tilburg) hebben een aanvraag ingediend voor
   de functie van dansgezelschap. Op grond van artikel 3.12, lid 2 onder d van de
   regeling kan slechts één aanvraag worden gehonoreerd.
       Op basis van de afweging van de verschillende criteria adviseert de raad om
   Scapino onder strikte voorwaarden te subsidiëren als dansgezelschap in de
   basisinfrastructuur. Het dansaanbod van Scapino spreekt een groot publiek aan,
   het heeft een sterke merknaam en een lange geschiedenis. Het danserstableau
   is van hoog niveau. Het gezelschap levert daarnaast met de educatieve activitei-
   ten en de programma’s op het gebied van talentontwikkeling een goede bij-
   drage aan het Nederlandse dansbestel als geheel.
                                                                                         Dans
   Maar de raad is van mening dat het gezelschap stagneert. De artistieke koers
   is te behoudend en de pogingen om nieuwe impulsen te geven werpen te weinig
   vruchten af. Daarnaast moet de instelling zich meer als cultureel ondernemer
   ontwikkelen, ook omdat de instelling erg afhankelijk is van overheidssubsidie.
   De raad vindt het onaanvaardbaar dat de instelling het tableau wil terugbrengen
   van twintig naar twaalf vaste dansers, terwijl er weinig wordt bespaard op het
   management en de beheerslasten.
       De raad adviseert daarom dat de instelling een nieuw activiteitenplan schrijft.
   Hierin moet het artistieke beleid tot in de kern van de instelling aantoonbaar
   meer innovatieve impulsen krijgen en meer ruimte bieden aan artistieke inbreng
   van buiten het gezelschap. Daarnaast moet de instelling minder subsidieafhan-
   kelijk worden en meer private gelden en sponsors aantrekken. In de nieuwe be-
   groting moet het danserstableau zo veel mogelijk gespaard worden.
   De raad adviseert het subsidiebedrag voor twee jaar toe te kennen, waarna
                                                                                         105
   opnieuw kan worden beoordeeld in hoeverre de instelling haar artistiek beleid
   heeft verbeterd en resultaten heeft geboekt op het gebied van ondernemer-
   schap, het terugbrengen van de overhead, het verbeteren van het management
   en de algehele verlaging van de beheerskosten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Het aanbod van DN/Club Guy & Roni is in de ogen van de raad
artistiek gezien één van de meest vernieuwende en interessante dans-
gezelschappen van Nederland. De instelling bereikt met haar pro-
                                                                           Deel 3
ducties een bescheiden, maar nieuw en jong danspubliek en bevindt
zich niet in de Randstad. De raad vindt echter het ondernemingsplan
van deze instelling niet overtuigend. De verwachte inkomstengroei
                                                                           Podiumkunsten
is volgens de raad onrealistisch. Hij is van mening dat de organisatie
op dit moment nog niet is toegerust om de grote stap te maken die
DN/Club Guy & Roni wil zetten.
    De raad kan aan de hand van de subsidieaanvraag niet goed
beoordelen of DN/Club Guy & Roni voor zijn artistieke continuïteit
niet te zeer afhankelijk zal zijn van het choreografenduo. In dat geval
zou de instelling niet voldoen aan artikel 3.12, lid 1 onder c van de
regeling.
                                                                           Inleiding
De raad is van mening dat DN/Club Guy & Roni wel voor rijkssub-
sidie in aanmerking zou komen als de instelling voor haar artistieke
gevers, zou beschikken over een gedegen en realistisch ondernemers-
plan en een organische groei kan bewerkstelligen. De raad vindt dat
de basisinfrastructuur gebaat is bij een grotere pluriformiteit in de
danssector; deze instelling zou binnen een aantal jaren kunnen bijdra-
gen aan de vernieuwing van het dansidioom en de publieksbena-
dering. Als er binnen de basisinfrastructuur nog een plek beschikbaar
zou zijn, dan zou de raad deze onder voorwaarden beschikbaar stel-
len aan DN/Club Guy & Roni.
De raad vindt dat het Internationaal Danstheater onderscheidend is
in de danssector met het produceren van repertoire dat gebaseerd
is op folkloristische tradities. Hij is echter van mening dat het gezel-
schap in zijn plannen te weinig op zoek gaat naar vernieuwende
manieren om andere dansculturen als inspiratiebron te gebruiken
voor hedendaagse dansproducties. De raad denkt niet dat op basis           Dans
van de plannen veel nieuw en jong publiek kan worden bereikt
en vindt de financiële onderbouwing ervan onvoldoende.
    Noord Nederlandse Dans heeft volgens de raad een subsidie-
aanvraag ingediend die zowel op artistiek als zakelijk gebied weinig
gedegen is. De artistieke plannen zijn onvoldoende uitgewerkt. De
instelling heeft een klein publieksbereik en heeft geen grote ambities
om de komende tijd meer publiek te trekken. De instelling heeft de
eigen inkomstennorm niet gehaald; de raad heeft er geen vertrou-
wen in dat Noord Nederlandse Dans genoeg inkomsten zal genereren
om deze norm in de toekomst wel te halen.
                                                                           106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>De raad waardeert de specifieke koers die Dansstation Zuid uitzet
op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, al hebben de artistieke
keuzen van het gezelschap weinig focus en geen uitgesproken visie.
                                                                         Deel 3
De nadruk op onderzoek en ontwikkeling heeft tot gevolg dat het voor
de instelling moeilijk is om genoeg publiek en voldoende inkomsten
te genereren. De raad verwacht ook niet dat de instelling op basis van
                                                                         Podiumkunsten
de invulling van het eigen profiel en de toekomstplannen de hoge
ambities voor publieksbereik kan realiseren.
                                                                         Inleiding
                                                                         Dans
                                                                         107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>   Danshuis Station Zuid
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Danshuis Station Zuid maakt dansvoorstellingen voor de zuidelijke         € 1.500.000
   regio en de rest van Nederland. Het heeft als missie aantrekkelijke en    gevraagd
   prikkelende hedendaagse dansvoorstellingen te produceren en te            subsidiebedrag
   presenteren voor een groot en divers publiek; bestaande en nieuwe         De aanvraag is
   publieksgroepen op verrassende manieren te laten deelnemen aan            gebaseerd op
   dans; dansers en choreografen te stimuleren en te begeleiden om hun       artikel 3.12 van
                                                                             de Regeling op
   artistieke signatuur en ondernemerschap verder te ontwikkelen.            het specifiek
   Ook wil Danshuis Station Zuid de professionele danssector en het          cultuurbeleid.
   amateurveld dichter bij elkaar brengen.
                                                                                                Dans
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Danshuis Station Zuid geen
   subsidie toe te kennen.
De raad heeft waardering voor de nadruk die Danshuis Station Zuid legt
op artistiek onderzoek en ontwikkeling. Maar hij is van mening dat de
instelling er niet in slaagt haar onderscheidende profiel een overtuigende
invulling te geven. De keuzen voor choreografen is niet altijd helder en
de kwaliteit van de producties was in de loop der jaren wisselend.
    De raad vindt ook dat de artistieke visie op en de meerwaarde van
de aangekondigde samenwerking met LeineRoebana onduidelijk is. De
instelling trekt weinig publiek en de verwachte stijging van publieks-
inkomsten is erg optimistisch.
                                                                                                Danshuis Station Zuid
Naast Danshuis Station Zuid hebben vier andere dansinstellingen een
aanvraag ingediend voor subsidie op basis van artikel 3.12, lid 2 onder d.
De raad adviseert niet Danshuis Station Zuid, maar een andere instel-
ling op te nemen in de basisinfrastructuur. Voor een toelichting op de
onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De opzet van Danshuis Station Zuid wijkt af van de andere
  dansinstellingen in de basisinfrastructuur. De instelling faciliteert
  een aantal – meestal beginnende – dansmakers, zogenoemde associate
                                                                            Podiumkunsten
  artists, om producties uit te brengen, zich te ontwikkelen en soms
  door te groeien naar de grote zaal. De raad heeft waardering voor de
  gelegenheid die choreografen op die manier krijgen om ervaring op
  te doen en prijst het internationale netwerk van de instelling dat aan
  deze doelstelling kan bijdragen.
      Danshuis Station Zuid is zodoende een plek voor onderzoek
  en ontwikkeling. Die opzet maakt het in de ogen van de raad moeilijk
  om een eigen artistieke signatuur op te bouwen. Daarnaast is het
  inherent aan de opzet dat niet van iedere maker de ontwikkeling even
  succesvol is, waardoor de artistieke kwaliteit van de producties onze-    Dans
  ker is. De raad is van mening dat de kwaliteit van de choreografen bij
  Danshuis Station Zuid de afgelopen jaren wisselend is geweest. Het
  is niet helder welke criteria ten grondslag liggen aan de keuze voor de
  choreografen en welke visie de artistiek leider hierop heeft.
      Voor de komende periode gaat Danshuis Station Zuid een meer-
  jarige alliantie aan met LeineRoebana, een dansgezelschap dat
  meerjarige subsidie heeft aangevraagd bij het Fonds Podiumkunsten.
  De raad onderkent de kwaliteit van dit gezelschap, maar vindt het
  niet duidelijk welke artistieke visie aan deze samenwerking ten
  grondslag ligt en wat de meerwaarde ervan is.
Publieksbereik
  Danshuis Station Zuid bereikt in vergelijking met andere gezelschap-
  pen in de basisinfrastructuur weinig bezoekers. De raad realiseert
  zich dat het, door de nadruk van de instelling op talentontwikkeling
                                                                            Danshuis Station Zuid
  en vernieuwing van de discipline, moeilijker is een groot publiek te
  bereiken. Hij is echter van mening dat het bezoekersaantal toch
  hoger moet zijn om een plek in de basisinfrastructuur te legitimeren.
  De instelling is van plan het aantal bezoekers de komende jaren
  bijna te verdubbelen. Hoewel die ambitie lovenswaardig is, vraagt de
  raad zich af of dit – ondanks de samenwerking met LeineRoebana –
  ook haalbaar is. Het activiteitenplan geeft niet het vertrouwen dat er
  veel nieuw publiek bereikt kan worden.
      Het mobiele Danshuis is in de ogen van de raad een laagdrem-
  pelige en innovatieve manier om nieuw publiek te bereiken. Ook op
  andere manieren – bijvoorbeeld door middel van Tilburg Dansstad –
  is de instelling in de regio goed geworteld en heeft zij een functie om
  in de standplaats meer publiek voor dans te bereiken.
Cultureel ondernemerschap
  Danshuis Station Zuid heeft een negatief eigen vermogen als gevolg
                                                                            110
  van de investering in een nieuw onderkomen. De instelling verwacht
  dit tekort aan het einde van 2012 te hebben weggewerkt. Danshuis
  Station Zuid verwacht een flinke stijging van de publieksinkomsten.
  De raad vraagt zich af of dit haalbaar is, zelfs met het oog op de toe-
  name van producties in de grote zaal.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>   De focus op talentontwikkeling en de door de raad verwachte ge-
   ringe belangstelling voor het type repertoire vergen grote inspannin-
   gen van de instelling op het gebied van publiekswerving. De raad is
                                                                            Deel 3
   van mening dat de marketingstrategie onvoldoende is toegespitst op
   de diversiteit in het aanbod van de instelling en de manier waarop
   daarvoor een redelijk grote afzetmarkt kan worden gevonden. De
                                                                            Podiumkunsten
   instelling beschrijft uitgebreid de doelgroepen. Er ontbreekt echter
   een analyse van haar positie ten opzichte van andere instellingen in
   de danssector en de manier waarop zij haar markt kan vergroten.
Educatie
  Het educatiebeleid van de instelling is erg gericht op de participatie
  van scholieren en amateurs en ligt op de grens van talentontwikke-
  ling. De raad is van mening dat deze combinatie vruchtbaar kan zijn.
  De instelling streeft ernaar de komende periode het aantal activiteiten
  op scholen en het aantal deelnemers aan publieksactiviteiten te           Dans
  (laten) verdubbelen. De cijfers van de instelling wijzen echter uit dat
  het aantal workshops voor kinderen en jongeren beperkt blijft tot
  twintig, voor 500 deelnemers. Dat vindt de raad te weinig.
(Inter)nationaal belang
   Danshuis Station Zuid richt zich als enige instelling in de basis-
   infrastructuur vooral op de ontwikkeling van nieuwe choreografen.
   De landelijk spreiding van de producties van Danshuis Station Zuid
   is klein, waardoor het nationale belang van de instelling beperkt
   is. De instelling beschikt over een groot internationaal netwerk en
   speelt regelmatig in het buitenland.
Talentontwikkeling
  De instelling heeft zichzelf een kerntaak gesteld op het gebied van
  talentontwikkeling door verschillende choreografen de kans te geven
                                                                            Danshuis Station Zuid
  ervaring op te doen, hen een eigen stijl te laten ontwikkelen en door
  te laten stromen naar het (inter)nationale danscircuit. In het verleden
  heeft Danshuis Station Zuid bijgedragen aan de succesvolle carrière
  van een aantal choreografen. In de plannen blijft echter impliciet wat
  voor soort trajecten de instelling aanbiedt en welke visie eraan ten
  grondslag ligt. De instelling werkt samen met een groot aantal
  (voor)opleidingen in de regio en biedt workshops aan die liggen op
  het grensvlak van educatie/participatie en talentontwikkeling.
                                                                            111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>   DN/Club Guy & Roni
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   DN/Club Guy & Roni maakt dansvoorstellingen voor Groningen en             € 1.500.000
   de rest van Nederland. De instelling heeft als missie om met actuele      gevraagd
   en geëngageerde dans een kwalitatieve bijdrage te leveren aan de          subsidiebedrag
   Nederlandse samenleving. Zij beschouwt zichzelf als de dans van mor-      De aanvraag is
   gen; dans die niet alleen esthetisch inspireert, maar ook kritisch op     gebaseerd op
   maatschappelijke thema’s reageert.                                        artikel 3.12 van
                                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                Dans
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Dansvoorziening Noord
   geen subsidiebedrag toe te kennen.
De raad is van mening dat het werk van DN/Club Guy & Roni van hoge,
innovatieve kwaliteit is. De instelling gaat interessante binnen- en
buitenlandse samenwerkingen aan die vaak interdisciplinair van aard zijn.
De raad constateert wel dat de artistieke continuïteit erg afhankelijk is
van het choreografenduo waarnaar de instelling is genoemd. De raad kan
aan de hand van de subsidieaanvraag niet goed beoordelen of dit in de
toekomst zo zal blijven. In dat geval zou de instelling niet voldoen aan
artikel 3.12, lid 1 onder c van de Regeling.
    De raad vindt het ondernemingsplan van de instelling niet overtui-
gen. Hij is van mening dat de verwachte inkomstengroei onrealistisch is.
De plannen geven niet aan hoe de beoogde groei in zo’n korte tijd op
verantwoorde manier geborgd kan worden. Daarnaast vindt de raad dat
                                                                                                DN/Club Guy & Roni
het educatiebeleid nog niet behoorlijk is uitgewerkt en onvoldoende
prioriteit krijgt in de plannen.
Naast DN/Club Guy & Roni hebben vier andere dansinstellingen een
aanvraag ingediend voor subsidie op basis van artikel 3.12, lid 2 onder d.
De raad adviseert niet DN/Club Guy & Roni, maar een andere instel-
ling op te nemen in de basisinfrastructuur. Voor een toelichting op de
onderlinge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  De raad is enthousiast over de kwaliteit van DN/Club Guy & Roni.
  Het aanbod van de instelling is rauw, vitaal en uitdagend; het is bo-
  vendien uniek in Nederland door het grote maatschappelijke engage-
                                                                              Podiumkunsten
  ment dat uit de producties spreekt. De raad waardeert het dat de
  instelling veel interdisciplinaire dwarsverbanden aangaat met theater,
  film, muziek, mode en vormgeving; hierdoor kan de danskunst in
  Nederland zich mede dankzij DN/Club Guy & Roni vernieuwen. De
  eigenheid en zeggingskracht van de dansers en performers zijn zeer
  overtuigend; het tableau straalt een grote eenheid
  en dynamiek uit.
      De instelling profileert zich als een collectief van dansers en an-
  dere (podium)kunstenaars. Zij kondigt aan om jaarlijks een productie
  met een gerenommeerde dansmaker te gaan maken. De raad con-                 Dans
  stateert wel dat het gehele aanbod van de instelling erg afhankelijk is
  van de artistiek directeur en zijn co-choreograaf; de raad vraagt zich
  af of de continuïteit van DN/Club Guy & Roni gewaarborgd zou zijn
  zonder de aanwezigheid van dit duo.
      Het activiteitenplan getuigt van veel ambitie. Het gezelschap kon-
  digt een aantal interessante samenwerkingsinitiatieven aan, waaruit
  blijkt dat de artistieke koers die DN/Club Guy & Roni de afgelopen
  jaren heeft ingezet een vervolg krijgt. De kruisbestuivingen met
  theater, muziek, film en architectuur spreken tot de verbeelding; de
  instelling zet hiermee nieuwe stappen in haar artistieke onderzoek.
  Naast producties in de grote zaal en vlakkevloertheaters maakt de
  instelling ook zogenoemde ‘huiskamervoorstellingen’.
      De raad is van mening dat het grote internationale netwerk een
  artistieke meerwaarde biedt.
                                                                              DN/Club Guy & Roni
Publieksbereik
  DN/Club Guy & Roni heeft de afgelopen jaren als klein gezelschap
  met een relatief bescheiden subsidie van het Fonds Podiumkunsten
  een redelijk publieksbereik gerealiseerd. De instelling verwacht
  de komende periode 25% meer bezoekers te bereiken, maar de raad
  vraagt zich af of deze prognose wel realistisch is. De stijging in bezoe-
  kersaantallen wordt niet genoeg ondersteund door de marketing-
  plannen. In potentie kan het gezelschap in de ogen van de raad een
  groot publiek bereiken. De programma’s appelleren aan een jong
  publiek en de instelling kan, mede door het samenwerkingsverband
  ‘Groninger Eendracht’, een stevige positie in de standplaats ver-
  werven.
Cultureel ondernemerschap
  DN/Club Guy & Roni heeft een ondernemende mentaliteit, maar de
  raad is van mening dat de verwachte groei niet op een beheerste wijze
                                                                              113
  kan plaatsvinden. De grote ambities die de instelling heeft, zijn niet
  voldoende uitgewerkt en de verwachte inkomstentoename is onrealis-
  tisch. De verwachte bezoekersgroei vereist een beter marketingplan
  dat beschrijft hoe nieuwe publieksgroepen kunnen worden bereikt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>   Het ondernemingsplan bevat geen strategie bij tegenvallende publieks-
   inkomsten. De instelling kiest bewust voor een kleine professionele
   organisatie en de raad juicht het toe dat DN/Club Guy & Roni onder-
                                                                              Deel 3
   steunende functies met het Noord Nederlands Toneel wil delen.
   Niettemin moet de organisatie de geambieerde takenuitbreiding ade-
   quaat kunnen realiseren. De raad is van mening dat de toename van
                                                                              Podiumkunsten
   subsidie en daarmee samenhangend het aantal activiteiten, de om-
   vang van de organisatie en de totale exploitatie op basis van dit
   ondernemingsplan, niet tot een verantwoorde bedrijfsvoering kan
   leiden.
Educatie
  De instelling heeft voor haar educatieve plannen aansluiting gezocht
  bij een paar stevige stabiele partners op dit gebied, zoals het Noord
  Nederlands Toneel en het Noord Nederlands Orkest. Daardoor kan
  DN/Club Guy & Roni participeren in de gezamenlijke educatieve               Dans
  projecten, al is het bereik ervan beperkt.
      Uit de educatieve plannen van DN/Club Guy & Roni zelf blijkt
  geen uitgesproken visie. Er wordt niet goed uitgewerkt op welke ma-
  nier het unieke werk van de instelling een educatieve inbedding
  of aanvulling krijgt.
(Inter)nationaal belang
   DN/Club Guy & Roni brengt uniek en voor Nederland onderschei-
   dend repertoire en heeft een eigen positie in het dansbestel verworven.
   De instelling spreekt een eigen doelgroep aan en levert daardoor een
   bijdrage aan de toename en differentiatie van het danspubliek. Het
   internationale belang blijkt uit het netwerk en de positie die de artis-
   tiek leiders in het buitenland hebben verworven. Hiermee heeft de
   instelling ook buitenlandse coproducenten en een sterk internationaal
   afzetgebied gevonden.
                                                                              DN/Club Guy & Roni
Talentontwikkeling
  DN/Club Guy & Roni treedt vooral op als facilitator van jong talent,
  waarbij de autonome ontwikkeling van de maker voorop staat. De
  raad heeft er vertrouwen in dat de artistieke leiding van de instelling,
  die veel internationale ervaring heeft opgedaan als coach, de dans-,
  performance- en choreografische talenten goed kan begeleiden. De
  trajecten blijven echter erg op onderzoek gericht en duiden niet op
  een diepgaande investering in het talent.
                                                                              114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>   Internationaal
   Danstheater
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Het Internationaal Danstheater maakt voor Rotterdam en de rest van         € 1.500.000
   Nederland producties waarbij danstradities uit verschillende culturen      gevraagd
   een inspiratiebron zijn. De instelling heeft als missie in een artistiek   subsidiebedrag
   hoogwaardige dansvoorstelling of choreografie, vanuit verschillende        De aanvraag is
   culturele tradities, de verbinding te leggen met en betekenis te geven     gebaseerd op
   aan universele menselijke waarden die door iedereen her- en erkend         artikel 3.12 van
                                                                              de Regeling op
   worden.                                                                    het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies                                                                                   Dans
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Internationaal Danstheater
   geen subsidie toe te kennen.
De raad is van mening dat het Internationaal Danstheater (ID) te weinig
innovatief omgaat met de dansculturen die het als inspiratiebron voor
de producties gebruikt. De plannen voor de komende jaren vormen een
wankele basis om jong en nieuw publiek te bereiken. De verhuizing naar
Rotterdam biedt veel mogelijkheden op het gebied van publieksbereik
en educatie. De contacten die daarvoor gelegd moeten worden, komen
nog niet hecht over. De financiële onderbouwing van de plannen is niet
solide: er wordt een onrealistische toename van de inkomsten verwacht
en er is geen strategie ontwikkeld bij tegenvallende baten.
Naast het ID hebben vier andere dansinstellingen een aanvraag inge-
                                                                                                 Internationaal Danstheater
diend voor subsidie op grond van artikel 3.12, lid 2 onder d. De raad
adviseert niet het Internationaal Danstheater, maar een andere instelling
op te nemen in de basisinfrastructuur. Voor de toelichting op de onder-
linge afweging verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                 115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het ID heeft een eigen plek in de sector: het maakt dansproducties
  die gebaseerd zijn op folkloristische tradities. In het verleden werden
  programma’s vooral samengesteld op basis van een thema, waarbij
                                                                            Podiumkunsten
  een regisseur de voorstelling tot een geheel smeedde en de choreo-
  grafen slechts uitvoerende makers waren. Met de aanstelling van
  de artistiek intendant worden de producties gemaakt met gevestigde
  choreografen en werelddans als uitgangspunt.
      De raad heeft waardering voor de missie van de instelling om
  producties te ontwikkelen die geïnspireerd zijn op dans uit andere
  culturele tradities. Hij constateert ook dat het enthousiasme en dans-
  plezier van de uitvoerenden overtuigend en aanstekelijk zijn. Hij is
  echter van mening dat in de producties inspiratiebronnen uit andere
  dansculturen te weinig innovatief worden gebruikt. Er wordt te wei-       Dans
  nig gezocht wordt naar een schakel tussen verschillende dansvormen
  en er worden onvoldoende interessante choreografen aangetrokken
  die tot vernieuwende crossovers kunnen leiden. Het resultaat is volgens
  de raad dan ook onvoldoende aansprekend, eigentijds en innovatief.
  De raad heeft wel waardering voor de samenwerking die het ID zoekt
  met het World Music & Dance Centre (WMDC) dat de instelling
  artistiek kan voeden.
      De raad begrijpt dat het ID zich geen eigen orkest meer kan
  permitteren. Hij vraagt zich wel af of de kwaliteit van de muzikale
  begeleiding voldoende gewaarborgd is nu de instelling van plan is
  musici van kunstvakopleiding Codarts op ad hoc basis in te zetten.
Publieksbereik
  Het ID bereikt een groot en trouw publiek. De instelling ziet het als
                                                                            Internationaal Danstheater
  een grote uitdaging de komende jaren meer jong publiek te bereiken,
  maar heeft geen overtuigende strategie ontwikkeld om dit te realiseren.
  De verhuizing van Amsterdam naar Rotterdam biedt veel kansen,
  maar betekent ook dat de instelling zich opnieuw moet wortelen. Uit
  de aanvraag blijkt dat contacten met een aantal Rotterdamse instel-
  lingen, die daar een sleutelpositie innemen, intentioneel overkomen
  en nog niet geleid hebben tot concrete plannen.
Cultureel ondernemerschap
  Het ID heeft in financieel opzicht een lastige periode achter de rug,
  maar door ingrijpende maatregelen zijn de financiën van de instelling
  nu weer op orde. Voor de komende jaren houdt de instelling terecht
  rekening met een forse daling van de subsidie-inkomsten. Het ver-
  baast de raad dat in dit scenario activiteitenlasten onevenredig
  zwaar getroffen worden in vergelijking met de beheerslasten. Deze
  zijn overigens hoog in verhouding tot het aantal personeelsleden.
                                                                            116
      De instelling verwacht een grote toename van de publieksinkom-
  sten, die de raad echter slecht onderbouwd en onrealistisch vindt.
  Ook op het gebied van andere inkomsten (zoals subsidies en private
  middelen) heeft het ID hoge verwachtingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>   De marketingplannen zijn onvoldoende uitgewerkt, terwijl de
   instelling met het oog op de nieuwe standplaats en de ambities voor
   (verjonging van) het publieksbereik veel moet bereiken. De raad
                                                                            Deel 3
   maakt zich ook zorgen over een solide financiële positie omdat er
   geen strategie is ontwikkeld bij tegenvallende inkomsten.
                                                                            Podiumkunsten
Educatie
  Het educatiebeleid van het ID blijft schetsmatig, terwijl de instelling
  van oudsher veel aan educatie doet en hiermee veel leerlingen be-
  reikt. De verhuizing naar Rotterdam biedt kansen voor een verdere
  uitbreiding en de instelling verwacht ook een grote stijging van het
  bereik. Uit de aanvraag blijkt dat de samenwerkingsplannen met
  lokale partners op dit gebied nog niet zijn uitgewerkt. Gelet op het
  grote educatieve (dans)aanbod in Rotterdam is lokale verdringing
  niet ondenkbaar.
                                                                            Dans
(Inter)nationaal belang
   Het ID heeft als Nederlands producent van werelddans van oudsher
   een onderscheidend profiel ten opzichte van andere dansinstellin-
   gen. De meerwaarde die culturele crossovers kan bieden wordt echter
   niet optimaal benut. Bovendien zijn er tegenwoordig nationale en
   internationale gezelschappen die zich in hun werk door andere dans-
   culturen laten beïnvloeden. Hierdoor neemt de onderscheidende
   positie van het ID af.
       De internationale partners zijn beperkt en hoofdzakelijk gebaseerd
   op artistieke affiniteit. Het ID verwacht in de toekomst op basis van
   die samenwerkingsverbanden veel internationale speelbeurten en
   inkomsten. De raad vindt de basis hiervoor te smal.
Talentontwikkeling
  Het ID gaat een nauwe samenwerking aan met de kunstvakopleidin-
                                                                            Internationaal Danstheater
  gen Codarts en WMDC, hetgeen zeer bevorderlijk kan zijn voor
  de talentontwikkeling van dansers/performers en musici. De instelling
  zet ook in op de scholing van amateurs en community arts projecten.
  Voor jonge makers die zich willen ontwikkelen op het gebied van de
  werelddans zijn de mogelijkheden echter zeer beperkt en de plannen
  onvoldoende ontwikkeld.
                                                                            117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>   Introdans
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 2.500.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Introdans maakt dansvoorstellingen voor jeugd en volwassenen.             € 2.500.000
   Het heeft als missie een bijdrage te leveren aan de bevordering van       gevraagd
   de danskunst door modern ballet op hoog niveau te presenteren             subsidiebedrag
   aan een zo groot en divers mogelijk publiek. Het wil het rijke erfgoed    De aanvraag is
   van het Nederlandse en internationale dansrepertoire koesteren;           gebaseerd op
   daarnaast wil het nieuw repertoire ontwikkelen – door samenwerking        artikel 3.12 van
                                                                             de Regeling op
   met gerenommeerde, vaste choreografen – en nieuw choreografisch           het specifiek
   talent begeleiden. Introdans ziet het ook als een kerntaak de culturele   cultuurbeleid.
   participatie van jong en oud te bevorderen.
                                                                                                Dans
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Introdans een subsidie-
   bedrag toe te kennen van € 2.500.000.
Introdans heeft met name als producent van jeugdaanbod een unieke
positie in het Nederlandse dansbestel en brengt programma’s van hoge
kwaliteit.
    Ook het educatiebeleid van de instelling is goed ontwikkeld; de acti-
viteiten zijn van hoge kwaliteit en voor een breed publiek. Het aanbod
voor volwassenen is degelijk en aantrekkelijk voor een groot publiek.
De raad vindt de artistieke keuzen van het gezelschap enigszins behou-
dend en mist de onderbouwing ervan in de subsidieaanvraag. De raad is
                                                                                                Introdans
van mening dat er onvoldoende strategieën worden ontwikkeld om de
publieksinkomsten te laten stijgen. De sponsorinkomsten vindt de raad
zeer ambitieus.
                                                                                                118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Introdans brengt een dansaanbod voor volwassenen en jeugd. De
  raad is van mening dat met name het jeugdaanbod een jong publiek
  in aanraking brengt met de danskunst. Hierbij worden zorgvuldig
                                                                            Podiumkunsten
  programma’s samengesteld die toegankelijk, artistiek uitdagend én
  van hoge kwaliteit zijn. Introdans Ensemble voor de Jeugd geeft
  het werk van gerenommeerde choreografen een toegevoegde waarde
  door het voor een jeugdig publiek te ontsluiten; het draagt met zijn
  opdrachten aan nieuwe choreografen bij aan de ontwikkeling van de
  jeugddans.
      Het aanbod voor volwassenen is degelijk en aantrekkelijk voor een
  groot publiek. De instelling kiest deels voor interessante buitenlandse
  ‘oude meesters’ die elders niet te zien zijn. Maar het gezelschap danst
  ook repertoire van bewezen successen, van met name Nederlandse            Dans
  choreografen, dat overlapt met die van andere grote gezelschappen.
  Qua vernieuwing loopt Introdans daarmee niet voorop, al weet het
  wel een groot publiek aan zich te binden.
      Eigentijdse choreografen en het werk van nieuwe talenten zijn een
  goede aanvulling op het repertoire en zorgen voor enige diversiteit
  in het aanbod, al is ook hier de keuze enigszins behoudend. De raad
  is van mening dat de instelling meer haar verantwoordelijkheid voor
  de sector moet nemen en pleit ervoor dat Introdans een meer onder-
  scheidend en innovatief programma samenstelt voor haar publiek van
  volwassenen.
      In het activiteitenplan wordt staand beleid uit het verleden voort-
  gezet, maar de raad mist een onderbouwing van de artistieke keuzen
  voor het repertoire. De programmering neigt naar een ‘The Best Of’.
  Introdans beschikt over twee danserstableaus die zich niet op elk vlak
  kunnen meten met de top van de dans in Nederland. Zij bieden
                                                                            Introdans
  echter hoge kwaliteit binnen de doelstelling van Introdans. De raad
  juicht het ook toe dat Introdans met name jonge talenten uit het
  Nederlandse kunstvakonderwijs in het tableau laat instromen.
Publieksbereik
  Introdans bereikt een publiek dat de komende jaren, volgens het acti-
  viteitenplan, nauwelijks zal toenemen. Ook met het oog op de gemid-
  delde zaalbezetting die de instelling heeft geprognostiseerd (50 tot
  55% voor de nieuwe producties), vindt de raad Introdans te weinig
  ambitieus om een groter publiek van volwassenen te bereiken.
  Het ambitieniveau ten aanzien van het jeugdpubliek in 2016 is in
  orde, maar zou eerder gerealiseerd kunnen worden.
      Introdans is goed geworteld in de eigen stad en regio. Het gezel-
  schap heeft vanwege het grote publiek een belangrijke functie in
  dat gebied en heeft daar ook solide samenwerkingsverbanden, die
  volgens de raad nog verder kunnen worden benut.
                                                                            119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  De raad is van mening dat de instelling moet bouwen aan een meer
  solide financiële positie. De instelling had de afgelopen jaren een
                                                                            Deel 3
  negatief eigen vermogen en een negatief exploitatieresultaat. Vanuit
  dat licht bezien is het opmerkelijk dat de publieksinkomsten volgens
  de plannen nauwelijks zullen stijgen. In het plan ontbreekt boven-
                                                                            Podiumkunsten
  dien een strategie bij tegenvallende inkomsten.
      Introdans heeft een sterk imago en een trouw publiek. De raad ver-
  baast zich er om die reden over dat de instelling geen plannen heeft
  ontwikkeld om de inkomsten van particulieren te verhogen. Aan de
  andere kant denkt de raad dat het streven € 100.000 aan extra spon-
  sorgelden te genereren zeer ambitieus is.
      De marketingplannen reflecteren wel op de veranderingen bij
  nieuwe media en free publicity, maar er wordt geen strategie uit de
  doeken gedaan hoe hierop het beste kan worden ingespeeld.
                                                                            Dans
Educatie
  Het educatiebeleid van Introdans is geborgd in de afdeling Introdans
  Interactie en levert een voorbeeldstellende bijdrage aan de instelling
  en de danssector in het algemeen. De activiteiten zijn sterk verbon-
  den met de producties van Introdans; de vormen van educatie zijn
  innovatief en het bereik is groot. De raad juicht het toe dat de educa-
  tie sterk gericht is op participatie en zich niet beperkt tot de jeugd.
(Inter)nationaal belang
   Introdans Ensemble voor de Jeugd is uniek in Nederland en van groot
   nationaal en internationaal belang. Het aanbod voor volwassenen
   van Introdans overlapt voor een deel het repertoire van andere dans-
   gezelschappen, maar is laagdrempeliger en Introdans bereikt er ook
   een groot landelijk publiek mee.
       Internationaal is het aanbod van Introdans voor volwassenen niet
                                                                            Introdans
   bijzonder onderscheidend, maar de instelling heeft wel een positie in
   het internationale circuit weten te veroveren.
Talentontwikkeling
  Introdans biedt veel ruimte voor dansers op het gebied van talent-
  ontwikkeling. Het werkt hierbij goed samen met de dansacademies en
  geeft jonge talenten veel kansen en aansluiting op de beroepspraktijk.
  In de programma’s van Introdans is een structurele plek voor het
  werk van jonge choreografen ingeruimd. De raad is van mening dat
  deze jonge talenten zodoende goede mogelijkheden krijgen om zich
  artistiek te ontwikkelen en ervaring op te doen in de grote zaal.
                                                                            120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Dans Theater
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 5.920.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Nederlands Dans Theater (NDT) maakt dansproducties voor                    € 5.920.000
   Den Haag, de rest van Nederland en het internationale speelveld.           gevraagd
   De missie van de instelling luidt: “Vanuit de solide basis die in een      subsidiebedrag
   halve eeuw is gelegd blijft het NDT vanuit hoogwaardige artisti-           De aanvraag is
   citeit creatieve risico’s nemen om de dans als kunstvorm te blijven        gebaseerd op
   voeden en vernieuwen. De dialoog met de buitenwereld is altijd             artikel 3.12 van
                                                                              de Regeling op
   de legitimatie voor het bestaan van het NDT.”                              het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies                                                                                   Dans
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Dans
   Theater een subsidiebedrag toe te kennen van € 5.920.000.
De raad is van mening dat het NDT dansproducties van topkwaliteit
ontwikkelt die een grote internationale uitstraling hebben. Hij vindt wel
dat in het plan te weinig de artistieke koers is uitgezet die de nieuwe ar-
tistiek directeur wil varen. De raad hoopt daarnaast op meer innovatieve
impulsen. De raad waardeert de sterkere nadruk op talentontwikkeling
en een sterkere profilering van NDT2.
Het NDT heeft een groot en trouw publiek, maar de raad is van mening
dat de instelling in Nederland te weinig buiten de standplaats optreedt.
Het NDT heeft op het gebied van het ondernemerschap een solide aan-
vraag ingediend. Wat sponsor- en fondsenwerving betreft is het wel erg
                                                                                                 Nederlands Dans Theater
ambitieus.
                                                                                                 121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Het NDT brengt moderne dans van excellent niveau; het heeft een
  tableau met dansers van wereldklasse en beschikt over het repertoire
  van de beste choreografen die in Nederland werken en hebben ge-
                                                                              Podiumkunsten
  werkt. Een aantal choreografen van internationale allure is vast aan
  het NDT verbonden.
      De afgelopen jaren bevond het gezelschap zich intern in onrustig
  vaarwater: de vorige artistiek directeur heeft het gezelschap slechts
  een paar jaar geleid en is met ingang van 2012 opgevolgd door een
  huischoreograaf die al enige tijd een vaste waarde van het gezel-
  schap is.
      De raad is van mening dat in het activiteitenplan te weinig wordt
  gereflecteerd op deze geschiedenis, noch op de wijze waarop voor de
  komende jaren de artistieke koers is uitgezet. In dat opzicht ontbeert      Dans
  het plan visie; er wordt onvoldoende uitgewerkt wat het gezelschap
  artistiek gezien in petto heeft. De raad hoopt en verwacht niettemin
  dat de instelling nu uit een artistieke impasse is geraakt en een stabie-
  lere periode ingaat, waardoor de programmering de komende jaren
  ook meer innovatieve impulsen krijgt.
      De raad is positief over een sterkere profilering van NDT2, waar-
  door talentontwikkeling van dansers en choreografen meer parallel
  gaat lopen en de uitstraling voor een jong publiek groter wordt. Ook
  de intensieve samenwerking met Korzo is van grote waarde voor de
  ontwikkeling van jong talent. Omdat NDT2 ook in de vlakkevloer-
  theaters zal spelen, vreest de raad in dat segment een verdringing van
  gezelschappen die door het Fonds Podiumkunsten worden gesubsi-
  dieerd. Dit is niet gewenst.
Publieksbereik
                                                                              Nederlands Dans Theater
  Het NDT bereikt een groot publiek en de gemiddelde zaalbezetting
  is hoog. Het publiek is trouw en de instelling heeft goed in beeld wat
  de samenstelling ervan is. De aangekondigde locatieprojecten kun-
  nen de banden met het publiek in de stad verder aanhalen.
      Het nationale bereik buiten de eigen standplaats zal de komende
  periode nauwelijks stijgen; omdat NDT2 ook in de vlakkevloer-
  theaters gaat optreden, zal de landelijke afzet van NDT1 dus dalen.
  De raad is van mening dat een nationaal gezelschap van deze statuur
  een grote verantwoordelijkheid heeft voor het landelijke dansbestel
  en dat het NDT meer buiten de eigen standplaats – en juist op de
  grote podia met zijn eerste gezelschap – moet optreden.
      De raad juicht het toe dat de instelling voor de komende periode
  een groter nationaal en internationaal publiek kan bereiken door
  live-uitzendingen in bioscopen.
Cultureel ondernemerschap
                                                                              122
  Het NDT heeft een solide financiële basis: teruglopende subsidies
  worden opgevangen, er wordt een gematigd loonbeleid gevoerd en er
  worden buffers aangelegd voor onvoorziene omstandigheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>   De instelling formuleert ook ambities op het gebied van sponsor-
   en fondsenwerving. Hiervoor gaat de instelling samenwerken met de
   zogenoemde ‘artistieke zustersteden’. De raad vraagt zich af of de
                                                                             Deel 3
   begrote sponsorbedragen realistisch zijn, omdat een gedegen aanpak
   ontbreekt.
       Het marketingbeleid van de instelling is gebaseerd op een gede-
                                                                             Podiumkunsten
   gen publieksanalyse en de publieksinkomsten geven een realistische
   inschatting van de kansen en mogelijkheden.
       De instelling kondigt ook aan dat zij internationale topgezelschap-
   pen in Den Haag gaat laten optreden. De raad is van mening dat
   dergelijke activiteiten niet gefinancierd moeten worden met rijkssub-
   sidie.
Educatie
  Het NDT beschouwt educatie als een essentiële pijler van zijn activi-
  teiten. De raad is echter van mening dat het bereik ervan, gelet op        Dans
  de positie van de instelling in het dansbestel, de afgelopen jaren nog
  te klein was. Daarom heeft hij hoge verwachtingen van de voorne-
  mens die de instelling aankondigt. Met name het programma ‘Move
  in’, dat zich toespitst op de leerlingen in het primair onderwijs, is
  veelbelovend. De raad ondersteunt de plannen ook community art
  activiteiten te ontwikkelen.
(Inter)nationaal belang
   Het NDT is vanwege de kwaliteit van de dansers en het erfgoed van
   de instelling nationaal en internationaal een gezelschap van grote
   allure. De afgelopen jaren heeft het ook veel in het buitenland opge-
   treden. Het NDT beschikt over een internationaal netwerk dat zich
   volgens de instelling zelf op vele vlakken zal uitbetalen.
       De raad vindt dat het NDT zijn internationale positie moet be-
   houden en vergroten. Dit hangt ook af van de keuze voor choreogra-
                                                                             Nederlands Dans Theater
   fen en de artistieke visie op repertoire die de nieuwe artistiek leider
   moet ontwikkelen.
Talentontwikkeling
  Op het gebied van talentontwikkeling heeft het gezelschap met
  NDT2 een goede kweekvijver gecreëerd. Het werkt samen met het
  Koninklijk Conservatorium en heeft een aantal programma’s opgezet
  om dansers te scouten en zich te laten ontplooien.
      Voor de komende periode zet het NDT zwaar in op talentontwik-
  keling door twintig procent van het subsidiebedrag van de gemeente
  Den Haag hieraan te besteden. De instelling zal nauwer samenwerken
  met Korzo en noemt een aantal programma’s die de ontwikkeling van
  choreografen moet ondersteunen. Ook een sterkere nadruk op talent-
  ontwikkeling in NDT2 biedt een positieve impuls aan dit beleid. De
  plannen geven echter nog geen garantie dat er uiteindelijk een goede
  doorstroom van jong choreografisch talent naar de beroepspraktijk
                                                                             123
  zal zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>   Noord Nederlandse Dans
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Noord Nederlandse Dans maakt hedendaagse dansvoorstellingen               € 1.500.000
   voor Groningen en de rest van Nederland. Het gezelschap heeft             gevraagd
   als missie zichzelf voortdurend uit te dagen en zodoende de com-          subsidiebedrag
   municatie en interactie met het publiek spannend en levendig              De aanvraag is
   te houden.                                                                gebaseerd op
                                                                             artikel 3.12 van
                                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
Subsidieadvies                                                               cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Noord Nederlandse Dans                              Dans
   geen subsidie toe te kennen. Noord Nederlandse Dans heeft niet
   voldaan aan de eigen inkomstennorm.
De raad is van mening dat de plannen van Noord Nederlandse Dans
weinig bevlogenheid tonen en onvoldoende zijn uitgewerkt. De artistieke
kwaliteit van het gezelschap is voldoende, maar is slechts in beperkte
mate onderscheidend ten opzichte van de rest van de danssector. Het
lukt de instelling niet een substantieel aantal toeschouwers te bereiken
en het is de vraag of het publieksbereik op basis van de plannen flink zal
toenemen. De instelling heeft een geïsoleerde positie in de standplaats.
De financiële plannen van de instelling zijn wankel, gelet op de onder-
bouwing van de voornemens die moeten zorgen voor meer publieks- en
private inkomsten.
    Op het gebied van educatie en talentontwikkeling levert Noord
Nederlandse Dans degelijk beleid en een adequaat historisch resultaat,
                                                                                                Noord Nederlandse Dans
maar deze activiteiten zijn slechts aanvullend op de kerntaken van de
instelling.
Naast Noord Nederlandse Dans hebben vier andere dansinstellingen een
aanvraag ingediend voor subsidie op basis van artikel 3.12, lid 2 onder d.
De raad adviseert niet Noord Nederlandse Dans, maar een andere instel-
ling op te nemen in de basisinfrastructuur. Voor een toelichting op de
onderlinge afwegingen verwijst de raad naar de inleiding.
                                                                                                124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Noord Nederlandse Dans heeft de afgelopen periode een nieuwe
  artistiek directeur gekregen. In een tussentijds advies uit 2009 heeft
  de raad zijn vertrouwen uitgesproken in de koers die deze met het
                                                                              Podiumkunsten
  gezelschap wilde uitzetten. De artistiek directeur heeft zijn eigen stijl
  de afgelopen jaren verder ontwikkeld in een aantal voorstellingen met
  verrassende samenwerkingsverbanden, maar van wisselende kwaliteit.
  Het gezelschap heeft daarnaast een aantal interessante choreografen
  om zich heen verzameld en beschikt over een virtuoos danserstableau.
      Het activiteitenplan voor de komende jaren toont echter weinig
  inspiratie. Het gezelschap maakt een helder programma per seizoen,
  maar de invulling ervan blijft beperkt tot een paar namen van bekende
  choreografen. Hierdoor is het niet duidelijk wat Noord Nederlandse
  Dans de komende jaren gaat toevoegen aan het dansaanbod in de               Dans
  basisinfrastructuur.
Publieksbereik
  Vanwege de wisseling van artistiek directeur heeft het gezelschap
  de afgelopen periode moeite gehad publiek aan zich te binden. De
  instelling onderkent dat ook in haar activiteitenplan. De bezoekers-
  aantallen van Noord Nederlandse Dans zijn, ook in vergelijking met
  andere dansgezelschappen, zeer mager. De instelling speelt weinig
  voorstellingen en heeft een lage bezettingsgraad. De ambities van
  het gezelschap brengen hierin weinig verandering. De instelling heeft
  een geïsoleerde positie in de standplaats en valt buiten het samen-
  werkingsverband dat een aantal belangrijke Groningse instellingen is
  aangegaan. Mede hierdoor kan Noord Nederlandse Dans het publiek
  in de eigen stad en regio moeilijk aan zich binden.
                                                                              Noord Nederlandse Dans
Cultureel ondernemerschap
  Noord Nederlandse Dans had in 2009 en 2010 een positief exploita-
  tieresultaat. De instelling heeft de afgelopen jaren de eigen inkom-
  stennorm niet gehaald. De beoogde groei van de eigen inkomsten is
  slecht onderbouwd, waardoor het de vraag is of deze gewenste stij-
  ging zal worden gerealiseerd. Er is tot nu toe weinig geïnvesteerd in
  het werven van andere inkomsten, waardoor de verwachte sponsor-
  inkomsten niet realistisch zijn. De instelling heeft geen alternatieve
  strategie op papier gezet bij tegenvallende inkomsten. De marketing-
  strategie ontbeert een analyse van de publieksgroepen en een concrete
  uitwerking om het aanbod zijn weg te laten vinden naar het publiek.
Educatie
  De educatieve plannen van Noord Nederlandse Dans zijn goed uit-
  gewerkt.De instelling biedt een breed palet aan activiteiten, dat
  gericht is op een brede groep deelnemers: scholieren in het primair
                                                                              125
  en voortgezet onderwijs en amateurs. Het aantal educatieve activi-
  teiten en het aantal deelnemers zullen volgens de plannen van Noord
  Nederlandse Dans sterk stijgen. Vanwege de inzet van de zogenoem-
  de StudioGroup is educatie sterk verweven met de kernactiviteiten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>   Het is wel de vraag of – en in hoeverre – de educatieve taken moeten
   worden uitgevoerd in het talentontwikkelingstraject, wat de Studio-
   Group primair is.
                                                                          Deel 3
(Inter)nationaal belang
   Het aanbod van Noord Nederlandse Dans is enigszins onderschei-
                                                                          Podiumkunsten
   dend in de Nederlandse danssector en heeft een bescheiden landelijk
   belang. Het toont werk van een aantal choreografen dat door andere
   gezelschappen niet wordt gedanst, maar biedt niet een radicaal
   andere kleur in het Nederlandse danspalet.
      Noord Nederlandse Dans werkt aan een internationaal netwerk
   en heeft de afgelopen jaren op een aantal plaatsen in het buitenland
   opgetreden. De verwachtingen voor de komende jaren zijn ambiti-
   eus, maar op het gebied van de verdienmogelijkheden in het buiten-
   land niet voldoende.
                                                                          Dans
Talentontwikkeling
  Met de oprichting van de StudioGroup is een aparte plek voor talent-
  ontwikkeling binnen het gezelschap gewaarborgd. Het biedt zowel
  jonge dansers als choreografen de mogelijkheid ervaring op te doen.
  Noord Nederlandse Dans heeft voor jonge choreografen een speci-
  fiek traject ontwikkeld, waardoor zij zich verder kunnen bekwamen.
  De raad constateert dat de StudioGroup zichtbare resultaten heeft
  opgeleverd en dat er een goede doorstroming naar de beroepspraktijk
  is. In de plannen op het gebied van talentontwikkeling ontbreekt een
  duidelijke verbinding met het kunstvakonderwijs en partners buiten
  Groningen.
                                                                          Noord Nederlandse Dans
                                                                          126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>   Opera en Ballet
   Amsterdam 16           [   ]
                                                                                                    Deel 3
   (Het Nationale Ballet)                                                    € 6.330.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                   Podiumkunsten
   De missie van de instelling luidt: “Als topinstituut met een voorbeeld-   € 6.330.000
   functie houdt Opera en Ballet Amsterdam de tradities van ballet en        gevraagd
   opera levend en inspirerend voor publiek uit alle windstreken. Opera      subsidiebedrag
   en Ballet Amsterdam vervult met verve de rol van internationaal           De aanvraag is
   ambassadeur van de Nederlandse kunst en cultuur. Het is zijn missie       gebaseerd op
   om als creatief, lerend en ondernemend bedrijf een breed opera- en        artikel 3.12 van
                                                                             de Regeling op
   balletrepertoire op het hoogste niveau te ontwikkelen en uit te voeren    het specifiek
   en om het draagvlak ervoor te verbreden.”                                 cultuurbeleid.
                                                                                                   Dans
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert een subsidiebedrag toe te kennen
   van € 6.330.000.
HNB is een van de vlaggenschepen van de Nederlandse danssector en
maakt balletproducties van hoog niveau. Het tableau kan zich meten met
de internationale top. De instelling gaat de komende periode een aantal
interessante samenwerkingsverbanden aan. De raad is van mening dat de
instelling meer buiten de eigen standplaats zou moeten optreden. De
instelling positioneert zich goed in de sector en heeft goed zicht op zijn
publieksgroepen. Volgens de raad moet HNB – zeker gelet op haar
positie in de sector – een breder publiek bereiken.
    In het plan mist de raad concrete strategieën waarmee het publiek
kan worden verjongd. De financiële ambities worden niet goed onder-
                                                                                                   Opera en Ballet Amsterdam (Het Nationale Ballet)
bouwd en zijn weinig solide.
                                                                               16
                                                                             Opera en Ballet
                                                                             Amsterdam is de
                                                                             werknaam voor
                                                                             de fusie tussen
                                                                             De Nederlandse
                                                                             Opera, Het Natio-
                                                                             nale Ballet en
                                                                             Het Muziektheater
                                                                             Amsterdam.
                                                                             Omdat hier het
                                                                             advies wordt
                                                                             beschreven voor        127
                                                                             het balletgedeelte,
                                                                             zal gebruik worden
                                                                             gemaakt van de
                                                                             naam van Het
                                                                             Nationale Ballet
                                                                             (HNB).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  HNB toont de danskunst op het hoogste niveau. Het repertoire van
  het gezelschap kent een evenwichtige combinatie van klassieke en
  neoklassieke balletten en modern werk van vaste en gastchoreografen.
                                                                            Podiumkunsten
   De instelling geeft de klassieke balletten nieuwe glans door ze in
  nieuwe versies op te voeren; de voormalige en huidige huischoreo-
  grafen zijn nog altijd boegbeelden van HNB en de Nederlandse
  dans en hun werk heeft terecht een vaste plek in het repertoire. De
  choreografen die HNB daarnaast aantrekt voor (nieuw) werk geven
  het gezelschap nieuwe impulsen, zodat de instelling levendig en
  eigentijds blijft.
      De artistieke plannen voor de komende periode worden niet
  uitgebreid toegelicht, maar de namen van de aangekondigde choreo-
  grafen geven vertrouwen in de artistieke koers. Daarnaast gaat HNB        Dans
  de komende jaren interessante samenwerkingen aan met een aantal
  Amsterdamse instellingen. De raad hoopt dat zulke coproducties op
  artistiek gebied verrijkend zullen zijn voor alle partners.
      Het tableau is van internationale statuur en stuwt de kwaliteit van
  de programma’s extra op. De raad vindt de omvang van het tableau
  groot en is van mening dat (tijdelijke) overcapaciteit beter kan wor-
  den benut. Volgens hem is het mogelijk dezelfde taken uit te voeren
  met een kleiner tableau en – indien nodig – gebruik te maken van
  freelancers. Bij een gelijkblijvende omvang van het tableau zou het
  beter benut moeten worden.
      De raad heeft zorgen over de toekomst van de muzikale begelei-
  ding van de programma’s van HNB. De wijze waarop de begeleiding
  van dansgezelschappen volgens de subsidieregeling is ingericht, biedt
  onvoldoende waarborgen om de kwaliteit ervan in de toekomst te
  garanderen.
                                                                            Opera en Ballet Amsterdam (Het Nationale Ballet)
Publieksbereik
  HNB heeft een groot publieksbereik dat zich met name in de stand-
  plaats concentreert. Ook in de komende periode heeft de instelling
  weinig ambities om in de rest van het land op te treden. De raad is
  van mening dat het gezelschap in dit opzicht de lat hoger mag leggen.
  Er is veel repertoire dat zich er goed voor leent om met name op de
  grotere podia in Nederland te worden gedanst. De zogenoemde resi-
  denties die de instelling organiseert, waarbij zij een paar dagen een
  breed programma in verschillende steden in een regio toont, vindt de
  raad een uitstekend initiatief. Dit moet vaker worden gedaan.
      De verbintenis met Pathé Nederland, die balletvoorstellingen live
  in bioscopen uitzendt, is een goede manier om het publieksbereik te
  vergroten.
Cultureel ondernemerschap
                                                                             128
  HNB heeft ambities op het gebied van de eigen inkomsten. De forse
  stijging daarvan vindt de raad niet goed onderbouwd. Daarnaast
  heeft de instelling geen strategie bij tegenvallende inkomsten. HNB
  positioneert zich goed in de Nederlandse podiumkunstensector en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>   speelt door middel van zijn naam, faam en zichtbaarheid een voor-
   trekkersrol. De instelling heeft in het kader van haar marketingbeleid
   goed zicht op de samenstelling van het publiek en de klanttevreden-
                                                                            Deel 3
   heid. Zij constateert dat 80% van het publiek 40 jaar of ouder is. De
   raad onderschrijft de ambitie jonger publiek binnen te halen, maar
   concrete strategieën waarmee HNB dit de komende periode wil be-
                                                                            Podiumkunsten
   werkstelligen, ontbreken.
      De raad constateert dat de plannen van Opera en Ballet
   Amsterdam nog weinig blijk geven van synergie op bedrijfsmatig
   niveau tussen de drie fuserende instellingen. De raad verwacht dat
   deze fusie wel enige efficiëntie tot gevolg moet kunnen hebben.
Educatie
  Het educatiebeleid krijgt, gelet op het aantal personeelsleden en de
  toename ervan, de komende jaren veel nadruk bij HNB. De instelling
  beschikt ook over een groot aantal diverse samenwerkingspartners.         Dans
  Het bereik van de educatieve activiteiten is in dit licht bezien echter
  te beperkt. De doelmatigheid van het educatiebeleid is daardoor
  laag en er ontbreekt een duidelijke visie. Omdat HNB de educatieve
  activiteiten wel op een goede manier evalueert, zou dit wat de raad
  betreft tot een beter gefundeerd en effectiever educatiebeleid moeten
  leiden.
(Inter)nationaal belang
   HNB is een van de topinstellingen in de Nederlandse danssector.
   Gelet op het specifieke balletrepertoire brengt het een uniek aanbod
   in Nederland en doet dat op een zeer hoog niveau.
      Internationaal heeft de instelling een positie die veel minder
   onderscheidend is. De raad erkent de internationale kwaliteit van het
   gezelschap, maar constateert ook dat het geen vaste waarde is op de
   buitenlandse podia. Internationale tournees vinden niet op struc-
                                                                            Opera en Ballet Amsterdam (Het Nationale Ballet)
   turele basis plaats. Het beperkte aantal optredens in het buitenland
   getuigt in de ogen van de raad ook van realisme.
Talentontwikkeling
  HNB heeft een goede samenwerking met de Nationale Balletacade-
  mie en zorgt voor een degelijk traject bij de ontwikkeling van dansers,
  beginnend bij jonge kinderen.
      De raad is van mening dat de oprichting van de juniorgroep HNB
  Nxt een goed initiatief is om jonge dansers ervaring op te laten doen.
  Hij vindt het echter zorgelijk dat HNB Nxt afhankelijk is van externe
  financiers. Talentontwikkeling is een kerntaak van de instelling en
  de kosten ervan horen ook als zodanig in de begroting van de instel-
  ling opgenomen te zijn. De producties van HNB Nxt spelen ook
  buiten de standplaats, wat een positief effect heeft op het spreidings-
  beleid van de instelling. De raad waardeert dat HNB samen met
  het ICK en Dansmakers Amsterdam workshops gaat ontwikkelen.
                                                                            129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>   Scapino
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 1.500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Podiumkunsten
   Scapino Ballet Rotterdam maakt dansproducties voor de stad Rot-          € 1.500.000
   terdam en de rest van het land. De instelling heeft de missie hier-      gevraagd
   mee - receptief en actief - brede lagen van de bevolking deelgenoot      subsidiebedrag
   te maken van de ontwikkeling en beleving van de dans; zo kan het         De aanvraag is
   gezelschap bijdragen aan het reflectieve vermogen op alle aspecten       gebaseerd op
   van het menselijk leven, de sociale cohesie tussen de generaties en de   artikel 3.12 van
                                                                            de Regeling op
   bevordering van een levendig cultureel klimaat.                          het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies                                                                                 Dans
   De Raad voor Cultuur adviseert Scapino Ballet Rotterdam een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 1.500.000, onder onderstaande
   voorwaarden.
De raad beschouwt Scapino als een dansgezelschap dat een lange geschie-
denis heeft en dansproducties uitbrengt die appelleren aan de smaak van
een breed publiek. De instelling heeft een uitstekend danserstableau.
De instelling is goed geworteld in de Rotterdamse sector, voert een goed
educatiebeleid en biedt goede programma’s op het gebied van talent-
ontwikkeling.
    De raad is wel van mening dat Scapino zich in artistiek opzicht niet
genoeg ontwikkelt en zich te weinig openstelt voor nieuwe artistieke
impulsen. De raad is van mening dat de voorgenomen grote bezuiniging
op het danserstableau onverantwoord is. De instelling is in hoge mate
                                                                                               Scapino
subsidieafhankelijk en profileert zich niet als een ondernemende organi-
satie. De instelling heeft weinig ambities om sponsors en private mid-
delen te werven.
    De raad adviseert daarom dat de instelling een nieuw activiteitenplan
moet schrijven. Hierin moet het artistieke beleid tot in de kern van de
instelling aantoonbaar meer innovatieve impulsen krijgen en meer ruimte
bieden aan artistieke inbreng van buiten het gezelschap. Daarnaast moet
de instelling minder subsidieafhankelijk worden en meer private gelden
en sponsors aantrekken. In de nieuwe begroting moet het danserstableau
zo veel mogelijk worden gespaard.
De raad adviseert het subsidiebedrag voor twee jaar toe te kennen, waar-
na opnieuw kan worden beoordeeld in hoeverre de instelling haar artis-
tiek beleid heeft verbeterd en resultaten heeft geboekt op het gebied van
ondernemerschap, het terugbrengen van de overhead, het verbeteren van
het management en de algehele verlaging van de beheerkosten.
                                                                                               130
    Naast Scapino hebben vier andere dansinstellingen een aanvraag
ingediend voor subsidie op basis van artikel 3.12, lid 2 onder d.
    De raad adviseert Scapino op te nemen in de basisinfrastructuur.
Voor de toelichting op de onderlinge afweging verwijst de raad naar de
inleiding.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Scapino maakt dansproducties die appelleren aan de smaak van een
  groot publiek. De raad heeft waardering voor de successen die de in-
  stelling hiermee behaalt. De instelling maakt eigen keuzen in thema-
                                                                           Podiumkunsten
  tiek en muziek en neemt ook vanwege haar lange traditie een eigen
  positie in het dansbestel in.
      De raad is echter kritisch over de artistieke koers van het gezel-
  schap en is van mening dat er te weinig artistieke innovatie plaats-
  vindt; dat geldt met name voor het werk van de artistiek directeur.
  Het werk van de andere huischoreograaf heeft een krachtig eigen
  idioom dat een goede aanvulling biedt op de rest van het repertoire.
  De raad constateert dat Scapino het werk nieuwe artistieke impulsen
  wil geven door aansluiting te zoeken bij andere genres, zoals urban
  dance. Dit beleid, dat het gezelschap de afgelopen periode al had        Dans
  aangekondigd, heeft tot nu echter nog niet tot voldoende resultaten
  geleid. De raad is van mening dat de instelling meer ruimte moet
  bieden aan de artistieke inbreng van buiten het gezelschap; zo
  kan Scapino zich artistiek verder ontwikkelen en meer onderschei-
  dend worden binnen het Nederlandse dansbestel.
      De dansers zijn van hoog niveau en hebben een grote zeggings-
  kracht. De raad maakt zich dan ook ernstige zorgen over de keuze
  van het gezelschap om het tableau terug te brengen van twintig naar
  twaalf ervaren dansers en verder gebruik te maken van stagiaires.
  Hij realiseert zich dat bezuinigen tot ingrijpende keuzen moeten lei-
  den, maar vreest dat op basis van deze plannen de kwaliteit van de
  voorstellingen te zeer zal lijden.
Publieksbereik
  Scapino spreekt een breed publiek aan. Het heeft ook in de stand-
                                                                           Scapino
  plaats Rotterdam een trouwe bezoekersschare. De instelling voert een
  goed reprisebeleid, waardoor succesvolle producties opnieuw een
  groot publiek kunnen bereiken. De raad merkt wel op dat de bezet-
  tingsgraad de afgelopen jaren niet voldoende was en vindt daarom
  dat de instelling op dat vlak zijn ambities voor de toekomst moet
  waarmaken.
Cultureel ondernemerschap
  Scapino heeft volgens de raad nog te weinig de omslag gemaakt om
  cultureel ondernemend te zijn; de instelling is nog te veel afhanke-
  lijk van subsidie en het eigen inkomstenpercentage is laag. De raad
  vraagt zich af of de instelling de komende tijd zoveel extra publieks-
  inkomsten kan verwerven als zij heeft begroot. Tegelijkertijd is de
  instelling weinig ambitieus op het gebied van sponsorwerving en an-
  dere bijdragen uit private middelen. Er spreekt te weinig noodzaak
  tot cultureel ondernemerschap uit de plannen.
                                                                           131
      De plannen van de instelling zijn vanwege teruglopende subsidies
  sterk gericht op bezuinigingen. De raad is van mening dat de in-
  stelling hierin verkeerde keuzen maakt. Volgens de plannen gaan de
  besparingen te veel ten koste van de activiteiten (zoals het dansers-
  tableau) en te weinig van (met name) de personele beheerslasten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>   Het marketingbeleid van de instelling is redelijk goed uitgewerkt.
   Hoewel de marketinginstrumenten vrij traditioneel zijn, heeft de in-
   stelling een ervaren team waardoor zij goed zichtbaar is en het beleid
                                                                              Deel 3
   in de praktijk zijn vruchten afwerpt.
Educatie
                                                                              Podiumkunsten
  Het educatiebeleid van Scapino sluit goed aan op de voorstellingen.
  Het past binnen de kerndoelen van het CKV en bereikt een grote
  groep kinderen in het voortgezet onderwijs. De instelling werkt hier-
  bij samen met een aantal betrouwbare partners, zoals het SKVR en
  grote Rotterdamse cultuurinstellingen. De raad juicht het ook toe
  dat Scapino zich met de Scapino Academy Talent Class inzet voor
  talentvolle leerlingen en hierbij ook partners in het hele land heeft.
(Inter)nationaal belang
   Scapino is vanwege zijn lange geschiedenis, sterke merknaam en grote       Dans
   landelijke bereik onderscheidend in de danssector. De instelling vol-
   doet duidelijk aan de behoefte van het Nederlandse danspubliek. De
   instelling heeft de ambitie om de internationale positie te verstevigen.
   De raad is echter van mening dat hieraan, gelet op de grote investe-
   ringen en de verwachte resultaten, geen prioriteit moet worden
   gegeven.
Talentontwikkeling
  Scapino biedt heldere, op maat gesneden trajecten voor talentontwik-
  keling. De artistiek leider heeft de capaciteiten om de talenten goed
  te begeleiden. Het jaarlijkse Twools is een vruchtbaar en succesvol
  programma om jong talent ervaring op te laten doen. De instelling
  biedt ook een goede bijdrage aan talentontwikkeling door de samen-
  werking met Codarts voor de nieuwe Master Choreografie.
                                                                              Scapino
                                                                              132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>   Inleiding Opera
                                                                            Deel 3
                                                                            Podiumkunsten
De subsidieregeling kent drie plaatsen voor operagezelschappen. Er
zijn vier aanvragen ingediend waarvan twee in de regio Oost. Over drie
subsidieaanvragen is positief geadviseerd.
Integrale afweging operavoorziening regio Oost
   Er zijn twee aanvragen voor de functie operavoorziening met stand-
   plaats in de regio Oost, namelijk de Nationale Reisopera en Aurora
   Muziek en Opera. Beide gezelschappen zijn gevestigd in Enschede.
   Beide instellingen voldoen aan de vereisten om voor subsidie in aan-
                                                                            Inleiding
   merking te komen. Er is echter maar een plek beschikbaar volgens
   de regeling.
   De aanvraag van Opera Aurora maakt een geïnspireerde en frisse in-
   druk. De instelling heeft echter nog geen ervaring met het produce-
   ren van opera’s op een schaal en met de professionaliteit die van een
   reizende operavoorziening mag worden verwacht. Opera Aurora zet
   erg hoog in op publieksbereik en eigen inkomsten, terwijl het gezel-
   schap zich in deze vorm en met deze programmering eerst nog moet
   neerzetten. De raad betwijfelt of de instelling binnen deze subsidie-
   periode de gestelde doelen kan realiseren.
   De Nationale Reisopera (NRO) heeft in de afgelopen jaren kwali-
   tatief goede producties gebracht op de verschillende Nederlandse
   podia.De NRO heeft de substantiële subsidiekorting verwerkt in een
   aanvraag met elan die tegelijkertijd voortbouwt op de jarenlang op-
   gebouwde expertise. Door de beoogde programmering en de organi-          Opera
   satorische en financiële ervaring bij de NRO heeft de raad het ver-
   trouwen dat de instelling de ambities binnen deze subsidieperiode kan
   waarmaken. De raad adviseert om die reden de subsidie toe te ken-
   nen aan de Nationale Reisopera.
   De raad vindt het zorgwekkend dat het twee afzonderlijke aanvra-
   gen voor een operavoorziening heeft ontvangen van samenwerkende
   instellingen uit dezelfde gemeente, die bovendien veronderstellen
   elkaars kennis en expertise te benutten. Een goed functionerende
   samenwerking in alle lagen van de organisatie is van groot belang om
   de artistieke en zakelijke doelstellingen te kunnen realiseren. Het is
   volgens de raad noodzakelijk dat de instellingen elkaar in de komen-
   de periode versterken, zoals dit in het verleden ook is gebeurd.
                                                                            135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleiding Opera 136</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleiding Opera 137</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>   Aurora
   Muziek en Opera                                                                              Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   De missie van de instelling luidt: “Opera Aurora is een in Oost-          € 3.500.000
   Nederland verankerd operaproductiehuis dat tot doel heeft spraak-         gevraagd
   makende opera’s in heel Nederland op de planken te brengen. Zij           subsidiebedrag
   brengt verrassende combinaties van opera en andere kunstdisciplines       De aanvraag is
   en een complementaire, kleinschaligere programmering.                     gebaseerd op
   Opera Aurora wil nieuwe glans geven aan vergeten juweeltjes en be-        artikel 3.19 van
                                                                             de Regeling op
   kend repertoire in een oorspronkelijke uitvoering. Ze stelt daarbij het   het specifiek
   verhaal van opera in de maatschappij en de rol van het publiek cen-       cultuurbeleid.
   traal. Dit alles om opera nieuw elan te geven.”
                                                                                                Opera
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Aurora Muziek en Opera
   geen subsidie toe te kennen.
Onder de naam Opera Aurora bundelen het Nederlands Symfonieorkest
en Combattimento Consort Amsterdam de expertise om te komen tot
een nieuwe reizende operavoorziening.
   De aanvraag maakt een geïnspireerde indruk, maar de beide partners
hebben nog geen ervaring met het produceren van operaproducties van
de schaal en professionaliteit die van de reizende operavoorziening ver-
wacht mag worden. Opera Aurora zet hoog in op publieksbereik en eigen
inkomsten, terwijl het gezelschap zich in deze vorm eerst nog moet
neerzetten.
                                                                                                Aurora Muziek en Opera
De raad betwijfelt of de instelling binnen deze subsidieplanperiode de
gestelde doelen kan realiseren en adviseert daarom geen subsidie toe te
kennen.
                                                                                                139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Onder de naam Opera Aurora bundelen het Nederlands Symfonie-
  orkest en Combattimento Consort Amsterdam de expertise om te
  komen tot een nieuwe reizende operavoorziening. Opera Aurora is,
                                                                            Podiumkunsten
  in deze vorm, nieuw in Nederland. Opera Aurora wil complementair
  zijn aan DNO, zowel wat betreft schaal als wat betreft artistieke op-
  vatting. Het wil artistiek interessante, hoogwaardige opera brengen,
  die de grenzen van de mogelijkheden van het genre verkent en een
  groot publiek aan zich weet te binden. Het gezelschap borduurt hier-
  mee sterk voort op de traditie van Combattimento Consort
  Amsterdam.
      De aanvraag maakt een geïnspireerde indruk, maar de partners
  hebben nog geen ervaring met het produceren van operaproducties
  van de schaal en professionaliteit die van de reizende operavoorzie-      Opera
  ning verwacht mag worden. De raad heeft onvoldoende vertrouwen
  dat Opera Aurora op korte termijn in staat is om in de komende pe-
  riode opera volgens de gestelde doelstellingen te kunnen realiseren.
Publieksbereik
  De ambities op het gebied van publieksbereik zijn relatief groot en
  overstijgen de recente prestaties op dit gebied van de beide huidige
  reizende operavoorzieningen tezamen. Als nieuwe operavoorziening
  zal de instelling nog naam moeten maken om het publiek aan zich
  te binden. Een strategie op dit gebied ontbreekt in de aanvraag. Het
  plan bevat wel een aantal interessante programmatische accenten,
  maar de raad acht de beoogde publieksgroei binnen de subsidieperi-
  ode niet realistisch.
Cultureel ondernemerschap
                                                                            Aurora Muziek en Opera
  De instelling geeft aan mee te liften op het businessmodel van het
  Nederlands Symfonieorkest. Het orkest heeft in de afgelopen jaren
  geïnvesteerd in een innovatief businessmodel, waarin het minder
  afhankelijk wordt van subsidie. De raad acht deze insteek in beginsel
  positief. Er wordt echter niet onderbouwd in hoeverre het business-
  model van het meer regionale en op symfonische en klassieke muziek
  geënte Symfonieorkest, van toepassing kan zijn op een nationaal
  opererende reizende operavoorziening.
      De verhouding recette versus uitkoop sluit naar de mening van de
  raad goed aan bij de verwachte praktijk in de theaters in de komende
  jaren. Aurora Opera volgt het orkest door de ‘gouden regel’ te han-
  teren dat de vaste kosten worden gedekt door vaste inkomsten uit
  subsidie en recettes. Dit uitgangspunt maakt in principe het verdien-
  model flexibel, echter afgezet tegen het geschatte publieksbereik vindt
  de raad de verwachte publieksinkomsten te hoog. Opera Aurora
  plant voor het eerste seizoen meteen 7 producties. De lasten die hier-
                                                                            140
  mee gepaard gaan bieden weinig ruimte om financiële tegenslagen
  in de opstartfase te incorporeren. De raad vraagt zich af of de instel-
  ling hiermee de eigen ‘gouden regel’ niet overtreedt en acht het
  huidige verdienmodel niet zonder risico’s.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Educatie
  De intenties voor cultuureducatie die in de aanvraag worden uit-
  gesproken zijn goed, net als de beoogde samenwerkingspartners.In
                                                                          Deel 3
  tegenstelling tot het artistieke en ondernemingsgedeelte, zijn de
  plannen voor educatie zeer summier uitgewerkt en beschreven. Het
  gezelschap leunt tegelijkertijd ook zwaar op de partners. Dit strookt
                                                                          Podiumkunsten
  niet met het grote belang dat Opera Aurora in zijn plan aan educatie
  zegt te hechten.
     De raad heeft de indruk dat educatie, ondanks dat het een van
  de belangrijkste pijlers onder het businessmodel is, nog geen hoge
  prioriteit heeft gehad.
(Inter)nationaal belang
   Internationaal speelt de ervaring van Combattimento Consort
   Amsterdam een grote rol. Daarmee heeft Opera Aurora de potentie
   en het netwerk om internationaal te kunnen opereren. De instelling     Opera
   verwacht geen buitenlandse publieksinkomsten. In hoeverre de
   intenties ook waargemaakt gaan worden blijft hierdoor onduidelijk.
      Opera Aurora ambieert een van de twee reizende operavoorzie-
   ningen te worden in het land. Door de forse reductie van het budget
   binnen het operabestel neemt het verwachte aantal producties af en
   daarmee de verantwoordelijkheid voor de bijdrage van de instellingen
   aan het aanbod toe. Dit zou zeker ook gelden voor Opera Aurora.
   De raad heeft hierboven al aangegeven dat hij twijfelt of Opera
   Aurora op korte termijn deze positie kan waarmaken.
Talentontwikkeling
  Opera Aurora heeft de intentie te starten met een eigen talentontwik-
  kelingsprogramma Start Opera, gericht op zangers in de laatste fase
  van hun opleiding en recentelijk afgestudeerden. Deze plannen wor-
  den verder uitgewerkt met het Kameroperahuis Zwolle. Onduidelijk
                                                                          Aurora Muziek en Opera
  is nog hoe de zangers in het programma begeleid worden en hoe
  het aansluit op de inspanningen van het kunstvakonderwijs, met on-
  der andere Dutch National Opera Academy en de activiteiten van
  De Nederlandse Opera en Opera Zuid op dit gebied.
                                                                          141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>   Nationale Reisopera
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 3.500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Podiumkunsten
   De Nationale Reisopera verzorgt reizend opera-aanbod, verspreid          € 3.500.000
   door het land. De missie van de instelling luidt: “Opera boeit, raakt    gevraagd
   en inspireert. De Nationale Reisopera draagt opera uit als een le-       subsidiebedrag
   vende, actuele en zich steeds vernieuwende kunstvorm. De instelling      De aanvraag is
   wil met openheid, verrassende programmering en ondernemerschap           gebaseerd op
   het beleven van opera met zoveel mogelijk mensen delen.”                 artikel 3.19 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies                                                                                 Opera
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nationale Reisopera een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 3.500.000.
De Nationale Reisopera (NRO) heeft in de afgelopen jaren kwalitatief
goede producties gebracht op de verschillende Nederlandse podia.
De NRO heeft de substantiële subsidiekorting verwerkt in een aanvraag
die elan uitstraalt en tegelijkertijd voortbouwt op de jarenlang opge-
bouwde expertise. De voorgenomen programmering laat een goede mix
zien van bekend repertoire voor een breed publiek en producties met
een innovatiever karakter.
    De raad heeft, door de artistieke programmering en de organisa-
torische en financiële ervaring bij de NRO, het vertrouwen dat dit gezel-
schap in de komende periode het huidige artistieke niveau kan hand-
haven.
                                                                                               Nationale Reisopera
                                                                                               142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  De NRO heeft in de afgelopen jaren kwalitatief goede producties
  gebracht op de verschillende Nederlandse podia. De instelling bindt
  goede (inter)nationale solisten aan zich en werkt regelmatig met
                                                                              Podiumkunsten
  talentvolle Nederlandse regisseurs, ontwerpers en dirigenten. De
  raad heeft respect voor de wijze waarop de NRO een grote subsidie-
  korting heeft verwerkt in een aanvraag die elan uitstraalt. De NRO
  pakt nieuwe uitdagingen op en bouwt tegelijkertijd voort op de
  jarenlang opgebouwde expertise. Het nieuwe artistieke beleid en de
  keuze voor dirigenten en samenwerkingspartners garanderen zowel
  een hoge kwaliteit als vernieuwing. De voorgenomen programmering
  laat een goede mix zien van bekend repertoire voor een breed publiek
  en producties met een innovatiever karakter.
      De raad heeft, door de artistieke programmering en de organisa-         Opera
  torische en financiële ervaring bij de NRO, het vertrouwen dat het
  gezelschap in de komende periode het huidige artistieke niveau kan
  handhaven.
Publieksbereik
  Op het gebied van publieksbereik is de NRO ambitieus: een verdub-
  beling tussen 2013 en 2016. Omdat het aantal producties bij de start
  van de nieuwe subsidieperiode noodgedwongen terugloopt, verwacht
  de NRO wel dat het publieksbereik in eerste instantie zal verminde-
  ren. Uit de aanvraag kan de raad niet opmaken hoe de groei van het
  publieksbereik vervolgens concreet gerealiseerd gaat worden. De in-
  stelling kan weliswaar voortbouwen op de omvang van het bestaande
  publiek, maar zal zich deels weer opnieuw moeten profileren en in de
  markt moeten zetten. De artistieke plannen en de plannen voor par-
  ticipatie vormen een interessante basis voor nieuwe publieksimpulsen
                                                                              Nationale Reisopera
  en een goede worteling in de standplaats.
      De raad vindt de ambities groter dan redelijkerwijs in deze fase
  van de instelling mag worden verwacht, maar heeft er toch ver-
  trouwen in dat het publieksbereik in de komende periode weer zal
  aantrekken.
Cultureel ondernemerschap
  De NRO wacht een grote verandering in de organisatie: van een
  volledig geoutilleerd operahuis naar een operaproductiekern. Hoewel
  veel personele capaciteit verloren gaat, is de verhouding tussen de
  variabele en vaste kosten verbeterd en kan de instelling flexibel opere-
  ren, zowel artistiek als zakelijk. Expertise zal op een andere (flexibele
  of ad hoc) basis betrokken worden bij de instelling. De geplande
  coproducties zijn zowel vanuit artistiek als financieel oogpunt interes-
  sant.
      De publieksinkomsten komen hoofdzakelijk uit uitkoopsommen,
                                                                              143
  terwijl deze behoorlijk onder druk staan. Interessant is het voorstel
  voor een gedifferentieerd prijsbeleid. Dit prijsbeleid, gecombineerd
  met een nader uitgewerkte marketingstrategie, kan goed werken
  in een intensieve samenwerking met de podia. De raad beveelt con-
  crete uitwerking van de beoogde samenwerking aan, omdat dit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>   noodzakelijk is voor het slagen van het verdienmodel. De inkomsten
   uit sponsoring zijn vooralsnog bescheiden, maar gelet op de opbouw-
   fase waarin de NRO zich momenteel bevindt, wel realistisch.
                                                                            Deel 3
       Naar de mening van de raad presenteert de NRO een solide en
   realistisch model. De raad heeft er vertrouwen in dat de instelling de
   plannen kan waarmaken.
                                                                            Podiumkunsten
Educatie
  Meer en betere educatie door samenwerking met partners is een van
  de doelstellingen op dit gebied. Hiervoor sluit de NRO onder meer
  aan bij de ambitie van de gemeente Enschede om een regionale cen-
  trumpositie in te nemen. Het educatieve aanbod wordt gebundeld
  en wordt zowel regionaal als provinciaal aangeboden. De NRO heeft
  een aansprekend educatieplan en weet verbindingen te leggen met
  de kernsteden. Rond iedere co-creatie met Jeugdtheater Sonnevanck
  en het Nederlands Symfonieorkest worden productiegebonden,                Opera
  educatieve projecten gerealiseerd voor het basisonderwijs.
     De raad is positief over de voorgenomen plannen. De raad gaat er
  vanuit dat het niet bij intenties tot samenwerking blijft.
(Inter)nationaal belang
   De NRO is één van de twee landelijke reizende operavoorzieningen.
   Ondanks de forse reductie op het budget van de instelling, heeft
   de raad het vertrouwen dat de NRO zijn rol in de operawereld naar
   behoren kan vervullen.
      Het totale volume aan reizende operaproducties zal in de komen-
   de periode afnemen; de verantwoordelijkheid van de instelling voor
   de bijdrage aan dit aanbod neemt hiermee toe.
      De raad vindt het wenselijk dat de instellingen onderling hun
   aanbod goed afstemmen en gezamenlijk met de podia werken aan het
   vergroten van het publieksbereik voor opera in de kernsteden. Voor
                                                                            Nationale Reisopera
   het engageren van zangers en artistieke teams beschikt de NRO over
   een goed internationaal netwerk: dit heeft meermalen verrassende
   deelname aan producties van de NRO opgeleverd.
Talentontwikkeling
  Talentontwikkeling lijkt meer ruimte te krijgen. De NRO wil jonge
  zangers voor minimaal twee tot maximaal vier jaar aan zich binden.
  Deze zangers moeten het ‘kloppend hart van het gezelschap worden’.
  Jong Talentproducties zijn vaste onderdelen uit de programmering.
  Het talentontwikkelingsprogramma met De Nederlandse Opera
  en Opera Zuid is in deze fase nog te weinig uitgewerkt. De raad mist
  in de aanvraag de wijze waarop de instelling de aansluiting met het
  kunstvakonderwijs vormgeeft. Gelet op de positionering van talent-
  ontwikkeling binnen de instelling gaat de raad uit van een goede
  uitwerking van de intenties uit de aanvraag.
                                                                            144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>   Opera en Ballet Amsterdam
   (De Nederlandse Opera) 17                       [   ]
                                                                                                    Deel 3
                                                                              € 24.040.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                   Podiumkunsten
   De missie van de instelling luidt: “Als topinstituut met een voorbeeld-    € 24.040.000
   functie houdt Opera en Ballet Amsterdam de tradities van ballet en         gevraagd
   opera levend en inspirerend voor publiek uit alle windstreken. Opera       subsidiebedrag
   en Ballet Amsterdam vervult met verve de rol van internationaal            De aanvraag is
   ambassadeur van de Nederlandse kunst en cultuur. Het is zijn missie        gebaseerd op
   om als creatief, lerend en ondernemend bedrijf een breed opera- en         artikel 3.18 van
                                                                              de Regeling op
   balletrepertoire op het hoogste niveau te ontwikkelen en uit te voeren     het specifiek
   en om het draagvlak ervoor te verbreden.”                                  cultuurbeleid.
                                                                                                   Opera
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Opera en Ballet Amsterdam (deel
   opera) een subsidiebedrag toe te kennen van € 24.040.000, op voor-
   waarde dat de aanvraag wordt aangevuld met een uitgewerkt plan
   voor talentontwikeling bij de instelling zelf en voor de coördinatie van
   talentontwikkeling in het land.
De Nederlandse Opera (DNO) behoort tot de top van de wereld met
toonaangevende en vernieuwende producties. De integrale artistieke en
technische aanpak is van eerste klas kwaliteit en het koor is een van de
beste operakoren in de wereld. Er is weliswaar ruimte voor jong talent,
maar de raad vindt het beleid voor talentontwikkeling nog onvoldoende.
   De raad heeft het volste vertrouwen in het artistieke beleid van DNO
en in de voortzetting en handhaving van de bewezen kwaliteit.
                                                                                                   Opera en Ballet Amsterdam (De Nederlandse Opera)
                                                                                17
                                                                              Opera en Ballet
                                                                              Amsterdam is de
                                                                              werknaam voor
                                                                              de fusie tussen
                                                                              De Nederlandse
                                                                              Opera, Het Natio-
                                                                              nale Ballet en Het
                                                                              Muziektheater
                                                                              Amsterdam.
                                                                              Omdat hier het
                                                                              advies wordt
                                                                              beschreven voor       145
                                                                              het operagedeelte,
                                                                              zal gebruik wor-
                                                                              den gemaakt van
                                                                              de naam van
                                                                              De Nederlandse
                                                                              Opera.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  DNO brengt toonaangevende en vernieuwende producties die inter-
  nationaal tot de top behoren. De integrale artistieke en technische
  aanpak is van eerste klas kwaliteit en het koor is een van de betere in
                                                                            Podiumkunsten
  de wereld. DNO mag zich verheugen op de samenwerking met or-
  kesten uit het bestel en weet hiermee duidelijke synergie te creëren.
      Door het stagione systeem wordt de best haalbare kwaliteit bij een
  productie gezocht. Er is hierbij ruimte voor jong talent. De program-
  mering is afgewogen en er wordt uit het hele repertoire geput, vanaf
  de barok tot aan de 21e eeuw. DNO is een operahuis dat permanent
  innoveert en is hiermee een voorbeeld voor internationale opera-
  huizen. De raad deelt het belang dat DNO hecht aan vernieuwing,
  ook in de vorm van opdrachtwerken voor Nederlandse en buiten-
  landse componisten. De raad heeft het volste vertrouwen in het artis-     Opera
  tieke beleid van DNO en in de voortzetting en handhaving van de
  bewezen kwaliteit.
Publieksbereik
  In de afgelopen periode was het publieksbereik van DNO met een
  gemiddelde zaalbezetting van 92% hoog te noemen. Wel constateert
  de instelling een neerwaartse tendens en in het lopende seizoen een
  terugloop in de kaartverkoop. De raad vraagt zich bezorgd af of DNO
  voldoende voorbereid is om deze terugloop op te vangen. De raad
  mist in de aanvraag een plan en strategische visie om het tij te keren.
  De instelling meldt dat ze geregeld publieksonderzoek doet, maar de
  aanvraag geeft slechts een beperkt inzicht in de uitkomsten hiervan.
Cultureel ondernemerschap
  DNO laat een goede balans zien tussen artistieke ambities en finan-
                                                                            Opera en Ballet Amsterdam (De Nederlandse Opera)
  ciële mogelijkheden. De inkomsten uit sponsorwerving zijn relatief
  beperkt, terwijl een stijging ervan juist noodzakelijk is om het am-
  bitieniveau van DNO op hetzelfde peil te houden. De raad mist een
  visie van DNO op de veranderende economische situatie: ook door
  beter te anticiperen op de verminderde subsidiebijdragen zou DNO
  de subsidieafhankelijkheid kunnen verminderen.
      De raad constateert dat de plannen van Opera en Ballet Amster-
  dam nog weinig blijk geven van bedrijfsmatige synergie tussen
  de drie fuserende instellingen. De raad verwacht dat deze fusie wel
  enige efficiëntie tot gevolg moet kunnen hebben.
Educatie
  Voor de educatieve activiteiten werkt DNO samen met Het Muziek-
  theater Amsterdam en Het Nationaal Ballet. De groei van het bereik
  is passend voor een instelling van deze omvang en volgens de raad
  zeker niet bescheiden. De zichtbaarheid van de activiteiten is echter
                                                                             146
  nog beperkt.
      De raad ziet een positieve ontwikkeling in de uitbreiding van de
  educatieve afdeling, maar hoopt in de toekomst op een grotere zicht-
  baarheid van de resultaten. Opera is door de vele facetten bij uitstek
  een onderwerp voor educatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   DNO is een operahuis van wereldniveau. Nationaal en internationaal
   wordt de instelling geroemd om de kwaliteit van het aanbod en heeft
                                                                            Deel 3
   zij een sterke reputatie opgebouwd met artistiek interessante, nieuwe
   producties. Coproducties met de Metropolitan Opera en La Scala
   maken het mogelijk grote nieuwe producties in Nederland te bezoe-
                                                                            Podiumkunsten
   ken.
       De boegbeeldfunctie van DNO naar het Nederlandse publiek bui-
   ten Amsterdam kan volgens de raad worden versterkt. In Amsterdam
   ligt er mogelijk nog een taaldrempel voor buitenlandse bezoekers die
   DNO kan verlagen.
Talentontwikkeling
  Van DNO verwacht de raad een intern opleidingstraject voor jong
  talent, zoals bij internationaal vooraanstaande operahuizen gebruike-
  lijk is. Het wegvallen van postacademische voorzieningen en produc-      Opera
  tiehuizen maken dit onderwerp actueel en urgent.
      Op grond van de regeling dient DNO stelselverantwoordelijkheid
  te nemen op het gebied van talentontwikkeling en zijn coördinerende
  rol in deze. Deze coördinatie is naar de mening van de raad nog on-
  voldoende uitgewerkt en te vrijblijvend ingevuld.
      Gelet op de urgentie hiervan verwacht de raad daarom vóór de
  start van de nieuwe subsidieperiode een uitgewerkt plan van DNO.
  Hierin geeft de instelling concrete invulling aan haar beleid met be-
  trekking tot een opleidingstraject voor jong talent en aan haar coör-
  dinerende functie binnen het operabestel.
                                                                           Opera en Ballet Amsterdam (De Nederlandse Opera)
                                                                            147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>   Opera Zuid
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 1.000.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Opera Zuid verzorgt opera-aanbod. De missie van de instelling              € 1.000.000
   luidt: “Opera Zuid maakt authentiek, verfrissend operatheater van          gevraagd
   hoge kwaliteit en biedt jonge talentvolle operazangers, regisseurs,        subsidiebedrag
   theatermakers, dirigenten en artiesten gelegenheid zich bij een pro-       De aanvraag is
   fessioneel operatheatergezelschap te ontplooien op weg naar de             gebaseerd op
   grote (inter)nationale operapodia. Aldus beoogt Opera Zuid de be-          artikel 3.19 van
                                                                              de Regeling op
   langrijkste schakel te zijn voor jong talent.”                             het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies                                                                                   Opera
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Opera Zuid een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 1.000.000.
Met een verfrissend artistiek profiel maakt Opera Zuid met jong talent
volwaardige operaproducties. De programmering is helder en tegelij-
kertijd fantasierijk, met consequente lijnen wat betreft het ijzeren reper-
toire, een familievoorstelling en een minder bekend repertoire. Opera
Zuid is zich goed bewust van (potentiële) doelgroepen. De instelling
maakt originele keuzes die een breed en ook relatief jong publiek aan-
spreken en weet dit publiek aan zich te binden.
De raad is van mening dat Opera Zuid zich met de programmering en
de keuze voor jong talent onmisbaar heeft gemaakt binnen het opera-
bestel en adviseert het gevraagde subsidiebedrag toe te kennen.
                                                                                                 Opera Zuid
                                                                                                 148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                Deel 3
  Met een verfrissend artistiek profiel maakt Opera Zuid de expliciete
  keuze voor jong talent en brengt hiermee volwaardige operaproduc-
  ties. Met bescheiden middelen weet het gezelschap producties van
                                                                                Podiumkunsten
  goede, constante kwaliteit neer te zetten. De programmering is helder
  en tegelijkertijd fantasierijk, met consequente lijnen binnen het ijze-
  ren repertoire, een familievoorstelling en een minder bekend reper-
  toire. De artistieke leiding is gedreven en betrokken bij het jonge
  operatalent waarmee zij werkt. Dit is merkbaar in de producties: er
  is sprake van Spielfreude. Meer aandacht voor scenografische kwaliteit
  is aan te bevelen.
      De raad is van mening dat Opera Zuid zich met de programme-
  ring en de keuze voor jong talent onmisbaar heeft gemaakt binnen
  het operabestel.                                                              Opera
Publieksbereik
  Opera Zuid is zich goed bewust van (potentiële) doelgroepen. Hij
  maakt originele keuzes die een breed en ook relatief jong publiek aan-
  spreken dat hij aan zich weet te binden. In de aanvraag worden ver-
  schillende marketinginstrumenten benoemd, maar het is onduidelijk
  welke resultaten de instelling er mee verwacht te bereiken. Door de
  afname van het subsidiebudget kan het gezelschap minder producties
  op de planken brengen. Hiermee loopt ook het publieksbereik terug.
      Daarnaast is het met minder series moeilijker om publiek te
  binden. Opera Zuid toont zich echter inventief en zoekt naar samen-
  werkingsmogelijkheden en kleinschalige projecten om voor het pu-
  bliek zichtbaar te blijven. Het publieksbeleid lijkt realistisch en is vol-
  doende ambitieus.
                                                                                Opera Zuid
Cultureel ondernemerschap
  Het gezelschap schetst de afhankelijkheid van de theaters als een
  probleem. De theaters hebben het directe contact met het publiek en
  bepalen het prijsbeleid, passend bij hun publiek. Opera Zuid heeft
  dit directe contact niet. De raad erkent dit probleem, maar verwacht
  van Opera Zuid wel een visie op een mogelijke oplossing voor deze
  wederzijdse afhankelijkheid van podia en gezelschap.
      Daarnaast wordt in het verdienmodel uitgegaan van een vast aan-
  tal speelbeurten per productie en een bijbehorende gemiddelde
  uitkoopsom. Omdat ook de budgetten voor programmering van de
  podia onder druk staan, is het uitgaan van uitkoopsommen naar
  de mening van de raad riskant. Ook op dit punt onderschrijft de raad
  het grote belang van goede samenwerking met de podia.
      Opera Zuid toont zich een goed cultureel ondernemer in de zin
  dat het artistieke doelen en uitdagingen weet te koppelen aan reali-
  stische en financieel gezonde kaders. De zakelijke en artistieke leiding
                                                                                149
  vullen elkaar goed aan. In het recente verleden heeft het gezelschap
  aangetoond met bescheiden middelen een constante kwaliteit te
  bieden. De raad heeft er vertrouwen in dat deze lijn in de komende
  periode wordt voortgezet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Educatie
  De educatieve activiteiten van Opera Zuid blijven dicht bij de kern-
  activiteit en zijn veelal direct gekoppeld aan de producties. Zo vin-
                                                                            Deel 3
  den rondom producties workshops plaats op scholen binnen het
  verzorgingsgebied. Naast activiteiten gericht op kennismaking heeft
  het gezelschap ook een project ontwikkeld voor scholieren uit het
                                                                            Podiumkunsten
  voortgezet onderwijs die zich meer willen verdiepen in opera.
      Dit project, ‘The Opera, Real Life or Fantasy’, wordt ook de
  komende jaren voortgezet. De raad hoopt dat de relatie van Opera
  Zuid met de scholen zich verder ontwikkelt en verdiept.
(Inter)nationaal belang
   Opera Zuid is een van de twee volwaardige, reizende operavoor-
   zieningen van het land en concentreert zich in lijn met de opdracht
   voornamelijk op het zuiden van het land. Het totale volume aan
   reizende producties zal in de komende periode afnemen, de verant-        Opera
   woordelijkheid van de instelling voor de bijdrage aan dit aanbod
   neemt hiermee toe. Binnen het bestel heeft het gezelschap een on-
   misbare positie op het gebied van talentontwikkeling.
       Een operavoorziening opereert bij uitstek in een internationale
   omgeving, de artistieke teams zijn veelal internationaal. De raad acht
   het positief dat er interesse is uit het buitenland voor de producties
   van Opera Zuid en hij juicht het toe wanneer intenties tot samenwer-
   king daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden: toename van co-
   producties met partijen uit het buitenland is ook een verrijking voor
   het aanbod in Nederland en een stimulans voor de deelnemende
   (meestal jonge) zangers.
Talentontwikkeling
  Opera Zuid ís talentontwikkeling: voor veel jonge zangers biedt het
  een springplankfunctie. Opera Zuid heeft wat betreft talentontwik-
                                                                            Opera Zuid
  keling een voorbeeldfunctie binnen de podiumkunsten. Met overtui-
  ging zet het gezelschap zich hiervoor in en realiseert het volwaardige
  producties met jonge zangers. Er wordt samengewerkt met diverse
  kunstvakopleidingen, zowel in muziek als in andere kunstdisciplines.
  De zangers spelen meerdere jaren in producties mee en ontwikkelen
  zich in het operavak door passende rollen en coaching.
      De raad heeft veel waardering voor wat de instelling op dit gebied
  doet. Het gezamenlijke talentontwikkelingsprogramma van DNO en
  Opera Zuid is in deze fase nog te weinig uitgewerkt.
                                                                            150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>   Inleiding Symfonieorkesten
                                                                              Deel 3
                                                                              Podiumkunsten
Voor de categorie Symfonieorkesten zijn veertien aanvragen ingediend,
waaronder vier aanvragen voor symfonieorkest met begeleidingstaak
voor opera en dans. Over zeven aanvragen is positief geadviseerd; over
de overige zeven aanvragen is negatief geadviseerd.
    De aanstaande ingreep in het orkestenbestel is een van de grootste
in zijn geschiedenis. Er verdwijnen arbeidsplaatsen voor tenminste 200
musici, de omvang van drie volledige orkesten. Mede door de opzet in
de regeling, en juist ook door de invulling die de orkesten kiezen in hun
aanvragen, worden de verschillen tussen orkesten groter. Er is sprake
                                                                              Inleiding
van meer verschil in profilering, nieuwe verdienmodellen, taakverbre-
ding en taakversmalling. Slechts voor een beperkt aantal orkesten blijven
taak en budget hetzelfde. In een relatief korte tijd hebben de orkesten
de soms ingrijpende plannen opgesteld. Dat dit nog niet in alle gevallen
tot een sluitende oplossing heeft geleid, blijkt mede uit het feit dat voor
een aantal plekken in de basisinfrastructuur meerdere aanvragen vanuit
eenzelfde orkest en (beoogde) samenwerkingspartners zijn ingediend.
De raad heeft in de beoordeling met name gelet op de impact die de
voorstellen hebben op de kwaliteit en de haalbaarheid van de gepresen-
teerde ondernemingsplannen. Hierbij heeft hij de aandachtspunten uit
de adviesaanvraag als volgt betrokken.
Volwaardig symfonisch aanbod
  De kerntaak van de orkesten is, zoals bedoeld in artikel 3.14 van de
  Regeling, het verzorgen van volwaardig symfonisch aanbod binnen
                                                                              Symfonieorkesten
  het beoogde verzorgingsgebied.
   Een orkest verzorgt naar de mening van de raad volwaardig symfo-
   nisch aanbod in een regio wanneer het op frequente, reguliere basis
   symfonisch repertoire aanbiedt op de kernpodia. De basisbezetting
   moet toereikend zijn om middelgrote programma’s met regelmaat te
   kunnen spelen. Groot symfonische programma’s zijn onderdeel
   van het aanbod; een orkest kan hiertoe incidenteel opschalen, als de
   basisformatie ontoereikend is. Waar mogelijk kan voor opschaling
   samenwerking worden gezocht met een ander orkest in de regio. De
   omvang van een formatie is met betrekking tot flexibiliteit, klankkleur
   én publieksbereik contextgebonden en kan per orkest verschillen.
   Bij kleine kernorkesten is de aanwezigheid van beleid op kwaliteits-
   borging in samenhang met een formatieplan van belang.
       Uit de aanvragen is op te maken dat het aantal groot-symfonische
   programma’s in de komende periode zal teruglopen. Het aantal
                                                                              153
   middelgrote programma’s neemt echter toe. De raad is van mening
   dat het aanbod voldoende gevarieerd is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>   De raad vindt de inzet van ensembles door orkesten relevant en een
   goede ontwikkeling, mits deze nadrukkelijk en herleidbaar in dienst
   staat van het vergroten van het publieksbereik voor het (groot) sym-
                                                                            Deel 3
   fonisch repertoire. Inzet van ensembles moet niet een nadere speci-
   alisatie – anders dan het symfonisch repertoire – tot doel hebben of
   het in de markt zetten van nieuwe merken. Hiervoor zijn middelen
                                                                            Podiumkunsten
   bij het Fonds Podiumkunsten beschikbaar.
       Het aantal voorgenomen ensembleconcerten lijkt volgens de aan-
   vragen juist af te nemen. De raad constateert echter dat de orkesten
   dit onderdeel op verschillende manieren hebben ingevuld. Daarnaast
   is de definitie (tot vijftien musici) te beperkt om een goed beeld van
   de inzet te vormen.
Samenwerkingsverbanden
  In de regio’s Oost, Zuid en het verzorgingsgebied Den Haag-
                                                                            Inleiding
  Rotterdam kan het subsidieplafond in de periode 2013-2016 tijdelijk
  worden verhoogd tot maximaal 7 miljoen euro per regio, als er spra-
  ke is van structurele samenwerking tussen instellingen. Omdat per
  regio de verhoging met 1 miljoen euro per jaar slechts voor vier jaar
  beschikbaar is, moet de aard van de samenwerking ook gericht zijn
  op de lange termijn.
      Er mag worden verondersteld dat instellingen onderling op ver-
  schillende terreinen al uitwisselen en afstemmen. De raad verwacht
  dat wanneer instellingen zich richten op samenwerking op de lange
  termijn, er daadwerkelijk gekeken wordt hoe door samenwerking de
  regio/het verzorgingsgebied beter, maar ook efficiënter kan worden
  bediend.
      Overigens merkt de raad op dat de 1 miljoen euro verhoging op
  grond van de regeling niet beschikbaar lijkt te worden gesteld als
  instellingen kiezen voor de meest verregaande vorm van samenwer-
  king: fusie. Er is dan immers geen sprake meer van twee instellingen.
                                                                            Symfonieorkesten
  De raad is van mening dat het extra budget juist ook in dit geval ter
  stimulering beschikbaar moet zijn.
Begeleiding
  Met betrekking tot de begeleidingstaak is de raad gevraagd een oor-
  deel te geven over de geplande begeleidingen en te komen tot een
  sluitende aanpak van het begeleidingsvraagstuk.
      Het is van belang dat er een goede balans is tussen de capaciteit
  die gevraagd wordt van het orkestenbestel en de behoefte aan bege-
  leiding voor het opera- en dansaanbod. De begeleidingen door de
  orkesten zijn noodzakelijk om producties mogelijk te maken die ver-
  wacht mogen worden bij een volwaardig opera- en dansaanbod
  binnen de basisinfrastructuur.
      Voor de operavoorziening in de regio Oost vindt de raad gemiddeld
  minimaal drie producties per seizoen noodzakelijk, voor de voorzie-
  ning in Zuid minimaal twee.
                                                                            154
      In overeenstemming met de veronderstelling in de adviesaanvraag
  vindt de raad voor de orkestvoorzieningen in de regio Oost, Zuid en
  het verzorgingsgebied Rotterdam/Den Haag twee opera- en/of dans-
  producties per seizoen verantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>   Het streven moet zijn de reistijd rond de producties zoveel mogelijk
   te beperken. Begeleidingspartners moeten daarom zoveel mogelijk
   uit de directe omgeving worden betrokken.
                                                                            Deel 3
   Voor het symfonieorkest met begeleiding opera is het uitgangspunt
   in de regeling voor het aantal producties leidend. De aanvraag van
                                                                            Podiumkunsten
   het Nederlands Philharmonisch Orkest voldoet hieraan. De raad
   merkt op dat de berekening van de capaciteitsreservering in de des-
   betreffende aanvraag uitgaat van het aantal diensten, in plaats van
   inzetbare uren. Vooral bij de inzet voor lange opera’s, waar dubbele
   diensten worden berekend, gaat dit ten koste van de totaal inzetbare
   uren van de musici. Er zijn overigens meerdere orkesten die een
   dergelijke capaciteitsplanning hanteren.
Integrale afweging symfonieorkest regio Zuid
                                                                            Inleiding
   Er zijn vier aanvragen ingediend voor symfonieorkest in de regio Zuid.
   Het betreft twee identieke aanvragen, afkomstig van Het Brabants
   Orkest (HBO) en het Zuid-Nederlands Orkest, en twee verschillende
   aanvragen van het Limburgs Symfonie Orkest (LSO). Een van de
   aanvragen van LSO (‘LSO werkt samen met HBO’) gaat uit van twee
   zelfstandige orkesten die samenwerken. De andere aanvraag (‘LSO
   en HBO in een organisatie’) gaat – net als de aanvragen van HBO en
   het Zuid-Nederlands Orkest – uit van een nieuwe organisatie waarin
   beide orkesten worden geïntegreerd.
       De raad vindt de aanvraag ‘LSO werkt samen met HBO’ te risico-
   vol. De sterk gereduceerde rijkssubsidie wil het LSO hoofdzakelijk
   opvangen door een – naar de mening van de raad – onrealistische
   toename van de publieksinkomsten en een nog onzekere, substantiële
   verhoging van de provinciale bijdrage. De vaste lasten blijven in ver-
   gelijking met de zekere inkomsten zeer hoog. De financiële uitgangs-
   positie van het orkest is zwak. Omdat er, zonder kapitaalinjectie,
                                                                            Symfonieorkesten
   onvoldoende borging is om de kwaliteit en de programmering van het
   orkest op niveau te houden, is er een reële kans dat het LSO in een
   negatieve spiraal terechtkomt en failliet zal gaan.
   De aanvragen van HBO en het Zuid-Nederlands Orkest hebben als
   vertrekpunt een volledige integratie van beide organisaties met als
   nieuwe merknaam het Zuid-Nederlands Orkest. Het tweede plan van
   het LSO (‘LSO en HBO in een organisatie’) voorziet in een integra-
   tie van beide orkestbedrijven, maar met behoud van de merknamen
   LSO en HBO. Beide orkesten laten hiermee zien welke kant ze
   op willen: één organisatie voor de symfonische voorziening in Zuid-
   Nederland. Echter, geen van beide plannen wordt gedragen door
   beide partijen, wat wel een voorwaarde is om de fusie een kans van
   slagen te geven. De raad heeft er waardering voor dat de orkesten, als
   enige in het bestel, zelf het initiatief hebben genomen om deze meest
   verregaande vorm van samenwerking en integratie na te streven.
                                                                            155
       De raad ziet veel overeenkomsten in de plannen, maar op een
   aantal punten ook cruciale verschillen. Beide plannen bieden echter
   volgens de raad nog onvoldoende zicht op een goede duurzame in-
   vulling van de symfonische taak in de regio Zuid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>De aanvraag van het LSO gaat te veel uit van de provincie Limburg
en te weinig van de gehele regio Zuid. De grootste zorgen van de
raad betreffen echter het verdienmodel van het orkest. Er wordt uit-
                                                                            Deel 3
gegaan van 120 fte’s voor musici en een dubbele bezetting van de
artistieke en zakelijke leiding. De integratie van de organisatie moet
in de komende subsidieperiode worden gerealiseerd. De vaste lasten
                                                                            Podiumkunsten
blijven hierdoor zeer hoog in relatie tot de verwachte, zekere inkom-
sten uit structurele subsidies en publieksinkomsten. De financiële
uitgangspositie en het verdienmodel bieden geen ruimte om tegen-
vallende inkomsten op te vangen. De raad vindt het plan daarom
te risicovol. De raad deelt de visie van het LSO dat identiteit in regio-
naal verband een rol speelt in relatie tot bereik, maar ook tot behoud
van publiek. Het speelgebied is groot en om draagvlak en publieks-
bereik te behouden en te vergroten, zijn nabijheid en identiteit van
het orkest van belang.
                                                                            Inleiding
De aanvragen van HBO en het Zuid-Nederlands Orkest gaan uit
van de hele regio Zuid en kennen een flexibele lastenstructuur. De
opzet is sterk vraaggestuurd in plaats van aanbodgericht, wat bij de
inrichting van de organisatie op lange termijn relevant is. In de aan-
vraag ontbreekt echter een visie op de noodzakelijke voorwaarden
om een succesvolle fusie te realiseren en een nieuw, kwalitatief goed
orkest op te bouwen. Ervaringen in het verleden hebben laten zien
dat het tijd en zorgvuldigheid vereist om een nieuwe orkestformatie
op niveau te laten spelen en hiervoor publiek te winnen.
    Uit de aanvraag blijkt niet dat is voorzien in een formatieplan
met daarin een goede balans in de omvang van dienstverbanden van
musici, een traject om in de nieuwe samenstelling op elkaar inge-
speeld te raken en cultuurverschillen tussen de fuserende orkesten te
overbruggen. Ook wordt uit de aanvraag niet duidelijk hoe het nieuwe
orkest publiek voor zich gaat winnen, terwijl er wordt uitgegaan van
                                                                            Symfonieorkesten
een zeer groot publieksbereik vanaf het begin van de subsidieperiode.
Draagvlak en identiteit van het orkest zullen ongetwijfeld een grote
rol spelen. Op basis van de aanvraag heeft de raad er onvoldoende
vertrouwen in dat de kwaliteit van het orkest binnen een redelijke
termijn het gewenste niveau zal hebben bereikt.
De raad adviseert de instellingen om met een nieuwe, gezamenlijke
aanvraag te komen, die wordt ontwikkeld onder leiding van een onaf-
hankelijke adviseur met artistieke ervaring. De basis voor het nieuwe
plan zal mede worden gevormd door elementen uit de huidige aan-
vragen en ligt daarmee in het verlengde van de aanvragen van beide
instellingen.
Naar de mening van de raad gaat het daarbij om de volgende
elementen:
                                                                            156
– Er komt één organisatie voor het verzorgen van symfonisch 		
  aanbod in de regio Zuid, met één directie en één chef-dirigent;
– De organisatie heeft twee vestigingen, met voldoende ruimte
  voor behoud van identiteit, merk en activiteiten die zijn gericht
  op (maatschappelijk) draagvlak;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>   – De organisatie heeft twee flexibele kernen die naast elkaar 		
     kunnen opereren. Voor grootschalige programmering kan 		
     grotendeels opgeschaald worden binnen de organisatie;
                                                                              Deel 3
   – De ‘zekere’ inkomsten, mede op basis van een realistische 		
     inschatting van het publieksbereik, zijn in balans met de vaste
     personele en materiële lasten en vormen het uitgangspunt 		
                                                                              Podiumkunsten
     voor de omvang van de vaste orkestformatie;
   – Een goede analyse van concrete mogelijkheden voor exploi-		
     tatie in de regio vormt de basis voor de programmering, 		
     (educatieve) activiteiten en het opstellen van een formatieplan
     voor beide kernen afzonderlijk en in totaliteit. In de analyse
     wordt meegenomen: de geschikte (kern)podia, reisafstanden,
     potentieel en huidig publieksbereik;
   – Een gedegen visie op de borging en ontwikkeling van artistieke
     kwaliteit in de nieuwe organisatie, ook tijdens het integratie-
                                                                              Inleiding
     proces van beide orkesten.
      Zoals opgemerkt lijkt de 1 miljoen euro extra stimuleringsbudget
      voor samenwerking op grond van de regeling niet beschikbaar als
      instellingen kiezen voor de meest verregaande vorm van samen-
      werking: fusie. De raad gaat ervan uit dat het extra budget juist
      ook in dit geval ter stimulering beschikbaar moet zijn.
Integrale afweging symfonieorkest voor begeleiding dans
   Er zijn drie aanvragen ingediend voor symfonieorkest met begelei-
   dingsactiviteiten voor dans: twee aanvragen van Holland Symfonia
   (HS) en één aanvraag van Het Nationale Ballet (HNB). Slechts één
   van de drie aanvragen sluit aan bij de regeling: de aanvraag van HS
   voor het symfonieorkest voor de begeleiding van dans. De andere
   aanvraag van hetzelfde orkest gaat uit van een additioneel budget van
   1 miljoen euro en beschrijft een activiteitenplan voor een symfonie-
                                                                              Symfonieorkesten
   orkest voor de begeleiding van dans & educatie. Het Nationale Ballet
   doet een beroep op het beschikbare budget om hiermee zelf bege-
   leidingscapaciteit in te huren.
   De staatssecretaris vraagt de raad, tegen de achtergrond van de plan-
   nen voor invulling van de begeleidingstaak, aan te geven aan welke
   voorwaarden de reorganisatie ervan moet voldoen. De raad heeft om
   die reden kennis genomen van alle drie aanvragen, hoewel twee aan-
   vragen buiten de opdracht en vereisten van de regeling vallen.
       Het plan van HS dat aansluit bij de regeling geeft invulling aan de
   opdracht om met het beschikbare budget een orkest vorm te geven
   met de begeleiding van dans als enige taak. Naar de mening van de
   raad levert deze invulling zowel op de korte als lange termijn niet
   de gewenste kwaliteit. Een dienstverband van maximaal 0,55 fte voor
   alle musici is te beperkt, zowel voor de kwaliteit van het samenspel
   als voor het behoud van musici voor de invulling van prominente po-
                                                                              157
   sities in het orkest. Daarnaast heeft de praktijk geleerd dat een orkest
   dat alleen ‘in de bak’ speelt niet blijvend goede kwaliteit kan leveren.
   De interactie met het publiek vanaf een concertpodium is onmisbaar
   voor de artistieke ontwikkeling van elk muziekgezelschap.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Ook constateert de raad dat het beschikbare budget te beperkt is om
de organisatie voldoende toe te rusten, zodat het orkest wordt onder-
steund en er ook wordt geïnvesteerd in de kwaliteit ervan.
                                                                                              Deel 3
De andere aanvraag van HS gaat uit van een uitbreiding van taken
door ook in te zetten op educatie. Dit is volgens de raad een beter
                                                                                              Podiumkunsten
perspectief; de aanstelling van de musici is uitgebreid naar een wen-
selijk niveau om voldoende kwaliteit aan te kunnen trekken en vast
te houden. Behalve ‘in de bak’ kan het orkest ook op het podium
voor publiek spelen. Of de educatieve activiteiten voldoende bijdra-
gen aan de kwaliteit van het orkest voor de hoofdtaak (begeleiding
dans) is sterk afhankelijk van de invulling ervan en het repertoire dat
wordt uitgevoerd. Op basis van de aanvraag kan de raad zich hier-
over geen oordeel vormen. De aanvraag overschrijdt het budget; dit
budget is echter niet beschikbaar.
                                                                                              Inleiding
De aanvraag van HNB zelf behelst geen volwaardig plan. HNB geeft
aan niet zelf een orkest te willen opzetten, maar wil het beschikbare
budget inzetten om capaciteit in te huren. Hiermee voldoet HNB
niet aan de vereisten van de regeling. De wijze waarop het gezelschap
het budget wil inzetten, is geen onderdeel van de aanvraag.
    De raad constateert dat binnen het Nederlandse orkestenbestel in
het westen van het land de capaciteit bij andere orkesten te krap is
om binnen de huidige programmering volledig in de begeleidingsbe-
hoeften voor dans te kunnen voorzien. Wanneer HNB capaciteit bij
één Nederlands orkest wil inkopen, betekent dit feitelijk dat er
binnen de structuur van een bestaand orkest een nieuw begeleidings-
orkest ontstaat. Hierbij moet nadrukkelijk aandacht zijn voor de
beheersbaarheid van het orkestbedrijf. [18] De raad heeft echter wel
een voorkeur voor het betrekken van de orkestcapaciteit uit het
Nederlandse orkestenbestel. De ervaringen hiermee zijn positief en
                                                                                              Symfonieorkesten
er ontstaat geen verschil tussen de wijze waarop de begeleiding
van dans en de begeleiding van opera worden verzorgd: betaald versus
‘om niet’. Orkesten uit het buitenland inhuren voor de begeleiding
van reguliere dansvoorstellingen acht de raad onwenselijk, omdat dit
ten koste gaat van de toch al teruglopende werkgelegenheid voor de
musici in Nederland. De continuïteit van de kwaliteit is hiermee
niet per definitie gegarandeerd.
    De raad kan op geen van de aanvragen een positief advies geven.
De instellingen voor dans zijn bij de start van de subsidieperiode
2013 – 2016 afhankelijk van de invulling van de begeleidingstaak. Het
is van belang dat tijdig zicht is op de invulling hiervan; anders vindt
de raad een overgangsperiode noodzakelijk.
                                                                                              158
                                                                            18
                                                                          Berenschot (2011)
                                                                          Naar nieuwe
                                                                          prestatiemodellen
                                                                          voor orkesten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>De raad is van mening dat het beschikbaar gestelde budget en de
opdracht uit de regeling, zowel op de korte als lange termijn, niet de
gewenste kwaliteit zullen opleveren voor de begeleiding van de
                                                                         Deel 3
(inter)nationaal opererende instellingen voor de dans.
    De raad adviseert de staatssecretaris dan ook om de regeling op
dit punt aan te passen en daarbij rekening te houden met de volgen-
                                                                         Podiumkunsten
de uitgangspunten:
1. Een begeleidingsorkest moet ook een taak op het podium
   hebben, waarbij het orkest in eenzelfde bezetting symfonisch
   repertoire voor publiek uitvoert.
2. Het begeleidingsorkest moet musici aanstellingen van
   voldoende omvang en/of perspectief kunnen bieden om de
    kwaliteit in de basisbezetting en invulling van de prominente
   posities in het orkest te kunnen waarborgen.
                                                                         Inleiding
3. De orkestcapaciteit voor begeleiding moet vanuit het
   Nederlandse orkestenbestel worden ingezet.
                                                                         Symfonieorkesten
                                                                         159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleiding Symfonieorkesten 160</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Deel 3 Podiumkunsten Inleiding Symfonieorkesten 161</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>   Het Brabants Orkest
                                                                                            Deel 3
                                                                         €0
                                                                         geadviseerd
                                                                         subsidiebedrag
                                                                                            Podiumkunsten
Subsidieadvies                                                           € 7.000.000
                                                                         gevraagd
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Brabants Orkest geen     subsidiebedrag
   subsidie toe te kennen.                                               De aanvraag is
                                                                         gebaseerd op
De aanvraag van de Het Brabants Orkest is identiek aan de aanvraag       artikel 3.14 in
                                                                         samenhang met
voor het Zuid-Nederlands Orkest. De aanvraag van het Zuid-Neder-         artikel 3.17 van
lands Orkest is negatief beoordeeld op inhoudelijke gronden. Deze zijn   de Regeling op
ook van toepassing op deze aanvraag. Voor toelichting op het advies      het specifiek
                                                                                            Symfonieorkesten
                                                                         cultuurbeleid.
zie: Zuid-Nederlands Orkest en Inleiding symfonieorkesten.
Beoordeling
   De aanvraag van Het Brabants Orkest is identiek aan de aanvraag
   voor het Zuid-Nederlands Orkest. Deze dubbele indiening is alleen
   bedoeld om te voorkomen dat formele of juridische redenen aanlei-
   ding geven tot een negatief subsidieadvies.
      De raad heeft de aanvragen dan ook identiek behandeld en
   beoordeeld. Voor de inhoudelijke beoordeling zie: Zuid-Nederlands
   Orkest.
                                                                                            Het Brabants Orkest
                                                                                            163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>   Het Gelders Orkest
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 3.500.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Gelders Orkest verzorgt het symfonische repertoire in de provin-      € 3.500.000
   cie Gelderland. De missie van de instelling luidt: "De samenleving        gevraagd
   verrijken door mensen te inspireren, verbinden en emotioneren met         subsidiebedrag
   live klassieke muziek van topniveau en talent te laten groeien en         De aanvraag is
   schitteren in een solide, innovatief en ondernemend orkestbedrijf.”       gebaseerd op
                                                                             artikel 3.14 in
                                                                             samenhang met
                                                                             artikel 3.17 van
Subsidieadvies                                                               de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                                                Symfonieorkesten
                                                                             cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Gelders Orkest een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 3.500.000, op voorwaarde dat de
   instelling de aanvraag aanvult op onderstaande punten. Dit bedrag
   is inclusief het budget dat beschikbaar is voor de structurele samen-
   werking met het Nederlands Symfonieorkest.
Het Gelders Orkest (HGO) vraagt aan als symfonieorkest in de regio
Oost. Onderdeel van de aanvraag is een samenwerkingsplan met
het Nederlands Symfonieorkest voor dezelfde regio. Het Gelders Orkest
richt het aanbod hoofdzakelijk op de provincie Gelderland. De raad is
positief over de artistieke ambities en potentie, mits hij zeker kan zijn
van kwaliteitsborging binnen de krimpende, vaste orkestformatie. Op
dit punt behoeft de aanvraag aanvulling.
    Het orkest toont zich ondernemend en heeft in de afgelopen jaren
een sterke groei van publieksbereik gerealiseerd. Het orkest geeft aan wat
het wil doen om risico's bij tegenvallende inkomsten te beperken en
                                                                                                Het Gelders Orkest
beheersbaar te houden, maar geeft niet aan wat het scenario hierbij is en
welke activiteiten dan overeind blijven. Ook op dit punt behoeft de aan-
vraag aanvulling.
    De raad is positief over de inrichting van de samenwerking met het
Nederlands Symfonieorkest en adviseert het hiervoor beschikbare
bedrag toe te kennen.
                                                                                                164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  HGO ziet het als zijn taak het symfonisch repertoire in de volle
  breedte in de eigen regio te vertolken en kiest voor een ‘breed klassiek
  en romantisch repertoire met een contemporain accent’. Met initi-
                                                                             Podiumkunsten
  atieven als Het Gelder OrkestLAB en Philharmonic Rebelution laat
  het orkest zien dat het een vernieuwende aanpak niet uit de weg gaat.
  De afgelopen jaren is hiermee geëxperimenteerd. Het orkest geeft
  succesvolle initiatieven een eigen plaats in de programmering. Het
  hedendaags repertoire is zichtbaar door de samenwerking met de
  composers in residence, Martijn Padding en Robin de Raaff. Onduide-
  lijk is welke plaats deze componisten de komende jaren krijgen in
  de reguliere programmering.
      De raad is positief over de innovatie die het orkest toont. Het aan-
                                                                             Symfonieorkesten
  tal activiteiten en de diversiteit ervan worden gecontinueerd of
  nemen toe, terwijl de orkestcapaciteit volgens de aanvraag fors af-
  neemt. Uit de aanvraag kan de raad niet opmaken hoe het orkest
  de kwaliteit denkt te handhaven.
      De raad is positief over de artistieke ambities en potentie van de
  instelling, wanneer hij zeker kan zijn van kwaliteitsborging binnen de
  krimpende vaste orkestformatie met beperkte dienstverbanden.
Publieksbereik
  De ambities op het gebied van publieksbereik zijn groot. HGO wil het
  bereik met vijftig procent vergroten. Hiertoe gaat het orkest bij ver-
  schillende activiteiten samenwerkingsverbanden aan met maatschap-
  pelijke en artistieke partners, waarbij het zich richt op specifieke
  doelgroepen.
     In het laatste visitatierapport werd HGO een onderbelicht maat-
  schappelijk profiel en beperkte analyse van de positie, publiek en
                                                                             Het Gelders Orkest
  omgeving toegedicht. Het orkest geeft nu echter een heldere beschrij-
  ving van (potentiële) doelgroepen en typen activiteiten die hierbij
  aansluiten. De prestatiecijfers voor publieksbereik uit 2009 en 2010
  waren matig. In 2011 heeft het orkest laten zien dat er winst te be-
  halen is; het publieksbereik was goed. De raad beschouwt dit als een
  positieve ontwikkeling en is benieuwd naar de verdere resultaten.
Cultureel ondernemerschap
  In de komende vijf jaar wil HGO transformeren van een ‘subsidie-
  afhankelijke organisatie tot een duurzaam orkestbedrijf dat door
  ondernemerschap grotendeels op eigen benen kan staan’. Met deze
  ambitie bevindt HGO zich in goed gezelschap van het Nederlands
  Symfonieorkest. Samenwerking met dit orkest is een van de pijlers
  om dit doel te realiseren.
      Het orkest zet in op een forse groei van publieksinkomsten en bij-
  dragen uit private middelen. Uitgaande van de prestaties op dit ge-
                                                                             165
  bied in 2009 en 2010 zijn de ambities naar de mening van de raad te
  groot. De raad heeft niettemin waardering voor het ondernemer-
  schap dat spreekt uit de aanvraag. Er is sprake van een professionali-
  seringsslag.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>   Het orkest geeft aan wat het wil doen om risico's op tegenvallende
   inkomsten te beperken en beheersbaar te houden, maar vermeldt niet
   wat het scenario is bij tegenvallende inkomsten en welke activitei-
                                                                               Deel 3
   ten dan overeind blijven. De raad adviseert toekenning van subsidie
   afhankelijk te stellen van bijstelling van de aanvraag op dit punt.
                                                                               Podiumkunsten
Educatie
  Vergroten van maatschappelijke verankering door educatie en parti-
  cipatie is een van de kernambities van HGO, vanuit de gedachte dat
  het orkest zijn bestaansrecht ontleent aan het publiek van nu en de
  toekomst. Het orkest wil, in samenwerking met relevante partijen,
  het bereik verdubbelen en alle leerlingen in de provincie Gelderland
  tenminste één keer tijdens hun schoolloopbaan in aanraking brengen
  met live klassieke muziek.
      De raad is positief over het maatschappelijke profiel en het huidige
                                                                               Symfonieorkesten
  bereik is relatief goed. De groeiambities zijn groot, zeker in relatie tot
  de inkrimping van de staf voor educatie. Om de ambities te realiseren
  en de kwaliteit van de activiteiten op pijl te houden, vindt de raad
  effectieve samenwerking van groot belang.
(Inter)nationaal belang
   HGO richt zich sterker dan voorheen op de rol van het orkest in de
   provincie Gelderland en werkt samen met het Nederlands Symfonie-
   orkest in de regio Oost. Gezamenlijk verzorgen zij het symfonische
   aanbod in deze regio.
      De raad vindt deze focus en de internationale ambities goed met
   elkaar in balans en deelt de visie op het belang van goede verankering.
Talentontwikkeling
  Met het oog op de ontwikkeling van talentvolle dirigenten is HGO
  aangesloten bij de nationale Master Orkestdirectie. Daarnaast krijgen
                                                                               Het Gelders Orkest
  (jonge) solisten en componisten de ruimte en worden dirigeerambi-
  ties en -talenten van de eigen musici gestimuleerd.
      Het orkest zet ook in op stageplaatsen voor de ondersteunende
  taken binnen het orkestbedrijf, zoals ‘flitsstages’ commerciële econo-
  mie op kantoor. HGO beschrijft in de aanvraag overigens alleen
  voorbeelden en aantallen uit het recente verleden. Een plan voor een
  substantiële bijdrage aan talentontwikkeling van instrumentalisten
  ontbreekt. De raad gaat ervan uit dat deze bijdrage wel zal worden
  gerealiseerd.
                                                                               166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Samenwerking
  HGO en het Nederlands Symfonieorkest hebben een samenwerkings-
  convenant gesloten en doen hiermee een beroep op de investerings-
                                                                          Deel 3
  impuls die de staatssecretaris voor samenwerking beschikbaar stelt.
  Gezamenlijk verzorgen zij het symfonisch aanbod in deze regio.
                                                                          Podiumkunsten
   De orkesten beschrijven daarnaast de samenwerking op vijf punten:
      –   gezamenlijke inzet van orkestmusici
      –   ontwikkeling van talent
      –   opera
      –   ondersteuning (zoals HRM en educatie)
      –   organisatie-innovatie
   Er is een raming gemaakt van de efficiencywinst, oplopend tot
                                                                          Symfonieorkesten
   € 900.000 per jaar in 2016. Hiermee onderbouwen de orkesten de
   structurele aard van de samenwerking. De raad heeft waardering
   voor deze inzet en moedigt de orkesten aan de intenties zowel inhou-
   delijk als financieel uit te werken.
                                                                          Het Gelders Orkest
                                                                          167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>   Holland Symfonia (1)
                                                                                             Deel 3
                                                                          €0
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Podiumkunsten
   Holland Symfonia richt zich op de begeleiding van de producties        € 3.500.000
   van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater.               gevraagd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                          De aanvraag is
Subsidieadvies                                                            gebaseerd op
                                                                          artikel 3.16 van
                                                                          de Regeling op
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Holland Symfonia              het specifiek
   geen subsidie toe te kennen.                                           cultuurbeleid.
                                                                                             Symfonieorkesten
Holland Symfonia (HS) geeft met deze aanvraag invulling aan de op-
dracht in de subsidieregeling om met het beschikbare budget een orkest
vorm te geven met als taak de begeleiding van dans.
   De omvang van de dienstverbanden van de musici en de enkelvou-
dige taak ‘in de bak’ zijn te beperkt om kwaliteit op korte en op lange
termijn te kunnen garanderen.
   Voor een verdere toelichting verwijst de raad naar de inleiding sym-
fonieorkesten.
                                                                                             Holland Symfonia (1)
                                                                                             168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Holland Symfonia geeft met deze aanvraag invulling aan de opdracht
  in de subsidieregeling om met het beschikbare budget een orkest-
  vorm te geven met als taak de begeleiding van dans.
                                                                             Podiumkunsten
      Het plan voorziet in een orkest van 55 musici in vaste dienst aan-
  gesteld voor 0,55 fte. Met de toevoeging van een schil van 8 musici
  met freelance contract levert HS een basisbezetting van het orkest aan
  Het Nationale Ballet en het Nederlands Danstheater. Om tot deze
  formatie te komen, moet HS 99 fte van zijn huidige formatie inleve-
  ren. Dit betreft 114 musici. Solopartijen worden ingevuld vanuit de
  vaste orkestformatie. Bij reorganisatie belemmert het afspiegelings-
  beginsel de mogelijkheid om de best mogelijke samenstelling van het
  nieuwe orkest te realiseren.
                                                                             Symfonieorkesten
      De raad is van mening dat deze invulling zowel op de korte als op
   de lange termijn niet de noodzakelijke kwaliteit kan leveren. Een
  dienstverband van maximaal 0,55 fte voor álle musici is te beperkt,
  zowel voor de kwaliteit van het samenspel als voor het behouden en
  werven van musici die nodig zijn op de prominente posities binnen
  het orkest, waarbij solistische kwaliteiten worden gevraagd. Daar-
  naast heeft de praktijk bewezen dat een orkest dat alleen ‘in de bak’
  speelt niet blijvend voldoende kwaliteit levert in relatie tot het top-
  niveau waarop de dansgezelschappen hun werk presenteren. De inter-
  actie met het publiek vanaf een concertpodium is onmisbaar voor
  de artistieke ontwikkeling van elk muziekgezelschap. Deze constate-
  ring lijkt te worden gedeeld door de directies van HS en de belang-
  rijkste afnemer van het orkest, Het Nationale Ballet.
Publieksbereik
  Publieksbereik is geen onderdeel van de aanvraag. Dit is voor reke-
                                                                             Holland Symfonia (1)
  ning van de afnemers van het orkest Het Nationale Ballet en het
  Nederlands Danstheater.
Cultureel ondernemerschap
  Het orkest is uitgezonderd van de eigen inkomsteneis doordat het
  zelf geen mogelijkheden heeft eigen inkomsten te verwerven binnen
  de opdracht en het beschikbare budget.
      Op basis van de lastenstructuur en organisatieopzet in de aan-
  vraag, constateert de raad dat het budget van 3,5 miljoen te beperkt
  is om een staf in te richten die werkgeverschap en organisatie op een
  professioneel niveau borgt. Directie en P&O gecombineerd binnen
  0,5 fte is een te magere basis om het beoogde personeelsbeleid
  te kunnen uitvoeren.
Educatie
  Educatieve activiteiten vormen geen onderdeel van de aanvraag. De
                                                                             169
  formatie en het budget zijn te klein om zelfstandig activiteiten op
  dit gebied te ontwikkelen. Het orkest heeft wel de intentie aan te slui-
  ten bij eventuele educatieve activiteiten binnen Het Nationale Ballet/
  het Muziektheater Amsterdam.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Het orkest begeleidt de twee instellingen voor dans die opereren
   binnen een internationale context. De kwaliteit van het begeleidings-
                                                                             Deel 3
   orkest moet hierbij aansluiten. Zie hiervoor het oordeel bij het crite-
   rium kwaliteit. Als zelfstandig orkest vervult het orkest verder geen
   rol op de internationale podia aangezien het orkest uitsluitend een
                                                                             Podiumkunsten
   begeleidingstaak heeft.
                                                                             Symfonieorkesten
                                                                             Holland Symfonia (1)
                                                                             170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>   Holland Symfonia (2)
                                                                                             Deel 3
                                                                          €0
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Podiumkunsten
   Holland Symfonia richt zich op de begeleiding van de producties        € 4.500.000
   van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater. Het           gevraagd
   orkest is bovendien actief in het domein van de muziekeducatie,        subsidiebedrag
   binnenschools en op de podia.                                          De aanvraag is
                                                                          gebaseerd op
                                                                          artikel 3.16 van
                                                                          de Regeling op
Subsidieadvies                                                            het specifiek
                                                                          cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Holland Symfonia
                                                                                             Symfonieorkesten
   geen subsidie toe te kennen.
Holland Symfonia (HS) overschrijdt met deze aanvraag het beschikbare
budget met € 1.000.000. Met dit budget breidt het orkest zijn taken uit
door naast de begeleidingstaak ook in te zetten op educatie. Het per-
spectief van het orkest verbetert met deze aanvraag ten opzichte van de
andere aanvraag van het orkest waarin het louter de begeleidingstaak
uitvoert. Het extra budget is echter niet beschikbaar.
                                                                                             Holland Symfonia (2)
                                                                                             171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  HS breidt in deze aanvraag zijn taken uit door naast de begeleidings-
  taak ook in te zetten op educatie. De aanstelling van musici is in dit
  plan uitgebreid tot maximaal 0,8 fte. Om tot deze formatie te komen
                                                                            Podiumkunsten
  moet HS ongeveer 77 fte inleveren. Dit betreft circa 100 musici.
  Het afspiegelingsbeginsel belemmert de mogelijkheid om tot de best
  mogelijke samenstelling van het nieuwe orkest te komen.
      De raad vindt deze aanvraag ten opzichte van de andere aanvraag
  van het orkest een verbetering voor de kwaliteit: de omvang van de
  dienstverbanden van musici is groter en het orkest speelt niet alleen
  ‘in de bak’ maar ook op het podium. De raad merkt hierbij op dat
  de invloed van de educatietaak op de kwaliteit van het orkest sterk af-
  hankelijk is van de invulling van de educatieve activiteiten en het
                                                                            Symfonieorkesten
  bijbehorende repertoire. De beschrijving van de educatieve activitei-
  ten in de aanvraag is te summier om hierover een kwalitatief oordeel
  te kunnen vormen.
Publieksbereik
  Voor het publieksbereik van het begeleidingsorkest zijn de afnemers
  van het orkest, Het Nationale Ballet en het Nederlands Danstheater,
  verantwoordelijk. Voor het publieksbereik van het educatieorkest
  richt HS zich hoofdzakelijk op scholen en op het voortzetten van de
  samenwerking met concertpodia waar het orkest op dit moment
  speelt.
      De ambities voor publieksbereik zijn, net als de verwachte output
  aan activiteiten, erg hoog. De raad betwijfelt of de ambities realis-
  tisch zijn.
Cultureel ondernemerschap
                                                                            Holland Symfonia (2)
  Met naast de begeleidingstaak louter educatieve taken, zou afgezien
  kunnen worden van de eigeninkomsten eis. Met de uitgebreide be-
  groting wil het orkest met name de aanstelling van de musici verrui-
  men en educatieve en reguliere concerten realiseren. De staf wordt
  daarnaast voor educatie uitgebreid met een artistiek leider, een pro-
  ductieleider en een fondsenwerver. Op basis van de lastenstructuur
  en organisatieopzet in de aanvraag constateert de raad dat de om-
  vang van de staf te beperkt is om werkgeverschap en organisatie op
  een professioneel niveau te borgen. Directie en P&O gecombineerd
  binnen 0,5 fte is een te magere basis om het beoogde personeels-
  beleid te kunnen uitvoeren. Voor goede inhoudelijke vormgeving van
  de educatieve taken moet binnen het budget ruimte zijn voor het
  aantrekken van expertise en voor scholing van musici op dit gebied.
  Hierin wordt onvoldoende voorzien in het plan.
Educatie
                                                                            172
  HS heeft een goede reputatie opgebouwd met zijn activiteiten op
  het gebied van educatie. Het bereik is redelijk goed en concepten die
  door het orkest worden ontwikkeld worden ook door collega-orkes-
  ten overgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>   Het orkest kan met educatie als tweede kerntaak een interessante
   speler zijn binnen het orkestenbestel, en een bredere (voortrekkers)-
   rol vervullen voor het ontwikkelen en in de markt zetten van edu-
                                                                               Deel 3
   ca-tieve concepten. Musici moeten voldoende geoutilleerd zijn om
   invulling te geven aan deze taak. De aanvraag gaat echter niet in
   op deze positionering van het educatieorkest in het orkestenbestel.
                                                                               Podiumkunsten
(Inter)nationaal belang
   Het orkest begeleidt de twee instellingen voor dans die opereren bin-
   nen een internationale context. De kwaliteit van het orkest moet
   hierbij aansluiten, zie hiervoor het oordeel bij het criterium kwaliteit.
       Het orkest geeft aan te verhuizen naar Amsterdam. Wat de
   begeleidingstaak betreft, betekent dit efficiencywinst in diensturen
   voor de musici. Dit betekent echter ook dat er drie orkesten met een
   educatie/podiumtaak in Amsterdam gevestigd zullen zijn. Er zou
                                                                               Symfonieorkesten
   nader bepaald moeten worden welk orkest – met betrekking tot edu-
   catie – op welk speelgebied ingezet wordt in Amsterdam en met
   name Noord-Holland.
                                                                               Holland Symfonia (2)
                                                                               173
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>   Koninklijk
   Concertgebouworkest
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 6.600.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
                                                                                              Podiumkunsten
   Het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO) bespeelt binnenlandse          € 6.600.000
   en buitenlandse (concert)podia (symfonisch repertoire). De missie       gevraagd
   van het KCO luidt: “Het KCO is het symfonieorkest dat wereldwijd        subsidiebedrag
   op de belangrijkste podia onder leiding van de beste dirigenten en      De aanvraag is
   op het allerhoogste niveau uitvoeringen geeft van orkestmuziek. Zijn    gebaseerd op
   activiteiten vormen de basis voor zijn rol als Nederlands ambas-        artikel 3.14 in
                                                                           samenhang met
   sadeur voor internationale excellentie. Het KCO biedt zijn publiek      artikel 3.17 van
   emotionele en intellectuele verrijking en verleidt tot betrokkenheid    de Regeling op
   en actieve loyaliteit.”                                                 het specifiek
                                                                                              Symfonieorkesten
                                                                           cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Koninklijk Concert-
   gebouworkest een subsidiebedrag toe te kennen van € 6.600.000.
De instelling heeft een aanvraag ingediend als symfonieorkest met inter-
nationale statuur. Het KCO behoort nationaal en internationaal tot de
absolute top van de orkesten en speelt wereldwijd op de grote en voor-
aanstaande podia. In eigen land zou de instelling volgens de raad nog
meer de rol van voortrekker op zich kunnen nemen.
De raad adviseert het subsidiebedrag, inclusief suppletie voor interna-
tionale statuur, toe te kennen.
                                                                                              Koninklijk Concertgebouworkest
                                                                                              174
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De sublieme kwaliteit van het KCO is onbetwist. Het orkest behoort
  internationaal tot de absolute top. Het activiteitenplan is helder en
  laat zien dat het orkest bij deze positie zeker niet achterover leunt,
                                                                             Podiumkunsten
  maar investeert om deze positie te behouden en blijvend te ontwikke-
  len. Er gaat zowel veel aandacht naar de artistieke kwaliteit in de
  programmering en het beleid voor solisten en dirigenten als naar het
  werven, begeleiden en binden van een nieuwe generatie musici. In
  de komende subsidieperiode rondt het orkest een periode af waarin
  een nieuwe generatie musici heeft plaatsgenomen achter de lesse-
  naars. Het orkest is zich nadrukkelijk bewust van de uitdagingen die
  hiermee gepaard gaan.
      Volgens de raad is de klank in de afgelopen jaren internationaler
                                                                             Symfonieorkesten
  geworden, zonder de specifieke kwaliteit én internationale positie te
  verliezen.
Publieksbereik
  Het KCO trekt van alle orkesten op dit moment het meeste publiek
  en kent procentueel de hoogste zaalbezetting. Het orkest heeft goed
  zicht op het profiel van de bezoekers en richt zich bij publiekswerving
  met name op de kwaliteitsgerichte liefhebber van orkestrepertoire.
  De ambities om het publieksbereik te vergroten zijn echter beschei-
  den. In de komende periode zullen de inspanningen met name ge-
  richt zijn op het handhaven van het huidige niveau. De raad moedigt
  initiatieven op het gebied van verjonging en diversiteit aan.
      Ook in termen van publieksbereik is het KCO internationaal
  georiënteerd. Gemiddeld beluistert ten minste een derde van de be-
  zoekers het orkest tijdens concerten in het buitenland. In Nederland
  speelt het KCO hoofdzakelijk in Het Concertgebouw. Buiten Am-
                                                                             Koninklijk Concertgebouworkest
  sterdam is het orkest slechts beperkt te beluisteren.
      De raad vindt de ambitie van vijf concerten per jaar (met uitzon-
  dering van het jubileumjaar) buiten de standplaats een wenselijk
  minimum en een realistische doelstelling. Hij verwacht echter wel
  dat het orkest in deze gevallen aansluiting zoekt bij de (series van de)
  regionale orkesten, onder meer op het gebied van marketing.
Cultureel ondernemerschap
  Het KCO loopt op veel terreinen voor op de andere orkesten, ook
  als het gaat om ondernemerschap. Veel ervaring heeft men opgedaan
  met het prijsbeleid voor optimalisering van het publieksbereik en
  -inkomsten. Daarnaast is verhoudingsgewijs veel stafpersoneel inge-
  zet op sponsorwerving. Dit alles heeft duidelijk zijn vruchten afge-
  worpen, maar het gebruik van deze instrumenten maakt tegelijkertijd
  de grenzen aan het vergroten van de eigen inkomsten zichtbaar.
  		 De grote slag op het gebied van prijsbeleid is wel gemaakt, de
                                                                             175
  hoge zaalbezetting is gebleven en de wachtlijsten zijn verdwenen.
  De sponsorinkomsten zijn redelijk op peil gebleven, maar de terugval
  van het totale sponsorvolume in Nederland vormt een rem op de
  groei. Het KCO wil met zijn World Tour 2013 een krachtige impuls
  geven aan de sponsorwerving.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>   De raad waardeert het initiatief om het verdienmodel aan te passen
   door de toevoeging van nieuwe elementen, zoals productdiversificatie
   en merchandising. Hij ziet uit naar de resultaten op dit gebied.
                                                                             Deel 3
      De raad constateert dat het KCO in de begroting in de aanvraag
   eindigt met een structureel tekort op de exploitatie van € 750.000.
   De raad verwacht dat de instelling hiervoor zelf, vóór het einde van
                                                                             Podiumkunsten
   de subsidieperiode, een oplossing vindt.
Educatie
  Educatie en participatie zijn onderbelicht in de aanvraag van het
  KCO. Het orkest sluit aan bij initiatieven van andere partijen
  (jongerenvereniging Entrée & de educatieafdeling van Het Concert-
  gebouw), geeft inleidingen op concerten en biedt toegankelijke
  concerten, die gratis zijn aan. Het orkest geeft aan dat dit het gevolg
  is van strategische keuzen. Echter, voor het boegbeeld van de orkes-
                                                                             Symfonieorkesten
  tensector in Nederland vindt de raad dit onvoldoende. Hij verwacht
  van het orkest een groter gevoel van urgentie op dit onderdeel en
  adviseert, binnen de strategie van het orkest, een passende benade-
  ring te zoeken.
(Inter)nationaal belang
   Het KCO is met grote regelmaat te zien op de grote en vooraan-
   staande concertpodia over de hele wereld en behoort daarmee tot de
   smalle top van de internationale symfonieorkesten. Het KCO zal in
   het jubileumjaar, als eerste orkest ter wereld, alle continenten bezoe-
   ken.
      In eigen land heeft het orkest de ambitie het boegbeeld van de
   cultuur- en orkestensector te zijn. Dit toont het orkest met name in
   de eigen standplaats. Volgens de raad zou het KCO, vanuit boven-
   genoemde ambitie, ook in bredere zin meer de voortrekkersrol moe-
   ten nemen in het Nederlandse orkestenbestel; als boegbeeld van de
                                                                             Koninklijk Concertgebouworkest
   symfonische muziek in Nederland en voor behoud en ontwikkeling
   van het genre in Nederland.
Talentontwikkeling
  Op het gebied van talentontwikkeling richt het KCO zich op toekom-
  stige professionele orkestmusici en dirigenten, zowel voor, tijdens als
  na het kunstvakonderwijs (10 – 27 jaar). De eigen Orkestacademie
  kent een goed bereik en een goede doorstroming. Nieuw is het KCO
  Jong Toptalentprogramma. Deze activiteiten sluiten mooi aan bij
  de missie en visie van de instelling.
                                                                             176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>   Limburgs Symfonie
   Orkest (1)
                                                                                                  Deel 3
                                                                               €0
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
                                                                                                  Podiumkunsten
   Het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) presenteert zich nationaal en            € 3.500.000
   internationaal via concerten en de begeleiding van Opera Zuid. De           gevraagd
   missie van de instelling luidt: “Het LSO wil terug in de haarvaten van      subsidiebedrag
   de samenleving, een nieuwe balans vinden tussen muziek en publiek.          De aanvraag is
   De bevolking van de provincie Limburg en de aangrenzende regio’s            gebaseerd op
   in contact brengen met, betrekken bij en voeden met symfonische             artikel 3.14 in
                                                                               samenhang met
   muziek. En dit doen op een financieel verantwoorde manier in                artikel 3.17 van
   samenwerking met relevante partijen.”                                       de Regeling op
                                                                               het specifiek
                                                                                                  Symfonieorkesten
                                                                               cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Limburgs Symfonie
   Orkest op basis van de aanvraag ‘LSO werkt samen met HBO in
   een organisatie’ geen subsidie toe te kennen.
Deze aanvraag van het LSO gaat in op wat het orkest de komende jaren
zelfstandig wil realiseren en geeft aan op welke punten het samenwerking
met Het Brabants Orkest (HBO) voor ogen heeft. 		
    Een aansluitend plan van HBO en bevestiging van de samenwerking
ontbreekt echter. De aanvraag voldoet hiermee niet aan de samenwer-
king die in de regeling wordt bedoeld (artikel 3.17, lid 4).
    De sterk gereduceerde rijkssubsidie wil het LSO hoofdzakelijk opvan-
gen door vergroting van de publieksinkomsten en een substantiële groei
van de bijdrage van de provincie. De vaste lasten blijven in vergelijking
                                                                                                  Limburgs Symfonie Orkest (1)
met de zekere inkomsten zeer hoog. De groei van publieksinkomsten
vindt de raad onrealistisch. Wanneer de provincie niet in de plannen
meegaat, overstijgen de vaste personeelslasten ruim de verwachte,
zekere inkomsten. Gelet op het negatieve eigen vermogen is de finan-
ciële uitgangspositie al zorgelijk. Zonder kapitaalinjectie en in combinatie
met bovengenoemde punten is er onvoldoende financiële ruimte om de
kwaliteit van het orkest en de programmering op peil te houden.
Op basis van deze aanvraag is de raad van mening dat er een reële kans
is dat het LSO in een negatieve spiraal terechtkomt en het orkest failliet
zal gaan. De raad adviseert het subsidiebedrag niet toe te kennen. Voor
een aanvullende toelichting zie: Inleiding symfonieorkesten.
                                                                                                  177
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het LSO is op dit moment, wat de formatie betreft, het kleinste
  Nederlandse orkest dat door het ministerie van OCW wordt gesub-
  sidieerd. Ed Spanjaard heeft veel tot stand gebracht bij het orkest,
                                                                             Podiumkunsten
  maar zal in juni 2012 afscheid nemen als chef-dirigent. De kwaliteit
  van het orkest is voldoende maar, zo bleek ook bij de recente visita-
  tie, een ontwikkelpunt. Handhaving en ontwikkeling van de kwaliteit
  zijn sterk afhankelijk van wie voor het orkest staat. In de plannen
  mist de raad een visie op en een plan voor borging van de kwaliteit
  van het uitvoeringsniveau van het zelfstandige LSO. Deze zijn nood-
  zakelijk omdat de financiële ruimte beperkt is en er daardoor in de
  nabije toekomst nauwelijks investeringen in kwaliteit en programme-
  ring mogelijk zijn.
                                                                             Symfonieorkesten
Publieksbereik
  De prognoses voor de toename van publieksbereik voor zowel 2013
  als 2016 zijn erg ambitieus. Het LSO spreekt in zijn plan over een
  potentieel publiek in Limburg van 120.000 bezoekers. Op basis daar-
  van wil het LSO een publieksbereik van 90.000 realiseren, maar pre-
  senteert het geen gedegen plan noch instrumenten om deze ambities
  ook daadwerkelijk te halen. Een CRM-beleid moet nog ontwikkeld
  worden en de daarvoor benodigde database met klantgegevens moet
  nog worden opgebouwd. Pas daarna kunnen klantcontacten worden
  gebaseerd op klantprofielen. Volgens de plannen moeten deze instru-
  menten al in 2013 vruchten afwerpen om de doelstellingen op het
  gebied van publieksbereik en -inkomsten te halen. Op basis van de
  resultaten uit het recente verleden vindt de raad dit onrealistisch.
Cultureel ondernemerschap
                                                                             Limburgs Symfonie Orkest (1)
  Om de sterk teruglopende rijkssubsidie op te vangen, gaat het LSO
  hoofdzakelijk uit van een beperkte reductie van vaste lasten, een ver-
  groting van publieksinkomsten en een substantiële groei van de
  bijdrage van de provincie. In lijn met het verwachte publieksbereik,
  acht de raad de verwachte toename van publieksinkomsten onrea-
  listisch. Andere onzekere factoren zijn de (tijdelijke) bijdragen van de
  provincie Limburg. Als de provincie niet meegaat in de plannen
   – toezeggingen hierover zijn nog niet binnen – overstijgen de vaste
  personeelslasten ruim de verwachte, zekere inkomsten. Vanuit dit
  perspectief is de reductie van de vaste lasten volgens de raad ontoe-
  reikend om de teruglopende rijkssubsidie op te vangen.
       Op basis van de cijfers uit 2010 is de financiële uitgangspositie
  zwak. Het orkest heeft over 2010 een negatief eigen vermogen en de
  liquiditeit is ook zorgelijk. Zonder een kapitaalinjectie is er, in com-
  binatie met bovengenoemde punten, een reële kans dat het orkest het
  financieel niet gaat redden in de komende periode.
                                                                             178
Educatie
  Uit de aanvraag blijkt dat de urgentie en ambities op het gebied van
  educatie groot zijn. Het LSO heeft aandacht voor differentiatie in het
  educatieve aanbod voor verschillende leeftijdscategorieën.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>   Er wordt voorzien in een toename van personele inzet, waarmee het
   orkest voldoende (maar nog steeds minimale) capaciteit heeft voor
   een volwaardig educatief programma. Overigens is de raad van me-
                                                                             Deel 3
   ning dat familieconcerten niet per definitie educatieve programma’s
   zijn.
       Het orkest geeft aan dat het intensief gaat samenwerken met het
                                                                             Podiumkunsten
   onderwijs en andere instellingen. De samenwerkingsvorm en de
   partners worden echter niet genoemd. Een goede invulling van de
   samenwerking vindt de raad echter wel noodzakelijk om de hoge
   ambities met betrekking tot het bereik te kunnen realiseren.
(Inter)nationaal belang
   Vanuit de standplaats Maastricht ziet het orkest internationaal met
   name mogelijkheden in de Euregio. Het LSO is de vaste bespeler
   van een aantal podia in België en geregeld toert het orkest door
                                                                             Symfonieorkesten
   Duitsland. De raad vindt deze positionering in de Euregio relevant.
   Wel zal goed moeten worden gekeken naar wat het beleid werkelijk
   oplevert; in de aanvraag zijn geen publieksinkomsten uit het buiten-
   land opgenomen.
      In Nederland bespeelt het orkest hoofdzakelijk de podia in Lim-
   burg. De omvang van het verzorgingsgebied is relatief klein, zowel
   wat de afstand betreft als het aantal inwoners. De binding met het
   orkest is sterk; daarvan getuigt ook het relatief grote aantal vrienden
   van het orkest.
      De raad deelt de visie van het LSO dat identiteit in regionaal
   verband een rol speelt in relatie tot bereik, maar ook tot behoud van
   publiek. Mede bezien vanuit de beperkte omvang van het gebied
   vindt de raad – net als het LSO en het HBO – een reorganisatie van
   de invulling van de symfonische taak wenselijk.
Talentontwikkeling
                                                                             Limburgs Symfonie Orkest (1)
  Op het gebied van talentontwikkeling werkt het orkest veel samen.
  Het LSO levert een bijdrage aan de nationale Master Orkestdirectie
  en werkt onder meer samen met het conservatorium van Maastricht
  en Opera Zuid. De doelstellingen worden helder beschreven en zijn
  volgens de raad voldoende.
                                                                             179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>   Limburgs Symfonie
   Orkest (2)
                                                                                              Deel 3
                                                                           €0
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
                                                                                              Podiumkunsten
   Het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) presenteert zich nationaal en        € 7.000.000
   internationaal via concerten en de begeleiding van Opera Zuid.          gevraagd
   De missie van de instelling luidt: “Het LSO wil terug in de haarvaten   subsidiebedrag
   van de samenleving, een nieuwe balans vinden tussen muziek en           De aanvraag is
   publiek. De bevolking van de provincie Limburg en de aangrenzende       gebaseerd op
   regio’s in contact brengen met, betrekken bij, en voeden met sym-       artikel 3.14 in
                                                                           samenhang met
   fonische muziek. En dit doen op een financieel verantwoorde manier      artikel 3.17 van
   in samenwerking met relevante partijen.”                                de Regeling op
                                                                           het specifiek
                                                                                              Symfonieorkesten
                                                                           cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Limburgs Symfonie Or-
   kest op basis van de aanvraag ‘LSO werkt samen met HBO in een
   organisatie’ geen subsidie toe te kennen.
In deze aanvraag gaat het LSO uit van een nieuwe geïntegreerde orga-
nisatie waarin het samengaat met Het Brabants Orkest (HBO). Binnen
deze organisatie bestaan twee orkestkernen met een eigen identiteit en
een gelijkwaardige taakverdeling.
    De aanvraag is op de provincie Limburg georiënteerd en mist een
goede analyse van, een visie op en een plan voor het creëren van een
symfonische orkestvoorziening voor geheel Zuid-Nederland.
    De raad is positief over de erkenning van de identiteit voor de
provincies. Het speelgebied is groot en, om het draagvlak en publieks-
                                                                                              Limburgs Symfonie Orkest (2)
bereik te behouden en te vergroten, zijn nabijheid en identiteit van het
orkest van belang. De grootste zorgen van de raad gaan uit naar het
verdienmodel. De vaste lasten blijven zeer hoog in relatie tot de zekere
inkomsten uit structurele subsidies en publieksinkomsten. De finan-
ciële uitgangspositie en het verdienmodel bieden geen ruimte om tegen-
vallende inkomsten op te vangen. De raad vindt het plan daarom te
risicovol.
De raad adviseert het subsidiebedrag niet toe te kennen.
Voor aanvullende toelichting zie: Inleiding symfonieorkesten.
                                                                                              180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Deze aanvraag toont grote gelijkenissen met de andere aanvraag van het
                                                                             Deel 3
LSO (‘LSO werkt samen met HBO’). Waar deze beoordeling overeen-
komt, wordt verwezen naar de beoordeling van die aanvraag.
                                                                             Podiumkunsten
Kwaliteit
  Het LSO gaat in deze aanvraag uit van een nieuwe, geïntegreerde
  organisatie. Binnen de organisatie bestaan twee gelijkwaardige orkest-
  kernen met de omvang van een basisbezetting van 60 fte. In de plan-
  nen mist de raad een visie op en een plan voor borging van de kwa-
  liteit van het uitvoeringsniveau van de twee verkleinde orkestkernen
  afzonderlijk, en gezamenlijk wanneer groot symfonisch repertoire
  wordt gespeeld. Deze zijn ook voor deze aanvraag noodzakelijk om-
  dat de financiële ruimte beperkt is en er daardoor nauwelijks inves-
                                                                             Symfonieorkesten
  teringen in kwaliteit en programmering in de nabije toekomst moge-
  lijk zijn.
Publieksbereik
  Het LSO gaat in de aanvraag niet in op het publieksbereik voor de
  hele regio Zuid, maar alleen op het bereik in de provincie Limburg.
  Het behoud van twee orkestkernen met eigen identiteit kan op de
  korte termijn weliswaar de publieksbinding in Limburg borgen, maar
  de raad vindt het van groot belang dat een nieuwe organisatie bouwt
  aan draagvlak in heel Zuid-Nederland.
     Het beoogde publieksbereik in de provincie Limburg is naar de
  mening van de raad onrealistisch hoog. Voor een toelichting op dit
  punt zie de andere aanvraag van het LSO.
Cultureel ondernemerschap
  De aanvraag gaat nog te veel uit van twee organisaties. Er is sprake
                                                                             Limburgs Symfonie Orkest (2)
  van drie directeuren en twee artistiek leiders. Niet alleen maakt dat de
  organisatie topzwaar, de raad vindt ook dat de sturing van de orga-
  nisatie, zowel in zakelijk als artistiek opzicht, al bij de start van de
  nieuwe organisatie eenduidig moet worden ingericht.
     In deze aanvraag worden de zorgen over de financiële uitgangs-
  positie en het perspectief voor het LSO binnen de nieuwe organisatie
  niet weggenomen. Zie voor nadere toelichting op dit punt de andere
  aanvraag van het LSO.
Educatie
  Het in stand houden van twee kernen geeft de mogelijkheid om deze
  maatschappelijke taak goed in de regio te verankeren. Uit de aan-
  vraag blijkt niet hoe de nieuwe organisatie als geheel vorm moet ge-
  ven aan het educatiebeleid. Voor het oordeel over de uitgangspunten
  die het LSO in zijn plan benoemt, zie de andere aanvraag van het
  LSO.
                                                                             181
(Inter)nationaal belang
   In de aanvraag ontbreekt een visie op de rol van de geïntegreerde
   organisatie in heel Zuid-Nederland. De aanvraag is vooral gericht op
   de provincie Limburg. Er is een analyse van het gehele speelgebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>   nodig om tot een goede invulling te komen van een symfonische
   voorziening in Zuid-Nederland. Door ook de grensregio in deze ana-
   lyse mee te nemen, kan de nieuwe orkestorganisatie wellicht ook van
                                                                         Deel 3
   betekenis zijn voor de regio's net buiten de landsgrenzen.
Talentontwikkeling
                                                                         Podiumkunsten
  Op het gebied van talentontwikkeling werkt het orkest veel samen.
  Het draagt bij aan de nationale Master Orkestdirectie en werkt onder
  meer samen met het conservatorium van Maastricht en Opera Zuid.
     Ook met betrekking tot talentontwikkeling mist de raad een
  beschrijving van activiteiten voor talentontwikkeling voor de hele
  regio Zuid.
                                                                         Symfonieorkesten
                                                                         Limburgs Symfonie Orkest (2)
                                                                         182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>   Het Nationale Ballet
   (begeleiding dans)
                                                                                                 Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Nationale Ballet is een van de fusiepartners van Opera en Ballet      € 3.500.000
   Amsterdam. De missie van deze instelling luidt: “Als topinstituut met     gevraagd
   een voorbeeldfunctie houdt Opera en Ballet Amsterdam de tradities         subsidiebedrag
   van ballet en opera levend en inspirerend voor publiek uit alle wind-     De aanvraag is
   streken. Opera en Ballet Amsterdam vervult met verve de rol van           gebaseerd op
   internationaal ambassadeur van de Nederlandse kunst en cultuur.           artikel 3.16 van
                                                                             de Regeling op
   Het is zijn missie om als creatief, lerend en ondernemend bedrijf een     het specifiek
   breed opera- en balletrepertoire op het hoogste niveau te ontwikkelen     cultuurbeleid.
   en uit te voeren, en om het draagvlak ervoor te verbreden.”
Subsidieadvies                                                                                  Symfonieorkesten
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Nationale Ballet geen
   subsidie toe te kennen voor begeleidingsactiviteiten voor dans.
De aanvraag van Het Nationale Ballet (HNB) behelst geen volwaardig
plan. De regeling gaat uit van financiering van een orkest in een basisbe-
zetting. HNB heeft geen eigen orkest en wil ook niet zelf een orkest
opzetten. De aanvraag is erop gericht om het beschikbare subsidiebedrag
te verwerven en hiermee zelf begeleidingscapaciteit in te huren. Hiermee
voldoet HNB niet aan de vereisten van de regeling.
    Hoe dit budget exact wordt ingezet, is geen onderdeel van de aan-
vraag. De raad kan op basis van de aanvraag geen oordeel geven over de
kwaliteit en organisatie van de begeleidingstaak die HNB voor ogen
                                                                                                Het Nationale Ballet (begeleiding dans)
heeft.
                                                                                                 183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>Beoordeling
  De aanvraag van Het Nationale Ballet (HNB) behelst geen volwaar-
                                                                            Deel 3
  dig plan. Aanleiding voor de aanvraag is de twijfel over de kwaliteit
  die Holland Symfonia onder de gegeven voorwaarden kan bieden.
      Daarnaast is volgens HNB de beschikbare capaciteit in het plan
                                                                           Podiumkunsten
  van Holland Symfonia te beperkt om de voor dans vereiste bezetting
  te kunnen leveren.
  HNB geeft aan niet zelf een orkest te willen opzetten. Niet alleen
  omdat de organisatie hierop niet is toegerust, maar ook vanwege de
  risico’s op toepassing van het principe ‘overgang van onderneming’.
  HNB geeft daarnaast aan dat de wijze waarop de begeleiding van
  opera in relatie tot het orkestenbestel nu is georganiseerd een kwali-
  tatief en kwantitatief hoogwaardige invulling garandeert. Het wil dat
                                                                           Symfonieorkesten
  deze functie op vergelijkbare wijze voor dans beschikbaar blijft.
      HNB vraagt zelf het budget van 3,5 miljoen aan om orkestcapa-
  citeit in te huren. Hoe dit budget exact wordt ingezet, is geen onder-
  deel van de aanvraag.
      De raad kan op basis van deze aanvraag geen oordeel geven over
  de kwaliteit en organisatie van de begeleidingstaak die HNB voor
  ogen heeft. Het concept ‘inhuren van orkestcapaciteit’ heeft de raad
  betrokken bij de afwegingen over de voorwaarden voor de reorgani-
  satie van de begeleidingstaak dans, waarnaar de staatssecretaris in
  zijn adviesaanvraag vraagt.
  Zie verder: Inleiding orkesten, integrale afweging ‘symfonieorkest
  voor begeleiding dans’.
                                                                           Het Nationale Ballet (begeleiding dans)
                                                                            184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Philharmonisch
                                                                                                Deel 3
   Orkest                                                                    € 10.000.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   NedPhO|NKO is het orkest voor begeleiding van opera, ballet en            € 10.000.000
   symfonisch aanbod in Haarlem en Amsterdam. Missie van de instel-          gevraagd
   ling: “Klassieke muziek voor iedereen. Muziek verbindt mensen. Het        subsidiebedrag
   NedPhO|NKO werkt als eigentijds orkestbedrijf in dialoog met de           De aanvraag is
   culturele en maatschappelijke omgeving aan: uitvoering op topniveau       gebaseerd op
   van bijzondere en aansprekende concertprogramma’s en operapro-            artikel 3.15 van
                                                                             de Regeling op
   ducties; klassieke muziekbeleving voor een zo breed mogelijk publiek,     het specifiek
   op en buiten de reguliere podia.”                                         cultuurbeleid.
                                                                                                Symfonieorkesten
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands
   Philharmonisch Orkest een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 10.000.000.
Het Nederlands Philharmonisch Orkest heeft een aanvraag ingediend
als symfonieorkest met begeleidingsactiviteiten primair voor opera. Het
NedPhO|NKO is een gemengd orkestbedrijf dat heeft bewezen bege-
leiding en concerttaak met hoge artistieke kwaliteit in te vullen en hier-
mee een breed publiek te bereiken.
                                                                                                Nederlands Philharmonisch Orkest
                                                                                                185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Operabegeleiding is voor het NedPho|NKO de primaire taak en
  vormt dan ook het vertrekpunt voor de programmering en de
  bedrijfsvoering. Vanaf 2014 wordt op beperkte schaal balletbegelei-
                                                                           Podiumkunsten
  ding aan deze kerntaak toegevoegd. Naast deze begeleidingstaken
  geeft het orkest concerten in Amsterdam en vanaf 2013 bovendien
  op andere podia in Noord-Holland. Dit alles resulteert in een nog
  gemengder palet aan activiteiten, doelgroepen en podia dan in de
  afgelopen periode.
     Het NedPhO|NKO heeft de afgelopen jaren laten zien hoe in een
  gemengd orkestbedrijf de begeleiding en de symfonische taak goed
  gecombineerd kunnen worden: het orkest heeft een hoge artistieke
  kwaliteit in beide taken gebracht en een breed publiek voor de po-
                                                                           Symfonieorkesten
  diumconcerten bereikt. De raad heeft er vertrouwen in dat de be-
  perkte uitbreiding van taken niet ten koste zal gaan van de kwaliteit.
     De raad mist in de aanvraag de visie van de instelling op de rol
  van het Nederlands Kamerorkest in de programmering en activitei-
  ten van het NedPhO|NKO. De raad ziet deze lacune graag ingevuld
  aangezien dit orkest het enig overgebleven kamerorkest zal zijn bin-
  nen het bestel. De raad beveelt op dit punt een uitbreiding van het
  beleidsplan aan.
Publieksbereik
  Het NedPho|NKO weet een groot en breed publiek aan zich te bin-
  den. Het biedt programmering en presentatievormen aan waar nieuw
  publiek op af komt, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de kwali-
  teit. Uit de aanvraag blijkt dat deze aanpak wordt gecontinueerd.
      Het orkest is gevestigd en goed geworteld in Amsterdam en zal
  van daaruit ook podia in Haarlem en Alkmaar bespelen. Doordat de
                                                                           Nederlands Philharmonisch Orkest
  huidige taak van Holland Symfonia voor deze podia niet volledig
  kan worden overgenomen zal het aantal concerten, concertbezoeken
  en educatieactiviteiten in de provincie Noord-Holland, buiten
   Amsterdam, volgens de voornemens in de komende subsidieplan-
  periode drastisch afnemen. In de aanvraag van het orkest ontbreekt
  een visie op de rol die het NedPho|NKO in de provincie zal gaan
  spelen.
      De raad vindt de ambities voor publieksbereik en bezettingsgraad
  beperkt, maar realistisch gezien de aard van de nieuwe taken.
Cultureel ondernemerschap
  Het NedPho|NKO is een gemengd orkestbedrijf dat (opera)begelei-
  ding als zijn primaire taak ziet. Deze begeleidingstaak doet een groot
  beroep op de capaciteit en de lastenstructuur van de instelling. De
  mogelijkheden voor marketingactiviteiten en het verwerven van eigen
  inkomsten zijn hierbij beperkt. Die ruimte bestaat wel bij de concert-
                                                                           186
  taak en die weet het orkest goed te benutten. Net als bij publieks-
  bereik zet NedPho|NKO de ingezette koers door. De raad constateert
  dat op het gebied van marketing een overall strategie en een vertaling
  naar concrete marketingacties ontbreken, ook in relatie tot de nieuwe
  podia in Noord-Holland.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>   De reductie van de subsidie wil het orkest in 2016 gecompenseerd
   hebben door efficiencyslagen in de organisatie en door een groei van
   sponsorinkomsten en mecenaat. De eerste twee jaren zullen echter
                                                                             Deel 3
   verliesgevend zijn. De raad adviseert te monitoren of de beoogde
   opbrengsten en besparingen gerealiseerd worden.
                                                                             Podiumkunsten
Educatie
  Het orkest beschouwt educatieve activiteiten als kerntaken en heeft
  deze goed verankerd in de organisatie. De nieuwe locatie van het
  orkest biedt hiervoor bovendien nieuwe mogelijkheden. De raad vindt
  de opzet en de inhoud van het educatieprogramma voorbeeldstellend
  voor de sector. Positief is ook dat de activiteiten regelmatig worden
  geëvalueerd. De raad wijst erop dat er nog weinig aandacht is voor
  verdieping en de impact van de inspanningen op lange termijn.
      Het orkest voorziet sterke groei in het bereik – tot 18.000 kinderen
                                                                             Symfonieorkesten
   in 2016. De activiteiten beperken zich tot Amsterdam. Van het
  orkest mag echter verwacht worden dat het ook aandacht heeft voor
  educatief aanbod in de regio.
(Inter)nationaal belang
   Het NedPho|NKO is hét orkest voor de begeleiding van opera
   en maakt door zijn bijdrage het excellente uitvoeringsniveau van het
   operagezelschap in Amsterdam mede mogelijk. Nieuw voor het
   orkest is het bespelen van het podium in Haarlem. Het orkest heeft
   in korte tijd een plan moeten maken waarin verschillende taken
   bij elkaar gebracht moesten worden. Dat is naar de mening van de
   raad niet geheel geslaagd. De rol van het orkest in de regio blijft
   onderbelicht.
       Als gevolg van de uitbreiding van de taken van het orkest in
   Nederland, neemt de ruimte voor internationale activiteiten af. De
   ambities op internationaal terrein acht de raad realistisch.
                                                                             Nederlands Philharmonisch Orkest
Talentontwikkeling
  Het NedPho|NKO is samen met acht andere Nederlandse orkesten
  aangesloten bij de nationale Master Orkestdirectie van de conserva-
  toria van Den Haag en Amsterdam. Voor orkestmusici heeft het
  orkest daarnaast exclusief met het Conservatorium van Amsterdam
  de NedPho|CvA Orkestacademie opgericht. De raad acht dit een
  goede ontwikkeling. Van beide programma’s zijn echter zowel de
  omvang als de resultaten van doorstroming onduidelijk.
                                                                             187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Symfonieorkest
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 3.500.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Nederlands Symfonieorkest verzorgt het symfonische aanbod             € 3.500.000
   in de provincie Overijssel. De missie van de instelling luidt: “Het       gevraagd
   Nederlands Symfonieorkest is een hoogwaardige toonaangevende              subsidiebedrag
   culturele onderneming, die door het brengen van hoogwaardige              De aanvraag is
   klassieke muziek bijdraagt aan de kwaliteit van de samenleving. Als       gebaseerd op
   het orkest van het oosten vervult het een rol van betekenis in het        artikel 3.14 in
                                                                             samenhang met
   Nederlandse muziekleven en van dat in de provincie Overijssel in          artikel 3.17 van
   het bijzonder.”                                                           de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                                                Symfonieorkesten
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Symfonieor-
   kest een subsidiebedrag toe te kennen van € 3.500.000, op voorwaar-
   de dat de instelling de aanvraag aanvult op het punt van kwaliteits-
   borging binnen de krimpende vaste orkestformatie.
   Dit bedrag is inclusief het aandeel van het beschikbare budget voor
   de structurele samenwerking met Het Gelders Orkest.
Het Nederlands Symfonieorkest (NedSym) heeft een aanvraag ingediend
als symfonieorkest in de regio Oost. Het betreft een gezamenlijke aan-
vraag met Het Gelders Orkest. Het Nederlands Symfonieorkest richt het
aanbod hoofdzakelijk op de provincie Overijssel. De visie wordt helder
                                                                                                Nederlands Symfonieorkest
beschreven in de aanvraag. Het orkest heeft een fris artistiek beleid met
een eigen signatuur en presenteert een klinkend ondernemingsplan.
    De raad is positief over de artistieke ambities en potenties, mits hij
zeker kan zijn van kwaliteitsborging binnen de krimpende vaste orkest-
formatie. Op dit punt behoeft de aanvraag een aanvulling. De raad
adviseert bovendien alle activiteiten en de exploitatie van de stichtin-
gen en operationele bv’s te betrekken bij de verantwoording.
De raad is positief over de inrichting van de samenwerking met
Het Gelders Orkest en adviseert het hiervoor beschikbare bedrag toe
te kennen.
                                                                                                188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  “Het brengen van het verhaal van de klassieke muziek voor zoveel
  mogelijk mensen op zoveel mogelijk manieren” is de hoofddoelstel-
  ling van het NedSym. Het orkest speelt het brede symfonische reper-
                                                                             Podiumkunsten
  toire, met bijzondere aandacht voor het klassieke en vroeg-roman-
  tische repertoire. Het brengt bijzondere uitvoeringen van bekende
  werken en geeft daarmee een heel eigen invulling aan de symfonische
  taak. Muziektheater komt in verschillende onderdelen binnen de
  organisatie terug. In de aanvraag is voor de komende periode een
  drietal groot symfonische programma’s betrokken. Dit is het mini-
  mumaantal dat verwacht mag worden ten behoeve van een volwaar-
  dig symfonisch aanbod in de regio.
      De raad vindt dat het orkest een fris artistiek beleid heeft met een
                                                                             Symfonieorkesten
  heel eigen signatuur, mede dankzij de bevlogen artistiek leider. De
  speelkwaliteit is wisselvallig, maar voldoende. De aanvraag gaat uit
  van een forse vermindering van de vaste formatie. De aanvraag geeft
  geen inzicht in de opbouw van de formatie en het effect van de
  reductie hiervan op de kwaliteit: voor de raad is dit een zeer relevant
  aspect. De raad is positief over de artistieke ambities en potentie van
  de instelling, wanneer hij zeker kan zijn van kwaliteitsborging binnen
  de krimpende vaste orkestformatie.
Publieksbereik
  Het NedSym heeft als uitgangspunt voor het publieksbereik dat de
  (latente) behoefte aan klassieke muziek groter is dan concertbezoek
  op dit moment laat zien. Het concludeert hieruit dat het ‘leverings-
  kanaal’ of de vorm niet altijd meer voldoet. Het orkest zoekt naar
  manieren om wel in die behoefte te kunnen voorzien. De doelgroep-
  specifieke marketing en communicatie zijn op een aantal punten al
                                                                             Nederlands Symfonieorkest
  succesvol gebleken. Deze aanpak zal in de komende periode worden
  voortgezet en verder uitgewerkt. Daarmee baseert het orkest zijn
  plannen op directe kennis van het publiek.
      Binnen het kader van de aanvraag wil het orkest een beperkter
  aantal concerten geven, met een relatief hoge bezettingsgraad. De
  raad heeft waardering voor de strategie en uitvoering van het beleid
  en acht de beoogde groei van publiek realistisch.
Cultureel ondernemerschap
  Het NedSym hanteert in zijn aanvraag het uitgangspunt dat de vaste
  lasten in overeenstemming moeten zijn met de vaste inkomsten.
  Activiteiten met een hoger risicoprofiel, die niet door de vaste inkom-
  sten worden gedekt, zullen worden ondergebracht in andere rechts-
  personen. Deze activiteiten vallen buiten de aanvraag en daarmee
  ook buiten de beoordeling, maar geven gezamenlijk invulling aan de
  hoofddoelstelling van het orkest.
                                                                             189
      De beheerslasten zijn hoog, zowel in absolute als in relatieve zin.
  Aan de hand van de aanvraag kan de raad niet opmaken wat hiervan
  de oorzaak is en hoe dit feit zich verhoudt tot de activiteiten die
  buiten de aanvraag vallen. De raad waardeert de presentatie in de
  aanvraag van het zekere deel van de activiteiten en bijbehorende
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>   geldstromen, omdat daarmee helder wordt aangegeven wat in ieder
   geval van het orkest verwacht kan worden. Wel adviseert de raad alle
   prestaties en de gehele begroting van het orkest bij de verantwoor-
                                                                           Deel 3
   ding te betrekken.
      De raad heeft waardering voor het ondernemerschap dat het
   NedSym al enkele jaren toont en is benieuwd of de doelstelling om
                                                                           Podiumkunsten
   het orkest minder afhankelijk te maken van overheidsbijdragen in
   de komende periode inderdaad een stap dichterbij komt.
Educatie
  In de aanvraag noemt het orkest educatie en participatie als één van
  de belangrijkste pijlers onder het businessmodel. Er wordt een door-
  lopende leerlijn ontwikkeld met klein- en grootschalige projecten en
  er wordt samengewerkt, onder andere met instellingen op het gebied
  van muziektheater. De ambities, binnen het kader van de aanvraag,
                                                                           Symfonieorkesten
  voor het bereik van de educatieve activiteiten zijn beperkt. Ook is
  onduidelijk waar de samenwerking met verschillende partijen in zal
  resulteren. Onder maatschappelijke doelen schaart het orkest ook
  zijn reguliere taak voor het verzorgen van symfonisch aanbod en het
  bereiken van een groot publiek. Naar mening van de raad is dit de
  kerntaak van het orkest en ontbreekt het in de aanvraag aan een hel-
  dere visie en concrete voornemens op het gebied van maatschappe-
  lijk draagvlak in de zin van educatie en participatie.
(Inter)nationaal belang
   Het NedSym verzorgt in samenwerking met Het Gelders Orkest een
   volwaardig symfonisch aanbod in de regio Oost. Het NedSym richt
   zich vooral op de provincie Overijssel. Het orkest wil het bereik in
   de regio vergroten door onder zijn vleugels verschillende ensemble-
   formaties te laten opereren. De raad vindt de inzet van ensembles
   een goede ontwikkeling wanneer dit nadrukkelijk en herleidbaar ten
                                                                           Nederlands Symfonieorkest
   dienste staat van het vergroten van het publieksbereik voor het groot
   symfonisch repertoire.
Talentontwikkeling
  Het orkest biedt stageplaatsen aan voor aankomende beroepsmusici.
  Samen met Het Gelders Orkest wordt een talentontwikkelingspro-
  gramma opgezet, waarbij zowel instrumentalisten als dirigenten kan-
  sen krijgen ervaring op te doen. Ook het conservatorium in de regio
  Oost, ArtEZ, wordt betrokken bij de gezamenlijke beleidsvorming.
  Bijzonder is dat het orkest zich inzet voor talentontwikkeling op het
  gebied van opera.
      Omvang en doorstroming van talenten is niet zichtbaar gemaakt
  in de aanvraag. De genoemde samenwerkingen lijken hierdoor nog in
  een pril stadium. De raad verwacht in de komende periode concrete
  resultaten te zien.
                                                                           190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>Samenwerking
  Het Nederlands Symfonieorkest en Het Gelders Orkest hebben een
  samenwerkingsconvenant gesloten en doen hiermee een beroep op
                                                                         Deel 3
  de investeringsimpuls die de staatssecretaris voor samenwerking
  beschikbaar stelt. Gezamenlijk verzorgen zij het symfonisch aanbod
  in deze regio.
                                                                         Podiumkunsten
   De orkesten beschrijven daarnaast de samenwerking op vijf punten:
     – gezamenlijke inzet van orkestmusici
     – ontwikkeling van talent
     – opera
     – ondersteuning (zoals HRM en educatie)
     – organisatie-innovatie
   Er is een raming gemaakt van de efficiencywinst, oplopend tot
                                                                         Symfonieorkesten
   € 900.000 per jaar in 2016. Hiermee onderbouwen de orkesten de
   structurele aard van de samenwerking.
       De raad heeft waardering voor deze inzet en moedigt de orkesten
   aan de intenties zowel inhoudelijk als financieel uit te werken.
                                                                         Nederlands Symfonieorkest
                                                                         191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>   Noord Nederlands
   Orkest
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 6.000.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Noord Nederlands Orkest (NNO) verzorgt het symfonische                € 6.000.000
   aanbod in de drie noordelijke provincies. De missie van de instelling     gevraagd
                                                                             subsidiebedrag
   luidt: “Het NNO brengt als toonaangevend symfonieorkest vier
   eeuwen symfonische muziek tot leven, tot in alle uithoeken van de         De aanvraag is
   drie noordelijke provincies. Het haalt deze traditie naar de eigen tijd   gebaseerd op
                                                                             artikel 3.14 van
   via prikkelende interpretaties en een brede programmering. Zo             de Regeling op
   verrassen we ons trouwe publiek, dagen we kenners uit, stimuleren         het specifiek
   we muzikaal talent en maken we ‘nieuwe oren’ vertrouwd met                cultuurbeleid.
   symfonische muziek.”
Subsidieadvies                                                                                  Symfonieorkesten
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting het Noord Nederlands
   Orkest een subsidiebedrag toe te kennen van € 6.000.000.
Het NNO heeft een aanvraag ingediend als symfonieorkest. Het NNO
brengt in de drie noordelijke provincies een breed aanbod van sym-
fonisch repertoire en heeft een goed educatieprogramma met een groot
bereik. Op het gebied van ondernemerschap en publieksbereik verwacht
de raad van het orkest meer ambitie en een doorwrochte aanpak.
                                                                                                Noord Nederlands Orkest
                                                                                                192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het NNO presenteert in zijn programmering een interessante mix
  van orkestrepertoire. Het repertoire dat op de lessenaars staat, reikt
  al geruime tijd verder dan het traditionele orkestrepertoire. Crossovers
                                                                             Podiumkunsten
  lijken een vaste plaats in de programmering te hebben gekregen.
  Het NNO houdt in de aanvraag vast aan deze vernieuwende insteek.
  Uit de plannen blijkt een gezonde ambitie en nieuwsgierigheid om
  te experimenteren met nieuwe ideeën en daarbij interessante samen-
  werkingsverbanden aan te gaan.
      De raad heeft waardering voor deze aanpak, maar mist hierbij wel
  een strategie en de ambitie om – aan de hand van de programmering
  en binnen de mogelijkheden van de bezetting van het orkest – het
  publieksbereik in de noordelijke provincies te vergroten. De plannen
                                                                             Symfonieorkesten
  voor artistieke vernieuwing zouden zich hierop meer kunnen richten.
Publieksbereik
  Het speelgebied van het NNO is de uitgestrekte, relatief dunbevolkte
  regio Noord. Het orkest heeft de ambitie om de symfonische muziek
  naar alle uithoeken van de drie noordelijke provincies te brengen. Het
  publieksbereik van het orkest is naar de mening van de raad onvol-
  doende ambitieus. Mogelijkheden voor marketing, die de brede en
  prikkelende programmering biedt, worden onderbenut. De bezet-
  tingsgraad van de zalen biedt volgens de raad ruimte voor noodzake-
  lijke groei. Uit de aanvraag blijkt niet of na de recente visitatie de
  handschoen is opgepakt om samenwerking met de zalen in Noord-
  Nederland te concretiseren. De raad verwacht van het NNO meer
  ambitie en een echt doorwrochte aanpak op dit terrein.
Cultureel ondernemerschap
                                                                             Noord Nederlands Orkest
  De structurele subsidie loopt terug. De vraag is of de voorgenomen
  kostenreductie en eigen inkomstengroei voldoende zijn om deze kor-
  ting te compenseren. Ten opzichte van de aanvragen uit de andere
  regio’s schiet de aanvraag van het NNO wat betreft ondernemerschap
  en een visie daarop tekort.
      Het orkest heeft in Noord-Nederland een unieke positie op de
  markt voor klassieke muziek en een programmering die mogelijkhe-
  den biedt om deze te verzilveren. Dit vraagt om een heldere strategie
  en doelstellingen, onder meer voor de marketing: concreet en toe-
  gespitst op doelgroepen. Volgens de raad ontbreekt het daar nu aan.
Educatie
  De visie van het NNO op educatie sluit aan bij de hoofddoelstel-
  lingen. Het educatieprogramma heeft een relatief groot bereik; met
  weinig middelen worden jaarlijks circa 18.000 scholieren bereikt.
  De raad is hierover positief en moedigt het NNO aan om de komen-
                                                                             193
  de jaren te zoeken naar mogelijkheden voor verdere verdieping.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Het NNO is het enige professionele, symfonische orkest in het Noor-
   den. Het NNO bestrijkt daarmee een groot gebied met een klein aan-
                                                                             Deel 3
   tal grote podia en talloze kleinere podia en heeft zo een belangrijke
   rol in het orkestenbestel. Met enige regelmaat treedt het orkest in het
   buitenland op. De regionale en internationale ambities zijn volgens
                                                                             Podiumkunsten
   de raad goed in balans.
Talentontwikkeling
  Het NNO heeft op het gebied van talentontwikkeling zowel ambities
  met toptalent als met ‘de bredere basis van (amateur)talent’. Voor
  het toptalent wordt succesvol samengewerkt met het kunstvakonder-
  wijs en diverse concoursen. Activiteiten in relatie tot de beroepsprak-
  tijk van (orkest)musici worden nog onderzocht, in samenwerking met
  het Prins Claus Conservatorium. Het is de raad niet duidelijk wat
                                                                             Symfonieorkesten
  het orkest wil betekenen voor de (orkest)musici na hun opleiding,
  aan de start van de beroepspraktijk.
      De activiteiten die zijn gericht op gevorderde amateurmusici slui-
  ten goed aan bij de rol van een regionaal orkest. Overigens is hier
  niet zozeer sprake van talentontwikkeling, maar eerder van het ver-
  breden van maatschappelijk draagvlak en publieksbereik.
                                                                             Noord Nederlands Orkest
                                                                             194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>   Residentie Orkest
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 2.700.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Podiumkunsten
   Het Residentie Orkest biedt naast symfonische en kamermuziekcon-           € 2.700.000
   certen educatieve activiteiten om het muziekleven in en rond Den           gevraagd
   Haag te stimuleren. De missie van de instelling luidt: “Het Residentie     subsidiebedrag
   Orkest voorziet als ondernemend symfonieorkest op vernieuwende             De aanvraag is
   wijze in de behoefte aan klassieke muziek en klassieke muziekedu-          gebaseerd op
   catie in de zuidelijke Randstad. Het orkest versterkt maatschappelijke     artikel 3.14 in
                                                                              samenhang met
   samenhang en verstevigt het economisch profiel en het vestigings-          artikel 3.17 van
   klimaat van Den Haag als internationale stad van vrede en recht. Het       de Regeling op
   Residentie Orkest is hoeder, promotor en vernieuwer van het klas-          het specifiek
                                                                                                 Symfonieorkesten
                                                                              cultuurbeleid.
   sieke muzikale erfgoed.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Residentie Orkest een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 2.700.000, op voorwaarde dat de
   instelling een nieuw plan aanlevert, waarin wordt uitgegaan van een
   kleinere vaste kernbezetting en waarin de instelling een verdienmodel
   presenteert dat tegenslagen kan opvangen.
   De raad adviseert daarnaast de € 1.000.000 voor structurele sa-
   menwerking nog niet toe te kennen. Hiervoor dienen het Residentie
   Orkest en het Rotterdams Philharmonisch Orkest gezamenlijk een
   nieuw plan op stellen.
                                                                                                 Residentie Orkest
Het Residentie Orkest vraagt subsidie aan als symfonieorkest in verzor-
gingsgebied Rotterdam/Den Haag. Onderdeel van de aanvraag is een
samenwerkingsplan met het Rotterdams Philharmonisch Orkest voor
hetzelfde verzorgingsgebied.
    De raad is positief over de voorgenomen artistieke profilering van het
orkest, maar is van mening dat voor een succesvolle uitwerking scher-
pere keuzen moeten worden gemaakt. Het orkest zou goed invulling kun-
nen geven aan dit profiel met een kleinere vaste kernbezetting dat
voldoende armslag en flexibiliteit heeft voor specialistische inzet bij het
hedendaagse repertoire. De raad moedigt de instelling aan de educatieve
activiteiten verder te versterken.
    De raad vindt de financiële basis voor de plannen zorgwekkend; de
uitgangspositie biedt weinig ruimte voor tegenvallers en er ontbreekt een
scenario voor tegenvallende inkomsten. Er moet worden voorkomen dat
het orkest in een neerwaartse spiraal terechtkomt. De raad is van me-
ning dat de nieuwe profilering goede mogelijkheden biedt om draagvlak
                                                                                                 195
en inkomsten voor het orkest te vergroten. De instelling moet dan wel
de kans hebben en nemen om goed uit de startblokken te komen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>De aanvraag is op het punt van de samenwerking met het Rotterdams
Philharmonisch Orkest onvoldoende en te vrijblijvend ingevuld.
De raad adviseert toekenning van dit budget afhankelijk te stellen van de
                                                                              Deel 3
kwaliteit van een nieuw samenwerkingsplan. Hierbij is een evenredige
verdeling van de beschikbare middelen van belang om uitwerking van
de thema’s, inclusief de profilering, kans van slagen te geven.
                                                                              Podiumkunsten
Beoordeling
Kwaliteit
  Het Residentie Orkest wil afstand nemen van het verleden en rea-
  geert hiermee op maatschappelijke veranderingen. Het orkest wil zijn
  programmering meer in de context plaatsen van de stad Den Haag
  en de metropoolregio Den Haag-Rotterdam. Met het Rotterdams
                                                                              Symfonieorkesten
  Philharmonisch Orkest heeft afstemming plaatsgevonden over een
  complementair profiel en programmering. Het Residentie Orkest zal
  naast het symfonisch kernrepertoire zware accenten in de program-
  mering aanbrengen en zich hierbij richten op het klassieke en heden-
  daagse repertoire voor middelgrote en kleine bezettingen. De raad
  is positief over de voorgenomen profilering, maar is van mening dat
  voor een succesvolle uitwerking scherpere keuzen moeten worden
  gemaakt. 			
      De raad adviseert het Residentie Orkest de twee accenten in de
  programmering als de pijlers te beschouwen voor het artistieke beleid
  en de vormgeving van het orkestbedrijf. De maatschappelijke, edu-
  catieve taak kan hierbij een sterke derde pijler zijn. Het dirigentenbe-
  leid en een vaste (kleinere) kernbezetting, met voldoende armslag én
  flexibiliteit voor specialistische inzet voor het hedendaagse repertoire,
  moeten het mogelijk maken om met dit profiel bij de top van de Ne-
  derlandse orkesten te blijven horen.
                                                                              Residentie Orkest
      De samenwerking met het Nederlands Danstheater sluit hierbij
  goed aan. De raad vindt het belangrijk dat het orkest de samenwer-
  king met De Nederlandse Opera kan voortzetten.
Publieksbereik
  In lijn met de missie wil het Residentie Orkest meer publieksgericht
  programmeren en in toenemende mate de burger opzoeken door ook
  andere podia in de stad en de regio te bespelen. Een aangescherpt
  artistiek profiel leent zich hier goed voor en het is aan te moedigen
  om naast Rotterdam en Leiden meer podia in de regio te interesseren
  voor concertseries.
      In de afgelopen jaren heeft het orkest het bestaande publiek in
  beeld gebracht en dankzij een gerichte communicatiestrategie is het
  aantal abonnementhouders gestegen. Uit de aanvraag blijkt echter
  geen strategie voor het aanboren van nieuw publiek. Het orkest wil
  publieksvoorkeuren inventariseren en bedenkt verschillende activi-
                                                                              196
  teiten, inclusief een onrealistisch groot aantal cursussen voor volwas-
  sen publiek. Net als voor bestaand publiek vindt de raad een gedegen
  strategie voor het aantrekken van nieuw publiek noodzakelijk. Hij
  verwacht dat de nieuwe profilering hieraan kan bijdragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het verdienmodel van het orkest is naar de mening van de raad niet
  zonder zorgen. Het eigen vermogen van de instelling is beperkt. Het
                                                                             Deel 3
  orkest heeft een investeringsinjectie van € 2.000.000 voor ogen als
  vliegwiel om de totale plannen te realiseren. In de aanvraag wordt
  niet inzichtelijk gemaakt waar deze investeringsinjectie vandaan moet
                                                                             Podiumkunsten
  komen. In 2013 is het verwachte tekort fors en – gelet op de finan-
  ciële uitgangspositie – risicovol. In vergelijking met de prestaties uit
  het verleden zijn de publieksinkomsten volgens de raad realistisch
  ingeschat. Dit kan zonder nadere onderbouwing niet worden gezegd
  van de verwachte sponsorinkomsten en de verwachte bijdrage uit pri-
  vate middelen. Ook is uit de aanvraag niet op te maken hoe de vaste
  lasten zich verhouden tot de zekere inkomsten.
      De financiële basis voor de plannen vindt de raad wankel. De
  uitgangspositie biedt geen ruimte voor tegenvallers, zeker wanneer
                                                                             Symfonieorkesten
  de noodzakelijke investeringsinjectie uitblijft. Het is van belang dat
  vanaf het begin van de subsidieperiode de vaste lasten goed in balans
  komen met de verwachte, zekere inkomsten. Het risico is aanwezig
  dat het orkest in een neerwaartse spiraal terechtkomt. De raad is van
  mening dat de nieuwe profilering goede mogelijkheden biedt om
  draagvlak en inkomsten voor het orkest te vergroten. De instelling
  moet dan wel de kans krijgen en nemen om goed uit de startblokken
  te komen. Dit vraagt om een nieuw plan, waarin uitgegaan wordt van
  een kleinere vaste kernbezetting en waarin een verdienmodel wordt
  gepresenteerd dat tegenslagen kan opvangen.
Educatie
  Het educatiebeleid krijgt een stevige impuls. De ambitie om de haar-
  vaten in de samenleving op te zoeken vindt hier zijn uitwerking, met
  name richting scholieren en amateurs. Het orkest vergroot de perso-
  nele inzet aanzienlijk. Daarom is het opvallend dat het verwachte
                                                                             Residentie Orkest
  bereik onder scholieren terugloopt. Het streven van de instelling zou
  moeten zijn dit bereik op zijn minst te handhaven. Veel van de extra
  aandacht lijkt uit te gaan naar het aanbod voor volwassenen. De raad
  is positief over het gevoel van urgentie dat spreekt uit de aanvraag en
  heeft vertrouwen in de aanpak van het orkest op het gebied van
  educatie, mits de activiteiten voor scholieren worden geïntensiveerd.
(Inter)nationaal belang
   Voor de profilering van de internationale activiteiten zoekt het orkest
   aansluiting bij het profiel van de stad Den Haag, de zetel van de
   regering en internationale stad voor vrede en veiligheid.
       Geregeld is het orkest op Nederlandse podia te beluisteren. Het
   was het eerste orkest op popfestival Lowlands en het speelt geregeld
   op het Holland Festival. Voor De Nederlandse Opera is het orkest
   een van de belangrijke vaste partners. Het orkest haalt in het buiten-
   land goede bezoekersaantallen. De raad vindt de internationale
                                                                             197
   ambities van het orkest zinvol en goed in balans met de overige activi-
   teiten en vindt het positief dat het orkest meer podia in de regio wil
   bespelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Talentontwikkeling
  In de afgelopen jaren heeft het Residentie Orkest, in samenwerking
  met het Koninklijk Conservatorium, positieve ervaringen opgedaan
                                                                           Deel 3
  met de Orkest Master. Dit heeft ertoe geleid dat ook in de zomer
  een dergelijke opleiding wordt aangeboden onder de noemer The
  Hague Festival Orchestra. Naast de Orkest Master draagt het orkest
                                                                           Podiumkunsten
  bij aan de opleiding van jong operatalent en dirigenten door samen te
  werken met de landelijke master orkestdirectie en de Dutch National
  Opera Academy. De raad constateert dat het orkest talentontwik-
  keling niet alleen als een verplichting, maar ook als een kans ziet en
  dat het deze taak voortvarend oppakt.
Samenwerking
  Het Residentie Orkest gaat, zo blijkt uit het samenwerkingsakkoord
  dat is bijgevoegd bij de aanvraag, op vijf thema's samenwerken met
                                                                           Symfonieorkesten
  het Rotterdams Philharmonisch Orkest. Hiermee doet het een
  beroep op de extra investeringsimpuls die de staatssecretaris beschik-
  baar stelt. Op het punt van de complementariteit van de profielen
  heeft nadere uitwerking plaatsgevonden, hoewel de raad zijn vraag-
  tekens heeft bij het concerteren op elkaars podia.
      De overige vier thema's (talentontwikkeling, educatie, kinderpro-
  ducties en familieconcerten, uitwisseling musici en HRM-beleid) zijn
  te vrijblijvend geformuleerd. Bovendien hebben de intenties meer
  het karakter van afstemming dan van daadwerkelijke samenwerking.
  Het bijgevoegde akkoord biedt naar de mening van de raad geen
  perspectief voor structurele samenwerking op de lange termijn. De
  aanvraag is op dit onderdeel onvoldoende.
                                                                           Residentie Orkest
                                                                           198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>   Rotterdams
   Philharmonisch Orkest
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 3.300.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Podiumkunsten
   Het Rotterdams Philharmonisch Orkest verzorgt symfonisch reper-           € 4.700.000
   toire in binnen- en buitenland. De missie van het orkest luidt: “Als      gevraagd
   internationaal toporkest op betekenisvolle wijze bijdragen aan de         subsidiebedrag
   hoogstaande en duurzame leefkwaliteit en uitstraling van de stad en       De aanvraag is
   de regio. Met onze unieke klankkleur inspireren wij de bewoners           gebaseerd op
   van stad en regio. We dragen het symfonische repertoire als cultureel     artikel 3.14 in
                                                                             samenhang met
   ideaalbeeld uit. We plaatsen Rotterdam, de regio en ons land op de        artikel 3.17 van
   wereldkaart.”                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                                                Symfonieorkesten
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Rotterdams Philharmo-
   nisch Orkest een subsidiebedrag toe te kennen van € 3.300.000.
   De raad adviseert daarnaast de € 1.000.000 voor structurele samen-
   werking nog niet toe te kennen. Hiervoor dienen het Rotterdams
   Philharmonisch Orkest en het Residentie Orkest gezamenlijk een
   nieuw plan op stellen.
Het Rotterdams Philharmonisch Orkest heeft een aanvraag ingediend
als symfonieorkest van internationale statuur. Onderdeel van de aan-
vraag is een samenwerkingsplan met het Residentie Orkest, voor het
verzorgingsgebied Rotterdam/Den Haag.
                                                                                                Rotterdams Philharmonisch Orkest
Het Rotterdams Philharmonisch Orkest behoort tot de top van de
Nederlandse orkesten. Het toont grote ambities, maar presenteert tege-
lijkertijd een matig plan. Op dit moment levert het orkest een groot
aantal programma’s in groot symfonische bezetting. Dit aantal is naar de
mening van de raad ook voor de komende periode toereikend. De raad
is positief over de voorgenomen artistiek onderscheidende profilering,
maar vindt uitbreiding van de capaciteit van het orkest niet noodzakelijk.
Eerder verwacht de raad een sterkere drang tot vernieuwing in de
programmering. Buitenlandse ambities gaan sterk ten koste van het pu-
blieksbereik in eigen land; uit de aanvraag is geen strategie voor een
verbreding van het publieksbereik op te maken.
    De raad adviseert niet het Rotterdams Philharmonisch Orkest maar
het Koninklijk Concertgebouw Orkest de aanvullende subsidie voor
internationale statuur te verlenen.
    De aanvraag is op het punt van de samenwerking met het Residentie
Orkest onvoldoende en te vrijblijvend ingevuld. De raad adviseert
                                                                                                199
toekenning van dit budget afhankelijk te stellen van de kwaliteit van een
nieuw samenwerkingsplan. Hierbij is een evenredige verdeling van de
beschikbare middelen van belang om uitwerking van de thema’s,
inclusief de profilering, kans van slagen te geven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Rotterdams Philharmonisch Orkest komt, zeker onder de chef-
  dirigenten, geregeld tot grootse artistieke prestaties. Met het
  Residentie Orkest heeft afstemming plaatsgevonden over een com-
                                                                            Podiumkunsten
  plementair profiel en programmering. Het Rotterdams Philhar-
  monisch Orkest zal zich hierbij vooral richten op repertoire vanaf
  de 19e eeuw tot nu, voor groot symfonische bezetting. De raad
  is positief over de voorgenomen profilering. Het orkest heeft, mede
  dankzij de chef-dirigenten, een sterk imago opgebouwd dat gedragen
  wordt door de stad. De plannen van het orkest zijn ambitieus en
  sterk internationaal georiënteerd. Echter, in tegenstelling tot wat men
  mag verwachten van een orkest met dit profiel, laat de aanvraag geen
  drang tot vernieuwing zien. Nieuwe productformules worden slechts
                                                                            Symfonieorkesten
  in de marge genoemd; de breedte van de programmering lijkt beperkt.
  Op dit vlak verwacht de raad meer van een orkest dat een leidende
  positie ambieert in het orkestenbestel.
Publieksbereik
  Het publieksbereik van het orkest is zeer goed. Het orkest wil dit
  bereik stabiliseren. Opvallend is dat het orkest zich substantieel meer
  op het buitenland wil richten. Dit gaat in eerste instantie echter ten
  koste van een aanzienlijk deel van het publieksbereik in Rotterdam
  en Nederland. Ook aan het einde van de subsidieperiode is het
  verwachte aantal bezoekers in Rotterdam lager dan op dit moment
  het geval is. Wel wil het orkest het bereik vergroten door meer con-
  certen in de regio en de rest van Nederland te geven.
      Uit de aanvraag kan niet worden opgemaakt hoe het orkest de
  beoogde verbreding van zijn publiek wil bereiken. Er wordt weliswaar
  een groot aantal initiatieven genoemd, maar het wordt niet duidelijk
                                                                            Rotterdams Philharmonisch Orkest
  of het orkest de potentiële doelgroepen goed in beeld heeft en be-
  schikt over instrumenten om hierop zijn activiteiten af te stemmen.
  Het ontbreken van de ambitie om de gemiddelde bezettingsgraad van
  70% te verhogen, is teleurstellend.
      De raad is van mening dat de aandacht voor de internationale
  ambities van het orkest ten koste gaat van het publieksbereik in eigen
  land. Hij vindt dit in het licht van de uitdagingen van het orkesten-
  bestel een onwenselijke ontwikkeling.
Cultureel ondernemerschap
  Het Rotterdams Philharmonisch Orkest presenteert een ambitieus
  ondernemingsplan. Het orkest kan rekenen op een groot draagvlak in
  de stad. Zowel voor de stad als het bedrijfsleven is het orkest een
  boegbeeld. Voor het verdienmodel kiest het orkest goede uitgangs-
  punten, door vaste lasten (salarissen en zaalhuur) te koppelen aan de
  subsidie-inkomsten. Recettes en sponsoring worden ingezet voor
                                                                            200
  de overige, variabele kosten. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest
  is het enige orkest dat een beroep doet op een forse subsidieverho-
  ging van het Rijk. Het wil in de komende periode de orkestcapaciteit
  met 10 fte vergroten. De raad is er niet van overtuigd dat deze ver-
  ruiming van de orkestcapaciteit noodzakelijk is. Mocht vergroting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>   van het orkest voor specifieke programmering noodzakelijk zijn, dan
   lijkt de samenwerking met het Residentie Orkest hiervoor de aange-
   wezen weg.
                                                                              Deel 3
Educatie
  Educatie is, met voldoende personele capaciteit, goed verankerd bin-
                                                                              Podiumkunsten
  nen de instelling. Het orkest werkt rechtstreeks samen met een groot
  aantal scholen. Bij uitvoeringen voor schoolgroepen is het bereik
  relatief beperkt, maar door lessen op scholen en openbare repetities
  met lesmateriaal worden toch veel leerlingen bereikt. De intenties
  voor samenwerking met onder meer De Doelen en het Residentie
  Orkest zijn nog in een beginfase en zullen de komende periode con-
  creet moeten worden gemaakt.
(Inter)nationaal belang
                                                                              Symfonieorkesten
   Het Rotterdams Philharmonisch Orkest behoort tot de top van de
   Nederlandse orkesten, op gepaste afstand van het Koninklijk Concert-
   gebouw Orkest. Het orkest is een van de vaste partners van De
   Nederlandse Opera en levert op dit moment (in aantal) de grootste
   bijdrage in groot symfonische programma’s in het land. Het orkest
   wil het aantal programma’s in de komende periode verder vergroten.
   Volgens de raad is handhaving van het huidige aantal programma’s
   toereikend. De raad heeft waardering voor het draagvlak dat het
   orkest zich in stad en regio heeft verworven en constateert internatio-
   nale ambities die aansluiten bij het internationale profiel van de stad.
   Maar in deze tijd van forse bezuinigingen op het orkestenbestel vindt
   de raad één orkest met een grote internationale agenda voldoende.
Talentontwikkeling
  Op het gebied van talentontwikkeling spreekt het orkest intenties uit
  voor initiatieven die recentelijk gestart zijn of nog moeten starten.
                                                                              Rotterdams Philharmonisch Orkest
  De aanvraag vermeldt helaas geen concrete doelstellingen. De raad
  vindt het een positieve ontwikkeling dat het orkest hierbij de samen-
  werking zoekt met Codarts in Rotterdam, maar vindt ook een goede
  aansluiting bij de conservatoria van bijvoorbeeld Amsterdam en
  Den Haag van belang.
Samenwerking
  Het Rotterdams Philharmonisch Orkest gaat, volgens het samen-
  werkingsakkoord dat is bijgevoegd bij de aanvraag, op vijf thema’s
  samenwerken met het Residentie Orkest. Hiermee doet het een
  beroep op de extra investeringsimpuls die de staatssecretaris beschik-
  baar stelt. Op het punt van de complementariteit van de profielen
  heeft nadere uitwerking plaatsgevonden, hoewel de raad vraagtekens
  zet bij het concerteren op elkaars podia. De overige vier thema’s
  (talentontwikkeling, educatie, kinderproducties en familieconcerten,
  uitwisseling musici en HRM-beleid) zijn te vrijblijvend geformuleerd.
                                                                              201
  Bovendien hebben de intenties meer het karakter van afstemming
  dan van daadwerkelijke samenwerking.
      Het bijgevoegde akkoord biedt naar de mening van de raad geen
  perspectief voor structurele samenwerking op de lange termijn. De
  aanvraag is op dit onderdeel onvoldoende.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>   Zuid-Nederlands Orkest
                                                                                             Deel 3
                                                                          €0
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Podiumkunsten
   De missie van de instelling luidt: “Overdracht van klassieke           € 7.000.000
   muziek door een duurzame vernieuwde organisatie”.                      gevraagd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                          De aanvraag is
Subsidieadvies                                                            gebaseerd op
                                                                          artikel 3.14 in
                                                                          samenhang met
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Zuid-Nederlands               artikel 3.17 van
   Orkest geen subsidie toe te kennen.                                    de Regeling op
                                                                          het specifiek
                                                                                             Symfonieorkesten
                                                                          cultuurbeleid.
Zuid-Nederlands Orkest gaat uit van een volledig nieuw orkest voor
Zuid-Nederland dat wordt opgebouwd uit musici van het Limburgs
Symfonie Orkest en Het Brabants Orkest. Het orkest presenteert zich als
een vraaggestuurde organisatie, waarbij de marktverwachtingen van
publiek, overheden en bedrijfsleven het uitgangspunt vormen voor het
denken over en het vormgeven van de organisatie.
    Omdat het orkest nog moet worden gevormd, vindt de raad dat de
ambities voor publieksbereik en -inkomsten onrealistisch hoog zijn.
Bovenal geeft de aanvraag onvoldoende blijk van inzicht in wat er nodig
is om een fusie succesvol te realiseren en een nieuw, kwalitatief goed
orkest op te bouwen.
De raad adviseert het subsidiebedrag niet toe te kennen.
Voor aanvullende toelichting zie: Inleiding symfonieorkesten.
                                                                                             Zuid-Nederlands Orkest
                                                                                             202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Zuid-Nederlands Orkest gaat uit van een volledig nieuw orkest voor
  Zuid Nederland dat wordt opgebouwd uit musici van het Limburgs
  Symfonie Orkest (LSO) en Het Brabants Orkest (HBO). Beide
                                                                           Podiumkunsten
  orkesten hebben zich voldoende bewezen, maar in de aanvraag ont-
  breekt een visie op de borging van de artistieke kwaliteit en op de
  voorwaarden die nodig zijn om een nieuw orkest op te bouwen. Het
  is de raad niet duidelijk met welke frequentie en in welke bezettingen
  programma’s zullen worden uitgevoerd. Ook ontbreekt een aanpak
  om tot een nieuwe orkestklank te komen en het samenspel op niveau
  te laten klinken. De visie op de totstandkoming van de artistieke
  koers en programmering, met directe medeverantwoordelijkheid van
  concertmeesters, aanvoerders, marketing, financiën en chef-dirigent,
                                                                           Symfonieorkesten
  is niet overtuigend.
      Ervaringen in het verleden hebben aangetoond dat het tijd en
  zorgvuldigheid vereist om een nieuwe orkestformatie op niveau te la-
  ten spelen. Uit de aanvraag blijkt niet dat is voorzien in een globaal
  formatieplan met een goede balans in de omvang van dienstverban-
  den of een traject om op elkaar ingespeeld te raken en de cultuurver-
  schillen tussen de fuserende orkesten te overbruggen. Uit de aan-
  vraag blijkt verder onvoldoende inzicht in wat nodig is om een fusie
  succesvol te realiseren. De raad heeft op basis van deze aanvraag
  onvoldoende vertrouwen dat het orkest binnen een redelijke termijn
  het gewenste niveau zal hebben bereikt.
Publieksbereik
  Het Zuid-Nederlands Orkest presenteert zich als een vraaggestuurde
  organisatie. De marktverwachtingen van publiek, overheden en
  bedrijfsleven vormen het uitgangspunt voor het denken. Het orkest
                                                                           Zuid-Nederlands Orkest
  toont zich vanaf de start ambitieus met betrekking tot het publieks-
  bereik. In het eerste jaar rekent het orkest direct op een groter pu-
  blieksbereik dan de som van de afzonderlijke orkesten op dit moment.
  Het publiek van het LSO en HBO moet volgens de raad het nieuwe
  orkest omarmen en de organisatie moet voldoende ‘staan’ voordat er
  ook nieuw publiek kan worden aangetrokken. Voor de lange termijn
  acht de raad een deels vraaggestuurde organisatie relevant; voor de
  komende subsidieperiode zijn de ambities echter onrealistisch hoog.
Cultureel ondernemerschap
  De aanvraag gaat uit van een geheel nieuwe organisatie die is samen-
  gesteld uit medewerkers van het LSO en HBO en is toegesneden op
  de uitvoering van het businessplan. Hoewel er expertise uit beide
  orkesten wordt meegebracht, zal de nieuwe organisatie zich nog moe-
  ten vormen. In dat licht vindt de raad de verwachte publieksinkom-
  sten onrealistisch hoog.
                                                                           203
     Belangrijke, onzekere factoren zijn de bijdragen van beide pro-
  vincies die een aanzienlijk deel van de begroting vormen. Het orkest
  kent een flexibele lastenstructuur, doordat de capaciteit wordt be-
  paald door de marktvraag. Dit heeft als voordeel dat het orkest bij
  tegenvallende inkomsten in de basis nog steeds een symfonische
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>   taak kan uitvoeren. Hoe deze basis eruit zal zien, valt uit de plannen
   echter niet op te maken. De instelling toont zich met de aanvraag on-
   dernemend, maar geeft niet aan hoe de overgangsfase naar de nieuwe
                                                                            Deel 3
   organisatie wordt vormgegeven en welke gevolgen de overgang heeft
   op de output en daarmee ook op de (publieks)inkomsten.
                                                                            Podiumkunsten
Educatie
  Het orkest wil per doelgroep een passende vorm bieden voor de ‘over-
  dracht van klassieke muziek’. De vorm die is toegesneden op een
  jeugdig publiek wordt educatie genoemd en vormt één van de seg-
  menten van de ‘Schijf van Vijf’, waarmee het orkest de program-
  mering wil vormgeven. De instelling geeft aan dat in de afgelopen
  periode op dit punt wel veel is geëxperimenteerd, maar dat hierin de
  komende jaren nog flink zal moeten worden geïnvesteerd. Er worden
  grote ambities gepresenteerd: een verviervoudiging van het aantal
                                                                            Symfonieorkesten
  concerten en van het bereik van leerlingen. De raad heeft waardering
  voor de urgentie die spreekt uit de aanvraag. De voornemens moeten
  nog worden uitgewerkt; hieruit zal moeten blijken of de hoge ambi-
  ties realistisch zijn.
(Inter)nationaal belang
   De aanvraag richt zich op de regio Zuid. Er wordt niet voorzien in
   activiteiten over de grens of in de rest van Nederland. De regio Zuid
   is een groot gebied met bijna 4 miljoen inwoners. Om de beoogde
   podia in de provincies te kunnen bespelen, zullen veel kilometers ge-
   maakt moeten worden. Dit brengt relatief hoge kosten met zich mee.
Talentontwikkeling
  De aanvraag lijkt geen bijzondere urgentie toe te kennen aan talent-
  ontwikkeling. De voornemens beperken zich tot een korte lijst, waar
  de gebruikelijke (werk)ervaringsmogelijkheden worden genoemd.
                                                                            Zuid-Nederlands Orkest
  Concrete doelstellingen of een positionering van talentontwikkeling
  binnen de instelling ontbreken. De raad vindt dat een omissie.
                                                                            204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>   Inleiding Festival
                                                                         Deel 3
                                                                         Podiumkunsten
Volgens de subsidieregeling is er ruimte voor één festival podiumkun-
sten in de basisinfrastructuur. In de regeling is hiervoor € 2.990.000
beschikbaar. Twee instellingen hebben een aanvraag ingediend, waarvan
één instelling halverwege het beoordelingsproces door het ministerie
van OCW alsnog niet-ontvankelijk is verklaard.
                                                                         Inleiding
                                                                         Festival
                                                                         207
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>   Holland Festival
                                                                                                  Deel 3
                                                                               € 2.990.000
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
                                                                                                  Podiumkunsten
   Het Holland Festival is het internationale podiumkunstenfestival            € 2.990.000
   van Nederland. Op verschillende locaties in Amsterdam brengt het            gevraagd
   festival jaarlijks actuele, kwalitatief hoogwaardige en avontuurlijke       subsidiebedrag
   voorstellingen van internationale allure, voor een zo groot en divers       De aanvraag is
   mogelijk publiek.                                                           gebaseerd op
                                                                               artikel 3.21 van
                                                                               de Regeling op
                                                                               het specifiek
Subsidieadvies                                                                 cultuurbeleid.
                                                                                                  Festival
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Holland Festival
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 2.990.000.
Het Holland Festival heeft een unieke plaats in het Nederlandse culturele
 aanbod. Het festival biedt jaarlijks een venster op de internationale
ontwikkelingen binnen de podiumkunsten. De artistieke kwaliteit van de
producties op het Holland Festival is, gemiddeld genomen, hoog en het
publieksbereik goed.
   Wel constateert de raad dat het festival veel (artistieke) doelstellingen
tegelijk nastreeft en beperkt keuzen maakt.
                                                                                                  Holland Festival
                                                                                                  209
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Het Holland Festival programmeert jaarlijks een voor Nederland
  uniek aanbod. De artistieke kwaliteit van de producties is over het
  algemeen hoog. Het festival heeft veel (Nederlandse) premières en is
                                                                              Podiumkunsten
  een voorloper in de internationale programmering in Nederland.
      De acht artistieke lijnen in de programmering die in de aanvraag
  zijn genoemd, zijn de afgelopen jaren zwaarder aangezet. Deze lijnen
  zijn helder, maar schetsen tegelijkertijd de uitdaging van het festival:
  de noodzaak om met het beschikbare budget voldoende focus aan
  te brengen. De raad vraagt zich af of het festival – binnen de relatief
  beperkte financiële kaders – niet te veel ambities naast elkaar nastreeft
  en of het niet aan herkenbaarheid zou kunnen winnen. Het festival
  wil het aantal eigen producties fors gaan verminderen. Met een breed
                                                                              Festival
  profiel legt dit meer druk op het eigen en vernieuwende karakter van
  het festival en de inspanningen om producties te scouten.
      Halverwege de subsidieperiode vindt er een wisseling plaats van
  de artistieke leiding. De raad is verbaasd dat de aanvraag hierop
  slechts in beperkte mate ingaat, omdat dit grote gevolgen zal hebben
  voor het uitzetten van de artistieke koers. Met het oog op het natio-
  nale en internationale netwerk van het festival heeft de raad vertrou-
  wen in de continuïteit van de kwaliteit van de programmering.
Publieksbereik
  Het festival geeft aan artist-driven te zijn. Dit uitgangspunt kan op
  gespannen voet staan met de wens een breed en nieuw publiek aan
  te spreken. Het huidige publieksbereik van het festival is goed. De
  ambities voor een stijging ervan zijn echter beperkt. Het festival heeft
  een helder beeld van zijn huidige publiek en zijn inzet op herhaal-
  bezoek is goed doordacht. Publieksverbreding en vooral verjonging
                                                                              Holland Festival
  krijgen wel aandacht in de aanvraag, maar de plannen hiervoor
  overtuigen de raad niet.
      De binding van het Holland Festival met Amsterdam is sterk.
  Ook met het oog op publieksbereik zoekt het festival aansluiting met
  grote en kleine partners in de stad. Publiek uit het hele land verleiden
  naar de producties in de hoofdstad te komen, verdient blijvend aan-
  dacht. Naast het publieksbereik in de zalen heeft het festival echter
  ook een redelijk bereik via de publieke omroepen en op internet.
Cultureel ondernemerschap
  Op het gebied van ondernemerschap levert het festival naar de
  mening van de raad goede prestaties. Het festival kent weinig vaste
  kosten en is hierdoor in staat om flexibel te opereren. Wel staat er
  continue spanning op het budget. Zeker in internationale context is
  het budget beperkt, terwijl de ambities hoog moeten zijn. Het festival
  slaagt er tot op heden in een goede balans te vinden en weet met
                                                                              210
  het beschikbare budget veel te realiseren.
      De terugval in subsidie wil de instelling hoofdzakelijk opvangen
  door een groei van private bijdragen te realiseren. In de afgelopen
  jaren heeft het festival hiervoor een gedegen beleid ontwikkeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>   Hoewel de ambities op dit gebied niet gering zijn, vindt de raad deze
   groei van eigen inkomsten kansrijk.
                                                                              Deel 3
Educatie
  Het Holland Festival richt zijn educatieve activiteiten op jongeren
  en volwassenen. Omdat het festival aan het einde van het schooljaar
                                                                              Podiumkunsten
  valt, zijn scholieren moeilijk te bereiken. Het festival lijkt hieraan
  geen prioriteit te geven. Juist bij plannen die zijn gericht op verbre-
  ding en verjonging van het publieksbereik liggen kansen voor edu-
  catie. De raad is van mening dat het Holland Festival niet meer geld,
  maar vooral verbeeldingskracht en denkkracht moet investeren in
  zijn educatieplannen.
(Inter)nationaal belang
   Het Holland Festival is een podiumkunstenfestival waar vernieuwend,
                                                                              Festival
   internationaal aanbod wordt gepresenteerd. Het festival biedt lief-
   hebbers en professionals een venster op internationale ontwikkelingen
   binnen de podiumkunsten. Het nationale belang daarvan schat de
   raad hoog in. Niettemin is er ruimte voor een grotere nationale uit-
   straling, met name ten aanzien van het publiek. Het Holland Festival
   heeft een uitgebreid netwerk van voornamelijk Amsterdamse samen-
   werkingspartners. De raad adviseert het festival ook samenwerkings-
   verbanden aan te gaan met partners buiten de regio Amsterdam.
       Het aandeel buitenlands publiek is beperkt. Uit de aanvraag blijkt
   niet waaruit dit aandeel bestaat (festivalliefhebbers, toeristen of
   internationale vakpers). Het Holland Festival ziet ruimte dit aantal
   verder te vergroten. Met een fractie van het budget dat gerenom-
   meerde buitenlandse festivals tot hun beschikking hebben, is het
   Holland Festival internationaal een relatief kleine speler. Het festival
   kan hierdoor wellicht minder dan het zou willen als initiator opere-
   ren; het slaagt er echter wel in aansluiting te vinden bij het inter-
                                                                              Holland Festival
   nationaal (festival)circuit.
Talentontwikkeling
  Het Holland Festival heeft zeer beperkt beleid ontwikkeld voor talent-
  ontwikkeling. De raad erkent dat de klassieke vormen ervan moeilijk
  toepasbaar zijn door het kortstondige karakter van het festival. Maar
  er zijn wel degelijk activiteiten te ontwikkelen voor zowel artistieke
  als niet-artistieke professionals. Juist voor jonge artistieke professio-
  nals is de blik op de internationale ontwikkelingen van groot belang.
                                                                              211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>        Deel 3   Musea   212
Musea
 3.2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                                                   Deel 3
De raad heeft 36 aanvragen ontvangen voor de sector Musea, waaronder                               Musea
één aanvraag voor ‘ondersteunde instelling’. De gezamenlijke aanvragen
van de musea overschrijden het subsidieplafond met ruim € 11.200.000.
Rekening houdend met de bijzondere bepalingen die in deze afdeling
van toepassing zijn, adviseert de raad positief over 22 aanvragen en nega-
tief over 7 aanvragen. Over 6 aanvragen adviseert de raad anders.
Financieel kader musea
   Uitgangspunt is het subsidiebedrag van € 142.000.000 dat in totaal
                                                                                                   Inleiding
   beschikbaar is voor musea. Onderdeel hiervan zijn de beleidsverplich-
   tingen voor de activiteiten van de Stichting Kerkelijk Kunstbezit in
   Nederland (SKKN) (€ 251.297), Nationaal Historisch Museum
   (NHM) (€ 2.000.000) en Nederlands Centrum voor Volkscultuur
   en Immaterieel Erfgoed (NHM/VIE) (€ 557.977). Deze verplich-
   tingen bedragen samen € 2.809.274. Het budget voor Amstel 218
   (Collectie Six) (€ 413.048) maakt eveneens deel uit van het totale
   subsidiebedrag. Verder leggen de normatieve huisvestingslasten
   volgens opgave van het ministerie van OCW [19] voor € 57.826.783
   beslag op de beschikbare middelen. De adviesruimte voor de raad is
   € 80.950.895. Voor de ondersteunende instelling (artikel 3.24) is
   € 5.090.000 beschikbaar.
Rangorde
  De staatssecretaris heeft de raad gevraagd een rangorde aan te
  brengen in de aanvragende instellingen. Hieraan ligt het volgende
  artikel uit de regeling ten grondslag: Artikel 3.27. Rangorde
   1. Ten behoeve van de beslissing aan welke instellingen vierjaarlijkse
      instellingssubsidie wordt verleend, maakt de minister een rang-
      orde van de instellingen die voor subsidie in aanmerking komen
      op grond van artikel 3.23.
   2. In de rangorde hebben instellingen waarmee de Staat der 		
      Nederlanden gedurende de looptijd van de vierjaarlijkse instel-
      lingssubsidie een overeenkomst heeft voor het beheer van museale
      voorwerpen als bedoeld in artikel 1, onderdeel c, van de Regeling
      materieelbeheer museale voorwerpen, die aan het Rijk toebehoren
      dan wel zijn toevertrouwd, voorrang op andere instellingen.
                                                                               19
                                                                             Ministerie van        213
                                                                             OCW ‘Adviesaan-
                                                                             vraag Culturele
                                                                             basisinfrastructuur
                                                                             en (richtbedragen)
                                                                             2013 – 2016,
                                                                             15 februari 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>Categorale rangorde
  De raad heeft de rangorde voor de musea bepaald aan de hand van
  een indeling in vijf categorieën: [20]
                                                                                                    Deel 3
   1. Instellingen die over het geheel goed functioneren en daar-		
      naast een voorbeeldfunctie voor de sector vervullen.
   2. Instellingen die over het geheel voldoende functioneren, maar                                 Musea
      waarbij op sommige punten verbetering mogelijk is.
   3. Instellingen die op één of meer onderdelen onderpresteren.
   4. Instellingen die vanwege taakuitoefening of collectieniveau het
      verstrekken van een rijkssubsidie niet rechtvaardigen.
   5. Instellingen die een aanvraag hebben ingediend, maar niet 		
      voldoen aan de formele vereisten of niet functioneren als
      een museum.                                                               20
                                                                              Museale functie
                                                                              In het advies wor-
                                                                                                    Inleiding
   Op grond van de beoordeling van de activiteitenplannen heeft de            den regelmatig de
   raad de aanvragende musea eerst ingedeeld in twee groepen: instel-         begrippen museale
   lingen die wél en instellingen die niet voor subsidie in aanmerking        functie of museale
                                                                              taak gebruikt.
   komen. Voor de eerste groep is vervolgens eerst een subsidieadvies         Onder de museale
   opgesteld, waarbij rekening is gehouden met instellingen die een           taak worden de
   beheerovereenkomst hebben.                                                 volgende functies
                                                                              begrepen:
                                                                              Publieksfunctie
   Vervolgens adviseert de raad: [21]                                         De taak van musea
                                                                              om het aanwezige
                                                                              cultureel erfgoed
   1. Instellingen in de eerste categorie subsidie toe te kennen, waar-       voor publiek toe-
      bij een korting van 2% is toegepast op de exploitatiesubsidie.          gankelijk te maken.
   2. Instellingen in de tweede categorie een subsidie toe te kennen,         Betekenis geven is
                                                                              daarbij het kern-
      waarbij een korting van 5,6% is toegepast op de exploitatie-
                                                                              begrip.
      subsidie.                                                               Collectiefunctie
   3. Instellingen in de derde categorie een subsidie toe te kennen,          De taak van musea
      waarbij een korting van 11,1% is toegepast op de exploitatie-           op het gebied van
                                                                              beheer van de
      subsidie. Een uitzondering op deze regel zijn twee instellingen         museale collectie.
      waarvoor de raad een nauw samenwerkingsverband adviseert.               Wetenschappelijke
      De raad adviseert deze instellingen elk een subsidie ter hoogte         functie (indien van
                                                                              toepassing)
      van 75% van het subsidieplafond toe te kennen.                          Alle inspanningen
   4. Instellingen in de vierde categorie geen subsidie toe te kennen. [22]   van het museum
      Instellingen met een beheerovereenkomst kunnen financiering             om de collectie in
                                                                              de brede context
      ontvangen conform de richtlijn uit de regeling.                         van het cultureel
   5. Instellingen in de vijfde categorie geen subsidie toe te kennen.        erfgoed te positio-
                                                                              neren.
   Instellingen met een wetenschappelijke taak vervullen een specifieke          21
   functie binnen de sector. Daarom wordt het budget dat hiervoor is          Om de bezuiniging
   begroot bij de categorale korting buiten beschouwing gelaten. [23]         op de museale sec-
                                                                              tor te realiseren
                                                                              heeft de raad aan
   Instellingen die niet zijn aangewezen voor een wetenschappelijke taak      de categorieën
   kunnen daarvoor ook niet worden gehonoreerd. Hiermee geeft de              kortingspercen-
                                                                              tages verbonden.
   raad zoveel mogelijk gevolg aan het voornemen van de staatssecretaris
                                                                              De eerste categorie   214
   om een bezuiniging op de wetenschappelijke functie te realiseren.          is daarbij zoveel
                                                                              mogelijk ontzien,
                                                                              de kortingen in
                                                                              categorie twee en
                                                                              drie verhouden
                                                                              zich als 1:2.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>eerste categorie [24]
   Museum Catharijneconvent
                                                                                    Deel 3
   Van Gogh Museum
   Kröller-Müller Museum
   Nederlands Openluchtmuseum
   Zuiderzeemuseum                                                                  Musea
   Naturalis
   Joods Historisch Museum,
   Keramiekmuseum Princessehof
   Nationaal Glasmuseum
tweede categorie
   Museum Volkenkunde
                                                                                    Inleiding
   Museum Boerhaave                                           22
   Rijksmuseum Amsterdam                                    Op grond van de
   Muiderslot                                               aanvraag voor de
                                                            subsidieplanperiode
   Museum de Gevangenpoort                                  adviseert de raad
   Afrika Museum                                            Amstel 218 (Col-
   Nederlands Fotomuseum                                    lectie Six) geen sub-
                                                            sidie toe te kennen.
                                                            De raad spreekt zich
derde categorie                                             daarbij niet uit over
                                                            toekenning van
                                                            gereserveerde mid-
   Mauritshuis
                                                            delen op andere
   Rijksmuseum van Oudheden                                 gronden dan de
   Paleis Het Loo                                           aanvraag voor
   Teylers Museum                                           de subsidieplan-
                                                            periode.
   Persmuseum
   Het Scheepvaartmuseum                                      23
   Museum Meermanno                                         Bij Rijksmuseum
                                                            Amsterdam wordt
      (beheerovereenkomst, 75% subsidie onder voorwaarde)   deze vuistregel
   Letterkundig Museum                                      alternatief geïnter-
      (beheerovereenkomst, 75% subsidie onder voorwaarde)   preteerd in ver-
                                                            band met het Van
                                                            Mander-instituut.
vierde categorie                                            Bij het NOM wordt
                                                            budget toegevoegd
                                                            voor het NHM/
   Amstel 218 (Collectie Six)                               CANON en VIE
   Geldmuseum (beheerovereenkomst)                          en rekening
   Rijksmuseum Twenthe (beheerovereenkomst)                 gehouden met een
                                                            wetenschappelijke
   Huis Doorn (beheerovereenkomst)                          functie.
   Slot Loevestein (beheerovereenkomst)                     Bij het Catharijne-
                                                            convent wordt
                                                            het budget
vijfde categorie
                                                            van het SKKN
                                                            toegevoegd.
   Theater Instituut Nederland
   Nederlands Muziek Instituut                                 24
                                                            De volgorde bin-        215
   Imagine IC                                               nen de categorieën
   Cobra Museum voor Moderne Kunst                          is willekeurig.
   Vincent Van Goghhuis                                     De wijze van pre-
                                                            senteren binnen de
   MOTI, Museum of the Image                                categorieën heeft
                                                            dus geen betekenis.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Educatie
  De educatieve rol van musea wordt omschreven in artikel 4 van de
  ethische code voor musea: “Musea hebben een belangrijke opdracht
                                                                                                     Deel 3
  om hun educatieve rol te ontwikkelen en om een zo breed mogelijk
  publiek te bereiken uit de gemeenschap, de plaats, of de groep die
  zij dienen. Samenwerking met de gemeenschap die het museum in
  stand houdt en de promotie van haar erfgoed is een integraal onder-                                Musea
  deel van de educatieve rol van het museum.”
   Deze kernfunctie kent een veel bredere invulling dan alleen de school-
   gebonden educatie voor de doelgroep van 4- tot 18-jarigen. Zoals
   ook blijkt uit het museale aanbod, bestaan binnen- en buitenschoolse
   educatie naast elkaar. In veel gevallen is slechts sprake van een lokale
   uitvoering van de educatieve taak. De raad merkt op dat instellingen
   in de basisinfrastructuur ook een educatieve bijdrage op nationaal
                                                                                                     Inleiding
   niveau moeten leveren. Een groter bereik is haalbaar door nieuwe me-
   dia effectiever in te zetten en landelijke samenwerkingsverbanden aan
   te gaan.
Belang van de collecties
  Bij de meeste instellingen is sprake van een directe relatie tussen het
  Rijk en de collectie. Deze relatie is vormgegeven in beheerovereen-
  komsten tussen het Rijk en de instellingen. Het subsidieadvies loopt
  vooruit op het besteladvies dat de raad later dit jaar zal uitbrengen,
  waarin het collectievraagstuk en de verantwoordelijkheid van de ver-
  schillende eigenaren aan de orde zal zijn. Daarom gaat de raad bij
  zijn advisering en beoordeling niet uitgebreid in op deze problematiek.
Vragen staatssecretaris
   1. Hoe beoordeelt de raad de kwaliteit en kwantiteit van de weten-		
      schappelijke activiteiten en de rol van deze kerninstellingen in het
      museale netwerk?
   De raad is van mening dat deze vraag te vroeg komt. Het kader voor
   het waarderen van de prestatie-indicatoren voor de wetenschappe-
   lijke functie, in de context van de museale taak, moet nog worden
   gedefinieerd. Over de autonome wetenschappelijke taak van musea
   komt de raad te spreken in zijn advies over het museumbestel dat              25
   eind 2012 zal verschijnen. De manier waarop de kwaliteit van de auto-      Nieuwe aanvragers
                                                                              zijn eveneens niet
   nome wetenschappelijk taak en de valorisatie van het wetenschap-           beoordeeld op de
   pelijke museale onderzoek kunnen worden gemeten, zullen onderdeel          wetenschappelijke
   zijn van dat advies.                                                       functie.
                                                                              De raad heeft echter
       De raad heeft de wetenschappelijke functie van de musea be-
                                                                              wel kennisgenomen
   oordeeld, als hiervoor op grond van de activiteitenplannen aanleiding      van de plannen van
   was. De raad heeft de wetenschappelijke functie van instellingen,          de nieuwe aanvra-
   waaraan die taak niet is toegewezen, niet beoordeeld. [25] Over de rol     gers op dit gebied.
                                                                              Daarom is bij de       216
   van de kerninstellingen is de raad specifieker geweest. Van die instel-    beoordeling van de
   lingen wordt verwacht dat zij dienstbaar zijn aan de museumsector          nieuwe aanvragers
   en een centrale functie voor collega-instellingen vervullen. De raad       wel informatie
                                                                              opgenomen over de
   vindt dat het onderzoeksbeleid van een kerninstelling in de toekomst       wetenschappelijke
   gekoppeld moet zijn aan de missie en visie; deze weerspiegelen idea-       functie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>liter de rol die de kerninstelling op wetenschappelijk gebied voor de
sector heeft.
                                                                                                  Deel 3
In Meer dan kwaliteit [26] is over de wetenschappelijke functie opge-
merkt: “Het kabinet wil een bezuiniging doorvoeren op de weten-
schappelijke functie van musea door deze uit te laten voeren door een
beperkt aantal musea, zoals ook de raad heeft geadviseerd. Het gaat                               Musea
om de volgende musea: Rijksmuseum Amsterdam, Rijksmuseum
van Oudheden, Museum voor Volkenkunde, Naturalis, Museum
Catharijneconvent, Letterkundig Museum en het Rijksbureau voor
Kunsthistorische Documentatie.” Dit perspectief heeft de raad
meegenomen bij de beoordeling van de activiteitenplannen en het
bepalen van de toe te kennen subsidie.
De instellingen die in Meer dan kwaliteit zijn aangewezen voor een
                                                                                                  Inleiding
wetenschappelijke functie hebben alle een aanvraag ingediend waar-
bij inhoudelijk en financieel op deze functie is ingegaan. De overige
instellingen hebben, op zes instellingen na, geen budget voor de
wetenschappelijke functie begroot.
2. Om excellente resultaten te boeken is het van belang dat musea krach-
   ten bundelen. In Meer dan kwaliteit heb ik een aantal instellingen
   gevraagd hiervoor plannen in te dienen.
   Het Nederlands Openluchtmuseum is gevraagd een plan in te dienen
   voor de digitale presentatie van de Nederlandse geschiedenis en de
   materiële presentatie van de Canon van Nederland.
De beantwoording van deze vragen komt aan de orde in de
individuele subsidieadviezen.
                                                                                                  217
                                                                             26
                                                                           Ministerie van
                                                                           OCW, ‘Meer dan
                                                                           Kwaliteit: een visie
                                                                           op cultuurbeleid’,
                                                                           10 juni 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>                       Deel 3
                       Musea
   27
                       Inleiding
Aan het richtbedrag
is het richtbedrag
voor de Holland-
sche Schouwburg
toegevoegd.
   28
Bij het richtbedrag
is de reservering
voor SKKN
(€ 251.297)
niet opgenomen.
   29
Bij het richtbedrag
is de reservering
voor NHM (€ 2
mln) en Nederlands
Centrum Volks-
cultuur/VIE
(€ 557.977) niet
opgenomen.
30
Dit bedrag is hoger
dan het aan-
gevraagde bedrag.
De instelling heeft
niet aangevraagd
voor huisvesting,
dit is er aan toe-
gevoegd (€ 72.613).
   31
Geadviseerd be-
drag is inclusief de
financiering voor
de wetenschappe-
lijke functie
(€ 1.430.500).         218
  31a
Gereserveerde mid-
delen. Zie Advies:
Amstel 218
(Collectie Six).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Deel 3 Musea Inleiding 219</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>Deel 3 Musea Inleiding 220</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Deel 3 Musea Inleiding 221</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>   Afrika Museum
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 1.590.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
   Het Afrika Museum is een museum voor Afrikaanse kunst, architec-        € 1.683.104        Musea
   tuur en andere vormen van cultuur. De missie van de instelling luidt:   gevraagd
   “Het in brede kring onder de aandacht brengen van, alsmede het          subsidiebedrag
   geven van een aanzet tot interculturele dialoog met de culturen van     De aanvraag is
   Afrika en de Afrikaanse diaspora, in het bijzonder voor zover betref-   gebaseerd op
   fend de wereldbeschouwingen en hun mens- en godsbeelden en de           artikel 3.23 van
                                                                           de Regeling op
   kunstzinnige vormgeving daarvan in verleden en heden.”                  het specifiek
                                                                           cultuurbeleid.
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Afrika Museum een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 1.590.000.
Volgens de raad neemt het Afrika Museum met zijn collectie een onder-
scheidende plaats in binnen het museaal bestel. De heldere positione-
ring, met het eigentijdse perspectief op de Afrikaanse kunst en cultuur,
is geloofwaardig. Naar de mening van de raad zou de positie van de
instelling aan kracht winnen door in te zetten op samenwerking binnen
het volkenkundig domein.
De raad plaatst een kritische kanttekening bij het ondernemerschap
en publieksbeleid van het Afrika Museum. Daarom adviseert de raad de
                                                                                              Afrika Museum
instelling conform categorie twee van de rangorde subsidie te verlenen.
                                                                                              223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Door de heldere hoofdlijnen is er sprake van een goed plan. Het
  Afrika Museum zet in op een transformatie van aanbodgericht naar
  vraaggestuurd werken. Het museum werkt de doelstelling in vier
  prioriteiten uit. De instelling zal zich in de toekomst nog sterker posi-   Musea
  tioneren als het museum voor Afrikaanse kunst en cultuur. Daarbij
  zal zowel het West-Europese als Afrikaanse perspectief in de inter-
  pretatie worden betrokken. De instelling kiest naar de mening van de
  raad voor een heldere eigen positionering met een sterke concentratie
  op de kernkwaliteit van de collectie: Afrikaanse kunst. Het Afrika
  Museum is er de afgelopen jaren in geslaagd een prachtige collectie
  bijeen te brengen. De collectie heeft een zelfstandige waarde en is van
  groot belang in de context van de volkenkundige Collectie Neder-
  land.
      Of de omvang van de instelling groot genoeg is om het brede
  verzamelgebied van de Afrikaanse kunst te kunnen bestrijken, is de
  vraag. Dat komt aan de orde in het besteladvies. De instelling heeft
  echter haar kwaliteit op dit gebied duidelijk bewezen. De activiteiten
  die zijn gericht op het verdiepend gebruik van de collectie nemen
  toe. Het publiek wordt systematisch betrokken bij en uitgenodigd tot
  reflectie op de eigen identiteit en cultuur.
Publieksbereik
  In het publieksbeleid worden vier doelgroepen onderscheiden. Men
  zet in op een stijgend bezoekersaantal in de komende jaren. Deze
  ambitie wordt ondersteund door de plannen voor de herinrichting
  van het buitenmuseum. De instelling is zich bewust van de nood-
  zaak van gerichte acquisitie. Men richt zich daarvoor vooral op
  Oost-Nederland en Duitsland. 40% van de bezoekers is jonger dan
                                                                              Afrika Museum
  18 jaar en komt in schoolverband. Met de programmering wordt
  expliciet ingezet op publieksbinding. Een groot deel van de jonge
  bezoekers wordt aangetrokken door het buitenmuseum met verschil-
  lende Afrikaanse woonerven. De aandacht, middelen en strategie
  lijken vooral gericht te zijn op het binnenmuseum. De raad vindt dat
  de inzet op het stijgend bezoekersaantal onrealistisch is.
      De governance-structuur is weliswaar globaal beschreven, maar
  de aandacht hiervoor is zeker aanwezig.
Cultureel ondernemerschap
  Men wil een stijging van de publieksinkomsten realiseren door een
  verbetering van het programma en de herstelde balans tussen binnen-
  en buitenmuseum. Volgens de raad zou een betere motivering van
  deze verwachte toename op zijn plaats zijn. Het Afrika Museum zou
  ook beter in beeld kunnen brengen hoe het zich verhoudt tot de
  concurrentie. Het marketingplan biedt niettemin voldoende vertrou-
                                                                              224
  wen in een positieve ontwikkeling. De instelling zou er wel goed aan
  doen een strategie bij tegenvallende inkomsten te formuleren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>   Daarbij zou ingezet kunnen worden op professionalisering van het
   sponsorbeleid. Een kritische kanttekening, zoals bij alle musea,
   past bij het in eigen beheer nemen van de horeca. Dat sluit aan bij de
                                                                            Deel 3
   indruk dat de instelling helderder zou kunnen zijn met betrekking
   tot de baten- en lastenstructuur.
Educatie                                                                    Musea
  Het Afrika Museum heeft een goed gefundeerd programma en een
  goed bereik voor alle soorten scholen. Het museum streeft naar een
  structurele verhoging van het scholierenbezoek tot 17.000 à 18.000
  in 2016. Deze stijging wordt echter niet onderbouwd; het is de vraag
  of deze inschatting realistisch is. Het museum is zeer succesvol in
  het bereiken van kinderen en scholieren (40% behoort tot deze groe-
  pen).
      Het aantal deelnemers aan workshops en inleidingen laat zien
  dat deze activiteiten positief worden gewaardeerd. De raad vindt dat
  het museum op het gebied van educatie goed presteert.
(Inter)nationaal belang
   Hoewel de instelling veel internationale contacten heeft, is het mu-
   seum niet gericht op internationaal publiek. Dat vindt de raad een
   gemiste kans. Er wordt echter wel met buitenlandse partners samen-
   gewerkt, met name met musea. De instelling kan naar de mening
   van de raad niet betiteld worden als internationaal onderscheidend.
   Daarvoor zijn de omvang en de impact te gering. Nationaal heeft
   de instelling echter een duidelijk onderscheidende rol op grond van
   haar collectie en de manier waarop deze wordt gepresenteerd en
   geïnterpreteerd.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
                                                                            Afrika Museum
  gekregen.
                                                                            225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>   Amstel 218
   (Collectie Six)
                                                                                                 Deel 3
                                                                            € 413.000
                                                                            gereserveerde
                                                                            middelen
   Amstel 218 is verantwoordelijk voor het behoud, beheer en de toe-        € 420.000            Musea
   gankelijkheid van de collectie van de Six Stichting. Deze collectie      gevraagd
   omvat delen van de geaccumuleerde geschiedenis – kunst en gebruik-       subsidiebedrag
   voorwerpen, archief en bibliotheek – van de familie Six vanaf de 17e     De aanvraag is
   eeuw en wordt bewaard in de context van een bewoond patriciërs-          gebaseerd op
   huis.                                                                    artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
   De instelling heeft geen activiteitenplan ingediend, maar een begro-     cultuurbeleid.
   ting en begeleidend schrijven.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Amstel 218 geen
   subsidie toe te kennen. [32]
Met de oprichting van Stichting Amstel 218 werd beoogd de collectie
Six en de duurzame publiekstoegankelijkheid ervan te borgen. Men rea-
liseert een beperkte dagelijkse opening tussen 10 en 12 uur. Het bruik-
leenbeleid is beperkt. De raad ziet een meer ruimhartige toegankelijkheid
van de collectie voor zich. Dat kan ook worden gerealiseerd door middel
van een breder uitleenbeleid en samenwerking met andere instellingen.
De collectie zou via de website meer zichtbaar gemaakt kunnen worden.
Daarmee zou het publiek belang zijn gediend.
                                                                                                 Amstel 218 (Collectie Six)
Omdat er geen activiteitenplan is ingediend, heeft de raad geen inzicht
in het beleid ten aanzien van publiek, ondernemerschap, educatie,
internationale positie en wetenschap. De raad kan dan ook niet tot een
positief advies komen.
                                                                              32
                                                                            De raad spreekt
                                                                            zich niet uit over
                                                                            de toekenning van    226
                                                                            gereserveerde mid-
                                                                            delen op andere
                                                                            gronden dan de
                                                                            aanvraag voor de
                                                                            subsidieplan-
                                                                            periode.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Er is geen activiteitenplan ingediend; de beoordeling blijft daarom
  achterwege.
Publieksbereik                                                              Musea
  Op Amstel 218 worden per jaar 5.000 gratis bezoekers ontvangen.
  De collectie is het hele jaar door te bezichtigen tussen 10.00 en 12.00
  uur en in groepsverband soms ook in de middag. Over de herkomst
  van de bezoekers en de samenstelling van het publiek wordt geen in-
  formatie gegeven. Het is niet duidelijk hoe het publiek het bezoek
  waardeert. De instelling heeft een beperkt bruikleenbeleid. De website
  is slechts gericht op het reguleren van de bezoekaanvragen. De in-
  stelling heeft geen publieksbeleid geformuleerd.
Cultureel ondernemerschap
  De stichting werkt volgens een Raad van Toezicht-model; de muse-
  ale expertise is hierbij geborgd, omdat de algemeen directeur van
  het Rijksmuseum Amsterdam en de directeur van het Mauritshuis
  qualitate qua een zetel innemen. De overheid participeert niet in de
  stichting en draagt geen verantwoordelijkheden. De stichting is na-
  drukkelijk ook opgericht om het publiek belang te dienen.
Educatie
  Er is geen activiteitenplan ingediend; de beoordeling blijft daarom
  achterwege.
(Inter)nationaal belang
   Er is geen activiteitenplan ingediend; de beoordeling blijft daarom
   achterwege.
                                                                            Amstel 218 (Collectie Six)
Wetenschappelijke functie
  Niet van toepassing.
                                                                            227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>   Cobra Museum voor
   Moderne Kunst
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Cobra Museum voor Moderne Kunst beheert een collectie                € 750.000          Musea
   hedendaagse kunst met de nadruk op de Cobra beweging. De missie          gevraagd
   van de instelling luidt: “Het Cobra Museum voor Moderne Kunst            subsidiebedrag
   is het enige museum ter wereld dat permanent aandacht geeft aan de       De aanvraag is
   roemruchte Cobra beweging. […] Stichting Cobra Museum richt              gebaseerd op
   zich op het organiseren van tentoonstellingen, aanbieden van educa-      artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   tieve activiteiten en het beheren van de collectie alsmede het exploi-   het specifiek
   teren van het gebouw door commerciële activiteiten.”                     cultuurbeleid.
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Cobra Museum voor
   Moderne Kunst geen subsidie toe te kennen.
De raad vindt het Cobra Museum voor Moderne Kunst onvoldoende
onderscheidend binnen het museaal bestel. Het museum is niet het enige
museum in Nederland dat Cobra verzamelt. Kunst van deze beweging
is volgens de raad voldoende aanwezig in andere musea in Nederland en
daarmee binnen de Collectie Nederland. Daarom vindt de raad de col-
lectie van de instelling niet van nationaal belang.
De positionering in relatie tot de hedendaagse kunst is niet helder
                                                                                               Cobra Museum voor Moderne Kunst
vormgegeven. De raad adviseert het Cobra Museum geen subsidie te
verlenen.
                                                                                               228
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De raad vindt dat het Cobra Museum de missie en visie niet vertaald
  naar het activiteitenplan. De instelling gaat vooral in op de positio-
  nering. Het Cobra Museum is ook niet het enige museum in de we-
  reld dat permanent aandacht schenkt aan de Cobra beweging. In              Musea
  Denemarken bevindt zich bijvoorbeeld het Carl Pederson Museum
  met dezelfde positionering. De instelling hanteert een duidelijk col-
  lectieprofiel maar is niet het enige museum in Nederland dat Cobra
  verzamelt. De raad stelt dat de collectie van het museum niet uniek
  is. Cobra is ruimschoots aanwezig in collecties van andere musea en
  daarmee in de Collectie Nederland.
      De positionering van het museum wordt naar de mening van de
  raad verzwakt door de toevoeging van hedendaagse kunst zonder
  duidelijk profiel. Het museum weet regelmatig aantrekkelijke tentoon-
  stellingen te organiseren of over te nemen. De raad vindt echter dat
  de lijn naar de hedendaagse kunst niet puntig geformuleerd is.
Publieksbereik
  Het Cobra Museum streeft naar het organiseren van 15 tot 20 ten-
  toonstellingen per jaar. De instelling geeft aan in 2016 gemiddeld
  3750 bezoekers per tentoonstelling te willen bereiken. Op grond van
  de huidige bezoekersaantallen vindt de raad dat geen realistisch stre-
  ven. De raad signaleert dat er weinig draagvlak bestaat voor de instel-
  ling in Amstelveen. Wel heeft men goede banden met een groep
  verzamelaars en een deel van de weduwen van de Cobra-kunstenaars.
  De raad vindt in het activiteitenplan de inzet op publieksbeleid on-
  voldoende terug. Daarom raadt hij de instelling aan dit beter te ont-
  wikkelen door marketing als integraal instrument in te zetten.
                                                                             Cobra Museum voor Moderne Kunst
Cultureel ondernemerschap
  Het museum heeft een sterk commerciële inslag. Men is terecht trots
  op de resultaten die behaald worden met sponsorwerving en andere
  vormen van eigen inkomstenverwerving. Er is echter geen plan bij
  tegenvallende inkomsten. De positionering naar het bedrijfsleven en
  de BankGiro Loterij is dankzij de populistische invalshoek sterk.
      De raad vindt dat netwerken, sponsor- en fondsenwerving sterk
  ontwikkeld zijn. Het Cobra Museum heeft daarvoor een fulltime me-
  dewerker in dienst. Met een gemiddelde van 50% eigen inkomsten
  is het verdienmodel van de instelling sterk.
Educatie
  Het museum investeert in educatie door een verdubbeling van de
  formatie. De raad vindt de inhoudelijke doelstellingen in relatie tot de
  kernactiviteit van de instelling onvoldoende uitgewerkt. Hoewel er
  samengewerkt wordt met scholen, is schoolgebonden educatie geen
                                                                             229
  prioriteit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De collectie van het Cobra Museum is niet onderscheidend binnen
   de Collectie Nederland. De collectie van het museum is eigendom
                                                                             Deel 3
   van de stichting. Het museum werkt regelmatig samen met musea in
   het buitenland. De gezamenlijk georganiseerde tentoonstellingen
   reizen langs verschillende locaties. Het Cobra Museum heeft het plan
   opgevat om Cobra-export tentoonstellingen te gaan maken. In een           Musea
   klein land als Nederland is het moeilijk om publiek te blijven trekken,
   met de focus op een beweging die maar een paar jaar heeft bestaan
   en uit een kleine groep kunstenaars bestaat. Door te kiezen voor geo-
   grafische spreiding ontstaat de mogelijkheid om het bestaansrecht
   te versterken.
Wetenschappelijke functie
  Het museum richt zich niet op wetenschappelijk onderzoek.
  Daarvoor vindt de instelling de bezetting te klein.
                                                                             Cobra Museum voor Moderne Kunst
                                                                             230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>   Geldmuseum
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 543.000
                                                                             geadviseerd voor
                                                                             beheer en behoud
                                                                             collectie
   Het Geldmuseum beheert en ontsluit numismatische collecties waar-                            Musea
   bij de thema’s geld (geschiedenis), geldcultuur en geldgedrag cen-        € 1.010.057
   traal staan. De missie van de instelling luidt: “Het Geldmuseum deelt     gevraagd
                                                                             subsidiebedrag
   met een breed publiek zijn kennis over geld als maatschappelijk ver-
   schijnsel en treedt hierover in dialoog met de bezoeker. Daartoe laat     De aanvraag is
   het deze verhalen over geld, geldgedrag en geldcultuur ervaren, ont-      gebaseerd op
                                                                             artikel 3.23 van
   dekken en beleven en geeft daarmee betekenis aan zijn collectie voor      de Regeling op
   de samenleving.”                                                          het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de subsidieaanvraag van Stichting
   het Geld- en Bankmuseum niet te honoreren. De raad adviseert
   wel financiering toe te kennen ten behoeve van beheer en behoud
   van de collectie conform de richtlijn uit de subsidieregeling.
Het Geldmuseum verkeert in zwaar weer. Om het hoofd boven water
te houden is onlangs flink bezuinigd op de personeelskosten. De ver-
mindering van personele inzet op kennis en collectiebeheer leidt tot een
onbalans tussen publieksactiviteiten en het beheer en behoud van de
collectie. Naar de mening van de raad lag de kracht van de instelling nu
juist in de numismatische collectie en de kennis daarover. Dat hart is
                                                                                                Geldmuseum
er met de recente bezuinigingen uitgesneden. De focus op geldeducatie
is volgens de raad noch instellingsspecifiek, noch collectiegebonden.
Het Geldmuseum lijkt te ver van zijn oorspronkelijke doel – het ontslui-
ten en toegankelijk maken van de numismatische collectie – te zijn
afgeraakt. Daarom adviseert de raad de instelling te plaatsen in categorie
vier van de rangorde.
    In de museale besteldiscussie zal de problematiek van het beheer en
behoud van collecties aan de orde komen.
                                                                                                231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                                  Deel 3
  Het museum beheert drie collecties: de collectie stadhouders en ko-
  ning (1816), de collectie van de Nederlandsche Bank (1814) en
  de collectie van de Rijksmunt (1807). Het aantal collectiestukken zal
  groeien naar 400.000 objecten. De organisatie wil inspelen op de                                Musea
  actuele ontwikkelingen, met name door het community based maken
  van de database NUMIS en het Financieel Educatief Centrum.
  De kwaliteit van de collecties is uitmuntend.
      Naar de mening van de raad bieden de collecties aanknopingpun-
  ten voor interpretatie vanuit verschillende (externe) hedendaagse
  onderwerpen en interdisciplinair onderzoek. Bij de publieksbenade-
  ring hanteert de instelling een uitgangspunt dat nauwelijks gerela-
  teerd is aan het wezen van de collectie van de instelling. De numis-
  matisch kennis krijgt geen natuurlijke plaats ten opzichte van de
  wetenschap of de collectie. Daardoor mist het Geldmuseum de aan-
  sluiting met de maatschappelijke realiteit. De hele collectie is zodanig
  autonoom en sterk dat zij los kan worden begrepen van haar drager,
  de Rijksmunt. Dat betekent dat de collectie niet in deze context
  gepresenteerd hoeft te worden, maar dat zij ook in een andere mu-
  seale context tot haar recht kan komen.
   In 2005 adviseerde de raad over het beleidsplan van het toen net
   opgerichte Geld- en Bankmuseum. [33] Destijds sprak de raad waar-
   dering uit voor de toekomstplannen van het museum; hij plaatste ook
   kanttekeningen bij de discrepantie tussen collectie- en publiekstaken,
   waarbij de laatste taak sterk afhankelijk werd gesteld van externe
   financiering.
       Nu, zeven jaar later, moet de raad tot zijn spijt concluderen dat
   de instelling, ondanks de bevlogen inzet van de medewerkers, haar
                                                                                                  Geldmuseum
   doelstelling niet heeft weten te realiseren. De maatschappelijke focus
   waarmee men een sterke opvoedkundige waarde beoogt, werkt on-
   voldoende om het gewenste brede publiek te bereiken. De collectie
   lijkt daarbij ook te veel uit beeld te zijn geraakt.
Publieksbereik
  Er is sprake van een stijgend aantal bezoeken. De trend is echter on-
  voldoende sterk om de verwachtingen ten aanzien van het groeiende
  publieksbereik te rechtvaardigen. Er bestaat nationaal en internati-
  onaal wel veel draagvlak voor de collectie vanuit de numismatische
  wereld.
Cultureel ondernemerschap
  De instelling staat onder zware druk door het wegvallen van de
  inkomsten van het ministerie van Financiën. De raad plaatst grote
  vraagtekens bij de verwachte inkomstengroei, waarbij men ervan
                                                                                                  232
  uitgaat dat de publieksinkomsten met 60% zullen toenemen.                    33
      De instelling lijkt onvoldoende in staat de verdiencapaciteit uit te   Raad voor Cultuur,
  breiden door investeringen. De liquiditeit en solvabiliteit van de         advies Stichting
                                                                             het Geld- en
  instelling zijn wel voldoende.                                             Bankmuseum,
                                                                             11 november 2005.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>   De ambities op het gebied van onder-nemerschap vindt de raad
   onvoldoende onderbouwd. De instelling is te klein geworden om een
   solide toekomst te kunnen vormgeven.
                                                                           Deel 3
Educatie
  Het museum zet in op zijn natuurlijke publiek: jongeren uit het voort-
  gezet onderwijs. Het verwachte publieksbereik is in aansluiting daar-    Musea
  op ambitieus. In de educatie ligt de nadruk op de waardestelling van
  geld en de omgang daarmee. Al met al een thematische insteek die
  volgens de raad ook zonder de collectie kan worden gepresenteerd.
(Inter)nationaal belang
   Ondanks de krachtige kernkwaliteit van de collectie heeft de instel-
   ling zich (inter)nationaal onvoldoende weten te positioneren.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                           Geldmuseum
                                                                           233
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>   Huis Doorn
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 237.000
                                                                             geadviseerd voor
                                                                             beheer en behoud
                                                                             collectie
   Huis Doorn legt in de collectie en presentatie de nadruk op de                               Musea
   keizerlijke residentie van Wilhelm II in ballingschap. De missie van      € 517.053
   de instelling luidt: Huis Doorn is het historische landgoed met           gevraagd
                                                                             subsidiebedrag
   een museale functie, dat het leven en de dood van de Duitse keizer
   Wilhelm II belichaamt en belicht.                                         De aanvraag is
                                                                             gebaseerd op
                                                                             artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
Subsidieadvies                                                               het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert de subsidieaanvraag van Stichting
   tot beheer van Huis Doorn niet te honoreren. De raad adviseert
   wel financiering toe te kennen ten behoeve van beheer en behoud
   van de collectie conform de richtlijn uit de subsidieregeling.
De raad vindt het ensemble van Huis Doorn niet van nationale of inter-
nationale waarde en het activiteitenplan matig. Het lukt het museum
niet duidelijk te maken waarom de collectie, die bestaat uit de inventaris
van keizer Wilhelm II, van belang is voor de Nederlandse geschiedenis.
    Het collectiebeleid van Huis Doorn is adequaat en de raad is po-
sitief over de digitale ontsluiting van de collectie voor het publiek. De
inhoudelijke doelstellingen van het educatiebeleid beoordeelt de raad als
voldoende. Het bereik van de educatieve activiteiten is echter niet zo
groot; het museum heeft op het gebied van educatie vooral een regionale
functie. De raad maakt zich zorgen over de financiële positie van Huis
Doorn.
Al met al vindt de raad het activiteitenplan van Huis Doorn van onvol-                          Huis Doorn
doende niveau om het verstrekken van rijkssubsidie te rechtvaardigen.
De raad deelt Huis Doorn dan ook in de vierde categorie van de rang-
orde in.
                                                                                                234
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De raad vindt de kwaliteit van het activiteitenplan matig. In het plan
  slaagt men er niet in collectie, monument en locatie een nadrukkelijk
  profiel te geven. Het activiteiten- en marketingplan sluit slecht aan
  bij de missie en visie, omdat het niet duidelijk maakt hoe het museum      Musea
  de omschreven doelstellingen wil realiseren.
      De raad mist een helikopterview bij de inhaalslag die het museum
  wil maken. Het plan geeft te weinig inhoudelijke richting aan de wens
  om te professionaliseren en een betere financiële positie te bewerk-
  stelligen.
      Huis Doorn richt zich op het belang van het verblijf van keizer
  Wilhelm II tijdens zijn ballingschap en legt een verband met de
  Eerste Wereldoorlog. De raad vindt deze opzet niet sterk, vooral ook
  omdat het museum niet duidelijk weet te maken hoe het tijdelijke
  verblijf van Wilhelm II in Doorn de Nederlandse geschiedenis heeft
  beïnvloed. De collectie en het verhaal van Huis Doorn lijken voor
  de Duitse geschiedenis van veel groter belang.
   De raad vindt dat Huis Doorn een adequaat collectiebeleid voert en is
   positief over de digitale ontsluiting van de collectie in het e-museum.
   Het collectieprofiel is helder: de collectie beperkt zich tot het per-
   soonlijke bezit van keizer Wilhelm II. De collectie zelf vindt de raad
   echter alleen binnen het ensemble van belang. Daarnaast is de raad
   van mening dat een deel van de inventaris van de keizer van gemid-
   delde kwaliteit is. De foto’s en films die in het archief in Utrecht
   zijn ondergebracht, hebben volgens de raad wel een bijzondere docu-
   mentaire en geschiedkundige waarde.
Publieksbereik
                                                                             Huis Doorn
  Het publieksbeleid is volgens de raad te weinig vanuit een inhoude-
  lijke binding met het publiek vormgegeven. Het richt zich voorna-
  melijk op het binnenhalen van meer bezoekers. Huis Doorn verwacht,
  met het oog op de herdenkingsjaren van de Eerste Wereldoorlog,
  een grote toename. De raad vraagt zich af of die verwachtingen rea-
  listisch zijn, aangezien het museum in het plan aangeeft slechts een
  beperkte inzet van mensen en middelen beschikbaar te hebben.
Cultureel ondernemerschap
  Volgens de raad is de huidige en verwachte financiële positie van Huis
  Doorn niet sterk. Er is geen strategie voor tegenvallende inkomsten.
  Bovendien geeft het museum aan weinig variabele lasten te hebben,
  waardoor het moeilijk aan de lastenkant kan ingrijpen als de inkom-
  sten tegenvallen.
      De raad maakt zich zorgen over het verdienmodel van het mu-
  seum. Er ontbreekt een ondernemende visie met zicht op nieuwe mo-
                                                                             235
  gelijkheden. Het is de vraag of het museum erin zal slagen bedrijfs-
  leven, bezoekers en onderwijs aan zich te binden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>   De raad vindt dat het marketingplan van Huis Doorn nog verder
   uitgewerkt zou kunnen worden. Het plan zou meer kunnen aansluiten
   bij de missie en visie. Daarnaast zou het plan duidelijk moeten ma-
                                                                              Deel 3
   ken hoe de instelling haar doelstellingen kan behalen. De governance-
   structuur is goed beschreven en vormgegeven vanuit de code cultural
   governance.
                                                                              Musea
Educatie
  De educatieve activiteiten van de instelling zijn regionaal en richten
  zich op kinderen tussen 12 en 18 jaar. De raad vindt de inhoudelijke
  doelstellingen correct geformuleerd in relatie tot de kernactiviteit.
  De realisatie ervan lijkt de raad echter slechts beperkt haalbaar als ge-
  volg van de bescheiden collectie en de krappe fysieke en personele
  ruimte.
(Inter)nationaal belang
   De raad vindt de collectie van Huis Doorn niet van nationaal belang,
   maar eerder van Duits belang. De collectie maakt een periode uit de
   Duitse cultuurhistorie en geschiedenis inzichtelijk, maar trekt relatief
   weinig Duitse bezoekers (9%).
Wetenschappelijke functie
  Huis Doorn heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                              Huis Doorn
                                                                              236
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>   Imagine IC
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Imagine IC verzamelt verhalen van het dagelijks leven van nu en          € 115.000          Musea
   maakt deze op verschillende platforms toegankelijk. De missie van de     gevraagd
   instelling luidt: “Imagine IC wil nieuw houvast bieden, met nieuw        subsidiebedrag
   erfgoed in de snel veranderende samenleving, door verhalen van het       De aanvraag is
   dagelijks leven van nu te verzamelen en beschikbaar te stellen.”         gebaseerd op
                                                                            artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.                             het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Imagine Identity and
   Culture geen subsidie toe te kennen.
De raad vindt Imagine IC eerder een bedrijf dan een museum. De instel-
ling voert behalve verzamelen geen museale taken uit. De instelling heeft
gezorgd voor de borging en toegankelijkheid van de collectie. De raad
adviseert de instelling geen subsidie te verstrekken, omdat Imagine IC
niet als museum functioneert.
                                                                                               Imagine IC
                                                                                               237
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Imagine IC bezit 8.000 digitale beeld- en geluidsitems. Thematische
  hoofdlijnen in de verzameling zijn jongerenculturen, werk, nieuw
  ondernemerschap, economie en de gedeelde publieke ruimte. De
  verzameling van Imagine IC wordt vanaf 2012 met financiering              Musea
  van het VSB fonds, Stichting DOEN en Mondriaanstichting online
  publiek toegankelijk gemaakt. De nieuwe beeldbank wordt mede
  mogelijk gemaakt door Stadsarchief Amsterdam en Beeld en Geluid
  die in ruil voor het recht van gebruik hun technologische en overige
  infrastructuur beschikbaar stellen. Met de digitalisering van het
  archief wordt er tegelijkertijd ontzameld. De doelstelling is om per
  2016 1.000 items online te hebben. Imagine IC verwijst voor zijn
  bestaansrecht naar het UNESCO-verdrag ter bescherming van het
  immaterieel erfgoed dat Nederland ratificeert. Imagine IC is onder
  de naam Van Vandaag op Morgen een samenwerking aangegaan met
  Kosmopolis Rotterdam, Amsterdam Museum, Museum Rotterdam,
  Universiteit van Amsterdam en Erasmusuniversiteit Rotterdam.
      De raad vindt dat de kwaliteit van de organisatie en het program-
  ma hoog is. De collectie past vooralsnog beter binnen de collecties
  van organisaties die zich bezighouden met beeld en geluid (Beeld en
  Geluid), sociale geschiedenis (Internationaal Instituut voor Sociale
  Geschiedenis, Nederlands Openlucht Museum, Amsterdam mu-
  seum) of immaterieel erfgoed (Nederlands Centrum voor Volkscul-
  tuur en Immaterieel Erfgoed, Meertens Instituut). De instelling heeft
  geen beherende taak en formuleert geen publieksbeleid noch educa-
  tiebeleid. De raad ziet dan ook geen plaats voor de instelling in het
  museale bestel.
Publieksbereik
                                                                            Imagine IC
  Naar de mening van de raad kan de instelling volledig online func-
  tioneren of bijvoorbeeld onderdeel uitmaken van tentoonstellingen in
  musea. Voor de verwachte stijging in bezoekersaantallen is geen dui-
  delijke strategie in het activiteitenplan opgenomen. Daarom twijfelt de
  raad aan het realiteitsgehalte van deze inschatting.
Cultureel ondernemerschap
  Imagine IC lijkt eerder op een bedrijf dan op een museum. Daarom
  vindt de raad het erg jammer dat de instelling geen robuust verdien-
  model heeft. De organisatie zou zich volgens de raad beter in de
  markt moeten zetten om zo te kunnen verdienen met de opdrachten
  die worden binnengehaald.
Educatie
  De instelling biedt een educatieprogramma over erfgoed aan dat
  volgens de raad aantrekkelijk kan zijn voor scholieren. Er is echter
                                                                            238
  geen educatiebeleid geformuleerd. Het bereik van de instelling is
  vooral lokaal. De raad vindt dat de instelling hierin tekort schiet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Het is op basis van het activiteitenplan niet duidelijk of de inspan-
   ningen van de instelling internationaal school maken.
                                                                           Deel 3
Wetenschappelijke functie
  Hoewel de instelling onder meer samenwerkt met universiteiten, is
  het wetenschappelijk gehalte van het werk volgens de raad nog sterk      Musea
  onderontwikkeld als het gaat om kwaliteit, kwaliteitsborging en
  methodieken.
                                                                           Imagine IC
                                                                           239
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>   Joods Historisch
   Museum
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 3.155.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
   Het Joods Historisch Museum wil met het Kindermuseum, de                € 3.204.357        Musea
   Portugese Synagoge en de Hollandsche Schouwburg verdergaan in           gevraagd
   een geïntegreerde werkorganisatie. Het Joods Historisch Museum          subsidiebedrag
   legt in de collectie en presentatie de nadruk op het behouden, behe-    De aanvraag is
   ren en toegankelijk maken van Joods erfgoed uit Nederland.              gebaseerd op
   De missie van de instelling luidt: ‘Zien leidt tot gedenken en geden-   artikel 3.23 van
                                                                           de Regeling op
   ken leidt tot doen’ uit de Babylonische Talmoed, Menachot 43b.          het specifiek
   “Onder de noemer Joods Cultureel Kwartier (JCK) willen wij een          cultuurbeleid.
   ontmoetingsplaats zijn voor iedereen, de overdracht van de bij
   het museum aanwezige unieke kennis bevorderen, mensen raken,
   inspireren en de sociale cohesie versterken.”
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert het Joods Historisch Museum een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 3.155.000.
De collectie van het Joods Historisch Museum is volgens de raad van
groot nationaal belang. De raad beoordeelt het activiteitenplan van
het museum positief en vindt dat de collectie van het Joods Historisch
Museum een onderscheidende positie inneemt binnen de Collectie
Nederland.
                                                                                              Joods Historisch Museum
   Ook waardeert de raad het educatiebeleid van het museum, dat goed
verankerd is in de organisatie en aansluit bij de belevingswereld van
kinderen. De raad adviseert de instelling subsidie te verlenen conform
categorie één van de rangorde.
                                                                                              240
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                          Deel 3
  Het Joods Historisch Museum ontsluit een openbare collectie van
  Joods cultureel en religieus historisch erfgoed in Nederland. De
  raad oordeelt positief over de kwaliteit van het museum en vindt de
  wijze waarop de vernieuwing wordt ingezet, de vorming van het           Musea
  Joods Cultureel Kwartier en de inzet op internationale presentaties
  overtuigend. Daarnaast is de raad positief over de wijze waarop
  het museum de historisch bepaalde collectie weet te verbinden aan
  hedendaagse kunsttentoonstellingen. Wel vindt de raad dat het Joods
  Historisch Museum de relaties met andere religies niet uit het oog
  moet verliezen. Educatie neemt dankzij het Kindermuseum een be-
  langrijke plaats in binnen het Joods Historisch Museum.
     De raad vindt dat de collectie van het Joods Historisch Museum
  een onderscheidende positie inneemt binnen de Collectie Nederland.
  De verbintenis tussen de collectie en de monumenten werkt verster-
  kend. Daarom deelt de raad het Joods Historisch Museum in de
  eerste categorie van de rangorde in.
Publieksbereik
  De raad vindt het bezoekersaantal (180.688 gemiddeld in
  2009 – 2010) weliswaar passend bij de organisatie en voldoende,
  maar is ook van mening dat het Joods Historisch Museum toch
  een ambitieuzer publieksbeleid zou mogen voeren. Het draagvlak
  voor het museum is hoog, zowel nationaal als internationaal.
Cultureel ondernemerschap
  De raad vindt het marketingplan goed doordacht en onderbouwd.
  Het sluit goed aan bij de positionering van de instelling en de doel-
  groepen. Het museum weet ook veel media-aandacht te genereren.
                                                                          Joods Historisch Museum
  De governance-structuur van het museum beoordeelt de raad als
  goed, met de kanttekening dat deze voor de nieuwe organisatie, na
  het samengaan met de Hollandse Schouwburg, nog niet is om-
  schreven.
      De raad is positief over het verdienmodel van het museum; het
  sluit aan bij de positionering, marketingdoelen en activiteiten van
  de instelling. Het museum heeft een aannemelijke strategie bij tegen-
  vallende inkomsten.
Educatie
  De instelling heeft een relatief groot bereik en denkt dit nog verder
  te kunnen uitbreiden. De raad is van mening dat cultuureducatie
  stevig verankerd is in de organisatie, omdat het is opgenomen in de
  missie, visie en doelstellingen. Bovendien heeft het museum een
  apart Kindermuseum waarmee het wil aansluiten bij de belevings-
  wereld van kinderen.
                                                                          241
      De raad is van mening dat het Joods Historisch Museum zijn
  educatieve activiteiten op een goede en consistente manier evalueert.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De raad vindt de collectie van het museum van nationaal belang
   en van internationaal aanzien. Het museum is succesvol in het berei-
                                                                          Deel 3
   ken van internationale bezoekers en ontwikkelt tentoonstellingen
   voor de internationale markt. Als Amsterdams museum is het Joods
   Historisch Museum een geliefde toeristische bestemming. De ten-
   toonstellingen geven het museum een duidelijk profiel, ook buiten      Musea
   Nederland. Toch zou het museum volgens de raad zowel nationaal
   als internationaal actiever kunnen zijn. Nationaal zou het museum
   meer los mogen komen van de positie als Amsterdams museum
   en meer de verantwoordelijkheid van een nationaal museum op zich
   mogen nemen. Internationaal zou het museum zijn positie nog
   kunnen versterken, zeker omdat het relatief makkelijk toegang heeft
   tot de scherp omschreven achterban.
Wetenschappelijke functie
  Het Joods Historisch Museum heeft geen wetenschappelijke functie
  toegewezen gekregen.
                                                                          Joods Historisch Museum
                                                                          242
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>   Keramiekmuseum
   Princessehof
                                                                                                Deel 3
                                                                          € 1.418.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
   Het Keramiekmuseum Princessehof verzamelt en ontsluit collecties       € 1.372.426           Musea
   Europese en Aziatische keramiek.                                       gevraagd
                                                                          subsidiebedrag
   De missie van de instelling luidt: “Keramiekmuseum Princessehof        De aanvraag is
   vertelt verhalen over keramiek uit Azië en Europa aan een brede        gebaseerd op
   groep van kunst- en cultuurliefhebbers. Het museum presenteert         artikel 3.23 van
                                                                          de Regeling op
   daarvoor een eigentijds en publieksgericht programma, al dan niet in   het specifiek
   samenwerking met (inter)nationale partners.”                           cultuurbeleid.
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Keramiekmuseum
   Princessehof een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.418.000. [34]
Keramiekmuseum Princessehof hanteert een goede en serieuze uitwer-
king van het museaal concept, waardoor het tot een optimale beschik-
baarstelling van de collectie komt. De collectie van het museum is op
onderdelen internationaal toonaangevend en voldoende onderscheidend
ten opzichte van andere keramiek beherende instellingen in Nederland.
Op het gebied van ondernemerschap moet men nog diverse slagen
maken.
                                                                                                Keramiekmuseum Princessehof
De raad waardeert de museale functie zeer en vindt de uitwerking ervan,
waarbij de instelling vanuit de collectie een verbinding naar het heden
en het publiek weet te leggen, voorbeeldstellend. Daarom adviseert de
raad de instelling subsidie te verlenen conform categorie één van de
rangorde.
                                                                            34
                                                                          Dit bedrag is hoger
                                                                          dan het het aan-
                                                                          gevraagde bedrag.     243
                                                                          De instelling
                                                                          heeft geen bedrag
                                                                          aangevraagd voor
                                                                          huisvesting, dit is
                                                                          er aan toegevoegd
                                                                          (€ 72.613).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het activiteitenplan van het Keramiekmuseum Princessehof sluit
  aan op de missie en de visie. Het museum presenteert een eigentijds
  en publieksgericht programma. Naar de mening van de raad heeft
  het museum een goed doordacht plan ingediend. Aan de missie is            Musea
  de ambitie gekoppeld dat in 2020 90% van de cultuurliefhebbers in
  Nederland van het bestaan van het museum op de hoogte is. Bij de
  nieuwe inrichting van de presentatie zet men in op beleving.
      Het Princessehof beheert een aantal internationaal toonaangeven-
  de collecties, waaronder een unieke collectie Aziatische en Europese
  keramiek, die als kerncollectie wordt gedefinieerd. De collectie is
  voldoende onderscheidend ten opzichte van en complementair aan
  die van het Rijksmuseum Amsterdam, het Groninger Museum en
  het Gemeentemuseum. Het Princessehof zou meer kunnen inzet-
  ten op mobiliteit binnen de Collectie Nederland en gebruik kunnen
  maken van collecties van andere musea. Uit de reeds bestaande sa-
  menwerking met bijvoorbeeld andere keramiekmusea en vormgevers
  in binnen- en buitenland blijkt dat het Princessehof buiten de muren
  van de eigen instelling kijkt. Er bestaat een duidelijk beeld van de
  eigen positie. Specifiek voor het Princessehof is de manier waarop de
  instelling in staat is een verbinding naar het heden en het publiek
  te leggen; dit vindt de raad een voorbeeldstellende wijze van interpre-
  teren en presenteren.
Publieksbereik
  Bezoekers van het Princessehof zijn veelal cultuurliefhebbers; op
  hen richt de instelling zich ook met tentoonstellingen. Het museum
  zoekt actief draagvlak en presentatiemogelijkheden voor de gehele
  bevolking. 80% van de bezoekers komt van buiten de provincie. Na
                                                                            Keramiekmuseum Princessehof
  2009 is het aantal bezoekers afgenomen. De beoogde, toekomstige
  groei lijkt realistisch. Daaraan moet het exposeren buiten de muren,
  zoals in Delft of het Medisch Centrum Leeuwarden, ook bijdragen.
  Het aantal geplande tentoonstellingen lijkt enigszins optimistisch. Het
  museum heeft een duidelijk, actief en voldoende ambitieus beleid
  om het publiek te bereiken.
Cultureel ondernemerschap
  Het Princessehof formuleerde naar de mening van de raad ambi-
  tieuze maar niet onrealistische plannen voor de toekomst. De lagere
  subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
  wordt door het museum opgevangen via een bezuiniging op huisves-
  ting en lonen. Men rekent op hogere publieksinkomsten door een
  stijging van de bezoekersaantallen en meer omzet in de horeca en
  de winkel. De instelling heeft een keuze gemaakt voor producten en
  doelgroepen. Daarop wordt consequent beleid gemaakt. Door de
                                                                            244
  samenwerking met het Fries Museum beoogt men een efficiencyslag
  te maken, omdat de kosten voor bedrijfsvoering kunnen worden
  gedeeld. De raad is positief over de plannen van de instelling, maar
  adviseert een strategie te ontwikkelen bij tegenvallende inkomsten uit
  publiek en horeca.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>   De instelling heeft een goed plan voor de organisatie en overlegstruc-
   tuur. Het profiel van de Raad van Toezicht ontbreekt echter. Dat is
   een aandachtspunt voor de governance van het museum.
                                                                            Deel 3
Educatie
  Het Princessehof vervult met zijn educatieve programmering een
  centrale rol in de doorlopende leerlijn van de gemeente Leeuwarden.       Musea
  Er is een programma voor binnenschoolse en buitenschoolse educa-
  tie op alle onderwijsniveaus (PO, VO, MBO, speciaal onderwijs). De
  instelling heeft een specifieke visie op educatiebeleid geformuleerd.
  De raad is daarover zeer positief. Het educatieve programma wordt
  structureel geëvalueerd.
(Inter)nationaal belang
   Een klein deel van de bezoekers komt uit het buitenland. Er worden
   voorbereidingen getroffen voor tentoonstellingen in het buitenland
   (China en VS). Het Princessehof zet in op het vermarkten van zelf
   ontwikkelde, succesvolle tentoonstellingen. De raad is positief over
   de nationale betekenis van het Princessehof. In de collectie is een
   aantal topstukken opgenomen; de instelling heeft een goed collectie-
   beleid en is voorbeeldstellend in de publieksgerichte ontsluiting.
Wetenschappelijke functie
  Het Princessehof verricht alleen collectiegericht onderzoek en heeft
  geen wetenschappelijke functie.
                                                                            Keramiekmuseum Princessehof
                                                                            245
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>   Kröller-Müller
   Museum
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 6.957.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Kröller-Müller Museum beheert en ontsluit moderne en heden-          € 7.081.000        Musea
   daagse kunst, voornamelijk uit de 19e en 20e eeuw. De werken van         gevraagd
   Vincent van Gogh en de beeldentuin staan centraal. De missie van         subsidiebedrag
   de instelling luidt: “Het Kröller-Müller Museum is het museum voor       De aanvraag is
   de beeldende kunst in de natuur, te midden van rust en ruimte.”          gebaseerd op
                                                                            artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                              het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Kröller-Müller Museum
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 6.957.000.
Het Kröller-Müller Museum is volgens de raad een hoogwaardig mu-
seum voor moderne en hedendaagse kunst, in een unieke setting van
natuur en architectuur. Kalmte en rust zijn kwaliteitswaarden die op
de voorgrond zijn geplaatst; deze zijn sturend voor de werking van het
museum. Het Kröller-Müller Museum heeft een stabiele organisatie;
projecten als Expose vallen op. Het verdienmodel, met als belangrijke
pijler de inkomsten uit het buitenland, houdt een zeker risico in. Naar
de mening van de raad is het tijd om – na de jarenlange aandacht voor
het verzamelbeleid – de focus uit te breiden naar het presentatiebeleid;
hierbij zou het museum de agenderende werking van de collectie als
vertrekpunt moeten kiezen.
                                                                                               Kröller-Müller Museum
De instelling heeft zich excellent getoond in de ontwikkeling van de ver-
zameling en de consistentie van het verzamelbeleid. Daarom adviseert
de raad de instelling subsidie te verlenen conform categorie één van de
rangorde.
                                                                                               246
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Kröller-Müller Museum is onbetwist een museum dat aanzien
  geniet. Met de moderne kunstcollectie, samengesteld uit artistieke
  hoogtepunten waarvan sommige een kunsthistorische icoonstatus
  hebben; de internationaal vermaarde beeldentuin, inclusief bijzon-        Musea
  dere aparte monumenten zoals het Sonsbeek-paviljoen van Rietveld
  en de natuur. Er is hier sprake van een hoogwaardig en uniek ensem-
  ble.
     Missie, visie en doelstelling zouden naar de mening van de raad
  aan kracht winnen door ze concreter en doelgerichter te formule-
  ren. Dat komt een heldere strategie ten goede. Het Kröller-Müller
  Museum heeft een bijzondere inspanning verricht door stukken te
  verwerven die de verzameling als geheel hebben verrijkt en verdiept.
  Door de nadruk op deze voorbeeldige invulling van het collectie-
  beleid heeft de instelling zich vooral ontwikkeld als collectiemuseum.
  Het Kröller-Müller Museum zou voor de toekomst kunnen nastre-
  ven de vernieuwingsdrift, die de kerncollectie van oudsher voorstaat,
  nadrukkelijker op de voorgrond te plaatsen; zo kan men het publiek
  meer verrassen en uitdagen.
Publieksbereik
  Onder de titel ‘Expose’ engageerde Kröller-Müller Museum zich
  nadrukkelijk met het publiek dat digitaal collectiestukken selecteerde;
  deze werden in het museum samengebracht en gepresenteerd. Het
  effect was groot. De aanpak is onderscheidend ten opzichte van ande-
  re musea en draagt bij aan nationaal draagvlak. Zowel voor het
  fysieke als virtuele bezoek zou meer met de beschikbare bezoekersin-
  formatie kunnen worden gedaan. Het publieksbeleid zou volgens
  de raad explicieter kunnen worden vormgegeven. De raad vindt dat
                                                                            Kröller-Müller Museum
  de instelling crowdsourcing ten onrechte gelijkstelt aan participatie.
  Dat participatie een cruciaal element is in het handelen van de instel-
  ling, blijkt niet uit het activiteitenplan. De verwachte groei van
  het bezoekersaantal is gebaseerd op deelname aan de Museumkaart
  en niet op een uitgekiende strategie. De inschatting van deze toe-
  name kan onnauwkeurig zijn door het verdringingseffect.
Cultureel ondernemerschap
  De missie, visie en doelstelling werken niet duidelijk door in het ac-
  tiviteitenplan. Het vermarkten van tentoonstellingen valt hiermee
  bijvoorbeeld niet te rijmen. Het verdienmodel, met een sterke nadruk
  op de inkomsten uit buitenlandse activiteiten, is een zwakke schakel
  in de bedrijfsvoering. Op een totaal van € 2.900.000 aan publieksin-
  komsten is € 750.000 afkomstig uit het buitenland. De instelling
  heeft een goed beeld van de doelgroepen en een onderbouwde mar-
  ketingstrategie. Een instelling met een dergelijke bijzondere collectie
                                                                            247
  zou meer moeten kunnen bereiken op het vlak van sponsorwerving,
  merchandise, product-markt combinaties en bijvoorbeeld joint promo-
  tions. Het Kröller-Müller Museum moet aandacht schenken aan de
  recente extra kostenontwikkeling voor de organisatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het Kröller-Müller Museum heeft een goed gedifferentieerd educatie-
  beleid. Gelet op de ligging van het museum is de verwachte groei
                                                                             Deel 3
  van het aantal leerlingen uit het primair onderwijs niet realistisch. De
  bezoekcijfers van leerlingen uit het voortgezet onderwijs liggen boven
  het landelijk gemiddelde. Er is volgens de raad geen directe relatie
  tussen de inhoudelijke doelstellingen van het educatiebeleid en die        Musea
  van het museum (de kernactiviteit).
(Inter)nationaal belang
   De instelling is in hoge mate van nationaal en internationaal belang.
   Het is opmerkelijk dat het museum meer publiek trekt met tentoon-
   stellingen in het buitenland dan in het binnenland (respectievelijk
   750.000 en 330.000 bezoekers). Bij de organisatie van buitenlandse
   tentoonstellingen bestaat de neiging de balans te laten doorslaan,
   omdat het een essentieel onderdeel van het verdienmodel is.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen functie toegewezen gekregen op dit gebied.
  De wetenschappelijke ambitie van het museum past onvoldoende bij
  de statuur van de instelling. De raad merkt op dat tijdens de visita-
  tie is gesproken over een wetenschappelijk medewerker. Deze komt
  niet voor in het formatieoverzicht van 2009 en 2010.
                                                                             Kröller-Müller Museum
                                                                             248
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>   Letterkundig Museum
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 2.220.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Het Letterkundig Museum en Documentatiecentrum archiveert en              € 2.892.732        Musea
   presenteert literaire documenten en schrijversarchivalia vanaf 1750.      gevraagd
   Zwaartepunt van de collectie ligt bij de 20e eeuw. De instelling voert    subsidiebedrag
   twee merken: het Letterkundig Museum (voor volwassenen) en het            De aanvraag is
   Kinderboekenmuseum (voor kinderen). De missie van het Letter-             gebaseerd op
   kundig Museum luidt: “Het Letterkundig Museum maakt de Neder-             artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   landse literatuur en het literair erfgoed vanaf 1750 toegankelijk, be-    het specifiek
   grijpelijk en levend.”                                                    cultuurbeleid.
   De missie van het Kinderboekenmuseum luidt: “Het Kinderboeken-
   museum wil kinderen uit alle lagen van de bevolking laten beleven
   hoe verrijkend verhalen zijn. Dit museum wil kinderen verhalen laten
   ontdekken, beleven en zelf laten maken.”
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Letterkundig Museum en
   Documentatiecentrum een subsidiebedrag van € 2.220.000 toe te
   kennen onder de hieronder beschreven voorwaarde.
Het Letterkundig Museum is op dit moment volgens de raad meer een
documentatiecentrum met een publieksfunctie dan een museum. In de
presentatie komt de link met maatschappelijke thema’s onvoldoende
                                                                                                Letterkundig Museum
tot uiting, waardoor de instelling geen museale invulling aan haar taak
geeft. Anders ligt dit voor het Kinderboekenmuseum. Het presenteert
een fantastische interactieve tentoonstelling, waarbij het boek tot leven
wordt gebracht en tegelijkertijd de waarde van lezen en voorlezen cen-
traal wordt gesteld. De raad vindt dat belangrijk in een tijd waarin anal-
fabetisme een actueel onderwerp is.
    Op dit moment vindt de raad de museale taakuitvoering van het Let-
terkundig Museum niet sterk genoeg om een voortbestaan als zelfstan-
dige instelling te rechtvaardigen. De raad ziet wel toekomst in een
sterke samenwerking met het Museum Meermanno dat zich in hetzelfde
domein beweegt. Daarmee kan volgens de raad de presentatiefunctie
worden verbeterd.
    De raad adviseert het Letterkundig Museum subsidie te verlenen in
categorie drie van de rangorde, op voorwaarde dat het intensief gaat
samenwerken met Museum Meermanno en deze musea gezamenlijk een
nieuw activiteitenplan indienen (inclusief de inzet op de wetenschappe-
                                                                                                249
lijke functie).
    Omdat de raad uitgaat van verregaande samenwerking met Museum
Meermanno, adviseert hij de instelling een subsidie toe te kennen ter
hoogte van 75% van het richtbedrag.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                            Deel 3
  De collectie van het Letterkundig Museum is van hoog niveau en
  goed gedocumenteerd. De registratiegraad is 100%. De raad meent
  echter dat hier eerder sprake is van een archief dan een museale col-
  lectie. Het collectieprofiel is helder. De instelling onderhoudt goede                    Musea
  relaties met Nederlandse auteurs, wat van belang is voor de collectie-
  ontwikkeling. Wel mist de raad een duidelijk verzamel- en afstotings-
  beleid met bijbehorende criteria voor wat het Letterkundig Museum
  precies tot de Nederlandse literatuur rekent. Het activiteitenplan van
  het Letterkundig Museum is op onderdelen weinig concreet. De
  missie en visie van het Letterkundig Museum zijn algemeen gefor-
  muleerd. Daardoor is er weinig houvast voor de museale presentatie
  van het onderwerp. Op presentatiegebied is dan ook nog veel te ver-
  beteren; de raad mist de link met actuele maatschappelijke thema’s
  in de presentatie.
      De raad vindt de invulling van de museale functie van het Letter-
  kundig Museum voor volwassenen nu onvoldoende tot haar recht
  komen.
      Het Kinderboekenmuseum heeft, in tegenstelling tot het Letter-
  kundig Museum, een missie en een visie met een gerichte focus die
  goede aanknopingspunten bieden voor de museale presentatie. De
  missie en visie van het Kinderboekenmuseum zijn bovendien vertaald
  naar een sterk activiteitenplan. Een voorbeeld hiervan is de interac-
  tieve tentoonstelling van het Kinderboekenmuseum: het toont hoe
  het Kinderboekenmuseum zijn missie uitwerkt in zijn presentatie-
  functie. Daarmee wordt het boek tot leven gewekt, en worden lezen
  en voorlezen als belangrijke waarden centraal gesteld. De raad vindt
  dat belangrijk in een tijd waarin analfabetisme een actueel onderwerp
  is.
                                                                                            Letterkundig Museum
      De raad hecht grote waarde aan een museum voor geschreven
  media. Hij vindt daarom dat het Letterkundig Museum moet samen-
  werken met Museum Meermanno, eventueel in de vorm van een
  fusie. De raad verwacht dat die samenwerking een meerwaarde zal
  opleveren voor de presentatiefunctie, waardoor de museale taakuit-
  voering sterker wordt. Het Kinderboekenmuseum heeft al een sterke
  presentatie en moet volgens de raad een belangrijk onderdeel blijven
  in de nieuwe samenwerking.
      De raad deelt het Letterkundig Museum daarom in de derde
  categorie van de rangorde in en adviseert het Letterkundig Museum
  om samen met Museum Meermanno een nieuw activiteitenplan te
  maken. Daarin moet ook de wetenschappelijke functie van het Let-
  terkundig Museum verder worden uitgewerkt. [35]
Publieksbereik
  Het Letterkundig Museum verwacht in de komende periode een stij-
                                                                                            250
  ging van de bezoekersaantallen van 21.827 in 2010 naar 50.000 be-
  zoekers in 2016. De raad vraagt zich af of een dergelijke hoge stijging
  realistisch is, met name wat betreft het museum voor volwassenen en         35
                                                                            Zie ook:
  de website betreft. Het publieksbeleid is behoudend geformuleerd en       Advies Museum
  de vraag is of dit de groei van de bezoekersstroom ondersteunt.           Meermanno.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>   De toekomstige plannen en samenwerkingsverbanden zijn globaal
   omschreven. Het aantal tentoonstellingen staat in verhouding tot de
   schaal van het museum. Draagvlak creëert het museum onder meer
                                                                              Deel 3
   met een vriendenvereniging van 550 leden.
Cultureel ondernemerschap
  De raad kan zich geen precies beeld vormen van de ontwikkeling in           Musea
  de baten-lastenstructuur omdat de cijfers, door de tijdelijke sluiting
  van het museum in verband met een verbouwing, niet onderling
  vergelijkbaar zijn. De financiële situatie van het museum lijkt stabiel
  en betrouwbaar. Het verdienmodel van het museum is echter onvol-
  doende robuust, omdat het museum te weinig inzet op andere strate-
  gieën dan inkomsten uit de entreegelden; bovendien heeft het geen
  strategie bij tegenvallende inkomsten. De raad vindt dat het museum
  ten opzichte van het verleden een verbeteringsslag heeft geleverd op
  het gebied van marketing. Het museum heeft een duidelijke visie op
  doelgroepen en het bereik ervan, maar heeft het marketingplan nog
  onvoldoende gekoppeld aan concrete doelstellingen. Daarnaast zou
  het museum zich sterker kunnen positioneren vanuit een nationale
  verantwoordelijkheid.
      De raad mist een beschrijving van de governance-structuur in het
  activiteitenplan, vooral ook omdat de visitatiecommissie heeft aanbe-
  volen de bestuursstructuur te veranderen.
Educatie
  Het aantal schoolbezoekers was tot nu toe ruim onder het gemid-
  delde. Het Letterkundig Museum heeft wel de ambitie de schoolbe-
  zoeken van het primair onderwijs sterk te laten stijgen.
      Het Letterkundig Museum voert volgens de raad een goed vorm-
  gegeven en uitgewerkt educatiebeleid, met duidelijke en uitgewerkte,
  inhoudelijke doelstellingen. Het heeft programma’s voor primair on-
                                                                              Letterkundig Museum
  derwijs, voortgezet onderwijs en buitenschoolse educatie. Het betrekt
  het onderwijs, via vriendenscholen, bij de strategische richting van
  het educatiebeleid. Op basis van een evaluatie wordt het educatieve
  materiaal aangepast.
      De educatieve functie van het Letterkundig Museum richt zich
  met name op Den Haag; ook de samenwerkingsverbanden zijn voor-
  al lokaal.
(Inter)nationaal belang
   De raad vindt het van essentieel nationaal belang dat het literaire erf-
   goed wordt bewaard en gedocumenteerd. Het Letterkundig Museum
   opereert niet internationaal en heeft geen beleid dat is gericht op
   internationale samenwerking.
Wetenschappelijke functie
  Het Letterkundig Museum heeft een wetenschappelijke functie toe-
                                                                              251
  gewezen gekregen. De raad verwacht van een dergelijk museum niet
  alleen uitgewerkt en structureel wetenschappelijk beleid, maar ook
  samenhang tussen dat beleid en de missie en visie. Dat ziet de raad
  nog niet terug in het activiteitenplan van het Letterkundig Museum.
  In het nieuwe plan moet deze functie nog worden uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>   Mauritshuis
                                                                                                  Deel 3
                                                                               € 4.349.000
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
   Het Mauritshuis beheert en ontsluit collecties Nederlandse schilder-        € 4.718.500        Musea
   kunst met als zwaartepunt de Gouden Eeuw en Galerij Prins Willem            gevraagd
   V. De missie van de instelling luidt: “In ons huis delen wij het beste      subsidiebedrag
   van de Nederlandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw.”                       De aanvraag is
                                                                               gebaseerd op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                                 artikel 3.23 van
                                                                               de Regeling op
                                                                               het specifiek
                                                                               cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Koninklijk Kabinet
   van Schilderijen Mauritshuis een subsidiebedrag toe te kennen
   van € 4.349.000.
Het Mauritshuis is evident een instelling die alles in huis heeft om inter-
nationaal furore te maken. In de visie spreekt men over de zorg voor re-
levantie van de instelling en de collectie in de huidige tijd. De raad vindt
in het activiteitenplan weinig aanknopingspunten voor de uitwerking van
deze visie. De instelling heeft geen vernieuwend plan geformuleerd voor
de herinrichting en het gebruik van het Mauritshuis na de verbouwing.
Ook ontbreekt een handreiking naar het publiek.
    De algemene indruk is dat men sterk leunt op de kwaliteit van de col-
lectie. De nieuwe branding van het museum komt niet terug in het mar-
ketingplan. Educatie wordt aangeduid als een kerntaak, maar een
uitwerking van het educatiebeleid, in lijn met de beheerde topcollectie,
                                                                                                  Mauritshuis
ontbreekt. Het activiteitenplan is weinig informatief over de interna-
tionale positionering. De schilderijengalerij van Prins Willem V verdient,
gelet op het exploitatieresultaat, extra aandacht. Een plan van aanpak
voor de verdere ontwikkeling van de exploitatie van de schilderijengalerij
ontbreekt. 		
    De raad adviseert de instelling op grond van deze aandachtspunten
subsidie te verlenen conform categorie drie van de rangorde.
                                                                                                  252
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De missie wil getuigen van een eeuwigheidsgehalte. Daarop sluit de
  visie naadloos aan. Logischerwijs wil men de interne waarde naar
  buiten vertalen. Het activiteitenplan is daarbij echter conservatief van
  toon. In de komende jaren wordt er verbouwd, waardoor het op-              Musea
  pervlak verdubbelt. Zo hoopt men ruimte te creëren om de ambities,
  bijvoorbeeld ten aanzien van publieksbereik, met meer allure te kun-
  nen vormgeven. Er is echter geen vernieuwend plan voor herinrich-
  ting en gebruik.
      De raad verwacht van een instelling als het Mauritshuis een activi-
  teitenplan waaruit de verantwoordelijkheid die collectie en monu-
  ment opleggen, voor de samenleving blijkt. De instelling ziet zelf ove-
  rigens ook dat een minder elitaire positionering publieksverbreding
  mogelijk maakt. De collectie schilderijen van Hollandse meesters uit
   de Gouden Eeuw behoort samen met die van het Rijksmuseum
  Amsterdam, de National Gallery in London en de Gemäldegalerie in
  Berlijn tot de top vier van de wereld. De combinatie van het gebouw
  van Jacob van Campen met de collectie maken de instelling uniek in
  Nederland en positioneren haar internationaal. Er is naar de mening
  van de raad sprake van een passend restrictief collectiebeleid. Uit-
  breiding van de eigen collectie lijkt geen noodzakelijke voorwaarde
  voor een actief en levendig museum. Het Mauritshuis heeft een ro-
  yaal bruikleenbeleid en maakt de collectie gedurende de verbouwing
  op die manier ook te gelde.
Publieksbereik
  Het Mauritshuis is voor zijn bezoekersaantallen vooral afhankelijk van
  het buitenland. De instelling kent weinig herhaalbezoek. Men voert
  klanttevredenheidsonderzoek uit. Het is echter niet duidelijk hoe de
                                                                             Mauritshuis
  resultaten daarvan worden aangewend.
      Na de heropening in 2014 verwacht de instelling een stijging van
  de bezoekersaantallen; men voorziet ook in een groei van het aantal
  digitale bezoeken. Dat lijkt logisch, omdat nieuwe media een ontwik-
  kelgebied vormen voor het Mauritshuis. Het nieuwe mediabeleid
  moet nog vorm krijgen.
      Tijdens de verbouwing van het Mauritshuis wordt een deel van
  de collectie ondergebracht in het Gemeentemuseum Den Haag.
  Dit museum trekt minder buitenlandse bezoekers. Daarom verwacht
  het Mauritshuis tijdens de verbouwing een daling van de bezoek
  cijfers. Een groei naar 250.000 bezoekers in 2016 lijkt realistisch,
  mede op grond van de verwachte toename van het aantal bezoekende
  schoolkinderen. Hiermee wordt tegelijkertijd invulling gegeven aan
  publieksverbreding. Deze verbreding geeft antwoord op de vraag hoe
  het Mauritshuis tot rendementsverhoging denkt te komen. De inzet
  op drie tentoonstellingen vanaf 2014 lijkt een haalbare doelstelling.
                                                                             253
Cultureel ondernemerschap
  De baten- en lastenstructuur maakt niet duidelijk of de hogere lasten
  met betrekking tot huur en personeel per 2016 kunnen worden op-
  gevangen. Het museum heeft een goed onderbouwd marketingplan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>   Uit het activiteitenplan komt de nieuwe branding echter niet dui-
   delijk naar voren. De strategie bij tegenvallende inkomsten is
   onvoldoende uitgewerkt. Dat wringt, omdat in het verdienmodel
                                                                             Deel 3
   de resultaten van de nevenactiviteiten geen positieve ontwikkeling
   laten zien. Daar komt bij dat het Mauritshuis aangeeft zeer efficiënt
   te werken, maar tegelijkertijd signaleert de raad dat tegenvallende
   inkomsten direct tot ontslagen leiden. Opmerkelijk is de omvang van       Musea
   de post ‘overige lasten’ in relatie tot de andere posten op de
   begroting. De raad is daarom terughoudend in de waardering van
   het verdienmodel van het Mauritshuis. Het museum heeft een
   bewonderenswaardig netwerk van vriendenverenigingen en foun-
   dations. Een ander verbeterpunt voor het Mauritshuis is de exploi-
   tatie van de verlieslijdende schilderijengalerij van Prins Willem V.
   Het Mauritshuis zou sterker op het publieksbereik van de schilde-
   rijengalerij moeten inzetten. In het activiteitenplan is hiervoor geen
   strategie opgenomen.De governance is suboptimaal georganiseerd.
       Het Mauritshuis vindt wetenschappelijk onderzoek essentieel
   voor alle museale taken; van collectievorming en -beheer tot presen-
   tatie en educatie. Onderzoek is altijd collectiegebonden onderzoek.
   Het Mauritshuis geeft aan dit onderzoek op hetzelfde niveau te
   blijven voortzetten (1 fte). De instelling zal dit onderzoek extern
   financieren. De begroting is niet helder over de manier waarop het
   wetenschappelijk onderzoek (bijvoorbeeld in samenwerking met
   de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek,
   de Universiteit van Amsterdam en de Technische Universiteit
   Delft) wordt gefinancierd.
Educatie
  Na de heropening is men van plan stevig in te zetten op het vergro-
  ten van het educatieve bereik. De geformuleerde doelstelling is ech-
  ter vlak. In het activiteitenplan is de uitwerking van de aandacht voor
                                                                             Mauritshuis
  het onderwijs niet zichtbaar. Van extra personele inzet op educatie
  lijkt geen sprake te zijn. Tot nu toe werkte de instelling vooral lokaal
  samen met scholen. Van een instelling als het Mauritshuis mag een
  voortrekkersrol worden verwacht.
(Inter)nationaal belang
   Met veel buitenlandse bezoekers en internationaal bruikleenverkeer
   is de internationale positie van het Mauritshuis evident. De instel-
   ling is internationaal zeer actief en heeft een relevante positie. Het
   Mauritshuis vervult een goede ambassadeursfunctie voor Nederland.
   Voor een instelling die zichzelf in de internationale top positioneert,
   is het activiteitenplan wel wat schimmig op het gebied van interna-
   tionalisering.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
                                                                             254
  gekregen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>   MOTI, Museum
   of the Image
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   MOTI, Museum of the Image wil zich gaan richten op het behoud            € 508.972          Musea
   en beheer en toegankelijk maken van een beeldcultuurcollectie die        gevraagd
   representatief is voor deze tijd en relaties legt met de geschiedenis    subsidiebedrag
   van onder meer grafisch ontwerpen. De missie van de instelling luidt:    De aanvraag is
   “MOTI biedt mensen wereldwijd inspiratie door ze kennis te laten         gebaseerd op
   maken met de geschiedenis en betekenis van beeldcultuur.”                artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting MOTI, Museum of
   the Image geen subsidie toe te kennen.
MOTI, Museum of the Image positioneert zich in zijn 30-jarig bestaan
voor de derde keer met een andere kernactiviteit. De regelmatige focus-
wisseling geeft weinig vertrouwen in een gedegen inhoudelijke koers
van de instelling. De nieuwe visie laat zich niet vertalen naar museale
kernactiviteiten.
    De raad twijfelt aan het realiteitsgehalte van de plannen en ziet een
grote kloof tussen droom en werkelijkheid. De raad adviseert de instel-
ling geen subsidie toe te kennen.
                                                                                               MOTI, Museum of the Image
                                                                                               255
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  MOTI, Museum of the Image, in 1984 begonnen als centrum voor
  beeldende kunst, ontwikkelde zich tussen 2001 en 2008 tot het na-
  tionale museum voor grafische vormgeving onder de naam ‘Graphic
  Design Museum’. In december 2011 besloot de instelling haar               Musea
  koers te verleggen en zich te ontwikkelen tot MOTI, een instituut
  voor beeldcultuur. In deze hoedanigheid heeft de instelling het
  voornemen zich toe te leggen op het verzamelen en presenteren van
  en reflecteren op het fenomeen beeldcultuur.
      In zijn visie geeft MOTI aan dat het een knooppunt in een trans-
  mediaal netwerk van beeldende disciplines wil zijn. De instelling
  stelt dat wij moeten leren dat er een maatschappelijke verantwoor-
  delijkheid zit aan het maken, bewerken en verspreiden van beelden.
  De raad vindt dat de missie en visie van MOTI niet te herleiden
  zijn naar de definitie van de kerntaken van een museum. Ook vindt
  de raad de doelstellingen niet actiegericht, maar meer lijken op een
  universitair onderzoeksmodel. Het museum wil zich vanaf 2012
  gaan richten op het opbouwen van een beeldcultuurcollectie. MOTI
  beschikte al over een historische collectie op papier, namelijk die
  van het Graphic Design Museum. De nieuwe (digitale) verzameling
  vormt een aanvulling hierop en gaat door het leven als de Actuele
  Collectie. Het collectieprofiel voor het verzamelen van de digitale
  beeldcultuur is niet duidelijk. Met haar positionering kiest de instel-
  ling volgens de raad een niche die door een aantal e-culturele
  instellingen allang en veel beter wordt ingevuld. De raad signaleert
  een grote kloof tussen wens en werkelijkheid bij dit museum dat in
  haar 30-jarig bestaan nu voor de derde keer van gedaante wisselt.
Publieksbereik
                                                                            MOTI, Museum of the Image
  De instelling formuleert naar de mening van de raad een ambiti-
  euze doelstelling op het gebied van publieksbereik. In 2010 trok het
  museum 43.494 bezoekers. In 2013 wordt een groei verwacht naar
  55.000 bezoekers en in 2016 denkt men op 73.500 bezoekers uit te
  komen. De raad vindt dit geen realistische inschatting. MOTI is ook
  weinig concreet in de beschrijving van het draagvlak voor de activi-
  teiten van de instelling.
Cultureel ondernemerschap
  De instelling heeft in haar plan een algemene marketingstrategie be-
  schreven. Door de globale uitwerking wordt niet duidelijk hoe men
  de stijging van de publieksinkomsten (met ongeveer € 100.000) en
  een verdubbeling van de sponsorinkomsten denkt te realiseren. Men
  positioneert zich op het onderwerp beeldcultuur, maar de instelling
  vult de positie in haar omgeving niet helder in. Zo is het bijvoorbeeld
  niet duidelijk hoe MOTI zich zal verhouden tot Beeld en Geluid.
                                                                            256
  De instelling heeft het voornemen in 2012 MOTI Networks in te
  richten om het museum inhoudelijk en financieel te ondersteunen.
  De spin off van deze activiteiten is nu nog niet te duiden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>Educatie
  Uit het activiteitenplan is niet af te leiden wat de focus van de educa-
  tieve activiteiten is. De 11.500 scholieren die de instelling bezochten
                                                                             Deel 3
  in 2011 maken 30% van het totale bezoek uit. De raad gaat ervan
  uit dat deze leerlingen afkwamen op een educatief aanbod dat samen-
  hing met de activiteiten van het museum in zijn hoedanigheid als
  Graphic Design Museum.                                                     Musea
(Inter)nationaal belang
   De collectie is nog in ontwikkeling en kan volgens de raad nationaal
   noch internationaal worden gepositioneerd.
Wetenschappelijke functie
  De instelling werkt samen met kennisinstellingen.
                                                                             MOTI, Museum of the Image
                                                                             257
</pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>   Muiderslot
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 457.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Kasteel het Muiderslot legt in de collectie en de presentatie de na-      € 482.394          Musea
   druk op twee tijdperken: de middeleeuwse waterburcht van bouw-            gevraagd
   heer Floris V en de Gouden Eeuw van dichter en schrijver P.C.             subsidiebedrag
   Hooft en zijn Muiderkring. De missie van de instelling luidt: “Het        De aanvraag is
   Rijksmuseum Muiderslot is hét kasteel van Nederland met ruim              gebaseerd op
   zeven eeuwen gezaghebbende geschiedenis, op een eigentijdse wijze         artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   verteld en vertaald naar het hier en nu.”                                 het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
   De instelling beschikt over een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Rijksmuseum Muiderslot
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 457.000.
De raad vindt het Muiderslot van nationaal belang, omdat het met zijn
collectie en presentatie over de Gouden Eeuw en de Muiderkring een
deel van onze nationale geschiedenis inzichtelijk maakt. Het museum
heeft een activiteitenplan ingediend waarin het helder aangeeft hoe het
zeven eeuwen gezaghebbende geschiedenis op eigentijdse wijze wil ver-
talen naar zijn activiteiten. Het publieksbeleid is niet alleen voldoende
ambitieus maar ook realistisch.
    De raad vindt het Muiderslot een ondernemend museum met goed
zicht op de markt. Wel maakt de raad zich zorgen over de financiële
                                                                                                Muiderslot
positie van het museum dat moet terugkomen van een verlieslijdend jaar
in 2010. Hij vindt het dan ook verontrustend dat het museum geen
strategie heeft bij tegenvallende inkomsten.
    De raad adviseert de instelling subsidie te verlenen conform categorie
twee van de rangorde.
                                                                                                258
</pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De raad vindt het activiteitenplan van het Muiderslot representatief;
  de missie en visie zijn op heldere wijze vertaald naar de activiteiten
  van het museum. Het plan is bovendien degelijk en inzichtelijk door
  de gedegen onderbouwing met feiten en cijfers. Het activiteitenplan       Musea
  is volgens de raad ook divers genoeg om meerdere doelgroepen aan
  te spreken en herhalingsbezoeken te genereren.
      De kerncollectie van het Muiderslot wordt gevormd door het ge-
  bouw, de collectie wapentuig en het gemusealiseerde interieur dat
  grotendeels stijlzuiver is. De registratie van de stukken is op orde en
  er is een actueel collectieplan. Het museum diept de collectie verder
  uit in het activiteitenplan en maakt de collectie maximaal toeganke-
  lijk voor het publiek. Toch ligt volgens de raad de nationale waarde
  van het museum voornamelijk in het monument.
      De raad vindt dat het museum zich duidelijk profileert en vindt
  de positionering als Amsterdam Castle Muiderslot sterk.
      De raad is positief over de natuurlijke wijze waarop het Muider-
  slot een verbinding maakt tussen de culturele en zakelijke kant,
  omdat de culturele belevenis hierbij steeds op de eerste plaats komt.
  Toch blijft de financiële positie van het museum een zorgpunt.
Publieksbereik
  De bezoekersaantallen van Het Muiderslot zijn de afgelopen jaren
  gedaald. Het museum verwacht deze afname in de komende peri-
  ode om te buigen naar een lichte groei van het aantal binnenlandse
  bezoekers en zet extra in op de markt van buitenlandse toeristen.
  De raad vindt de inzet van het museum op dit terrein voldoende
  ambitieus en goed onderbouwd. Het Muiderslot werkt volgens de
  raad ook goed samen met verschillende partners om meer publiek
                                                                            Muiderslot
  te kunnen bereiken. Toch verwacht de raad van een nationaal mu-
  seum meer inhoudelijke ambities in het publieksbeleid en meer inzet
  op publieksbinding.
Cultureel ondernemerschap
  Het activiteitenplan bevat een goed onderbouwd marketingplan,
  waarbij de doelstellingen expliciet zijn gemaakt. De soms zeer spe-
  cifieke resultaten maken een solide onderbouwing ervan niet altijd
  mogelijk.
      Het museum was in 2010 verlieslijdend en heeft daarom een
  beroep moeten doen op het eigen vermogen. Het museum neemt
  maatregelen om deze ongunstige ontwikkeling te keren, maar de
  financiële situatie blijft een zorgpunt. De raad vindt het dan ook ver-
  ontrustend dat het museum geen strategie heeft omschreven voor
  tegenvallende inkomsten.
      De raad is wel positief over de governance van de instelling, om-
                                                                            259
  dat deze bijdraagt aan het ondernemend vermogen. Bovendien
  onderbouwt het Muiderslot de expertise van de Raad van Toezicht
  door de professionele achtergrond van de leden te omschrijven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het aantal leerlingen uit het primair onderwijs dat wordt bereikt, ligt
  ver boven het landelijk gemiddelde. Het museum bereikt echter re-
                                                                            Deel 3
  latief weinig leerlingen uit het voortgezet onderwijs; naar de mening
  van de raad zou dit aantal kunnen groeien.
      De raad beoordeelt het educatiebeleid van het museum positief.
  Het educatieprograma is goed verankerd in de organisatie en de            Musea
  instelling beschouwt cultuureducatie als een van de hoofddoelstel-
  lingen. Het Muiderslot werkt daarnaast samen met het onderwijs en
  evalueert het educatieve programma van de instelling.
(Inter)nationaal belang
   Het museum is nauw verbonden met zeven eeuwen Nederlandse ge-
   schiedenis en is daarmee volgens de raad van nationaal belang. Inter-
   nationaal speelt het museum geen belangrijke rol, al ziet de raad in
   het Muiderslot wel potentie om internationaal te groeien.
Wetenschappelijke functie
  Het Muiderslot heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                            Muiderslot
                                                                            260
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>   Museum Boerhaave
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 4.678.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Museum Boerhaave verzamelt, beheert en presenteert de geschie-            € 4.927.159        Musea
   denis van de natuurwetenschappen en geneeskunde aan de hand               gevraagd
   van voorwerpen, tekst en beelden. De missie van de instelling luidt:      subsidiebedrag
   “Museum Boerhaave beoogt op basis van een unieke prachtcol-               De aanvraag is
   lectie op het terrein van natuurwetenschappen en geneeskunde, die         gebaseerd op
   vijf eeuwen innovatie in Nederland omspant en vol schoonheid en           artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   betekenis zit, een talrijk en divers publiek aan te spreken, te boeien,   het specifiek
   te onderrichten en te plezieren – steeds aanhakend bij de maatschap-      cultuurbeleid.
   pelijke actualiteit en met het doel in de samenleving draagvlak voor
   wetenschap te creëren.”
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting tot Beheer van het
   Museum Boerhaave een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 4.678.000.
De kerncollectie van Museum Boerhaave is van internationaal belang
en heeft een nationale uitstraling. Het museum heeft een gedifferentieer-
de aanpak voor de komende jaren, die mogelijk uitzicht biedt op groei,
ook in middelen. De balans tussen wetenschap, gepresenteerd vanuit de
theorie van de collectie en op objectenniveau, is aansprekend en helder
                                                                                                Museum Boerhaave
omschreven in de context van de missie en visie. Het activiteitenplan
waarin sterk op draagvlak, publieksbinding en de positionering van de
instelling wordt ingezet, is volgens de raad voldoende sterk en onder-
scheidend om de aanvraag van Boerhaave te honoreren. De samenwer-
king met NEMO schept verwachtingen.
De raad ziet echter duidelijk aandachtspunten op het gebied van pu-
blieksbereik en ondernemerschap. Daarom adviseert de raad de instel-
ling subsidie te verlenen conform categorie twee van de rangorde.
                                                                                                261
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Museum Boerhaave bevindt zich midden in een groot veranderings-
  proces. Daarbij laat het zich leiden door een algemene missie, waar-
  mee men wil inzetten op het creëren van draagvlak voor de weten-
  schap. Essentieel in de nieuwe benadering is ‘meer vlees & bloed,           Musea
  minder messing en glas’. Museum Boerhaave wil de bezoeker tege-
  moet treden vanuit de collectie en de wetenschappelijke context van
  het museum. Daarop wil men aansluiten met de volgende thema’s:
  Edutainment and social inclusion (gericht op publieksverbreding);
  dialoog en interactie; interdisciplinariteit (ook met theater en film)
  en maatschappelijke relevantie. De activiteiten van de instelling zijn
  goed te koppelen aan haar missie en visie. Dat geldt ook voor de
  plannen met het ‘Techno Lab’ waarmee men inspeelt op het feit dat
  techniek een actueel onderwerp is.
      De in goede staat verkerende collectie is ook digitaal goed ont-
  sloten. Boerhaave is royaal met bruiklenen. Een aantal objecten is
  onbetwist van internationale kwaliteit. De instelling ziet zichzelf als
  vangnet voor het materieel erfgoed op het gebied van natuurweten-
  schappen en geneeskunde. Men is zich meer en meer gaan richten
  op het verzamelen van contextmateriaal. Dat ziet de raad als een
  sterke stap naar hedendaags verzamelen van moderne wetenschap
  en geneeskunde. De collectie van Museum Boerhaave kan ook los
  van het gebouw worden gezien.
      Er wordt gewerkt aan een organisatorische samenwerking met
  NEMO en het Nationaal Centrum voor Wetenschap & Technologie
  (holding) om zich te ontwikkelen tot moedermuseum voor weten-
  schap en technologie. Men positioneert zich naast het Teylers Mu-
  seum en het Universiteitsmuseum Utrecht.
                                                                              Museum Boerhaave
Publieksbereik
  Het museum verwacht, op basis van de plannen die zijn ontwikkeld
  meer tegemoet te komen aan de wensen van het publiek, stijgende
  bezoekersaantallen. De vraag is wel of de onderbouwing ervan vol-
  doende realistisch is. Opvallend is het aantal nevenactiviteiten waar-
  op wordt ingezet. Het museum is sinds vorig jaar actief bezig met
  publieksbinding, zoals met de museumjeugduniversiteit, Boerhaave
  junior, watertuin en meet & eat. Het aantal geplande tentoonstel-
  lingen is groot, gelet op de omvang van de instelling. Men werkt aan
  een vrijwilligersbeleid, zodat de extra inzet van de instelling daar-
  door kan worden ondersteund. Een ander idee dat volgens de raad
  ook zou kunnen werken, is de beoogde extra inzet van stagiair(e)s.
Cultureel ondernemerschap
  Het museum positioneert zichzelf goed en onderscheidend. De mar-
  ketingstrategie is concreet en onderbouwd. De verwachte groei van
                                                                              262
  bezoekers lijkt echter niet realistisch. Dat houdt een risico in voor het
  verdienmodel en de verwachte eigen inkomsten. In de samenwerking
  zoekt de instelling bewust naar partners die een extra inhoudelijke of
  commerciële waarde toevoegen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>   Het elan waarmee de instelling aan het werk is, is vertaald naar de
   begroting. De vraag is of de verwachtingen naar rato zullen uitko-
   men.
                                                                           Deel 3
Educatie
  Het museum zet fors in op activiteiten, zowel binnen- als buiten-
  schools. Hiervoor houdt het museum contact met het onderwijsveld         Musea
  via de museumgroep Leiden. Museum Boerhaave oefent een grote
  aantrekkingskracht uit op de jeugd: het publiekssegment ‘individuele
  bezoekers’ bestaat voor 75% uit gezinnen met kinderen. Cultuur-
  educatie is een belangrijk speerpunt. Daarnaast heeft het museum
  ook aandacht voor jongeren vanaf 18 jaar.
      Het museum zet in op uitbreiding en versterking van Boerhaave
  junior, ‘Techno Lab’ en Nederland Waterland. Dit kan zowel
  binnen- als buitenschools worden gebruikt. Er is ook een duidelijk
  inhoudelijk verband met het tentoonstellingsprogramma. De acti-
  viteiten zijn verbonden aan het schoolwerkplan.
(Inter)nationaal belang
   Het museum heeft goede internationale contacten die vooral liggen
   op het gebied van de collectie. Er staan verschillende internationale
   tentoonstellingen geprogrammeerd: Bologna, Wenen, Oxford,
   Moskou. De instelling geeft een goed beeld van de belangrijke rol
   van Nederland – door de eeuwen heen – op natuurwetenschappe-
   lijk en geneeskundig gebied.
       Museum Boerhaave beschouwt zichzelf als expertisecentrum.
   Het museum is proactief in samenwerkingen op (internationaal)
   wetenschappelijk terrein. De instelling is verbonden aan de leerstoel
   ‘Materieel erfgoed van de natuurwetenschappen’. Museum Boer-
   haave organiseert tweejaarlijks een wetenschappelijk congres en
   verlangt van zijn conservatoren dat ze een (beperkt) deel van hun
                                                                           Museum Boerhaave
   tijd besteden aan wetenschapshistorisch onderzoek.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                           263
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre>   Museum
   Catharijneconvent
                                                                                                     Deel 3
                                                                            € 4.508.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Museum Catharijneconvent beheert en ontsluit kunst- en cultuurhis-       € 4.598.784              Musea
   torische objecten van het Nederlands christelijk erfgoed. De missie      gevraagd
   van de instelling luidt: “Museum Catharijneconvent is het nationaal      subsidiebedrag
   museum voor christelijke kunst, cultuur en geschiedenis. Met pre-        De aanvraag is
   sentaties en educatieve projecten, die gebaseerd zijn op een belang-     gebaseerd op
   wekkende collectie, vertelt het museum het publiek het rijkgescha-       artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   keerde kunst- en cultuurhistorische verhaal van het christendom in       het specifiek
   Nederland. Vanuit de rol van kenniscentrum voor christelijk erfgoed      cultuurbeleid.
   ontwikkelt en deelt het museum kennis met het publiek, scholen,
   kerk- en kloostergemeenschappen, erfgoedbeheerders, universiteiten
   en musea met religieuze (deel)collecties.”
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Museum Catharijne-
   convent een subsidiebedrag toe te kennen van € 4.508.000. [36]
Op onderdelen, zeker waar het de breedte van de verzameling betreft,
is de collectie van het Catharijneconvent van internationaal belang.
Het museum voert vanuit de missie en visie een goed gefundeerd beleid
op verschillende terreinen. Kansen liggen er naar de mening van de raad
nog op het gebied van publieksbeleid, educatie en internationaal bereik.
                                                                                                     Museum Catharijneconvent
    Het Catharijneconvent zet op een duidelijke en effectieve manier in
op de rol van kenniscentrum en moedermuseum. De instelling is voor-
beeldstellend in de wijze waarop deze functie wordt vormgegeven. Daar-
om adviseert de raad de instelling subsidie te verlenen conform categorie
één van de rangorde.
                                                                                                     264
                                                                              36
                                                                            Inclusief activiteiten
                                                                            Stichting Kerkelijk
                                                                            Kunstbezit in Ne-
                                                                            derland.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                                 Deel 3
  Het verzamelgebied van het Catharijneconvent, christelijke kunst,
  cultuur en geschiedenis, is een goede schakel in de Collectie
  Nederland. Op onderdelen, zeker waar het de breedte van de ver-
  zameling betreft, is de collectie van internationaal belang; nationaal                         Musea
  is de collectie onderscheidend. Museum Catharijneconvent verruilt
  in zijn verzamelbeleid de ingezette kunsthistorische koers voor de
  cultuurhistorische koers. Men richt zich daarbij op het immaterieel
  erfgoed.
      De missie en kernwaarden van Museum Catharijneconvent zijn
  vooral gerelateerd aan de collecties die het museum beheert en
  ontsluit. Dat vindt de raad te beperkend. Hier kan volgens hem be-
  leidsmatig winst worden geboekt door bij de missie meer vanuit het
  publiek en minder vanuit de collectie te denken.
      Als kenniscentrum is de instelling een verbindende factor voor
  behoud en beheer van erfgoed in kerken, samen met de Stichting
  Kerkelijk Kunstbezit in Nederland [37], Radboud Universiteit en
  Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Met de gezamenlijk ont-
  wikkelde Handreiking religieus erfgoed is de zorg hiervoor serieus
  opgepakt. De christelijke Collectie Nederland – naar analogie van
  de volkenkundige Collectie Nederland – is een wenkend toekomst-
  perspectief en een lovenswaardig streven.
      Museum Catharijneconvent geeft naar de mening van de raad
  op zeer effectieve wijze invulling aan de rol van moedermuseum.
      Het Catharijneconvent zou er volgens de raad goed aan doen
  zich beter te verhouden tot ontwikkelingen in de maatschappij door
  meer invulling te geven aan de relatie met andere religies.
Publieksbereik
                                                                                                 Museum Catharijneconvent
  De integrale presentatie van christelijk erfgoed van verschillende de-
  nominaties maakt het mogelijk een breed publiek te bereiken.
  Volgens de raad vraagt dat wel om een effectievere vertaalslag naar
  het publieksbeleid. De raad waardeert de manier waarop het Catha-
  rijneconvent zich, op grond van publieksonderzoek, bij de context-
  ualisering van de objecten zal richten op persoonlijke beleving en re-
  levantie; zo kan men beter inzetten op publieksbinding. Het museum
  heeft een vriendenvereniging van enige omvang en men wil ook meer
  met vrijwilligers gaan werken. Beide elementen vindt de raad belang-
  rijk voor het maatschappelijk draagvlak.
Cultureel ondernemerschap
  Het Catharijneconvent geeft zelf in zijn aanvraag aan dat het finan-
  ciële weerstandsvermogen van de organisatie laag is. De raad onder-
  schrijft dit. De focus op de samenleving betekent dat men voor de
  inkomsten aangewezen is op het verzilveren van het maatschappelijke
                                                                                                 265
  draagvlak. De keuzen die men maakt in de presentatie duiden erop
  dat de instelling dit ook sterk beseft. Het zal voor het Catharijnecon-
  vent ook belangrijk zijn inkomsten uit fondsen te verwerven.                37
                                                                            SKKN beëindigd
                                                                            haar acitiviteiten
                                                                            per 1 juli 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>Educatie
  Educatie is goed verankerd in de organisatie van het Catharijnecon-
  vent maar een gestructureerd educatiebeleid ontbreekt. Daardoor
                                                                            Deel 3
  verhoudt het aanbod zich nu niet tot de omvang van het werkterrein
  dat het Catharijneconvent wil bestrijken. Het museum geeft aan
  dat het hard werkt aan opschaling van het educatiebeleid. Naar de
  mening van de raad is aandacht voor structurele evaluatie van de          Musea
  educatieve activiteiten daarbij van groot belang.
(Inter)nationaal belang
   Voor de komende jaren staat een aantal internationale samenwer-
   kingsprojecten op stapel die een bijdrage zullen leveren aan de
   ontwikkeling van de internationale positie van de instelling. De raad
   heeft hierin vertrouwen, gelet op de sterke uitgangspositie van het
   museum.
      De raad vraagt zich af of het Catharijneconvent zich voldoende
   rekenschap geeft van het belang van de collectie. Het museum zou
   zich volgens de raad sterker kunnen profileren met zijn collectie.
Wetenschappelijke functie
  Voor de nieuwe subsidieperiode is een aanzet gegeven voor een
  onderzoeksagenda. De instelling vertaalt de voornemens op weten-
  schappelijk gebied naar een verhoging van de personele inzet met
  vier fte’s. De raad is positief over het feit dat het Catharijneconvent
  sinds 2011 een wetenschappelijke adviesraad heeft. De instelling
  vervult een duidelijke steunfunctie bij het waarderen van de collecties
  kerkelijke kunst. Volgens de raad kunnen de inspanningen op dit
  gebied als een autonome wetenschappelijke taak worden gezien.
      Het Catharijneconvent zet sterk in op verbindingen met diverse
  kennisinstituten. Men is ook van plan afstemming te zoeken met het
  Karel van Mander Instituut. Dat past goed in de visie die de raad
                                                                            Museum Catharijneconvent
  heeft op de ontwikkeling van dit instituut.
                                                                            266
</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>   Museum
   de Gevangenpoort
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 361.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
   Museum de Gevangenpoort behoudt en ontsluit collecties die be-         € 404.770          Musea
   staan uit straf-, martel-, en politiewerktuigen van de Middeleeu-      gevraagd
   wen tot de 19e eeuw. De missie van Museum de Gevangenpoort is          subsidiebedrag
   “een breed nationaal en internationaal publiek te betrekken bij de     De aanvraag is
   ontstaansgeschiedenis van het strafrecht en de rechtspraak in Neder-   gebaseerd op
   land en bij diverse belangrijke gebeurtenissen uit onze nationale      artikel 3.23 van
                                                                          de Regeling op
   geschiedenis. Hetzelfde geldt voor Nederland als bakermat van het      het specifiek
   moderne internationale recht; de geschiedenis van de Gevangenpoort     cultuurbeleid.
   is daarmee verbonden”.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Haags Historisch Museum
   ‘de Gevangenpoort’ een subsidiebedrag toe te kennen van € 361.000.
De raad vindt de Gevangenpoort een levend monument dat een meer-
waarde geeft aan de historische locatie. De raad vindt de Gevangen-
poort een museum van nationaal belang, omdat het een relatie legt met
Nederland als land van het internationaal recht. Het museum heeft een
adequaat schoolaanbod, heeft ruim voldoende bezoekers en heeft een
goed collectiebeleid. Wel zou het educatiebeleid innovatiever kunnen
worden uitgewerkt en zouden missie en visie naar een hoger abstractie-
                                                                                             Museum de Gevangenpoort
niveau kunnen worden getild.
   Al met al doet de Gevangenpoort recht aan de museale functie.
Daarom adviseert de raad de Gevangenpoort subsidie te verlenen con-
form categorie twee van de rangorde.
                                                                                             267
</pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het monument en de collectie van Museum de Gevangenpoort vor-
  men volgens de raad een ensemble van hoge kwaliteit. De collectie
  straf- en martelwerktuigen is uniek, in goede staat en volledig digitaal
  ontsloten. In de toekomst wil het museum de digitaal ontsloten col-        Musea
  lectie ook voor het publiek beschikbaar maken. De raad vindt het
  collectiebeleid van de Gevangenpoort adequaat. Het museum heeft
  een scherp collectieprofiel waarin de kerncollectie en de deelcollec-
  ties goed zijn benoemd.
      Het activiteitenplan is degelijk en sluit goed aan op de missie en
  visie; deze richten zich op de ontstaansgeschiedenis van het strafrecht
  en de rechtspraak in Nederland, waarbij een link wordt gelegd met
  de nationale geschiedenis en het moderne internationale recht. De
  raad waardeert het dat het museum belang hecht aan de verhalende
  functie en het publiek nauw bij de tentoonstelling en de activiteiten
  wil betrekken. Wel vindt de raad dat de missie en visie naar een ho-
  ger abstractieniveau kunnen worden getild, omdat deze nu voorna-
  melijk praktisch van aard zijn.
      Het museum heeft een verbouwing achter de rug waardoor een
  groter deel van de collectie kan worden getoond. Men deelt nu de
  entree met Galerij Prins Willem V (onderdeel van het Mauritshuis).
  Door de verbouwing zijn de mogelijkheden voor het rondleiden van
  (school) groepen vergroot.
      Het museum heeft een professioneel en adequaat aanbod voor
  scholen.
Publieksbereik
  De raad vindt de bezoekersaantallen van het museum ruim vol-
  doende en in verhouding tot de geringe omvang van het gebouw.
                                                                             Museum de Gevangenpoort
  Het museum is laagdrempelig en bereikt een breed publiek, maar
  zou meer mogen inzetten op publieksbinding.
      De samenwerkingsverbanden die het museum aangaat, zorgen
  voor een verbreding van de juridische connotatie. Het museum is
  van plan een alliantie aan te gaan met het Vredespaleis en verzorgt
  lezingen in samenwerking met een advocatenkantoor.
Cultureel ondernemerschap
  De raad is positief over de baten- en lastenstructuur van het
  museum. Het museum heeft een goede bedrijfsvoering en de ge-
  wenste bezoekersaantallen worden gehaald. De begrote groei van
  het aandeel van de marktinkomsten in de totale inkomsten, van 22%
  (2009) naar ongeveer 50% in 2016, lijkt echter niet realistisch.
     Het museum heeft geen strategie bij tegenvallende publieks-
  inkomsten. Omdat het verdienmodel voor een aanzienlijk deel is
  gebaseerd op publieksinkomsten, maakt de ontbrekende strategie dit
                                                                             268
  minder robuust.
     De marketingstrategie is volgens de raad weliswaar vrij algemeen,
  maar zorgt toch voor een duidelijke profilering. De raad vindt dat het
  museum een helder beleid voert voor eigen inkomsten uit publiek,
  sponsoring, verhuur en samenwerking.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>   Het museum werkt zowel inhoudelijk als praktisch goed samen met
   andere organisaties. Het museum bespaart kosten door de entree met
   Galerij Prins Willem V te delen.
                                                                          Deel 3
      De governance-structuur en de bedrijfsprocessen zijn goed be-
   schreven.
Educatie                                                                  Musea
  De Gevangenpoort ziet educatie als een belangrijke taak en heeft een
  professioneel team dat het educatieve programma ontwikkelt en
  uitvoert. De inhoudelijke doelstellingen ervan zijn helder. De educa-
  tieve activiteiten van het museum zijn met name op de lokale om-
  geving gericht. Via het Cultuurmenu werkt het museum samen met
  basisscholen in Den Haag. De raad vindt dat het museum zich meer
  zou moeten inspannen om een landelijke rol te vervullen.
      De raad vindt het educatiebeleid van het museum over het alge-
  meen voldoende, maar merkt daarbij wel op dat het innovatiever zou
  kunnen worden vormgegeven.
(Inter)nationaal belang
   De raad vindt de Gevangenpoort, vooral vanwege de relatie die het
   museum legt met thema’s als democratie en (straf)recht, van natio-
   naal belang. Door deze thema’s weet het museum Nederland onder
   de aandacht te brengen als bakermat van het internationaal recht.
      Internationaal vindt de raad de Gevangenpoort niet onderschei-
   dend. Wel is het museum goed ingericht op buitenlandse bezoekers.
Wetenschappelijke functie
  De Gevangenpoort heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                          Museum de Gevangenpoort
                                                                          269
</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>   Museum Meermanno
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 1.385.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Museum Meermanno beheert en ontsluit collecties van nationale en         € 1.710.068        Musea
   internationale boek- en drukkunst en legt zich daarbij toe op boek-      gevraagd
   vormgeving en boekgeschiedenis. De missie van de instelling luidt:       subsidiebedrag
   “Museum Meermanno legt de verbinding tussen de geschiedenis en           De aanvraag is
   de toekomst van het boek en het beeldverhaal in al zijn verschijnings-   gebaseerd op
   vormen en informeert en inspireert een breed binnen- en buitenlands      artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   publiek met zijn onderscheidende, dynamische en internationale col-      het specifiek
   lecties en presentaties en blijft zo huidige en toekomstige generaties   cultuurbeleid.
   hiervoor winnen.”
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Museum van het Boek /
   Museum Meermanno een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 1.385.000, mits voldaan wordt aan de hieronder beschreven
   voorwaarde.
De raad spreekt zijn waardering uit voor de inzet van het Meermanno.
De ambitieuze voornemens lijken echter onvoldoende realistisch. Ook
vindt de raad de kernkwaliteit van het Meermanno niet sterk genoeg
om een voortbestaan als zelfstandige instelling te rechtvaardigen. De
raad ziet wel toekomst in een nauwe samenwerking met het Letterkun-
                                                                                               Museum Meermanno
dig Museum dat zich in hetzelfde domein beweegt. Daarmee kan volg-
ens de raad de presentatiefunctie worden verbeterd. In de huidige ge-
medialiseerde samenleving vindt de raad een museum voor geschreven
media van belang.
De raad adviseert het Meermanno te subsidiëren conform categorie drie
van de rangorde, op voorwaarde dat het intensief gaat samenwerken met
het Letterkundig Museum en de musea gezamenlijk een nieuw activitei-
tenplan indienen. Omdat de raad uitgaat van verregaande samenwerking
met het Letterkundig Museum, adviseert hij de instelling een subsidie
toe te kennen ter hoogte van 75% van het door OCW aangegeven richt-
bedrag dat als subsidieplafond geldt.
                                                                                               270
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                              Deel 3
  Onlangs maakte het Meermanno een omslag met een nieuwe missie,
  waarmee het boek- en beeldverhaal in een breder perspectief wor-
  den geplaatst. Daarmee kiest het een positie in het bestel waarin het
  zichzelf ziet als onderdeel van de (inter)nationale culturele geschie-                      Musea
  denis. Men is een verbinding aangegaan met de collectie van het
  Nederlands Instituut voor Beeldverhaal en Beeld Illustratie van Hans
  Matla om zodoende het aanbod te verbreden. Hiermee lijkt vooral
  een populariseringsslag te worden beoogd. De raad is zeer positief
  over de grote inzet en de wijze waarop het Meermanno hieraan in het
  activiteitenplan vorm heeft gegeven.
      De vraag is echter of de instelling niet te veel afdwaalt van haar
  kern. Het ambitieuze activiteitenplan zet in op een meersporenbeleid.
  Volgens de raad hinkt men hierdoor op twee gedachten: enerzijds
  de ensemblewaarde, anderzijds het belang van de museale kerncol-
  lectie. Dat doet de positie van de instelling geen goed en staat ook de
  voorgenomen vernieuwing in de weg, waarin de presentatie van het
  beeldverhaal een belangrijke rol speelt. In de directe omgeving van
  het Meermanno bevindt zich de Koninklijke Bibliotheek, waarmee
  men samenwerkt op onderdelen van de bedrijfsvoering, het behoud
  en beheer. Ook het Letterkundig Museum bevindt zich in de directe
  nabijheid. De kerncollectie van het Meermanno, met een beperkt
  aantal topstukken, komt goed tot haar recht binnen de context van
  de collectie van de Koninklijke Bibliotheek. In relatie tot het Letter-
  kundig Museum is nu vooral sprake van concurrentie in de program-
  mering.
      De raad vindt de kernkwaliteit van het Meermanno niet sterk ge-
  noeg voor een voortbestaan als zelfstandige instelling. Hij ziet wel
  een toekomst in een sterke samenwerking – mogelijk zelfs een fusie –
                                                                                              Museum Meermanno
  met het Letterkundig Museum. [38]
Publieksbereik
  In 2011 maakte de instelling een sprong van 47% in het publieksbe-
  reik. Deze groei komt echter niet terug in het verwachte aantal
  bezoekers voor de toekomstige tentoonstellingen. In het plan heeft
  de instelling ook een groot aantal internationale tentoonstellingen
  voorzien. Vaak is er sprake van samenwerking met derden en een
  flankerend programma. Dit is erg ambitieus. De voorgenomen plan-
  ning legt een grote druk op marketing en educatie. Het Meermanno
  realiseert zich dit en geeft aan meer met vrijwilligers te gaan werken.
  Hoewel de ambitie voor het publieksbereik noodzakelijk is om het
  Meermanno bij toenemende concurrentie overeind te houden, zet
  de raad grote vraagtekens bij het realiteitsgehalte ervan.
Cultureel ondernemerschap
                                                                                              271
  De instelling heeft met een enorme inspanning de eigen inkomsten
  naar een hoger niveau weten te tillen. Voor de toekomst heeft men
  een ambitieus marketingplan opgesteld dat is gericht op diverse doel-       38
                                                                            Zie ook: Advies
  groepen en voorziet in extra activiteiten. Men zet in op een verdub-      Letterkundig
                                                                            Museum.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>   beling van de eigen inkomsten. De doelgroepenstrategie is echter
   beperkt uitgewerkt. De extra activiteiten leggen bovendien een zware
   druk op de organisatie. De raad heeft waardering voor de inzet en
                                                                           Deel 3
   ambities van het Meermanno, maar hij spreekt zijn zorg uit over de
   beperkte robuustheid van het verdienmodel. Als de inkomsten niet
   worden gehaald, moet er worden gesneden in personeel en program-
   ma. Dan komt de instelling in een neerwaartse spiraal terecht.          Musea
   De uitwerking van de governance-structuur ontbreekt.
Educatie
  De raad zet vraagtekens bij het streven van het museum om het be-
  reik onder scholieren uit het primair onderwijs te verdubbelen en die
  uit het voortgezet onderwijs zelfs te verdrievoudigen. Ondanks het
  ambitieuze educatieve programma dat voorziet in periodieke evalu-
  atie en de inzet van meer personeel, is deze doelstelling niet realis-
  tisch. Het museum heeft bovendien onvoldoende zicht op zijn positie
  in de stad (in relatie tot onder meer de Gevangenpoort, Kinderboe-
  kenmuseum en het Mauritshuis) en maakt daardoor een verkeerde
  inschatting van de concurrentie op dit gebied. Het Meermanno geeft
  aan de educatieve activiteiten te evalueren.
(Inter)nationaal belang
   De gekozen positionering, waarbij de eigen kernkwaliteit niet hel-
   der is benoemd in relatie tot de kerncollectie, doet afbreuk aan het
   belang dat de collectie heeft. De instelling streeft naar aansluiting
   bij internationaal verwante organisaties. Er is echter geen sprake
   van inkomsten uit het buitenland; het museum ontvangt ook weinig
   buitenlandse bezoekers.
Wetenschappelijke functie
  Het Meermanno heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
                                                                           Museum Meermanno
  gekregen. Men is wel een samenwerking met universiteiten gestart.
  Onderzoek naar de collecties is realistisch vormgegeven, gelet op de
  aard en omvang van het museum.
                                                                           272
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>   Museum Volkenkunde
                                                                                                  Deel 3
                                                                               € 10.107.000
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
   Museum Volkenkunde beheert en ontsluit volkenkundige collecties             € 10.552.508       Musea
   afkomstig uit Azië, Afrika, Amerika, Arctische regio’s, China, Korea,       gevraagd
   Japan en (historische) fotocollecties. De missie van de instelling          subsidiebedrag
   luidt: “Museum Volkenkunde wil de nationale schatkamer zijn van             De aanvraag is
   mondiaal cultureel erfgoed en het vertrekpunt voor een breed pu-            gebaseerd op
   bliek om grenzen op te zoeken en te overschrijden, te ontdekken en          artikel 3.23 van
                                                                               de Regeling op
   te groeien: Born to explore.”                                               het specifiek
                                                                               cultuurbeleid.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Rijksmuseum voor
   Volkenkunde een subsidiebedrag toe te kennen van € 10.107.000.
Museum Volkenkunde is een museum met een internationaal vermaar-
de collectie waarbij de kerncollectie van hoge kwaliteit is. De activiteiten
gaan te weinig in op deze positie. In de aanvraag is geen aandacht ge-
schonken aan samenwerking binnen de volkenkundige sector. Hierdoor
is het mogelijk de instelling alleen op de eigen merites te beoordelen. De
rol van moedermuseum met een bijbehorende wetenschappelijke taak
zou volgens de raad aan waarde winnen, als de samenwerking tussen de
volkenkundige instellingen beter zou worden vormgegeven.
    Voor de komende subsidieperiode verwacht de raad van Museum
                                                                                                  Museum Volkenkunde
Volkenkunde een onderzoeksagenda. Op grond van de kritische beoor-
deling van de (inter)nationale positionering en de aandachtspunten op
het gebied van ondernemerschap, adviseert de raad de instelling een sub-
sidie toe te kennen conform categorie twee van de rangorde.
                                                                                                  273
</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Born to explore kopt het activiteitenplan van Museum Volkenkunde.
  Met de missie en visie positioneert de instelling zich internationaal
  met haar collectie en nationaal in haar publieksbenadering. De veel-
  heid aan activiteiten in de toekomstplannen belemmeren het zicht op        Musea
  de route naar de daadwerkelijke realisatie ervan. Daarom is de raad
  kritisch over de positionering. Uit de zorgvuldige presentatiewijze en
  het systematisch gebruik van het gelaagde publieksbereik spreekt
  kwaliteit. Innovatief is het Sharing Knowledge and Cultural Heritage
  Concept, waarmee het museum de culturele diversiteitsproblematiek
  inhoudelijk benadert. In deze uitwerking stelt de instelling zich op als
  netwerkmuseum. De collectie van Museum Volkenkunde behoort tot
  de wereldtop. Het collectiebeheer is voorbeeldig; het collectieprofiel
  is helder en afgestemd op de andere collecties van de volkenkundige
  musea in Nederland. De instelling heeft de afgelopen jaren veel ge-
  wonnen aan publieksbereik; de top is echter nog niet bereikt. Muse-
  um Volkenkunde is aangewezen als moedermuseum voor de sector.
  Een positie die aan kracht zou kunnen winnen als meer expliciet zou
  kunnen op onderlinge samenwerking binnen het volkenkundige veld
  worden ingezet.
Publieksbereik
  Het museum heeft de afgelopen jaren een aanzienlijke en stabiele
  groei in bezoekersaantallen gerealiseerd (van 76.315 in 2008 naar
  118.262 in 2011); hierbij zijn de bezoekers aan de gratis toeganke-
  lijke museumtuin inbegrepen. Voor de komende periode wordt
  voorzien in een groei van 10.000 betalende bezoekers. Op grond van
  de trendmatige ontwikkeling vraagt de raad zich of dat haalbaar is.
  Het genoemde aantal van tien tentoonstellingen per jaar lijkt realis-
                                                                             Museum Volkenkunde
  tisch, gelet op de historische cijfers (twaalf per jaar). De omvang van
  de vriendenvereniging is gering. Voor de toekomst zet men in op een
  uitbreiding van het aantal vrijwilligers. Het publieksbeleid lijkt vol-
  doende ambitieus, maar onderzoek naar de haalbaarheid ervan ont-
  breekt. De instelling is bescheiden in haar ambities ten aanzien van
  virtueel publieksbereik.
Cultureel ondernemerschap
  Het museum heeft een unieke propositie gedefinieerd (Born to
  explore). Het ziet deze merkboodschap als een ijkpunt voor de pro-
  grammering en voor het aangaan van slimme partnerschappen.
  De doelstelling van de beoogde samenwerking blijkt niet uit de aan-
  vraag. Het verdienmodel van de instelling is gebaseerd op drie
  pijlers: publieksinkomsten, collectiegerelateerde inkomsten en pri-
  vate fondsenwerving. De lastenstijging van de komende jaren moet
  worden gecompenseerd met een inkomstenstijging uit publieke
                                                                             274
  middelen. De robuustheid van het verdienmodel is belangrijk, even-
  als een strategie bij tegenvallende publieksinkomsten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>   Volgens de raad is dat een expliciet aandachtspunt voor Museum
   Volkenkunde. Een risico vormt de horeca die in eigen beheer wordt
   genomen.
                                                                            Deel 3
      De governance-structuur is wel aangegeven, maar onvoldoende
   onderbouwd in het activiteitenplan.
Educatie                                                                    Musea
  De instelling heeft een duidelijke en doordachte visie op educatie en
  zet in op voortdurende verbetering met behulp van evaluaties. Het
  museum bereikt een gemiddeld aantal scholieren uit het primair en
  voortgezet onderwijs. De verwachte groei lijkt optimistisch, gelet op
  het historische verloop. Educatie is goed ingebed in de organisatie;
  voor de komende periode wordt voorzien in een geringe uitbreiding
  van de personele inzet.
(Inter)nationaal belang
   In het activiteitenplan gaat men niet in op bezoekers uit het buiten-
   land. Men is van plan tentoonstellingen voor de buitenlandse markt
   te maken. De collectie is (inter)nationaal van zeer groot belang
   en onderscheidend door haar kwaliteit en de mate waarin deze is
   geconserveerd en ontsloten. Het museum staat midden in de (inter-
   nationale) omgeving, met veel contacten en partners. Helaas getuigt
   de aanvraag te weinig van de internationale positie van Museum
   Volkenkunde, terwijl dat juist een kernkwaliteit van de instelling is.
Wetenschappelijke functie
  Het museum onderscheidt fundamenteel en toegepast onderzoek,
  zonder dit uit te werken. Er wordt samengewerkt met partners,
  experts en source communities, met name in de onderzoekslijn Sharing
  Knowledge and Cultural Heritage. Op ruime schaal zien wetenschappe-
  lijke publicaties het daglicht. Het uitgangspunt voor het onderzoek is
                                                                            Museum Volkenkunde
  het genereren van nieuwe kennis over de rijkscollectie. Museum Vol-
  kenkunde is een van de grootste volkenkundige museale onderzoeks-
  centra van Europa. De instelling heeft vijf speerpunten benoemd bij
  het wetenschappelijk onderzoek. De raad verwacht dat de instelling
  voor de nieuwe subsidieperiode een onderzoeksagenda opstelt.
                                                                            275
</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>   Nationaal Glasmuseum
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 157.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Nationaal Glasmuseum Leerdam beheert en ontsluit kunstvoor-          € 165.000          Musea
   werpen en voorwerpen die betrekking hebben op de glasindustrie.          gevraagd
   Daarnaast beheert het museum de Glasblazerij.                            subsidiebedrag
                                                                            De aanvraag is
   De missie van de instelling luidt: “Het Nationaal Glasmuseum wil         gebaseerd op
   bijdragen aan een stabiele en avontuurlijke toekomst van het glas in     artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   een internationale context.”                                             het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nationaal Glasmuseum
   Leerdam een subsidiebedrag toe te kennen van € 157.000.
De raad oordeelt positief over de aanvraag van het Glasmuseum. Hij is
onder de indruk van de wijze waarop de collectie en kunstproductie zijn
samengesmeed tot een museaal concept. Op het gebied van marketing
kan nog een professionaliseringsslag worden gemaakt. De instelling
beheert een collectie van nationaal belang en maakt deze op innovatieve
en dynamische wijze toegankelijk. Daardoor heeft het Glasmuseum zich
een duidelijke plaats verworven in het museale bestel.
   De raad adviseert de instelling subsidie te verlenen conform categorie
één van de rangorde.
                                                                                               Nationaal Glasmuseum
                                                                                               276
</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                                 Deel 3
  De raad grijpt voor het advies over het Glasmuseum terug op zijn ad-
  vies van 5 december 2007. [39] Hierin schrijft de raad dat de collectie
  van het Glasmuseum van nationaal belang is. Destijds heeft de raad
  een negatief advies gegeven over een ‘langjarig subsidieperspectief’.                          Musea
  Uit het advies: “Daarvoor zou sprake moeten zijn van zwaarwegende
  museale en maatschappelijke belangen […] Gezien de toegevoegde
  waarde van de aanwezigheid van de betreffende rijkscollectie op deze
  locatie… en de verantwoordelijkheid die de Staat in het verleden
  heeft genomen […] moet […] in gelegenheid worden gesteld zijn
  vernieuwingsplannen te realiseren en zich binnen het museumbestel
  nader te bewijzen[…]”.
      De raad is nu van mening dat het Glasmuseum, met de wijze
  waarop vormgegeven is aan de presentatie en interpretatie van de
  collectie, zich bewezen heeft als museum.
      De instelling heeft een eigen plaats in het museale bestel verwor-
  ven met de presentatie van Nederlands glas vanaf 1850, in combi-
  natie met de Glasblazerij, en door haar positionering als netwerkmu-
  seum. Alle activiteiten zijn gericht op het leggen van verbindingen
  met de samenleving. De raad oordeelt positief over de innovatieve en
  dynamische wijze waarop het museum praktijk en theorie verbindt.
  Het activiteitenplan geeft een goed inzicht in de programmering van
  tentoonstellingen, werkzaamheden van de glasblazerij en publieksac-
  tiviteiten in het museum. De website van de instelling is vooruitstre-
  vend.
Publieksbereik
  De bezoekcijfers zijn respectabel, maar kunnen nog stijgen. Bezoe-
  kers worden bij alle onderdelen van het museumproces betrokken.
                                                                                                 Nationaal Glasmuseum
  Dat zorgt voor een groot draagvlak, een sterke binding en een groot
  aantal vrijwilligers. Via het kenniscentrum en het open depot nodigt
  het museum zijn bezoekers uit mee te werken aan de vervolmaking
  van de collectie, registratie en documentatie. Daarom oordeelt de
  raad positief over het publieksbereik.
Cultureel ondernemerschap
  De instelling weet 85% eigen inkomsten te genereren. Er wordt van-
  uit de verschillende kerntaken van het museum en de glasblazerij
  samengewerkt met uiteenlopende partijen: Universiteit Leiden, tijd-
  schriften (Glas), MBO-opleidingen en kunstenaars. De context voor
  het museum is de glasstad Leerdam. In de toekomst mag van de
  instelling worden verwacht dat er meer aandacht wordt geschonken
  aan governance. Daarbij moet men bedenken dat een goede invulling
  ervan een bijdrage levert aan de ontwikkeling van het ondernemer-
  schap van de instelling. Om die reden zou men zich bijvoorbeeld ook
                                                                                                 277
  professioneler met marketing kunnen bezighouden.                            39
                                                                            Raad voor Cultuur,
                                                                            Advies Nationaal
                                                                            Glasmuseum
                                                                            Leerdam,
                                                                            5 december 2007.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>Educatie
  De educatieve activiteiten zijn verrassend en soms innovatief. Het
  bereik is bescheiden, maar kwalitatief hoog. Interessant is de rela-
                                                                         Deel 3
  tie met het MBO. Uitzonderlijk is de manier waarop vrijwilligers
  worden benaderd als onderzoekers; onderzoek snijdt men daarmee
  toe op persoonlijke vakbekwaamheid. Men werkt aan het educatieve
  bereik door bijvoorbeeld samen te werken met een aantal basisscho-     Musea
  len. De raad adviseert het Glasmuseum de educatieve activiteiten te
  evalueren.
(Inter)nationaal belang
   Het museum is – als enige glasmuseum in Nederland met een col-
   lectie van nationaal belang – onderscheidend in het museale bestel.
   Internationaal liggen er nog veel kansen.
Wetenschappelijke functie
  De instelling dient geen aanvraag in voor wetenschappelijk onder-
  zoek.
                                                                         Nationaal Glasmuseum
                                                                         278
</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>   Naturalis
                                                                                                   Deel 3
                                                                                € 15.810.000
                                                                                geadviseerd
                                                                                subsidiebedrag
   Het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit Naturalis beheert en              € 16.300.000       Musea
   ontsluit natuurhistorische collecties. De missie van de instelling luidt:    gevraagd
   “To explore, describe and understand biodiversity for the wellbeing of man   subsidiebedrag
   and the future of our planet.”                                               De aanvraag is
                                                                                gebaseerd op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                                  artikel 3.23 van
                                                                                de Regeling op
                                                                                het specifiek
                                                                                cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Centrum
   voor Biodiversiteit Naturalis een subsidiebedrag toe te kennen
   van € 15.810.000.
De afgelopen subsidieperiode heeft Naturalis zich omgevormd tot het
Nederlands Centrum voor Biodiversiteit. Naturalis is initiatiefrijk en
succesvol op vele gebieden, zoals digitalisering, educatie, publieksbereik
en wetenschap. Dit ‘netwerkmuseum van de 21e eeuw’ heeft de afgelo-
pen tien jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt en laat zien dat het als
museale wetenschappelijke dienst ook een instelling van ontwikkeling
en innovatie kan zijn. Naturalis is voorbeeldstellend als topinstituut.
   Daarom adviseert de raad de instelling subsidie te verlenen conform
categorie één van de rangorde.
                                                                                                   Naturalis
                                                                                                   279
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Naturalis heeft zijn missie na de recente herdefiniëring kernachtig
  geformuleerd. Door biodiversiteit centraal te stellen in het toekomst-
  perspectief van onze planeet geeft het museum richting aan zijn acti-
  viteiten, zeker in combinatie met de begrippen to explore, describe and   Musea
  understand. Om de museale functie te onderstrepen, had hieraan
  volgens de raad het begrip to experience kunnen worden toegevoegd.
  Het museum relateert zijn visie aan (de toekomst) van de aarde; dit
  vindt de raad een goed uitgangspunt voor de verschillende activitei-
  ten. De doelstellingen staan in het teken van het ontsluiten en toe-
  gankelijk maken van de collecties, de wetenschap en het ervaren en
  ontdekken van biodiversiteit. Daarmee wordt de belofte “Naturalis
  is hèt nationale museum van de natuur(historie)” waargemaakt. Het
  levert naar de mening van de raad uitstekende kwaliteit, zowel met
  zijn collectie als met zijn maatschappelijke en wetenschappelijke taak.
      Door de samenvoeging van de verschillende natuurhistorische
  verzamelingen is een imposante collectie tot stand gekomen. Het
  collectiebeleid staat nog in de steigers. Naturalis behoort, wat de
  collecties en het kenniscentrum betreft, tot de internationale museale
  top en is als instelling in alle facetten van wereldklasse. Het museum
  is zich bewust van deze positie en neemt daarvoor ook verantwoor-
  delijkheid. De raad waardeert de voorgenomen inzet op het inlopen
  van achterstanden bij registratie, digitalisering en verspreiding van
  (de kennis over) de collectie. Expliciet vraagt de raad aandacht voor
  de balans tussen de museale en wetenschappelijke activiteiten van de
  instelling.
Publieksbereik
  Het publieksbeleid van Naturalis is ambitieus, maar realistisch.
                                                                            Naturalis
  Vanaf 2017 wil men 300.000 bezoekers trekken, onder wie 40.000
  kinderen. Het museum werkt veel en effectief samen met allerlei
  verschillende partijen. Naar de mening van de raad dient de nieuwe
  instelling ervoor te waken dat het onderwerp ‘biodiversiteit’ zich niet
  verschanst in wetenschappelijke torens, maar vergezeld gaat van een
  publieksvriendelijke presentatie.
      In 2016 is Naturalis wegens een verbouwing gesloten. Het mu-
  seum zal zich moeten beraden op een strategie om in die periode de
  binding met het publiek niet te verliezen.
Cultureel ondernemerschap
  Naturalis heeft een unieke positie als museum van wereldniveau.
  Het is marktleider binnen het natuurhistorische domein. Het ver-
  dienmodel is voornamelijk gebaseerd op structurele subsidies en
  incidentele geldstromen. Met het oog op het behalen van de eigen
  inkomstennorm zou een robuuster verdienmodel moeten worden
                                                                            280
  ontwikkeld. In het activiteitenplan staat weinig informatie over de
  voorgenomen verbouwing, waardoor de raad geen goed beeld heeft
  van het toekomstige verdienmodel. Van een instelling van deze sta-
  tuur mag een scherpere analyse en onderbouwing van het business-
  plan worden verwacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>   De raad mist transparantie in de wijze waarop governance, missie en
   strategie zich tot elkaar verhouden.
                                                                           Deel 3
Educatie
  Naturalis heeft educatieprogramma’s op verschillende niveaus: van
  basisschool tot postacademische opleidingen. Het aanbod sluit goed
  aan bij de doelgroepen, wat ook blijkt uit veel herhaalbezoek. Natu-     Musea
  ralis heeft, ten opzichte van andere musea, een relatief groot bereik,
  veel herhaalbezoek en hoge waarderingscijfers; bovendien bereikt het
  ‘moeilijke’ schoolgroepen. Het aanbod sluit volgens de leraren op de
  scholen goed aan bij het curriculum. Educatie is centraal belegd en
  goed bezet met 9 fte’s. Het educatiebeleid sluit goed aan op de mis-
  sie en visie van de instelling.
(Inter)nationaal belang
   Het internationaal belang van de collecties, de wetenschappelijke ex-
   pertise als kenniscentrum en de rol als academische partner spreken
   voor zich. Naturalis heeft op kennis- en collectiegebied een sterke
   (inter)nationale positie, die goed wordt (h)erkend door partners en
   publiek. Het museum is zich bewust van zijn bijzondere positie en
   neemt daarvoor op inspirerende wijze verantwoordelijkheid. Men is
   genereus wat collectiemobiliteit betreft. Naturalis werkt gericht aan
   zijn reputatie in Nederland en daarbuiten en is prominent aanwezig
   in een indrukwekkend aantal gremia.
Wetenschap
  Naturalis heeft een helder omschreven academisch onderzoeksge-
  bied, dat voortkomt uit en gerelateerd is aan de collecties. Het we-
  tenschappelijk beleid is actueel en (het belang van) de academische
  functie wordt breed gedragen. Naturalis werkt samen met veel (ver-
  schillende) kennisinstituten, waaronder structureel met de universi-
                                                                           Naturalis
  teiten van Leiden, Wageningen, en Amsterdam. Zowel de collectie
  als de eigen expertise zijn van hoog academisch niveau. Naturalis is
  een wetenschappelijk topinstituut pur sang.
                                                                           281
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre>   Nederlands Fotomuseum
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 1.095.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Het Nederlands Fotomuseum verzamelt oeuvres van fotografen.               € 1.210.000        Musea
   Het zwaartepunt van de collectie ligt op de verzameling negatieven        gevraagd
   en dia’s uit de tweede helft van de 20e eeuw.                             subsidiebedrag
                                                                             De aanvraag is
    “Het Nederlands Fotomuseum beschouwt fotografie als een maat-            gebaseerd op
   schappelijk en artistiek medium dat helpt de wereld in beeld te bren-     artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   gen en begrijpelijk te maken. Wat er op de foto staat is dus even         het specifiek
   belangrijk als de visie van de fotograaf. Omdat fotografie een cruciale   cultuurbeleid.
   rol speelt in het collectieve geheugen en bijdraagt aan het historisch
   bewustzijn, verzamelt het museum foto’s en bewaart die zo goed
   mogelijk voor het nageslacht.”
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Fotomuseum
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.095.000.
De raad vindt het Nederlands Fotomuseum en zijn collectie van natio-
naal belang en heeft waardering voor het ondernemerschap en de posi-
tionering van het museum. De raad adviseert het Nederlands Fotomu-
seum in de komende periode de visie en missie in te kaderen en meer
nadruk te leggen op de maatschappelijke kant van het museale verhaal
                                                                                                Nederlands Fotomuseum
van de collectie.
   Daarom adviseert de raad het Fotomuseum subsidie te verlenen con-
form categorie twee van de rangorde.
                                                                                                282
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                          Deel 3
  Het Fotomuseum heeft zijn strategie omschreven in het activiteiten-
  plan. De raad mist echter een afgekaderde missie en visie. Hierdoor
  komen de activiteiten van het museum in de lucht te hangen.
     De positionering van fotografie als onderwerp vindt de raad daar-    Musea
  entegen helder en scherp: fotografie als maatschappelijk en artistiek
  medium dat helpt de wereld in beeld te brengen en begrijpelijk te
  maken.
     De kerncollectie bestaat uit archieven van Nederlandse fotogra-
  fen. Het collectiebeheer is op orde, met een goed registratiesysteem
  en digitale ontsluiting voor het publiek.
     De programmering van het museum toont een duidelijke keuze
  voor documentaire fotografie en vrijetijdsfotografie. Het museum
  brengt de onderscheidende programma’s met elan.
Publieksbereik
  Het museum verwacht een stijging van 22.000 bezoekers in de ko-
  mende periode. De raad ziet echter in het activiteitenplan onvol-
  doende aanknopingspunten die deze groei aannemelijk maken.
     Het aantal tentoonstellingen is volgens de raad in evenwicht met
  de omvang van de organisatie. Het fotomuseum heeft een goed on-
  derbouwde samenwerkingsstrategie. Het publieksbeleid zou sterker
  kunnen op het gebied van draagvlak en publieksbinding.
Cultureel ondernemerschap
  De raad is van mening dat het Fotomuseum zakelijk en realistisch
  ondernemerschap laat zien. Het museum werkt voldoende samen,
  vooral met andere culturele instellingen. De marketingstrategie is
  goed uitgewerkt. Het verdienmodel is goed beschreven, en de in-
                                                                          Nederlands Fotomuseum
  komsten uit de verkoop van foto’s en bijdragen van fondsen dragen
  postitief bij aan de robuustheid van het model. Ook heeft het mu-
  seum een strategie bij tegenvallende inkomsten.
     De liquiditeit van het museum is niet solide; het heeft een laag
  eigen vermogen en de verwachte stijging van de bezoekersaantallen
  (met de bijbehorende publieksinkomsten) van 53.000 in 2010 naar
  75.000 bezoekers in de komende jaren lijkt de raad te optimistisch.
  De governance-structuur is goed uitgewerkt.
Educatie
  Het Fotomuseum heeft het educatiebeleid in de organisatie veran-
  kerd; het werkt op lokaal niveau samen met scholen en andere cultu-
  rele instellingen. Toch is het bereik nog zeer bescheiden. Vanaf 2013
  wil het museum meer samenwerkingsverbanden aangaan, waarmee
  het meer kinderen beoogt te bereiken. De vanaf 2013 verwachte stij-
  ging van het aantal leerlingen uit het primair onderwijs is naar de
                                                                          283
  mening van de raad echter niet realistisch.
      Het educatiebeleid zou beter kunnen worden uitgewerkt door in
  samenhang met de doorlopende leerlijnen inhoudelijke doelen te
  formuleren en programma’s te ontwikkelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre>   Ook zou het museum de evaluatie-uitkomsten van de educatieve ac-
   tiviteiten beter kunnen benutten.
                                                                         Deel 3
(Inter)nationaal belang
   Het museum en zijn collecties zijn volgens de raad onbetwist van
   nationaal belang. Op internationaal gebied zijn er echter andere
   Nederlandse instellingen met een sterker profiel. Het Fotomuseum      Musea
   trekt geen hoge buitenlandse bezoekersaantallen (10%) en zet vooral
   in op inkomsten van bezoekers uit Nederland. De raad zou het op
   zijn plaats vinden als het museum zich meer zou richten op het aan-
   trekken van buitenlands publiek; zo kan men Nederlandse fotografen
   in het buitenland onder de aandacht brengen. Van daaruit zou het
   museum een sterkere internationale positie kunnen verwerven. Het
   museum geeft zelf ook aan dit te ambiëren.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen gekre-
  gen.
                                                                         Nederlands Fotomuseum
                                                                         284
</pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 267 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Muziek Instituut
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Het Nederlands Muziek Instituut beheert en ontsluit verzamelingen         € 539.000          Musea
   van Nederlandse klassieke muziek. Daarnaast beheert het Neder-            gevraagd
   lands Muziek Instituut onder de naam Donemus een fonds met wer-           subsidiebedrag
   ken van Nederlandse componisten en een uitgeverij waar Nederland-         De aanvraag is
   se muziek wordt uitgegeven. De missie van de instelling luidt: “Het       gebaseerd op
   Nederlands Muziekinstituut is het nationale collectie-instituut voor      artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   muzikaal erfgoed en hedendaagse Nederlandse klassieke muziek.”            het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Muziek
   Instituut geen subsidie toe te kennen. Het is geen museum, maar een
   collectie-instituut en komt derhalve niet in aanmerking voor subsidie
   op grond van artikel 3.23 van de regeling.
Het Nederlands Muziek Instituut (NMI) dreigt het onderspit te delven
als gevolg van de bezuinigingen op cultuur. Het collectie-instituut her-
bergt het Nederlands muzikaal erfgoed. Voor musicerend Nederland
staat het belang van deze collecties als een paal boven water. De instel-
ling positioneert zich, in samenwerking met Donemus (de uitgeverij van
bladmuziek voor componisten), als collectiebeherend instituut. Uit de
taakbeschrijving blijkt duidelijk dat het hier om een archief gaat en niet
om een instelling met een museale functie. De raad vindt dat de collec-
tie van het Nederlands Muziek Instituut moet worden geborgd.
                                                                                                Nederlands Muziek Instituut
                                                                                                285
</pre>

====================================================================== Einde pagina 267 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 268 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het Nederlands Muziekinstituut functioneerde tot voor kort als on-
  dersteunende instelling binnen de sector podiumkunsten. In 2011 is
  besloten de ondersteunende instellingen voor deze sector niet langer
  voor subsidiëring in aanmerking te laten komen. Daarmee wordt de           Musea
  instelling in haar voortbestaan bedreigd. Het NMI is de enige instel-
  ling in Nederland die zich toelegt op het structureel verzamelen en
  beschikbaar stellen van Nederlandse klassieke en hedendaagse mu-
  ziek. De instelling beheert en ontsluit niet alleen het Nederlands mu-
  zikaal erfgoed, maar wil het jonge componisten ook mogelijk maken
  hun werk te laten uitgeven. De instelling positioneert zich vooral als
  archief, bibliotheek en uitgeverij. Het NMI langs de museale meetlat
  leggen, doet naar de mening van de raad geen recht aan deze bijzon-
  dere instelling. Dat betekent volgens de raad niet dat de collectie, die
  voor musici van eminent belang is, niet moet worden geborgd.
                                                                             Nederlands Muziek Instituut
                                                                             286
</pre>

====================================================================== Einde pagina 268 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 269 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Openluchtmuseum
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 10.992.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Nederlands Openluchtmuseum beheert en presenteert roerende           € 11.092.000       Musea
   en onroerende collecties erfgoed van het dagelijks leven. De missie      gevraagd
   van de instelling luidt: “We willen een podium zijn waar mensen oog      subsidiebedrag
   en oor hebben voor elkaars verhalen. Verhalen van toen en nu. We         De aanvraag is
   zijn spraakmakend.”                                                      gebaseerd op
                                                                            artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                              het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert instelling Stichting het
   Nederlands Openluchtmuseum een subsidiebedrag toe te
   kennen van € 10.992.000. [40]
Het Nederlands Openlucht Museum (NOM) had de afgelopen periode
de zware taak een dubbele opdracht uit te voeren: het integreren van
de canon en het vormgeven van de samenwerking met het Nederlands
Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed (VIE). Het moest
zich daarmee ontwikkelen tot topinstelling. Het NOM heeft de nieuwe
taak voortvarend aangepakt en zijn profiel versterkt. Met betrekking
tot de canonpresentatie heeft de raad een aantal aandachtspunten, met
name op het gebied van de digitale presentatie. De meerwaarde van de
samenwerking met het VIE kan beter geïntegreerd worden vormgege-
ven. De raad begrijpt dat voor de uitwerking hiervan meer tijd nodig is.
                                                                                               Nederlands Openluchtmuseum
    De raad verwacht in september 2012 op drie punten een nadere uit-
werking van het activiteitenplan: een geprioriteerd plan voor de digitale
presentatie, een nadere uitwerking van de samenwerking met het Rijks-
museum Amsterdam en een plan voor de integratie met het VIE. Het
huidige NOM is, wat positionering, publieksbereik en maatschappelijk
draagvlak betreft, een voorbeeldstellende instelling.
De raad heeft alle vertrouwen in de ontwikkelingen die bij het NOM
plaatsvinden en adviseert de instelling daarom subsidie te verlenen con-
form categorie één van de rangorde.
                                                                                               287
                                                                              40
                                                                            Inclusief NHM
                                                                            en VIE.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 269 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 270 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het Nederlands Openlucht Museum ziet, met de integratie van de
  canonpresentatie (NHM), het digitaal ontsluiten van de geschiede-
  nis en de ontwikkeling tot topinstituut voor immaterieel erfgoed en
  volkscultuur, nieuwe kansen voor de organisatie. De raad vindt dat         Musea
  de uitbreiding van de opdrachten vraagt om een aanscherping van
  de missie en visie, zodat het NOM zich beter in de nieuwe context
  kan positioneren. De collectie roerend en onroerend erfgoed van het
  dagelijks leven is in breedte en samenhang van hoge kwaliteit. Het
  NOM gaat volgens de raad professioneel om met de waarderings-
  grondslagen voor de collectie. Dat blijkt ook uit de samenwerking
  met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE), waarmee een
  nieuwe waarderingssystematiek voor het erfgoed wordt opgezet.
      Het NOM legt de komende jaren, naast de collectiewaardering,
  de nadruk op collectievorming, de ontwikkeling van de kennisfunc-
  tie, digitalisering, een thematische herindeling, de canonpresentatie
  (in samenwerking met het Rijksmuseum Amsterdam) en een nieuw
  centraal depot. De instelling heeft een helder activiteitenplan, met
  een stevige en doorgedachte programmering; hierin wordt de canon
  thematisch verweven in de fysieke en digitale presentatie.
      De raad constateert dat de nieuwe presentatie niet alleen een fy-
  sieke wijziging inhoudt, maar ook tot gevolg heeft dat er grootschali-
  ge werkzaamheden in de digitale backoffice moeten worden verricht.
  Met de gelijktijdige inzet op Digitale Museale Collectie Nederland
  (DiMCon-Rijks), historische thesaurusontwikkeling (in samenwer-
  king met Rijksdienst Cultureel Erfgoed en het Nationaal Archief)
  Canon en Europeana, trekt de instelling digitale zevenmijlslaarzen
  aan.
      Volgens de raad is het nodig dat de instelling de doelstelling
                                                                             Nederlands Openluchtmuseum
  aanscherpt en prioriteiten aanbrengt in de realisatie van de plannen.
  De vervlechting met het VIE verdient een betere uitwerking. De
  aandacht gaat bij dit bedrijfsonderdeel nog te veel uit naar voortzet-
  ting van de eigen activiteiten van het VIE, zonder dat er zicht is op
  de wijze waarop de resultaten bijdragen aan de activiteiten van de
  instelling als geheel. De raad begrijpt dat er meer tijd nodig is om tot
  een betere synergie van de activiteiten te komen. Het voortvarende
  activiteitenplan van de instelling geeft de raad vertrouwen in de
  toekomstige organisatie. De raad verwacht dat het NOM, ook in de
  toekomst, de hoge kwaliteitsstandaard zal kunnen blijven hanteren.
Publieksbereik
  De bezoekersaantallen zijn hoog, zeker in vergelijking met collega-
  musea. Het museum bouwt met verschillende groepen stakeholders
  een sterke band op en is bekend met de motivatie van zijn bezoekers.
  Ook digitaal weet het museum de bezoekers goed te bereiken. De
                                                                             288
  verwachte stijging van de bezoekersaantallen is, zeker met het oog op
  de nieuwe canonpresentatie, realistisch.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 270 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 271 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het NOM heeft een stevig maatschappelijk draagvlak, wat onder
  meer blijkt uit het grote aantal vaste vrijwilligers en de omvang van
                                                                                              Deel 3
  de vriendenvereniging. Het aantal samenwerkingspartners met een
  sterke erfgoedfocus is indrukwekkend. Naar de mening van de raad
  liggen er kansen op meer samenwerking met maatschappelijke en
  commerciële organisaties. De efficiencywinst die geboekt zou kunnen                         Musea
  worden door de samenwerking met het VIE, komt in het activitei-
  tenplan niet uit de verf. De effectiviteit van de marketing zou beter
  kunnen worden onderbouwd. Op grond van de resultaten uit het
  verleden heeft de raad wel vertrouwen in het verdienmodel van de
  instelling. De prioriteit die het NOM legt bij het nieuwe depot ziet
  de raad in de begroting niet terug.
      De governance van de instelling zou beter kunnen worden uitge-
  werkt; zo zou de versterkende invloed die de raad van toezicht kan
  hebben, beter tot zijn recht komen.
Educatie
  Het NOM is educatie. Het bereik van de cultuureducatieve activitei-
  ten is respectabel. De educatieve functie is met 9 fte’s en 40 perso-
  nen stevig belegd. De raad vindt het opmerkelijk dat het aantal fte’s,
  ondanks de uitbreiding met de canon en VIE, de komende jaren niet
  stijgt. De samenwerking met scholen krijgt vooral aandacht in de
  vorm van stages en onderzoek. In de toekomst zou deze samenwer-
  king sterker moeten worden aangezet, omdat het NOM zich met de
  canonpresentatie ontwikkelt tot hét museum voor Nederlandse ge-
  schiedenis. De raad adviseert de samenwerking te zoeken met andere
  historische musea. In het activiteitenplan komt de manier waarop het
  NOM en het Rijksmuseum Amsterdam zich bij de vormgeving van
  de canonpresentatie tot elkaar verhouden niet duidelijk uit de verf.
  Als de beoogde, versterkende werking van beide presentaties en de
                                                                                              Nederlands Openluchtmuseum
  gemeenschappelijke inzet op het onderwijs niet beter worden vorm-
  gegeven, vindt de raad dat de presentatie van de canon volledig bij
  het NOM moet worden ondergebracht. [41]
(Inter)nationaal belang
   Het NOM trekt relatief weinig buitenlandse bezoekers. De reputatie
   die de instelling nationaal heeft, zou toch ook internationaal verzil-
   verd moeten kunnen worden. Afgaande op de internationale waarde-
   ring behoort het NOM tot de internationale museale top. De col-
   lectie van het NOM is in de context van zijn educatieve functie van
   hoge kwaliteit.
Wetenschappelijke functie
  Ondanks de samenwerking met het VIE, waarmee het NOM een
  positie als topinstelling voor volkscultuur kan innemen, wordt geen
  inzet op wetenschappelijk gebied begroot. VIE focust vooralsnog op
                                                                                              289
  de uitvoering van de UNESCO-opdracht. Het NOM is niet aange-
  wezen als wetenschappelijke topinstelling. Volgens de raad heeft de
  instelling deze functie, op grond van de samenwerking met het VIE,          41
                                                                            Zie ook: Advies
  echter wel. De raad adviseert de begroting van de instelling zo aan te    Rijksmuseum
  passen dat de inzet op de wetenschappelijke functie zichtbaar wordt.      Amsterdam.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 271 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 272 ======================================================================

<pre>   Paleis Het Loo
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 11.181.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Paleis Het Loo beheert en ontsluit voorwerpen van de geschiedenis         € 11.987.000       Musea
   en kunst van het Huis Oranje-Nassau, in relatie tot de Nederlanden        gevraagd
   en de ontwikkelingsgeschiedenis van (inter)nationale decoratiestelsels    subsidiebedrag
   in het complex met bijbehorende tuinen uit de 17e eeuw.                   De aanvraag is
                                                                             gebaseerd op
   De missie van de instelling luidt: “Onze bezoekers deelgenoot maken       artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   van het ontstaan van het Koninkrijk der Nederlanden in de vroege          het specifiek
   19e eeuw en de verdere ontwikkeling tot op de dag van vandaag, als-       cultuurbeleid.
   mede van de rol die de Oranjes in onze nationale geschiedenis heb-
   ben gespeeld.”
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Paleis Het Loo Nationaal
   Museum een subsidiebedrag toe te kennen van € 11.181.000, onder
   de voorwaarden dat de instelling medio 2013 een nieuw activiteiten-
   plan indient op grond waarvan vertrouwen in de toekomstige ontwik-
   keling van Paleis Het Loo kan ontstaan.
De intrinsieke kwaliteit van het ensemble van Paleis Het Loo spreekt
voor zich. De instelling lijkt zich echter niet bewust van haar nationale
en internationale positie. Het Loo zou volgens de raad veel meer onder-
                                                                                                Paleis Het Loo
scheidend kunnen opereren. De instelling heeft alles in zich om uit te
groeien tot een monument met een uitstraling die vergelijkbaar is met
bijvoorbeeld Schönbrunn in Wenen. De raad is niet positief over Paleis
Het Loo.
    De uniciteit van het ensemble is echter zo groot dat de raad adviseert
de instelling subsidie te verlenen conform categorie drie van de rang-
orde. De raad komt in het museumbesteladvies terug op de positie van
Het Loo.
                                                                                                290
</pre>

====================================================================== Einde pagina 272 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 273 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Als missie hanteert het museum de zuiver collectiegerichte statutaire
  doelstelling, zoals geformuleerd in 1994. Het museum geeft aan tot
  de overtuiging te zijn gekomen dat de collectie en het paleis niet zo-
  zeer het doel, maar eerder het middel moeten zijn om bezoekers            Musea
  deelgenoot te maken van het ontstaan en de ontwikkeling van het
  Koninkrijk der Nederlanden en de rol van de Oranjes daarin. In het
  activiteitenplan voegt men daar slechts aan toe ‘de verhalen over de
  collecties en het gebouw te gaan vertellen’. Dat laatste zou volgens
  de raad een uitgangspunt voor de nieuwe inzet van Het Loo kunnen
  zijn. Het activiteitenplan maakt niet duidelijk welke plaats de instel-
  ling in het bestel denkt in te nemen. Het Loo neemt naar de mening
  van de raad een unieke positie in vanwege de ensemblewaarde en
  het feit dat dit het enige paleismuseum uit de 18e eeuw in Nederland
  is met deze kwaliteit van landschapsarchitectuur. Er zijn echter wel
  achterstanden op het gebied van registratie en conservering. Zonder
  adequaat collectieplan laat een dergelijke achterstand zich moeilijk
  oplossen. De manier waarop de verzameling van orden en onder-
  scheidingen in het geheel past, wordt niet inzichtelijk. Het museum
  ziet weliswaar de noodzaak van verandering in, maar denkt sterk
  vanuit bestaande kaders. Het tempo waarmee veranderingen worden
  ingezet, ligt volgens de raad schrikbarend laag. In tegenstelling tot
  het museum zelf signaleert de raad dat de aandacht in de samenle-
  ving voor het koningshuis enorm is. Hiervan zou Het Loo moeten
  kunnen en willen profiteren.
Publieksbereik
  Voor de verwachte afname van het aantal bezoekers in 2013 wordt
  in het activiteitenplan geen verklaring gegeven. De prognoses zullen
                                                                            Paleis Het Loo
  wel reëel zijn, maar de raad constateert een groot gebrek aan ambitie
  op het gebied van publieksbereik terwijl men, door de bezoekers te
  monitoren, het publiek toch goed kent.
      Voor de toekomstige inkomsten stelt men zich afhankelijk van
  de bezoekers. Aan belangstelling voor de tijdelijke tentoonstellingen
  ontbreekt het niet. Er is sprake van 51% herhaalbezoek. Een recente
  tentoonstelling werd in samenwerking met het Rijksbureau voor
  Kunsthistorische Documentatie gemaakt. Een dergelijke activiteit
  kan als het begin worden gezien van een betere inzet op de toeganke-
  lijkheid en presentatie van Het Loo.
                                                                            291
</pre>

====================================================================== Einde pagina 273 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 274 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemerschap van Het Loo is nog onderontwikkeld; het mu-
  seum onderneemt als een boekhouder. Het behoud en beheer van
                                                                              Deel 3
  de collectie en de huisvesting komen, evenals de salarissen, ten laste
  van de structurele subsidie. Tentoonstellingen moeten worden be-
  taald uit publieksinkomsten. De instelling hanteert een traditioneel
  verdienmodel, waarbij voor het verhogen van de inkomsten ingezet            Musea
  wordt op meer bezoekers die meer besteden. Vanuit deze opvatting
  formuleert het museum geen beleid om nieuwe bezoekers binnen
  te halen of om andere oplossingen te bedenken. De raad begrijpt niet
  waarom de instelling de gekozen propositie, waarin de nadruk ligt
  op de ensemblewaarde, niet strategisch uitwerkt. Samenwerkings-
  partners zijn niet beschreven, met uitzondering van een verwijzing
  naar een samenwerking met het Nederlands Openluchtmuseum
  en het Kröller-Müller Museum voor een gezamenlijk depot. Het
  Loo zou aan de relatie met de vriendenvereniging een vorm moeten
  geven die bijdraagt aan de ontwikkeling van de organisatie.
      De governance van de instelling wordt niet helder uitgewerkt
  in het activiteitenplan. Op het gebied van ondernemerschap moet
  volgens de raad nog een flinke slag worden gemaakt.
Educatie
  Interessant is het historisch informatiecentrum dat met behulp van
  de BankGiro Loterij is gerealiseerd. Het is nog niet duidelijk of en
  hoe dit aan de ontwikkeling van de instelling heeft bijgedragen. Het
  paviljoen sluit niet aan op een educatieve visie. Van een instelling
  van nationaal belang mag volgens de raad meer worden verwacht op
  het gebied van educatie dan alleen lokale samenwerking. De perso-
  nele inzet op educatie is minimaal met slechts 1 fte. Er wordt vooral
  gebruikgemaakt van vrijwilligers.
                                                                              Paleis Het Loo
(Inter)nationaal belang
   Het Loo is als ensemble zonder twijfel van (inter)nationaal belang,
   maar zou veel meer onderscheidend kunnen zijn. De instelling weet
   zich door de hoge kwaliteit goed in de internationale kijker te spelen.
   Strategische samenwerking met buitenlandse musea wordt echter
   niet genoemd. Paleis Het Loo neemt deel aan internationale over-
   legstructuren. Het lijkt zich echter niet te spiegelen aan vergelijkbare
   instellingen in het buitenland die bij hun openstelling een meer
   publieksgerichte benadering kiezen.
Wetenschap
  De instelling heeft geen wetenschappelijke taak toegewezen gekregen.
                                                                              292
</pre>

====================================================================== Einde pagina 274 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 275 ======================================================================

<pre>   Persmuseum
                                                                                              Deel 3
                                                                           €0
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
   Het Persmuseum is een museum voor journalistiek en politieke prent.     € 317.000          Musea
   De missie van de instelling luidt: “Het Persmuseum ziet het als zijn    gereserveerde
   missie om de pers en de journalistiek in de Nederlandse samenleving     middelen
   in verleden, heden en toekomst in al hun facetten voor het voetlicht    € 361.400
   te halen en het publiek niet alleen bewust te maken van de rol van de   gevraagd
   pers en journalistiek in die samenleving, maar ook de actieve betrok-   subsidiebedrag
   kenheid van de burger bij de media en democratie te stimuleren.”        De aanvraag is
                                                                           gebaseerd op
                                                                           artikel 3.23 van
                                                                           de Regeling op
Subsidieadvies
                                                                           het specifiek
                                                                           cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Nederlands
   Persmuseum vooralsnog geen subsidie toe te kennen. Als
   een nieuw activiteitenplan door de raad als voldoende wordt
   beoordeeld, komt het museum in aanmerking voor een
   subsidiebedrag van € 317.000.
De raad hecht groot belang aan een fysieke plek waar het onderwerp
‘pers’ met de achterliggende thematiek van persvrijheid, vrijheid van
meningsuiting en democratie zichtbaar wordt gemaakt. De collectie van
het Persmuseum zou het uitgangspunt moeten zijn om bezoekers op
dit gebied tot denken aan te zetten. De versmelting van de media en de
gevolgen daarvan voor de pers en de journalistiek vormen een dagelijks
terugkerend onderwerp.
    De raad mist in het activiteitenplan van het Persmuseum echter de
                                                                                              Persmuseum
vertaalslag naar de gedigitaliseerde en gemedialiseerde samenleving
waarin wij nu leven. Daarom vindt de raad het activiteitenplan van het
Persmuseum onvoldoende.
De raad adviseert het Persmuseum vooralsnog geen subsidie toe te
kennen. Gelet op het belang dat de raad hecht aan het onderwerp is hij
echter van mening dat de instelling gevraagd moet worden een nieuw
activiteitenplan in te dienen. Hierin moet het museum duidelijk aange-
ven hoe het, rekening houdend met de actualiteit, de inhoudelijke
vertaalslag maakt.
   Daarbij adviseert de raad het Persmuseum zich te oriënteren op
mogelijkheden tot samenwerking met Beeld en Geluid. Als de raad het
nieuwe plan wel als voldoende beoordeelt, moet het Persmuseum als-
nog in aanmerking komen voor subsidie conform categorie drie van
de rangorde.
                                                                                              293
</pre>

====================================================================== Einde pagina 275 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 276 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                          Deel 3
  Het Persmuseum wil het recht op en de vrijheid van informatie, een
  van de fundamentele waarden van de democratie, in zijn presentatie
  aan de orde stellen. De raad vindt het van groot belang dat er een
  museum bestaat dat dit onderwerp met de achterliggende thematiek        Musea
  van persvrijheid en vrijheid van meningsuiting zichtbaar maakt.
  De raad mist in het activiteitenplan van het Persmuseum echter de
  vertaalslag naar onze gemedialiseerde samenleving en vindt dat het
  museum het publiek niet voldoende uitdaagt over deze thematiek
  na te denken. Ook is de raad van mening dat het museum het onder-
  werp van de gedrukte pers zou moeten uitbreiden naar een breder
  mediaperspectief.
      De missie en visie van het Persmuseum zijn volgens de raad niet
  duidelijk gedefinieerd. Hierdoor ontstaat er een gebrek aan focus.
      Het verzamelen van documentatie staat voorop in de missie; daar-
  mee zet het museum zich eerder neer als een documentatiecentrum
  dan als een museum.
      De omvang van de collectie is een uitdijend universum zonder
  duidelijke grenzen, hoewel het museum wel aangeeft af te stemmen
  met andere organisaties om dubbelingen te voorkomen. De vraag is
  of alles wat verzameld wordt van voldoende kwaliteit is om van
  nationaal belang te kunnen zijn, en of een groot deel van wat verza-
  meld wordt niet eerder documentaire dan museale waarde heeft.
      De vaste collectiepresentatie is hard toe aan modernisering en
  verbetering, ook volgens de visitatiecommissie. De tentoonstellin-
  gen zijn van betere kwaliteit.
      Het museum zou volgens de raad een professionaliseringsslag
  moeten maken op het gebied van ondernemerschap. Ook zou het
  educatiebeleid beter moeten aansluiten op het thema.
                                                                          Persmuseum
      Al met al vindt de raad het voorgelegde activiteitenplan van on-
  voldoende kwaliteit. De raad is echter van mening dat het museum
  de kans moet krijgen om een nieuw plan in te dienen, omdat hij
  grote waarde hecht aan het onderwerp; hij denkt dat dit onderwerp
  het Persmuseum de handvatten moet bieden om een beter plan op
  te stellen, bij voorkeur in samenwerking met Beeld en Geluid. In het
  nieuwe plan moet omschreven worden hoe het museum de verbe-
  tering wil inzetten en hoe het de belangrijke achterliggende, maat-
  schappelijke thema’s beter tot hun recht wil laten komen.
Publieksbereik
  Het museum heeft bescheiden bezoekersaantallen, maar heeft ook
  maar een beperkte ruimte tot zijn beschikking. Een verdubbeling
  van de bezoekersaantallen en een groei naar tien tentoonstellingen in
  2016 lijkt de raad niet realistisch. Het museum onderkent het ruim-
  tegebrek en is op zoek naar een nieuwe locatie.
                                                                          294
</pre>

====================================================================== Einde pagina 276 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 277 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  De professionaliteit van de governance, bedrijfsvoering en verste-
  viging van de private verdiencapaciteit komen onvoldoende tot
                                                                            Deel 3
  uitdrukking in het plan. De visitatiecommissie gaf het museum een
  onvoldoende voor het sponsorbeleid.
      Het verdienmodel is inhoudelijk aansprekend, maar is te weinig
  robuust; de vertaling naar meer bezoekers wordt niet gemaakt, er          Musea
  is onzekerheid over de locatie en de begroting en er ontbreekt een
  strategie bij tegenvallende inkomsten.
      De marketing van het museum is te algemeen en niet vertaald
  naar specifieke doelen. Het museum geeft aan in 2012 een marke-
  ting- en ondernemersplan te schrijven.
      De beschrijving van de governance is onvoldoende en maakt niet
  inzichtelijk of er daadwerkelijke checks en balances worden gereali-
  seerd en wat de adviesrol is van het algemeen bestuur.
Educatie
  Het museum is zich bewust van zijn educatieve rol maar zou die rol
  beter moeten uitwerken in een educatief programma dat het thema,
  het museum en de collectie recht doet.
      Het aantal bereikte scholieren ligt ver onder het landelijk gemid-
  delde. Het museum denkt de komende periode het aantal leerlingen
  te verdubbelen, maar dat lijkt de raad niet realistisch. De verwachte
  toename van de leerlingen uit het voortgezet onderwijs is volgens de
  raad beter haalbaar.
(Inter)nationaal belang
   De raad vindt het museum en zijn thematiek van groot nationaal be-
   lang, maar vindt de activiteiten in het plan van onvoldoende kwaliteit
   om dat belang op een goede manier te kunnen dienen.
       Het aantal bezoeken uit het buitenland is beperkt; het museum
                                                                            Persmuseum
   zet vooral in op publieksinkomsten uit Nederland. Het aantal ten-
   toonstellingen in het buitenland (2) is, gelet op de omvang van het
   museum, acceptabel. Inhoudelijk is dit echter nog beperkt uitge-
   werkt. Het unieke karakter van het Persmuseum wordt internatio-
   naal onvoldoende benut.
Wetenschappelijke functie
  Het Persmuseum heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                            295
</pre>

====================================================================== Einde pagina 277 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 278 ======================================================================

<pre>   Rijksmuseum Amsterdam
                                                                                                        Deel 3
                                                                            € 26.093.000
                                                                                                 [42]
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Rijksmuseum Amsterdam behoudt en ontsluit collecties op het          € 27.899.699                Musea
   gebied van de Nederlandse kunst en geschiedenis vanaf de middel-         gevraagd
   eeuwen en de Aziatische en Europese kunst. De missie van de instel-      subsidiebedrag
   ling luidt: “Het Rijksmuseum Amsterdam verbindt mensen, kunst            De aanvraag is
   en geschiedenis. Het Rijksmuseum Amsterdam bewaart, beheert,             gebaseerd op
   conserveert, restaureert, onderzoekt, bewerkt, verzamelt, publiceert     artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   en presenteert de nationale collectie, in en buiten het gebouw voor      het specifiek
   een breed samengesteld nationaal en internationaal publiek.”             cultuurbeleid.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de staatssecretaris Stichting het
   Rijksmuseum Amsterdam een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 26.093.000 onder de voorwaarde dat de instelling een nieuw
   activiteitenplan indient voor het eind van 2012.
Het Rijksmuseum Amsterdam neemt volgens de raad een bijzondere
positie in het museaal bestel in. Op grond daarvan mag worden verwacht
dat het een voorbeeldstellende functie voor de sector vervult. Daarom
vindt de raad dat het activiteitenplan van het Rijksmuseum Amsterdam
moet getuigen van een heldere, organisatiebreed uitgedragen visie op het
eigen functioneren en op de positie en maatschappelijke functie van de
                                                                                                        Rijksmuseum Amsterdam
instelling. De missie van het Rijksmuseum Amsterdam leest als een alge-
mene museumdefinitie en weerspiegelt geen heldere focus op de orga-
nisatie. De kernwaarden die het Rijksmuseum Amsterdam definieert
(authenticiteit, kwaliteit, persoonlijk, innovatie en eenvoud) komen niet
terug in de positionering, noch bij het vormgeven van de verschillende
taken van het museum.
    Ook op het gebied van samenwerking is de raad kritisch als het gaat
om het vormgeven van de canon en het wetenschappelijk topinstituut.
De raad concludeert dat het activiteitenplan niet aansluit op de interna-
tionale statuur van het museum. De raad is van mening dat aanscher-
ping van het functioneren van de governance in dat verband noodzake-
lijk is.
Gelet op de positie van het Rijksmuseum Amsterdam en de kwaliteit
van de collectie vindt de raad het activiteitenplan binnen de Neder-
landse context onder de maat. In de rangorde voor musea plaatst de
                                                                              42                        296
raad het Rijksmuseum Amsterdam, op basis van de reputatie en het            Inclusief reserve-
internationale belang van de collectie, in de tweede categorie. Het         ring wetenschap-
Rijksmuseum Amsterdam is subsidiabel.                                       pelijke functie
                                                                            Karel van
                                                                            Mander Instituut
                                                                            € 1.430.500.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 278 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 279 ======================================================================

<pre>De raad verbindt echter als voorwaarde aan de subsidiëring – mede op
grond van de omvang van de financiering van het museum, de ver-
wachtingen die mogen worden gekoesterd ten aanzien van een instelling
                                                                                               Deel 3
van internationale statuur en de investeringen in de renovatie van de
afgelopen tien jaar – het indienen van een nieuw activiteitenplan. De
financiering voor de wetenschappelijke functie (€ 1.430.500) adviseert
de raad afhankelijk te stellen van de invulling van de activiteiten voor                       Musea
het Karel van Mander Instituut.
De raad adviseert de instelling subsidie te verlenen conform categorie
twee van de rangorde.
Beoordeling
Kwaliteit
  Het Rijksmuseum Amsterdam beheert een collectie waarvan de
  kwaliteit boven elke twijfel is verheven. Meerdere collecties maken
  deel uit van de kern van de Collectie Nederland. De kwaliteit van
  behoud, beheer en documentatie is hoog. Het collectieprofiel, waar-
  in de Gouden Eeuw centraal staat, is bekend en herkenbaar. Het
  museum heeft een eigenzinnig verzamelbeleid. Het Rijksmuseum
  Amsterdam is en blijft nadrukkelijk het museum van de Gouden
  Eeuw. Daar ligt zijn kernkracht en kwaliteit. De raad stelt expliciet
  dat de aankopen van het Rijksmuseum Amsterdam steeds tegen de
  achtergrond van de Collectie Nederland moeten worden bezien.
  Aankopen van werken vanaf de 20e eeuw hebben naar de mening
  van de raad geen prioriteit.
      Na heropening van de Philipsvleugel ziet de raad grote mogelijk-
  heden om, met behulp van bruiklenen in het topsegment die collega-
  instellingen bieden, de eigen collectie in een actuele context te
  plaatsen. Samen met het Nationaal Openluchtmuseum (NOM) moet
                                                                                               Rijksmuseum Amsterdam
  het Rijksmuseum Amsterdam invulling geven aan de presentatie van
  de canon en de geschiedenis van Nederland. In het activiteitenplan
  komt de bijdrage van het Rijksmuseum Amsterdam aan deze presen-
  tatie niet tot uitdrukking. Een verwijzing naar het canon-plan van
  het NOM en een opmerking over de verwerking van de canon in de
  toekomstige vaste presentatie van het Rijksmuseum Amsterdam,
  getuigen niet van serieuze bedoelingen. Over wetenschap komt de
  raad te spreken in de context van het Karel van Mander Instituut. [43]
      Op het gebied van digitalisering, registratie en documentatie heeft
  het Rijksmuseum Amsterdam grootse plannen. De raad spreekt de
  verwachting uit dat de beoogde voornemens met betrekking tot ken-
  nisdeling ook daadwerkelijk worden gerealiseerd.
      Met het activiteitenplan voor 2013 – 2016 wil het Rijkmuseum
  zich onderweg naar de opening positioneren als instelling van inter-
  nationale statuur. Een amalgaam aan activiteiten passeert de revue
  op het gebied van presentatie, wetenschap en educatie. Missie, visie
                                                                              43               297
  en kernwaarden geven echter geen richting aan het omvangrijke             Zie ook: Advies
  bedrijf dat het Rijksmuseum Amsterdam is. Op grond van het acti-          Nederlands Open-
  viteitenplan concludeert de raad bovendien dat de organisatie voor        lucht Museum en
                                                                            Rijksbureau voor
  geen van de afdelingen van het museum een duidelijk beleid met bij-       Kunsthistorische
                                                                            Documentatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 279 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 280 ======================================================================

<pre>   passende doelstellingen heeft ontwikkeld waaruit aandacht, visie en
   verwachting ten aanzien van het te bereiken resultaat blijkt. Niet
   alleen de raad is kritisch over het Rijksmuseum Amsterdam. Ook het
                                                                             Deel 3
   oordeel van de visitatiecommissie over de instelling was niet positief.
Publieksbereik
  Het Rijksmuseum Amsterdam zet in op een groot publieksbereik.              Musea
  De ambitie, 1.750.000 bezoekers, is groot maar lijkt realistisch,
  met het oog op de ligging, het monument, de collectie en de (inter)
  nationale bekendheid. Met de programmering wordt ingespeeld
  op verschillende doelgroepen, met name de cultuurtoeristen. Na het
  aanvankelijke openingssucces en drijvend op de iconische status
  van de collectie, zal de instelling naar verwachting lang kunnen voort-
  bestaan. De raad is echter beducht voor de vanzelfsprekendheid van
  het institutionele draagvlak.
     Daarom vindt hij het voor de lange termijn van groot belang dat
  het Rijksmuseum Amsterdam met betrekking tot publieksbinding en
  draagvlak flankerend beleid ontwikkelt, vooral voor het Nederlandse
  publiek.
Cultureel ondernemerschap
  Vanaf de heropening van het Rijksmuseum Amsterdam in 2013
  constateert de raad veel onzekerheden in de baten-lastenstructuur.
  In de begroting anticipeert de instelling daarop met een voorziening
  in het eigen vermogen. Er is voorzien in een marketingplan en een
  marketing-adviesraad. Het museum formuleert naar de mening van
  de raad vooralsnog onvoldoende concrete doelstellingen en activi-
  teiten voor het ondernemerschap. Of de inrichting van een afdeling
  Development soelaas zal bieden, zal in de toekomst moeten blijken.
  Het Rijksmuseum Amsterdam richt zich op (inter)nationale fond-
  senwerving. Dat is ook noodzakelijk, omdat er een sterke samenhang
                                                                             Rijksmuseum Amsterdam
  bestaat tussen het aandeel van de publieke inkomsten en de toe-
  komstige tentoonstellings- en educatieve activiteiten. Dat houdt een
  risico in voor de continuïteit van de programmering.
      De governance van het Rijksmuseum Amsterdam verdient de
  nodige aandacht. De rijksoverheid maakt een terugtrekkende bewe-
  ging; de staatssecretaris heeft aangegeven per 1 januari 2012 niet
  langer gebruik te maken van de bevoegdheid om leden van de Raad
  van Toezicht te benoemen. Naar aanleiding daarvan zullen de sta-
  tuten en reglementen van de instelling, ook met het oog op de code
  cultural governance, worden aangepast. In de verantwoording naar
  het ministerie zal voortaan jaarlijks worden aangegeven hoe deze code
   wordt nageleefd. De raad wil opmerken dat het museum, om met
  verve het label ‘rijks’ te kunnen voeren, voorbeeldstellend voor de
  sector moet zijn; ook in de wijze waarop verantwoording naar de
  samenleving wordt afgelegd. Een grotere bestuurlijke afstand doet
  daar niets aan af. De raad spreekt de verwachting uit dat, ondanks
                                                                             298
  deze ontwikkelingen die de rijksmuseale verzelfstandiging onder-
  strepen, goed overleg tussen de rijksoverheid en instellingen met
  een (inter)nationale missie noodzakelijk blijft.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 280 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 281 ======================================================================

<pre>Educatie
  De propositie die het Rijksmuseum Amsterdam kiest is krachtig:
  museum is educatie. De raad mist een helder educatiebeleid, dat zou
                                                                          Deel 3
  kunnen helpen bij het stroomlijnen van de verschillende activiteiten.
  Dat is ook van belang voor de nog te ontwikkelen innovatieve pro-
  grammering voor het brede publiek en scholen in de Teekenschool.
                                                                          Musea
   De instelling wil bereiken dat ieder kind gedurende de basisschool-
   periode ten minste eenmaal een bezoek brengt aan het Rijksmuseum
   Amsterdam. Een prima uitgangspunt dat volgens de raad vraagt om
   beleid waarmee dit kan worden gerealiseerd.
(Inter)nationaal belang
   De collectie en het museum zijn evident van zeer groot (inter)natio-
   naal belang. De kwalitatief hoogwaardige collectie zorgt voor veel
   (inter)nationaal wisselgeld. Het museum heeft bewezen in staat te
   zijn veel buitenlandse bezoekers te trekken. Het Rijksmuseum
   Amsterdam is een van de internationale topinstellingen van Neder-
   land. Deze positie zal het in de toekomst blijvend moeten waar-
   maken, zowel op het gebied van presentatie en interpretatie als op
   wetenschappelijk gebied. Dat betekent dat de instelling zowel het
   beleid als de doelstellingen om dit mogelijk te maken helder moet
   definiëren in het activiteitenplan.
Wetenschappelijke functie
  Het Rijksmuseum Amsterdam zal samen met de Rijksbureau voor
  Kunsthistorische Documentatie het Karel van Mander Instituut
  oprichten. Als kerninstelling of moedermuseum mag van het Rijks-
  museum Amsterdam een voorbeeldstellende rol en dienstbaarheid
  naar de sector worden verwacht. De raad denkt dat deze rol beter tot
  uitdrukking zal komen binnen de context van het Karel van Mander
                                                                          Rijksmuseum Amsterdam
  Instituut.
     De wetenschappelijke functie en de besteding van de middelen
  voor wetenschap komen nader aan de orde in het advies over het
  Karel van Mander Instituut.
                                                                          299
</pre>

====================================================================== Einde pagina 281 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 282 ======================================================================

<pre>   Rijksmuseum
   van Oudheden
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 5.881.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Het Rijksmuseum van Oudheden beheert en ontsluit collecties die           € 6.551.531        Musea
   afkomstig zijn uit Nederland, Egypte, het Nabije Oosten, de klassieke     gevraagd
   wereld en Oud-Europa.                                                     subsidiebedrag
                                                                             De aanvraag is
   De missie van de instelling luidt: “Een divers publiek op een inspi-      gebaseerd op
   rerende, hoogwaardige en actieve wijze in contact brengen met cultu-      artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   ren van de oudheid en hun relevantie voor onze tijd.”                     het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Rijksmuseum van
   Oudheden een subsidiebedrag toe te kennen van € 5.881.000.
Het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) heeft de afgelopen jaren een
positieve ontwikkeling doorgemaakt op het gebied van publieksbereik.
De raad signaleert dat er over de hele linie is ingezet op het meer extern
gericht maken van de organisatie. De raad vindt echter dat de instel-
ling zich meer strategisch moet positioneren en dit tot uitdrukking moet
laten komen in de missie en de visie. Nu ontbreekt het zicht op het
bestaansrecht van de instelling en de maatschappelijke positionering.
De voorbeeldwerking van de instelling voor de archeologische sector is
in ontwikkeling, maar komt op dit moment nog onvoldoende uit de
                                                                                                Rijksmuseum van Oudheden
verf. Op het gebied van ondernemerschap laat de instelling kansen lig-
gen, omdat de marketing niet duidelijk in de organisatie is verankerd.
    Omdat het RMO zich positioneert als moedermuseum, ligt een visie
op landelijk educatiebeleid voor de hand. De raad verwacht voor de
volgende subsidieperiode dat het RMO een onderzoeksagenda formu-
leert.
    De raad adviseert de instelling vanwege bovengenoemde aandachts-
punten subsidie te verlenen conform de plaatsing in categorie drie van
de rangorde.
                                                                                                300
</pre>

====================================================================== Einde pagina 282 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 283 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Rijksmuseum van Oudheden positioneert zich in het activiteiten-
  plan als het museale hart van de oudheid. Onder het motto ‘de oud-
  heid is nog niet voorbij’ claimt de instelling een plaats binnen het
  museaal bestel als moedermuseum en wetenschappelijk topinstituut.         Musea
  Deze uitzonderlijke positie ziet de raad onvoldoende terug in de
  missie en de visie, terwijl de activiteiten wel uniciteit ademen. Het
  uiteindelijke bestaansrecht en de waarden die hieraan ten grondslag
  liggen, ontbreken in de missie en de visie. Wat is de functie van
  de collectie voor de samenleving? Het RMO zou zich meer strategisch
  kunnen positioneren en een streven kunnen formuleren waarin de
  positie als moedermuseum centraal staat. Dat begrip wordt nu vooral
  vanuit een royaal bruikleenverkeer gezien. Het past het RMO sterker
  aanwezig te zijn in het wetenschappelijk domein. De raad ziet daarbij
  een coördinerende en aanjagende rol van het RMO voor andere
  oudheidkundige instellingen in Nederland. Het activiteitenplan is
  energiek van toon. Toch wil de raad een pleidooi voeren voor
  minder, maar wel meer gerichte activiteiten. Alle lof heeft de raad
  voor de nieuwe presentatie van de archeologie van Nederland. Door
  de wijze van presenteren blijft men dicht bij de collectie. Specifiek
  waardeert de raad de aandacht die de organisatie in de presentatie
  heeft voor de verschillende regio’s in Nederland.
      De volledig geregistreerde collectie is van (inter)nationaal belang
  en is wereldwijd te zien. Voor de Nederlandse archeologie is de col-
  lectie enig in haar soort. Op het gebied van Egypte behoort de collec-
  tie tot de top 10 in de wereld. Er moet nog een slag worden gemaakt
  om ook in het virtueel domein een goede speler te kunnen zijn. De
  raad signaleert dat het RMO zich daarvan bewust is. Het museum
  geeft aan dat het de collectiewaardering in 2012 wil herzien.
                                                                            Rijksmuseum van Oudheden
Publieksbereik
  Het plan voorziet in handhaving van alle publieksgroepen en een
  uitbreiding van publieksgroepen die niet wezenlijk meer bezoekers
  opleveren. Jaarlijks organiseert de instelling een beperkt aantal
  tentoonstellingen met een uitgebreide nevenprogrammering. Het
  aanbod aan lezingen en andere bijeenkomsten is groot, maar de
  vraag is of het aanbod past bij de behoefte. De raad vraagt zich af
  of deze inspanningen zo veel meer bezoekers opleveren. De raad
  mist de lokale binding die je zou kunnen verwachten bij een instel-
  ling die midden in universiteitsstad Leiden is gevestigd. Over de
  website heeft de instelling geen informatie opgenomen.
Cultureel ondernemerschap
  In het verdienmodel ligt de nadruk op de publieksinkomsten.
  Het zou beter zijn in te zetten op meer bronnen van inkomsten, met
                                                                            301
  name op het gebied van sponsorwerving (die voor de komende peri-
  ode op nul wordt gezet) en een strategie bij tegenvallende inkomsten.
  Extra aandacht kan uitgaan naar het aantal activiteiten en de omvang
  ervan, met een weging van de opbrengst en respons.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 283 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 284 ======================================================================

<pre>   Marketing zou naar de mening van de raad integraal onderdeel moe-
   ten uitmaken van de organisatie.
       Op het gebied van huisvesting speelt een aantal slepende kwesties.
                                                                            Deel 3
   De financiële omvang van deze huisvestingsproblematiek ziet de raad
   als een risico voor het voortbestaan van de instelling.
Educatie                                                                    Musea
  Een belangrijk uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling van edu-
  catie is de inzet op de doorlopende leerlijn en de opleiding van de
  educatoren tot cultuurcoördinatoren, die in samenwerking met scho-
  len invulling geven aan de educatieve programmering. Lovenswaar-
  dig vindt de raad de manier waarop is ingezet op een inhaalslag om
  de gymnasia weer aan de instelling te binden. Omdat het RMO
  zich als moedermuseum positioneert, verwacht de raad ook een uit-
  werking van het educatiebeleid dat past bij de landelijke uitstraling.
(Inter)nationaal belang
   De reizende tentoonstellingen, gebaseerd op de collectie van het mu-
   seum, zorgen voor internationale zichtbaarheid. Dat geldt ook voor
   de deelname aan opgravingen in het Midden-Oosten (Egypte, Syrië,
   Jordanië). Uit de veelvuldige samenwerking met internationale col-
   lega’s en universiteiten blijkt dat het museum internationaal gewaar-
   deerd wordt en aanzien geniet.
Wetenschappelijke functie
  De wetenschappelijke staf is geborgd in de universitaire wereld door
  bijvoorbeeld buitengewone hoogleraarschappen van (oud-)mede-
  werkers. Het RMO werkt nauw samen met (inter)nationale kennis-
  instellingen en universiteiten. Wetenschappelijk neemt het RMO een
  duidelijke positie in, ook met het oog op het aantal publicaties. Dit
  is belangrijk voor de aanjaagfunctie van het RMO. De vertaling van
                                                                            Rijksmuseum van Oudheden
  het motto bij wetenschappelijk onderzoek is te vinden in de focus
  op receptiegeschiedenis. Omdat het RMO aangemerkt wordt als
  instelling met een wetenschappelijke functie, adviseert de raad meer
  richting te geven aan het onderzoek en een duidelijke onderzoeks-
  agenda te formuleren.
                                                                            302
</pre>

====================================================================== Einde pagina 284 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 285 ======================================================================

<pre>   Rijksmuseum Twenthe
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 2.448.000
                                                                           geadviseerd voor
                                                                           beheer en behoud
                                                                           collectie
   Rijksmuseum Twenthe beheert en ontsluit collecties van beeldende                           Musea
   en toegepaste kunst van de 14e eeuw tot heden. De missie van de         € 3.376.900
   instelling luidt: “Rijksmuseum Twenthe ligt als een verborgen schat     gevraagd
                                                                           subsidiebedrag
   in het oosten van het land. Locatie, gebouw en collecties nodigen uit
   om ontdekt te worden en vormen de basis voor bijzondere en onver-       De aanvraag is
   wachte presentaties, tentoonstellingen en manifestaties.”               gebaseerd op
                                                                           artikel 3.23 van
                                                                           de Regeling op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                             het specifiek
                                                                           cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de subsidieaanvraag van Stichting
   Rijksmuseum Twenthe niet te honoreren. De raad adviseert
   wel financiering toe te kennen ten behoeve van beheer en behoud
   van de collectie conform de richtlijn uit de subsidieregeling.
Rijksmuseum Twenthe functioneert naar de mening van de raad
onvoldoende op nationaal niveau. Het nieuwe activiteitenplan en de
prestaties in de afgelopen periode geven te weinig vertrouwen voor
de toekomst. De raad ziet het belang dat deze instelling voor de regio
kan hebben, maar ziet geen zelfstandige museale functie voor het
Rijksmuseum Twenthe. Dat betekent concreet dat de raad adviseert
de instelling te plaatsen in categorie vier van de rangorde.
    De visie op het museumbestel die de raad nog dit jaar zal formu-
                                                                                              Rijksmuseum Twenthe
leren, moet richting geven aan de toekomstige positionering van deze
instelling.
                                                                                              303
</pre>

====================================================================== Einde pagina 285 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 286 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Grote bescheidenheid kenmerkt het activiteitenplan van Rijksmuseum
  Twenthe. Op collectiegebied heeft de instelling de subtop in huis,
  met uitschieters naar boven in de hedendaagse kunst, waaronder de
  Art&Project-collectie. De collectie van het museum overlapt die          Musea
  van het Rijksmuseum Amsterdam en het Kröller-Müller Museum.
  Twenthe is van oudsher expliciet gericht op de eigen regio. Het lijkt
  erop dat de rijksbijdrage inbedding in de eigen regio eerder belem-
  mert dan bevordert. In een eerder advies stelde de raad dit ook al
  vast. De raad concludeerde destijds ook dat het museum functio-
  neert op het niveau van een middelgrote regionale instelling. Waar
  precies het uitnodigende van de instelling kan worden gevonden in
  de positionering ‘als verborgen schat met een brede collectie’, komt
  niet helder uit de verf in het activiteitenplan. De raad zet vraag-
  tekens bij de uniciteit van dit kunstmuseum. Het heeft een aanbod
  van landelijk niveau, maar kan niet een goede vertaalslag naar gelijk-
  waardige activiteiten maken. De collectieprofilering is niet voldoende
  onderscheidend, ondanks een aantal prachtige topstukken en waar-
  devolle schenkingen. Onlangs werd het collectieplan bijgewerkt,
  maar een kernprofiel wordt niet genoemd; dit resulteert in een dif-
  fuse tentoonstellingsprogrammering. Onvoldoende zichtbaar is ook
  de hedendaagse profilering in een omgeving die daartoe alle aan-
  leiding geeft. De raad ziet dan ook onvoldoende reden om Rijks-
  museum Twenthe als zelfstandige instelling op rijksniveau binnen
  het museaal bestel te financieren.
Publieksbereik
  De instelling zet in op een stijging van de bezoekersaantallen met
  10%. Dat lijkt, gelet op de huidige 40.000 bezoekers per jaar realis-
                                                                           Rijksmuseum Twenthe
  tisch. Het gemiddeld aantal bezoekers per tentoonstelling is momen-
  teel laag.
      De instelling ontwikkelt zich, ondanks de inspanningen die zij
  zich getroost, meer en meer tot een buitenstaander in het museaal
  bestel. Er is sprake van een interessante tussenpositie, met verza-
  melaars die zich herkennen in het museum en een publiek dat zich
  maar niet tot het museum wil bekennen. De vraag ligt op tafel
  voor wie deze instelling nu bedoeld is.
      Het tot standbrengen van voldoende binding met het publiek,
  met het brede collectiegebied van het Rijksmuseum Twenthe, is een
  uitdaging. Profilering kan hierin helpen, net als het aangaan van al-
  lianties met bijvoorbeeld Twentse Welle, Kröller-Müller, Museum
  de Fundatie of musea net over de grens in Duitsland. Met de begrote
  € 2.500.000 voor presentatie had een bruisend presentatiebeleid
  gevoerd moeten kunnen worden.
                                                                           304
Cultureel ondernemerschap
  Het lokale draagvlak voor het museum is niet groot. Verhoudings-
  gewijs komen veel bezoekers van buiten de regio. Het museum weet
  wel een omvangrijke businessclub van veertig bedrijven aan zich te
  binden. Positief is ook de omvang van de vriendenvereniging.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 286 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 287 ======================================================================

<pre>   De eigen inkomsten vormen een aandachtspunt, omdat het behalen
   ervan sterk samenhangt met de ontwikkeling bij publieksbereik. De
   toekomstige inkomsten uit kaartverkoop worden 50% hoger geschat
                                                                             Deel 3
   dan in 2010. De vraag is of dat reëel is. De instelling is op dit mo-
   ment nog in sterke mate afhankelijk van de subsidie van het minis-
   terie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
       Er wordt geen toelichting gegeven op de meerwaarde van samen-         Musea
   werking voor het verdienmodel. In het marketingplan wordt geleund
   op de resultaten van publieksonderzoek. Er is echter geen alternatief
   geformuleerd bij tegenvallende inkomsten. De raad heeft waardering
   voor het crowdfundings project, waardoor men een Gainsborough kon
   verwerven. De governance is slechts op hoofdlijnen ingericht.
Educatie
  Het ruime educatieve aanbod behoort tot het kernaanbod van de
  instelling. Er is sprake van een goede samenwerking met het onder-
  wijs. De focus is lokaal en niet landelijk. Zoals bij alle musea is
  het niet duidelijk wat het verzorgingsgebied is, maar een beoogd
  bereik van 12.000 leerlingen is aanzienlijk voor een instelling als het
  Rijksmuseum Twenthe. In personele zin (2,7 fte’s) wordt naar de
  mening van de raad relatief ruim ingezet op educatie.
(Inter)nationaal belang
   De internationale relevantie moet vooral worden gekoppeld aan de
   bezoekcijfers. Rijksmuseum Twenthe organiseert geen buitenlandse
   tentoonstellingen, ook niet in samenwerking met buitenlandse part-
   ners. De op onderdelen onderscheidende collectie speelt, gelet op het
   bruikleenverkeer, internationaal een rol. Nationaal slaagt de instel-
   ling er volgens de raad niet in haar positie duidelijk te maken, hoewel
   er wel wordt samengewerkt met andere musea en kennisinstellingen,
   zoals de Universiteit van Amsterdam en het Rijksbureau voor Kunst-
                                                                             Rijksmuseum Twenthe
   historische Documentatie.
Wetenschappelijke functie
  Het museum heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                             305
</pre>

====================================================================== Einde pagina 287 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 288 ======================================================================

<pre>   Het Scheepvaartmuseum
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 8.565.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Scheepvaartmuseum legt in de collectie en de presentatie de          € 10.202.598       Musea
   nadruk op de maritieme geschiedenis en cultuur van Nederland. De         gevraagd
   missie van de instelling luidt: “Het is de passie van Het Scheepvaart-   subsidiebedrag
   museum om het zeewaartse verhaal van Nederland te vertellen, om          De aanvraag is
   de samenleving te inspireren voor de toekomst.”                          gebaseerd op
                                                                            artikel 3.23 van
                                                                            de Regeling op
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                              het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Nederlands
   Scheepvaartmuseum een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 8.565.000.
De raad vindt Het Scheepvaartmuseum en zijn collectie van nationaal
belang en heeft waardering voor de manier waarop het museum de
collectie inzichtelijk maakt voor een breed publiek. Het museum heeft
een afgebakende en heldere aanpak die is gebaseerd op zijn missie en
hoofddoelstelling. Wel maakt de raad zich zorgen over de balans tussen
de zakelijke en de inhoudelijke kant van het museum. De raad hoopt
dat het museum in de komende periode de balans zal vinden tussen de
museale taak en de zakelijke ambities.
    Ook vindt de raad dat er meer verwacht mag worden van Het
Scheepvaartmuseum, met name op het gebied van educatie en publieks-
                                                                                               Het Scheepvaartmuseum
binding. Het museum zou een educatiebeleid moeten ontwikkelen waar-
mee het de educatieve activiteiten in de organisatie verankert. Ook zou
het zich moeten verhouden tot zijn maatschappelijke omgeving en op
basis daarvan moeten inzetten op lokaal draagvlak en herhaalbezoeken.
Het museum zou ook bewuster invulling moeten geven aan de nationale
rol.
    Op basis van deze verbeterpunten adviseert de raad Het Scheepvaart-
museum subsidie te verlenen conform categorie drie van de rangorde.
                                                                                               306
</pre>

====================================================================== Einde pagina 288 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 289 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De raad vindt Het Scheepvaartmuseum een museum dat zich bewust
  is van de tijd. De instelling toont dit door de zakelijke en culturele,
  museale bedrijfsonderdelen integraal te benaderen. In deze uitwerking
  heeft de instelling ‘beleving’ centraal gesteld. De raad vraagt zich       Musea
  echter af of de zakelijke aanpak de komende periode voldoende
  ruimte zal laten voor de museale taken van de instelling.
      De hoofddoelstelling is om het zeewaartse verhaal van Nederland
  met zoveel mogelijk mensen te delen. Het monument, de collectie,
  de presentatie, marketing en personeel zijn onlosmakelijk in samen-
  hang met deze doelstelling. Het museum benadert hierdoor zijn
  doelgroepen met een afgebakende en heldere, maar aanbodgestuurde
  aanpak.
      De raad vindt de collectie van Het Scheepvaartmuseum zowel van
  nationale als internationale waarde. Het museum heeft een breed en
  diep collectieprofiel. De collectie neemt volgens de raad een duidelijk
  afgebakende positie in binnen de Collectie Nederland. Het museum
  voert een adequaat collectiebeleid dat samenhangt met het algemene
  museale beleid.
      De raad vindt dat het activiteitenplan onvoldoende duidelijk
  maakt hoe het museum invulling wil geven aan zijn nationale taak
  en mist in het plan ook een geïntegreerde aanpak van educatie.
Publieksbereik
  Het museum sluit aan op een breed gevoelde historische basis
  van Nederland en investeert in publieksbereik. Het museum heeft
  dan ook met succes publiek binnengehaald na de heropening in
  oktober 2011. De raad vindt de doelstellingen voor publieksbereik
  in de komende jaren ambitieus, maar aannemelijk. Wel vindt de
                                                                             Het Scheepvaartmuseum
  raad het aangevraagde subsidiebedrag fors in relatie tot de verwachte
  bezoekersaantallen.
       Publieksbinding komt minder uit de verf. Het museum verwacht
  veel van de inzet van nieuwe media op dit gebied. Zonder zicht op
  het daadwerkelijke maatschappelijk draagvlak en grondslagen voor
  publieksbinding is een dergelijke inzet volgens de raad niet heel rea-
  listisch.
Cultureel ondernemerschap
  Het museum is ambitieus op het gebied van ondernemerschap. De
  raad vindt het echter lastig in te schatten of deze ambities realistisch
  zijn, omdat er door de sluiting van de afgelopen jaren geen verge-
  lijking met het verleden mogelijk is. Het verdienmodel kent nog een
  aantal onzekerheden, zoals de terugloop van sponsoring aan het
  einde van de periode, een blijvende grote afhankelijkheid van subsi-
  dies en het ontbreken van een strategie bij tegenvallende inkomsten.
                                                                             307
  De raad vindt dat het museum professioneel omgaat met marketing
  en ondernemerschap. Het museum denkt creatief na over samen-
  werking en heeft een aantal interessante samenwerkingspartners
  gevonden. Toch zou het museum meer focus aan kunnen brengen
  in marketing- en fondsenwervingsbeleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 289 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 290 ======================================================================

<pre>   De governance-structuur is globaal weergegeven. Omdat verdere
   informatie ontbreekt, is deze niet toetsbaar en voldoet niet aan de
   code cultural governance.
                                                                         Deel 3
Educatie
  Educatie ontbreekt in de missie, visie en doelstellingen van
  Het Scheepvaartmuseum en is niet geïntegreerd in het beleid.           Musea
  Er is weinig educatieve mankracht en het plan geeft geen inzicht in
  samenwerking op educatiegebied. Scholieren vallen ook buiten
  de drie geïdentificeerde doelgroepen van het museum op basis van
  het mentality model. Dat de instelling scholen bij bezoek verplicht
  gebruik te maken van een museumdocent, kan het ontbreken
  van educatiebeleid niet vergoelijken.
(Inter)nationaal belang
   De raad vindt de collectie van Het Scheepvaartmuseum van natio-
   naal belang, met een internationale referentie. Door de ligging van
   het museum in de hoofdstad en het internationale karakter van
   de inhoudelijke thema’s zou het museum meer aandacht kunnen
   hebben voor internationale samenwerking en zijn internationale
   positie.
      Ook vindt de raad dat Het Scheepvaartmuseum vanuit zijn
   nationale taak meer oog zou moeten hebben voor de zeewaartse
   verhalen van buiten Amsterdam, omdat ook op andere plaatsen
   in Nederland een belangrijk deel van onze scheepshistorische
   geschiedenis te vinden is.
Wetenschappelijke functie
  Het Scheepvaartmuseum heeft geen wetenschappelijke functie
  toegewezen gekregen.
                                                                         Het Scheepvaartmuseum
                                                                         308
</pre>

====================================================================== Einde pagina 290 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 291 ======================================================================

<pre>   Slot Loevestein
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 434.000
                                                                             geadviseerd voor
                                                                             beheer en behoud
                                                                             collectie
   Slot Loevestein legt in de presentatie de nadruk op drie belangrijke                         Musea
   perioden uit de geschiedenis van Nederland: Middeleeuwen, Op-             € 621.118
   stand en Hollandse Waterlinie. De missie van de instelling luidt:         gevraagd
                                                                             subsidiebedrag
   “Met een kist vol echte verhalen en open vizier de interactie aangaan
   met ons publiek. Een ontmoetingsplaats creëren tussen heden en            De aanvraag is
   verleden, waar iedereen inspiratie kan opdoen voor de toekomst.”          gebaseerd op
                                                                             artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
   Het museum heeft een beheerovereenkomst.                                  het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de subsidieaanvraag van Stichting
   Museum Slot Loevestein niet te honoreren. De raad adviseert
   wel financiering toe te kennen ten behoeve van beheer en behoud
   van de collectie conform de richtlijn uit de subsidieregeling.
Slot Loevestein wil met open vizier de interactie aangaan met het pu-
bliek. Volgens de raad is die missie onvoldoende uitgewerkt in het
activiteitenplan. Het educatiebeleid is te weinig gestoeld op inhoudelijke
doelstellingen, waardoor het te weinig aansluit op het collectiebeleid en
de missie en visie van het museum. Bovendien vindt de raad de invulling
van de museale functie van Slot Loevestein onvoldoende en het ensemble
niet van nationaal belang. Daarom adviseert de raad Slot Loevestein te
plaatsen in categorie vier van de rangorde.
                                                                                                Slot Loevestein
Het museum is volgens de raad wel een ambitieuze ondernemende
instelling die, ondanks de beperkte mogelijkheden, voldoende publiek
weet te trekken en goed inspeelt op de commerciële mogelijkheden
die de locatie biedt.
                                                                                                309
</pre>

====================================================================== Einde pagina 291 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 292 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  De kwaliteit van Slot Loevestein ligt volgens de raad met name in
  de monumentale waard. De museale waarde van Slot Loevestein
  raakt verdrongen door de vele functies die het in zich wil verenigen:
  vesting, bezoekerscentrum voor de Hollandse Waterlinie Zuid,             Musea
  kasteel en museum. In het Advies Cultuurnota 2001 – 2004 maakte
  de raad zich al zorgen over de invulling van de museale functie van
  Slot Loevestein. De raad vond dat onderzocht moest worden hoe
  deze functie zich verhield tot de overige (commerciële) activiteiten.
  De raad stelde toen dat, als Slot Loevestein zou kiezen voor een
  commerciële koers, de subsidiëring nader bekeken moest worden.
  Het is immers de museale functie die voor subsidie in aanmerking
  kan komen. Nu, ruim tien jaar later, concludeert de raad dat deze
  functie van Slot Loevestein onvoldoende tot haar recht komt binnen
  de organisatie.
      De missie en visie van Slot Loevestein benadrukken vooral
  de beleving van de historische plek en geven niet voldoende richting
  aan het activiteitenplan. Hierdoor is het inhoudelijk profiel van Slot
  Loevestein onduidelijk.
      De verbreding ligt in de toekomst eerder in de landschappelijke
  functie van het slot dan in de museale functie. De keuze van Slot
  Loevestein om de focus op de locatie te leggen, lijkt de raad dan ook
  verstandig. Door de landschappelijke ontwikkelingen waarop Slot
  Loevestein inzet, zal het een belangrijke plek innemen als een van de
  drie bezoekerscentra in het Nationaal Project de Hollandse Water-
  linie.
      De raad vindt de collectie van Slot Loevestein niet uniek of van
  essentieel belang voor de Collectie Nederland en ziet de historische
  waarde van het ensemble vooral in de regionale context van het slot.
                                                                           Slot Loevestein
      Ondanks de beperkte collectie en mogelijkheden spreekt er am-
  bitie uit het activiteitenplan van Slot Loevestein. De raad vindt het
  een ondernemende organisatie die een relatief groot publiek bereikt.
Publieksbereik
  Het museum werkt vooral regionaal samen vanuit de monumentale
  functie en legt zo een verbinding met plaats en landschap. Het trekt
  een substantieel aantal bezoekers en heeft volgens de raad een
  realistische ambitie om dat aantal te verhogen. Die verhoging lijkt
  echter voor een groot deel het resultaat te zijn van een toename van
  het aantal gratis bezoeken aan de vesting. Dit heeft zijn weerslag
  op het verdienmodel.
      Het museum legt de nadruk op horeca en commerciële activi-
  teiten; de inhoudelijke ambitie van het publieksbeleid komt echter
  onvoldoende uit de verf.
                                                                           310
Cultureel ondernemerschap
  Het museum heeft relatief veel eigen inkomsten. De omzet van de
  horeca draagt administratief bij aan die eigen inkomsten; deze omzet
  vormt tegelijkertijd een risico binnen het verdienmodel, omdat de
  horeca (nog) niet winstgevend is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 292 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 293 ======================================================================

<pre>   Het museum heeft een commerciële benadering. Het genereert in-
   komsten uit verhuur en evenementen en richt zich met succes op de
   zakelijke markt.
                                                                          Deel 3
       De positionering van het museum, waarbij commerciële activi-
   teiten de hoofdrol spelen, is succesvol maar zou in de toekomst nog
   sterker kunnen worden neergezet. De raad meent dat het profiel zou
   kunnen verwateren door het grote aantal verschillende activiteiten     Musea
   en de diverse inhoudelijke doelen. De governance-structuur is helder
   uitgewerkt en verantwoord.
Educatie
  Het educatiebeleid van Slot Loevestein zou volgens de raad beter
  op het collectiebeleid kunnen aansluiten en de verschillende geschie-
  denissen van het slot moeten omvatten. De huidige uitwerking van
  het educatiebeleid is te fragmentarisch en te weinig gestoeld op
  inhoudelijke doelstellingen. De educatieve producten zijn daarnaast
  aan vernieuwing toe, zoals het museum zelf ook aangeeft in het
  activiteitenplan. Het museum heeft een plan opgesteld waarmee
  zowel een kwantitatieve als kwalitatieve impuls wordt gegeven aan de
  educatieve producten. Al met al is cultuureducatie onvoldoende in
  de organisatie verankerd.
(Inter)nationaal belang
   De raad ziet het belang van het museum met name in de regionale
   context. Slot Loevestijn heeft weliswaar historische waarde door
   de gevangenschap van Hugo de Groot in de voormalige staatsgevan-
   genis, maar die komt vooral tot uitdrukking in de monumentale
   functie ervan. De raad vindt de museale functie van Slot Loevestein
   op nationaal niveau niet onderscheidend genoeg. De collectie van
   archeologische vondsten en objecten is voornamelijk locatiegebonden
   en volgens de raad niet van nationaal belang.
                                                                          Slot Loevestein
Wetenschappelijke functie
  Slot Loevestein heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                          311
</pre>

====================================================================== Einde pagina 293 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 294 ======================================================================

<pre>   Teylers Museum
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 2.542.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
   Het Teylers Museum beheert en ontsluit historische kunst- en              € 2.832.661        Musea
   wetenschappelijke collecties in de oorspronkelijke museale context        gevraagd
   van de 18e eeuw. De missie van de instelling luidt: “Teylersmuseum        subsidiebedrag
   wil conform de idealen uit de Verlichting dienstbaar zijn aan de          De aanvraag is
   samenleving door mensen aan te moedigen zélf de wereld te ontdek-         gebaseerd op
   ken en plezier te beleven aan kunst en wetenschap.”                       artikel 3.23 van
                                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.                              cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting tot Beheer en Instandhou-
   ding van het Teylers Museum een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 2.542.000.
Het Teylers Museum positioneert zich in de aanvraag vooral als toe-
komstig Unesco-monument; hiermee lijkt een positie als ensemble
te worden gevestigd. De raad is van mening dat het museum het zicht
heeft verloren op zijn positie in het museale bestel. De uniciteit en het
overleven van de instelling dankt het Teylers Museum juist aan deze
positie. Daarom spreekt de raad zijn zorg uit over de gekozen richting,
zeker als op termijn uit de activiteiten blijkt dat men de museale functie
minder zal vormgeven.
   De raad adviseert de instelling op grond van de nieuw ingeslagen
                                                                                                Teylers Museum
weg subsidie te verlenen conform categorie drie van de rangorde.
Daarbij adviseert hij het museum ook de komende vier jaar de museale
focus goed te monitoren. In de discussie over het museaal bestel komt
de raad terug op de positie van monumenten.
                                                                                                312
</pre>

====================================================================== Einde pagina 294 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 295 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Teylers Museum heeft zijn missie en visie aangepast en toe-
  gespitst op zijn positie als ‘het best bewaard gebleven openbare
  kennisinstituut voor kunst en wetenschap uit de 18e eeuw ter wereld’.
  Het collectieprofiel van kunst en (natuur)wetenschap, in lijn met         Musea
  de idealen van de Verlichting, is goed. Men onderbouwt de ensem-
  blewaarde van de instelling ook goed. De verschillende deelcollecties
  zijn op onderdelen bijzonder. De plannen met betrekking tot het
  fundatiehuis, waar men een scientist in residence program wil opzetten,
  en de herinrichting van de vaste opstelling sluiten aan bij de inzet
  op de ensemblewaarde. Het museum ambieert een plaats op de We-
  relderfgoedlijst, waarbij men zich positioneert als het oudste museum
  van Nederland. De missie zet in op beleving en kennisoverdracht.
  In de visie gaat men vooral in op plaatsing op de Werelderfgoedlijst.
  Het leidt tot hinken op twee gedachten: enerzijds het hedendaagse
  museum met een tentoonstellingsprogramma dat is gerelateerd aan
  wetenschap en cultuur; anderzijds de ensemblewaarde van het ken-
  nisinstituut uit de 18e eeuw. Het Teylers Museum behaalde publieks-
  successen met het tentoonstellingsprogramma. Met de inzet op de
  Werelderfgoedlijst gaat de instelling met name voor de propositie
  van het kennisinstituut, waardoor men voorbijgaat aan de museale
  kernkwaliteiten die in de tentoonstellingen tot uitdrukking komen.
  De raad vraagt zich af of de keuze voor de Verlichting als uitgangs-
  punt voor de toekomstige activiteiten het publiek voldoende aan
  spreekt. Bij de inhoudelijke keuze voor de activiteiten vindt de raad
  dat de verbinding met actuele maatschappelijke vragen ontbreekt.
  Het Teylers Museum beschrijft zijn positie binnen de sector niet.
  Wat voor relatie heeft men bijvoorbeeld met de andere wetenschap-
  pelijke musea in Nederland? Ook ontbreekt de vertaalslag naar de
                                                                            Teylers Museum
  maatschappelijke waarde. In het activiteitenplan ontbreekt de aan-
  dacht voor de museale functie van het Teylers Museum. Dat leidt
  bij de raad tot twijfels over het toekomstig museaal functioneren
  van de instelling.
Publieksbereik
  Het Teylers Museum streeft een ambitieuze groei van de bezoekers-
  aantallen na. Het betreft vooral niet-betalende bezoekers. De onder-
  bouwing hiervoor is niet helder en de doelgroepen zijn slechts beperkt
  uitgewerkt. Het versterken van lokaal en nationaal draagvlak komt,
  met uitzondering van de inzet op verschillende soorten vrienden, niet
  naar voren in het plan. Dat is niet te vergoelijken met de inzet op
  werelderfgoed; daarmee wordt immers niet automatisch draagvlak
  gegenereerd.
Cultureel ondernemerschap
                                                                            313
  Het Teylers Museum werkt samen met relevante partijen in binnen-
  en buitenland, maar heeft geen samenwerkingsstrategie. Daardoor
  is het niet duidelijk hoe de samenwerking bijdraagt aan het verdien-
  model. De marketingstrategie is concreet, maar niet onderbouwd
  met onderzoeksresultaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 295 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 296 ======================================================================

<pre>   Het is niet duidelijk hoe men de groei in bezoekersaantallen wil rea-
   liseren. De organisatie vertrouwt te veel op de effecten van plaatsing
   op de Werelderfgoedlijst (in de zin van toename publiek en inkom-
                                                                            Deel 3
   sten) en heeft geen strategie bij achterblijvende publieksinkomsten.
   Een concrete wervings- en selectiemethodiek voor de Raad van
   Toezicht zou meer vertrouwen geven in de kwaliteit van het bestuur
   van de instelling.                                                       Musea
Educatie
  Het museum bereikt relatief weinig scholieren. Daarom lijkt een
  voorgestelde groei met 45% niet realistisch, zeker omdat de onder-
  bouwing voor de streefgetallen ontbreekt. In de missie en visie zijn
  onvoldoende aanknopingspunten te vinden voor het formuleren
  van educatieve doelstellingen. De inzet op educatie, ten behoeve
  van de beoogde stijging van het bereik, is met 0,8 fte aan de lage
  kant.
(Inter)nationaal belang
   Plaatsing op de Werelderfgoedlijst zou een internationale erkenning
   van de uniciteit van het Teylers Museum betekenen. Andersom
   zou geen plaatsing hierop ook indicatief zijn voor de betekenis van
   de instelling. Het Teylers Museum werkt samen met buitenlandse
   musea en organiseert met hen hiermee reizende tentoonstellingen.
   Men richt zich niet op het bedienen van buitenlandse bezoekers.
Wetenschappelijke functie
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
                                                                            Teylers Museum
                                                                            314
</pre>

====================================================================== Einde pagina 296 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 297 ======================================================================

<pre>   Theater Instituut
   Nederland
                                                                                              Deel 3
                                                                           €0
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
   Theater Instituut Nederland behoudt en ontsluit collecties met be-      € 2.107.000        Musea
   trekking tot het Nederlandse theater en zijn maatschappelijke context   gevraagd
   vanaf de 17e eeuw. De missie van de instelling luidt: “Het theatermu-   subsidiebedrag
   seum engageert publiek en makers bij verleden, heden en toekomst        De aanvraag is
   van beheer.”                                                            gebaseerd op
                                                                           artikel 3.23 van
                                                                           de Regeling op
                                                                           het specifiek
Subsidieadvies                                                             cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Theater Instituut Neder-
   land geen subsidie toe te kennen.
De raad ziet geen structurele positie voor het Theater Instituut
Nederland (TIN) als museum in het huidige bestel, omdat de instelling
zich niet vormt tot een museum met een gedegen tentoonstellings-
programma. De collectie die de instelling beheert, is van grote docu-
mentaire waarde en – gelet op de context waarvoor zij verzamelt – niet
voltooid. De raad vindt het van belang de collectie goed te borgen.
Daarvoor is een museale context niet nodig.
    De raad adviseert de instelling geen subsidie voor een museale taak
te verstrekken. In de toekomstige besteldiscussie zal de problematiek
van het beheer en behoud van collecties aan de orde komen.
                                                                                              Theater Instituut Nederland
                                                                                              315
</pre>

====================================================================== Einde pagina 297 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 298 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het Theater Instituut Nederland functioneerde de afgelopen peri-
  ode als sectorinstituut. In 2011 werd de functie van sectorinstituut
  opgeheven, waardoor het TIN zijn podium verloor. De instelling
  verkende verschillende opties om het theatererfgoed te borgen en          Musea
  toegankelijk te houden. Naar de mening van de raad moet er bij
  de beoordeling van de kwaliteit van de instelling een onderscheid
  worden gemaakt tussen de zorg voor de collecties en de blijvende
  toegankelijkheid en presentatie daarvan. Het profiel van de collectie
  is duidelijk en het resultaat van het onderzoek naar de waardering
  van de collectie ondersteunt de opvatting van de raad dat het een
  unieke en specialistische collectie betreft. De ontsluiting ervan is
  vernieuwend aangepakt. De digitale Theaterencyclopedie is met
  veel enthousiasme ontvangen. Men beoogt op collectiegebied samen
  te werken met de Vrije Universiteit Amsterdam om de toegankelijk-
  heid van de informatie mogelijk te maken. Het collectiebeleid is goed
  en consequent in de uitwerking. In de aanvraag positioneert het
  TIN zich als nomadisch museum, met een voorlopig onderkomen
  in de Stopera. De instelling beweegt zich tussen een bijzondere
  vorm van ‘archivistische performance’ en een instituut voor creatieve
  industrie dat erfgoed verzilvert. Naar de mening van de raad ontstaat
  zo eerder een positie als presentatie-instelling met een wisselende
  locatie. De raad ziet daarom geen structurele positie voor de instel-
  ling in het museumbestel. Wel vindt hij het van belang de collectie
  te borgen, bijvoorbeeld door deze onder te brengen bij Beeld en
  Geluid.
Publieksbereik
  Het beoogde publieksbereik is ambitieus en de haalbaarheid ervan
                                                                            Theater Instituut Nederland
  is moeilijk in te schatten. In termen van draagvlak kan de instelling
  bogen op een sterke eigen achterban. Het is op dit moment niet
  duidelijk hoe groot het bindend vermogen van de instelling daarbui-
  ten is. De raad is positief over de manier waarop men de instelling
  ‘podiumkunstenbreed’ positioneert. De vraag is echter of de presen-
  taties informatieve tentoonstellingen zullen zijn of eerder reclame-
  uitingen van de theaterwereld. Onzeker is ook of bezoekers die al
  betaald hebben voor een theaterbezoek, ter plekke nog willen
  betalen voor het bezoeken van een tentoonstelling.
Cultureel ondernemerschap
  De haalbaarheid van de positionering is een hypotheek op de toe-
  komst waarvan de baten moeilijk in te schatten zijn en de lasten
  risicovol. Er lijkt sprake te zijn van een groot aantal relevante part-
  ners. Volgens de raad is de onderbouwing van de ambitie onvol-
  doende realistisch. Het ondernemingsplan getuigt van durf en visie,
                                                                            316
  maar duldt geen tegenvallers. Men neemt een groot risico, waarbij
  een beroep moet worden gedaan op de overtuigingskracht van de
  Raad van Toezicht en de directie. De Raad van Toezicht heeft een
  sterke samenstelling; de beschrijving van de toepassing van cultural
  governance is minimaal.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 298 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 299 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het educatiebeleid van het TIN is aanbodgericht. De sector is sterk
  georganiseerd, met een netwerk van museumdocenten en een web-
                                                                        Deel 3
  site waar docenten digitale lessen aanbieden. Het TIN heeft binnen
  dit netwerk samenwerking gezocht.
(Inter)nationaal belang                                                 Musea
   Het TIN beheert een documentaire collectie van nationaal niveau.
   De raad vindt daarom ook dat de collectie geborgd moet worden.
Wetenschappelijke functie
  Het TIN heeft geen wetenschappelijke ambities.
                                                                        Theater Instituut Nederland
                                                                        317
</pre>

====================================================================== Einde pagina 299 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 300 ======================================================================

<pre>   Van Gogh Museum
                                                                                            Deel 3
                                                                         € 6.666.000
                                                                         geadviseerd
                                                                         subsidiebedrag
   Het Van Gogh Museum beheert en ontsluit de Van Goghcollectie en       € 7.515.000        Musea
   De Mesdagcollectie in Den Haag in de context van beeldende kunst      gevraagd
   uit de 19e en 20e eeuw. De missie van de instelling luidt: “Het Van   subsidiebedrag
   Gogh Museum maakt het leven en werk van Vincent van Gogh en de        De aanvraag is
   kunst van zijn tijd toegankelijk voor zoveel mogelijk mensen om hen   gebaseerd op
   te verrijken en te inspireren.”                                       artikel 3.23 van
                                                                         de Regeling op
                                                                         het specifiek
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.                           cultuurbeleid.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert instelling Stichting Van Gogh
   Museum een subsidiebedrag toe te kennen van € 6.666.000.
De raad kan niet anders dan de loftrompet steken over het Van Gogh
Museum. Voorbeeldig in alle uitingsvormen. De raad adviseert het
Van Gogh Museum subsidie toe te kennen conform plaatsing in cate-
gorie één.
   De raad vindt het van belang dat het Van Gogh Museum in de toe-
komst blijft inzetten op de binding met het Nederlandse publiek.
                                                                                            Van Gogh Museum
                                                                                            318
</pre>

====================================================================== Einde pagina 300 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 301 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het Van Gogh Museum is uniek en van onbetwiste hoge kwaliteit.
  Dat straalt het activiteitenplan ook in alle facetten uit. In alle lagen
  van het museumwerk wordt nagedacht over betrekken en inspireren.
  De kunst van Van Gogh wordt in verband gebracht met De Mesdag-             Musea
  collectie (onderdeel van het Van Gogh Museum). De collectie van
  Van Gogh (205 van de ruim 800 bekende werken), 500 tekeningen
  en nagenoeg alle brieven, vormen een cultureel merk van wereld-
  formaat. In de verzameling zijn verder werken uit de periode van
  1840 tot 1920 – gemaakt door vrienden, tijdgenoten, navolgers –
  en voorbeelden opgenomen. Het Van Gogh Museum dient volgens
  de raad scherp zicht te houden op het collectieprofiel. De instelling
  heeft een duidelijke en unieke plaats in de context van de sector,
  zowel nationaal als internationaal.
     Het Van Gogh Museum is een van de weinige musea in Neder-
  land die zijn openbaar kunstbezit consistent uitdraagt en profileert.
  De digitale ontsluiting van de collectie is voorbeeldig en innovatief.
  Over De Mesdagcollectie kan de raad kort zijn: tot veler genoegen
  heropende de instelling haar deuren in 2011.
Publieksbereik
  Op alle fronten bevindt het publieksbereik zich in het allerhoogste
  segment van museaal Nederland. De wijze waarop het museum
  denkt in termen van inspireren en betrekken is voorbeeldstellend.
  Het Van Gogh Museum is realistisch, met name waar het de gren-
  zen aan mogelijke groei betreft. 80% van de bezoekers komt voor
  de vaste presentatie. Met de tijdelijke tentoonstellingen kan worden
  ingezet op herhaalbezoek en kan de potentie van de collectie nog
  beter worden benut. Het aantal van twee à drie tijdelijke tentoonstel-
                                                                             Van Gogh Museum
  lingen (in Amsterdam) is daarbij realistisch. De in vele talen toegan-
  kelijke website draagt bij aan het publieksbereik. Het publieksbeleid
  is haalbaar en voldoende ambitieus. Het Van Gogh Museum is van
  plan een onderzoekscentrum in te richten te midden van de collectie;
  zo kan het publiek direct van nieuwe inzichten worden voorzien.
                                                                             319
</pre>

====================================================================== Einde pagina 301 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 302 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het museum heeft een unieke positie in het mondiale, museale
  landschap. Weinig musea die zijn gewijd aan één kunstenaar zullen
                                                                             Deel 3
  zo succesvol zijn als het Van Gogh Museum. Er wordt veel samen-
  gewerkt met andere musea, onderzoeksinstellingen in binnen- en
  buitenland en het bedrijfsleven via joint promotions en VIP-ontvangsten.
  Opmerkelijk genoeg heeft het museum geen Vriendenvereniging en             Musea
  werkt het niet met vrijwilligers.
      Het Van Gogh Museum heeft een helder afgebakende positio-
  nering en wijkt daar op geen enkel museaal terrein vanaf. Er is sprake
  van een goede balans tussen internationale, commerciële en culturele
  partijen. De marketing en public relations zijn eenduidig. Een ver-
  hoging van de prijs is natuurlijk ook verbonden aan groepen met een
  hogere betaalbereidheid. Het museum is in staat om 75% van zijn
  inkomsten zelf te verdienen; hierbij gaat het vooral om publieks-
  inkomsten. Het museum wil daarnaast meer inzetten op commer-
  ciële inkomsten en denkt daarbij aan een betere vermarkting van
  het merk Van Gogh.
      Opmerkelijk is de grote stijging van de overige lasten, die slechts
  gedeeltelijk wordt verklaard. Het museum heeft veel medewerkers in
  tijdelijke dienst, zodat snel kan worden ingespeeld op tegenvallende
  bezoekcijfers.
      Governance komt in algemene bewoordingen aan bod. De kijk
  op een achterliggende visie of keuze ontbreekt in het activiteitenplan.
Educatie
  Het educatiebereik is groot en divers; men sluit aan op het primair en
  voortgezet onderwijs, het VMBO en universitair onderwijs. Het mu-
  seum heeft vele samenwerkingspartners, zoals onderwijsbegeleiding
  en steunorganisaties. Evaluatie maakt deel uit van het ontwikkel-
  programma. Het Van Gogh Museum bereikt relatief veel leerlingen
                                                                             Van Gogh Museum
  uit het primair en voortgezet onderwijs. Voor het primair onderwijs
  verwacht het museum in bezoekersaantallen ongeveer gelijk te blij-
  ven; voor het voortgezet onderwijs verwacht men een lichte stijging.
  Hoewel het aantal fte’s relatief heel hoog is, vormt educatie binnen
  de instelling niet één van de benoemde doelstellingen.
(Inter)nationaal belang
   Het Van Gogh Museum is onbetwist van belang en oefent een
   enorme aantrekkingskracht uit op buitenlandse toeristen. Men werkt
   internationaal samen op topniveau, van MOMA tot en met kleine in-
   stellingen als The Clark of d’Orsay in Parijs. Evengoed hanteert men
   een genereus bruikleenbeleid richting andere musea in Nederland.
   Als de verbouwing van het museum begint in september 2012, wordt
   extra ingezet op tentoonstellingen in het buitenland.
Wetenschappelijke functie
                                                                             320
  De instelling heeft geen wetenschappelijke functie toegewezen
  gekregen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 302 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 303 ======================================================================

<pre>   Vincent van GoghHuis
                                                                                             Deel 3
                                                                          €0
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
   Het Van GoghHuis richt zich op behoud en beheer van het erfgoed        € 200.000          Musea
   van Vincent van Gogh in relatie tot zijn geboortedorp Zundert.         gevraagd
                                                                          subsidiebedrag
   De missie van de instelling luidt: “Een passende hommage aan           De aanvraag is
   de wereldberoemde kunstenaar door het realiseren van een levend        gebaseerd op
   kunstcentrum op zijn geboortegrond en het ontwikkelen van een          artikel 3.23 van
                                                                          de Regeling op
   culturele, toeristische en economische katalysator voor Zundert en     het specifiek
   omgeving.”                                                             cultuurbeleid.
   De instelling heeft geen beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Van Gogh & Zundert
   geen subsidie toe te kennen.
De raad vindt dit museum een mooi en ambitieus regionaal initiatief,
maar van onvoldoende niveau om als nationaal museum te functio-
neren.
    De missie en visie zijn onvoldoende scherp geformuleerd; het mu-
seum zet in op een veelheid aan activiteiten en initiatieven. Bovendien
is de focus van het museum naar de mening van de raad te toeristisch:
het museum wil ‘een toeristische en economische katalysator voor
Zundert en omgeving’ zijn.
    De raad ziet geen potentie voor een groei naar een museum van
                                                                                             Vincent van GoghHuis
nationaal belang vanwege de geringe omvang van het museum met een
formatie van 0,8 fte, de geringe bezoekersaantallen van ongeveer 10.000
per jaar en het ontbreken van een collectie van nationaal belang. Het
museum staat weliswaar op de geboortegrond van Vincent van Gogh,
maar is niet zijn geboorte- of woonhuis. Bovendien ontbreekt een
belangrijk werk van Vincent van Gogh.
Omdat de aanvraag niet voldoet aan de formele vereisten van de
Regeling deelt de raad het Vincent van GoghHuis in categorie vijf van
de rangorde in.
                                                                                             321
</pre>

====================================================================== Einde pagina 303 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 304 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De raad vindt de kwaliteit van het museum en de collectie niet van
  voldoende niveau. Het museum laat kansen liggen op het gebied van
  ondernemerschap, presteert onder de maat op het gebied van edu-
  catie en bereikt een beperkt aantal bezoekers. De door het museum          Musea
  voorziene stijging van de bezoekersaantallen is volgens de raad niet
  realistisch.
      De collectie bestaat voornamelijk uit roerende en onroerende
  objecten in de brede context van Van Gogh. De kerncollectie bestaat
  echter voornamelijk uit documenten en huizen die niet gerelateerd
  kunnen worden aan Van Gogh. De raad vindt de collectie niet van
  belang in relatie tot de Collectie Nederland.
Publieksbereik
  Het verwachte bezoekersaantal van 12.000 tot 15.000 bezoekers op
  jaarbasis is volgens de raad te gering voor een nationaal kunstmuseum.
  Een substantiële verhoging van het bezoekersaantal verwacht het
  museum pas in 2018, wanneer een expositieruimte is gerealiseerd.
  Het museum heeft geen nationaal draagvlak. Het museum geeft
  in het plan niet aan hoe het publiek aan zich wil binden; het zet in
  op eenmalig bezoek.
Cultureel ondernemerschap
  Het verdienmodel van het museum is risicovol en eenzijdig. De in-
  stelling is te zeer afhankelijk van private fondsen, en op die eenmalige
  bijdragen kan geen solide begroting worden gebouwd. Het museum
  beschikt ook niet over een plan bij tegenvallende inkomsten.
      Het marketingplan is gedateerd en is eerder een Swot-analyse.
  Volgens de raad moet het mogelijk zijn een goede en doelgerichte
                                                                             Vincent van GoghHuis
  marketingformule te bedenken bij een onderwerp als Van Gogh. Het
  museum laat kansen liggen om het merk Van Gogh in te zetten en op
  marketinggebied nauw samen te werken met het Van Goghmuseum
  en het Kröller-Müller Museum.
Educatie
  De instelling heeft niet aangegeven wat het bereik voor scholen was,
  maar verwacht in 2013 – 2016 te groeien van 1000 à1200 leerlingen
  uit het primair onderwijs en 500 à 600 leerlingen uit het voortgezet
  onderwijs. Die verwachtingen zijn volgens de raad niet realistisch,
  vooral ook omdat slechts lokale scholen worden bereikt en er geen
  plannen zijn om het verzorgingsgebied uit te breiden.
      Educatie is niet verankerd in de organisatie, missie, visie en doel-
  stellingen. Het ontbreekt aan inhoudelijke doelstellingen en een
  beleidsmatige aanpak van de educatieve activiteiten. De educatieve
  producten worden op projectbasis gemaakt.
                                                                             322
</pre>

====================================================================== Einde pagina 304 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 305 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Het Vincent van GoghHuis is naar de mening van de raad niet
   van nationaal of internationaal belang, omdat het niet het huis van
                                                                         Deel 3
   Van Gogh is en het geen collectie van nationaal belang huisvest.
   De instelling geeft weliswaar aan dat het aandeel buitenlandse
   bezoekers hoog is, maar niet hoe hoog.
                                                                         Musea
Wetenschappelijke functie
  Het Vincent van GoghHuis heeft geen wetenschappelijke functie
  toegewezen gekregen.
                                                                         Vincent van GoghHuis
                                                                         323
</pre>

====================================================================== Einde pagina 305 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 306 ======================================================================

<pre>   Zuiderzeemuseum
                                                                                            Deel 3
                                                                         € 7.441.000
                                                                         geadviseerd
                                                                         subsidiebedrag
   Het Zuiderzeemuseum behoudt en ontsluit historische en heden-         € 7.543.149        Musea
   daagse materiële en immateriële objecten met betrekking tot           gevraagd
   de cultuurhistorische context van de Zuiderzee. De missie van de      subsidiebedrag
   instelling luidt: “Het Zuiderzeemuseum richt zich op de geschie-      De aanvraag is
   denis, de actualiteit en de toekomst van de voormalige Zuiderzee.     gebaseerd op
   Gemeenschappen, ambachten en water staan centraal. Het is             artikel 3.23 van
                                                                         de Regeling op
   een museum van de regio dat door zijn activiteiten en aanpak          het specifiek
   een internationaal publiek bereikt.”                                  cultuurbeleid.
   De instelling heeft een beheerovereenkomst.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Rijksmuseum het
   Zuiderzeemuseum een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 7.441.000.
Het Zuiderzeemuseum heeft zich volgens de raad de afgelopen jaren
effectief gepositioneerd als buitenmuseum van en over de Zuiderzee.
De vernieuwende manier waarop de instelling invulling geeft aan
het concept buitenmuseum leidt ook internationaal tot veel waardering.
Een punt van aandacht is de staat van onderhoud van de gebouwen.
    De raad concludeert dat het Zuiderzeemuseum zowel in beleidsvor-
ming als -uitwerking voorbeeldstellend en innovatief presteert.
                                                                                            Zuiderzeemuseum
Daarom adviseert de raad de instelling subsidie te verlenen conform
categorie één van de rangorde.
                                                                                            324
</pre>

====================================================================== Einde pagina 306 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 307 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het activiteitenplan van het Zuiderzeemuseum geeft op voorbeel-
  dige wijze handen en voeten aan de missie en de uitwerking van de
  doelstellingen. Het is concreet en vernieuwend geformuleerd; het
  museum heeft de doelgroepen scherp in beeld. De raad vindt                Musea
  de manier waarop het concept ‘water’ in alle facetten door de jaren
  heen wordt uitgewerkt voorbeeldstellend. Ook signaleert de raad
  dat de aandacht daarbij voor verankering in de samenleving en
  verbinding met de gemeenschap bijzonder is. De focus op de lokale
  geschiedenis (visserijcultuur van de regio en de Zuiderzee) in globaal
  perspectief, in combinatie met hedendaagse kunst en vormgeving,
  is bijzonder.
      De collectie heeft, verbonden aan de locatie, een uniek profiel.
  Weliswaar zijn de getoonde technieken en objecten van oude am-
  bachten niet uniek, maar ze brengen het museum samen met de oral
  history tot leven. Helaas is de staat van onderhoud van de gebouwen
  van een zorgelijk niveau. Het Zuiderzeemuseum maakt op grond
  van een goed collectieplan heldere keuzen in zijn verzamelbeleid. Per
  themajaar zijn collectiegebonden onderzoeksonderwerpen gedefini-
  eerd.
      Het museum heeft goed zicht op zijn positionering in het bestel.
  Dat blijkt ook uit de manier waarop de verwantschap met onder
  meer het Openluchtmuseum, het Nederlands Architectuur Instituut
  en het Maritiem Museum in Rotterdam wordt beschreven.
Publieksbereik
  De bezoekersaantallen van het Zuiderzeemuseum laten een stabiele
  trend zien. Uit het geringe aantal bezoekers aan de tijdelijke tentoon-
  stellingen kan worden opgemaakt dat er weinig herhalingsbezoek
                                                                            Zuiderzeemuseum
  is. De raad vraagt zich af of de vele tijdelijke tentoonstellingen met
  een gering aantal bezoekers wel vruchten afwerpen. Het museum
  richt zich voornamelijk op toeristen die toch al naar de regio komen.
  Dat is een logische keuze. Het beleid is erop gericht een reële groei
  van het algemene publiek en de schoolgaande jeugd te bewerkstel-
  ligen. Dit wordt ondersteund door de marketinginspanningen en de
  persoonlijke contacten met het onderwijs.
      Het Zuiderzeemuseum heeft een bloeiende vriendenvereniging,
  die een bijdrage levert aan het maatschappelijk draagvlak.
Cultureel ondernemerschap
  Het Zuiderzeemuseum heeft korte tijd financiële problemen gehad.
  Deze moeilijkheden zijn de afgelopen jaren voortvarend aangepakt.
  De raad waarschuwt voor de gevolgen van de beslissing om de
  horeca in eigen beheer te nemen. Dit kan een negatief effect hebben
  op de eigen inkomsten; horeca uitbaten vraagt om specifieke kennis.
                                                                            325
      De kerntaak presentatie is sterk afhankelijk van de derde geld-
  stroom. Dat houdt een risico in voor de continuïteit van de program-
  mering. Het Zuiderzeemuseum is wel kostenbewust en houdt
  rekening met tegenvallende inkomsten. De liquiditeitspositie zou
</pre>

====================================================================== Einde pagina 307 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 308 ======================================================================

<pre>   aanleiding kunnen zijn voor enige zorg. Tegelijkertijd signaleert de
   raad dat er sprake is van een buffer in de vorm van voldoende eigen
   vermogen. Het marketingbeleid (met name de promotiemix) wordt
                                                                           Deel 3
   op uitstekende wijze vormgegeven. De financiering van het onder-
   houd van de gebouwen vraagt om een nadere toelichting. De raad
   mist in de plannen samenwerking met het Nederlands Bureau voor
   Toerisme en Congressen en buitenlandse touropera-tors, en een           Musea
   beschrijving van een strategie om toeristen uit de nieuwe sterke eco-
   nomieën, zoals China, India, Brazilië en het Midden Oosten, aan
   te trekken.
       Het Zuiderzeemuseum onderschrijft de code cultural governance
   en volgt de principes hiervan ook in alle facetten. De raad conclu-
   deert dat het Zuiderzeemuseum het bestuur en toezicht goed op orde
   heeft.
Educatie
  Het Zuiderzeemuseum formuleert voor educatie duidelijke uitgangs-
  punten, waarbij aansluiting op het onderwijs en de canon centraal
  staan. Een mooi voorbeeld is ‘de nieuwe les’ in samenwerking met
  het Hoogheemraadschap. Er wordt ingezet op het in kaart brengen
  van de markt, inspiratiedagen voor het onderwijs en het in stand
  houden van een onderwijsnetwerk. Het museum werkt onder meer
  samen met het MBO en vakscholen. De raad kan niet goed beoor-
  delen of het educatieve bereik van het museum, in vergelijking
  met andere instellingen, voldoende is. De regio is immers niet erg
  dichtbevolkt. De sterk vraaggestuurde werkwijze is in de ogen van
  de raad voorbeeldstellend.
(Inter)nationaal belang
   Het Zuiderzeemuseum geeft op nationaal niveau betekenisvol
   invulling aan zijn positie. Internationaal is er veel aandacht voor
                                                                           Zuiderzeemuseum
   de manier waarop het museum zijn propositie uitwerkt.
Wetenschappelijke functie
  Het Zuiderzeemuseum heeft geen wetenschappelijke functie toe-
  gewezen gekregen.
                                                                           326
</pre>

====================================================================== Einde pagina 308 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 309 ======================================================================

<pre>   Rijksbureau voor
   Kunsthistorische
                                                                                               Deel 3
   Documentatie                                                             € 5.090.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
   Het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (RKD) is een          € 5.090.000        Musea
   kunsthistorisch kenniscentrum dat de collectie archief-, documen-        gevraagd
   tatie- en bibliotheekmateriaal met betrekking tot de westerse kunst      subsidiebedrag
   van de late middeleeuwen tot heden beheert en toegankelijk maakt.        De aanvraag is
   Hierbij ligt de nadruk ligt op Nederlandse kunst.                        gebaseerd op
                                                                            artikel 3.24 van
                                                                            de Regeling op
   De missie van de instelling luidt: “Het RKD is het mondiale kennis-      het specifiek
   centrum en het centrale steunpunt in de wereld voor de bestudering       cultuurbeleid.
   van Nederlandse kunst.”
                                                                                               Ondersteunende instelling
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Het Rijksbureau voor
   Kunsthistorische Documentatie een subsidiebedrag toe te kennen
   van € 5.090.000.
Het RKD is een waardevolle speler op het terrein van het wetenschap-
pelijk (objectgericht) museaal onderzoek. Als (inter)nationaal kenniscen-
trum en centraal steunpunt entameert het wetenschappelijk onderzoek.
Voor de komende periode heeft het RKD, samen met het Rijksmuseum
Amsterdam, de opdracht om een ‘wetenschappelijk topinstituut’ te vor-
men. De instellingen hebben een plan ingediend dat tot de vorming van
het Karel van Mander Instituut moet leiden. Dit plan wordt, tezamen
met de wetenschappelijke functie van de instelling, separaat beoordeeld.
                                                                                               Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
In dit advies staat het activiteitenplan van het RKD centraal. De raad is
van mening dat deze instelling als wetenschappelijk kenniscentrum goed
functioneert.
   Daarom adviseert de raad de instelling de aangevraagde exploitatie-
subsidie volledig toe te kennen.
                                                                                               327
</pre>

====================================================================== Einde pagina 309 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 310 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  Het activiteitenplan van het RKD is helder en duidelijk uitgewerkt.
  De activiteiten van de instelling sluiten logisch aan op de visie van
  de instelling. Het RKD profileert zich als (inter)nationaal steunpunt
  voor de bestudering van Nederlandse kunst. De kerncollectie bestaat       Musea
  uit de uitgebreide (beeld)documentatie van Nederlandse beeldende
  kunst. De collecties van het RKD zijn onbetwist uniek en hebben
  een bijzondere kwaliteit, met name door de wijze van verzamelen en
  ontsluiten. Uit de samenwerkingsverbanden en raadplegingen door
  het publiek blijkt dat de collectie wordt gewaardeerd. De raad vindt
  wel dat het collectieplan nader kan worden aangescherpt, waarmee
  een beter vertrekpunt voor het verzamelbeleid wordt gecreëerd. Het
  RKD vervult een belangrijke rol binnen het netwerk dat de Neder-
                                                                            Ondersteunende instelling
  landse kunst bestudeert. In dat verband is met name de samenwer-
  king met het, mede door het RKD gefinancierde, internationale
  netwerk van conservatoren Nederlandse kunst (Stichting Codart)
  van belang. Naast het Rijksmuseum Amsterdam zijn ook de RCE,
  het NAi en het Mauritshuis samenwerkingspartners. Het kunst-
  historisch onderzoek wordt onder meer geborgd door het lidmaat-
  schap van de Onderzoeksschool kunstgeschiedenis.
      Het RKD levert naar de mening van de raad in alle opzichten
  prestaties van hoge kwaliteit. Een bijzondere vermelding verdient de
  manier waarop het RKD bijdraagt aan het stimuleren van kunsthis-
  torisch onderzoek en de bijbehorende resultaten publiceert. Door de
  ontwikkeling van het Karel van Mander Instituut zal deze taakuitoe-
  fening waarschijnlijk nog beter tot uitdrukking komen.
Publieksbereik
  De bezoekcijfers van het RKD laten door de jaren heen een stabiele
                                                                            Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
  tot licht stijgende trend zien. Gelet op de goed gebruikte digitale
  mogelijkheden verdient het aanbeveling de bezoekersaantallen van
  de website mee te nemen in de telling. Dat geldt ook voor de
  bezoekcijfers van de tentoonstellingen waaraan het RKD meewerkt.
  Als steuninstelling en netwerkorganisatie heeft het RKD goede
  samenwerkingsverbanden met musea, kennisinstituten en markt-
  partijen (veilinghuizen en kunsthandel). De vriendenverenging
  telt ruim 400 leden.
Cultureel ondernemerschap
  Het verdienmodel van het RKD is gebaseerd op een eenzijdige
  strategie: het doorberekenen van diensten aan commerciële partijen.
  De raad adviseert de instelling haar positie ten opzichte van private
  partijen verder uit te werken en tot een meer gedifferentieerd verdien-
  model te komen. Daarvoor zou zij kunnen kijken naar doelgroepen
  die zich buiten haar bekende omgeving bevinden. Het RKD geeft in
                                                                             328
  de aanvraag aan dat kortingen op de subsidie opgevangen zullen
  moeten worden door de inzet van minder en goedkoper personeel.
  Mede door het ontbreken van een marketingbeleid concludeert de
  raad dat het ondernemerschap van het RKD over de hele linie nog
  in ontwikkeling is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 310 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 311 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het RKD richt zich op het wetenschappelijk onderwijs en profes-
  sionals.
                                                                                          Deel 3
(Inter)nationaal belang
   Het RKD geeft indirecte ondersteuning aan organisaties in het bui-
   tenland op het kennisgebied van Nederlandse kunst en kunstenaars.                      Musea
   De raad verwacht dat dit, dankzij de ontwikkeling van het Karel
   van Mander Instituut, grootschaliger en meer expliciet zal worden
   uitgewerkt. Het RKD neemt deel aan internationale samenwerkings-
   verbanden en onderhoudt stevige relaties met internationaal toon-
   aangevende kennisinstituten.
Wetenschappelijke functie
                                                                                          Ondersteunende instelling
  Het RKD is in transitie en gaat in samenwerking met het Rijks-
  museum Amsterdam het Karel van Mander Instituut oprichten.
  Deze samenwerking moet leiden tot een wetenschappelijk top-
  instituut. [44]
                                                                                          Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
                                                                                          329
                                                                          44
                                                                        Zie ook: Advies
                                                                        Rijksmuseum
                                                                        Amsterdam.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 311 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 312 ======================================================================

<pre>  Karel van Mander Instituut
                                                                           Deel 3
  De ambitie van het Karel van Mander Instituut in oprichting is een       Musea
  centrale en mondiale rol te spelen op het gebied van de kennis van
  de kunst van de Nederlanden als middelpunt en brug tussen musea,
  universiteiten en andere instellingen in binnen- en buitenland (aan-
  vraag subsidieplan 2013 – 2016).
Advies
  De raad vindt de huidige aanvraag, waarin het instituut is vormge-
                                                                           Ondersteunende instelling
  geven als projectorganisatie, te vrijblijvend. Om de bovenstaande
  doelstelling te realiseren is een ambitieuzer plan nodig. Nederland is
  volgens de raad te klein om het museaal kunsthistorisch onderzoek
  versnipperd te laten plaatsvinden.
  De raad adviseert het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documen-
  tatie (RKD) en het Rijksmuseum Amsterdam een nieuw plan te laten
  indienen waarin wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:
  – In aansluiting op de ontwikkeling binnen de universitaire wereld
    van meer focus en massa in het wetenschappelijk onderzoek, pleit
    de raad ervoor om gelijk de stap te maken naar het onderbrengen
    van alle wetenschappelijke activiteiten van beide instellingen on-
    der de verantwoordelijkheid van één wetenschappelijke leiding.
  – Het plan laat een heldere visie zien op en geeft een duidelijke in
    vulling aan de kerntaken van de wetenschappelijke functie, in-
                                                                           Karel van Mander Instituut
    clusief de personele en financiële inzet: het opstellen van een on-
    derzoeksagenda, de coördinatie van onderzoek, het creëren van
    een duidelijk aanspreekpunt.
  – de wetenschappelijke gelden van het Rijksmuseum Amsterdam
    (€ 1.430.500) worden ingezet voor de onderzoekstaken van
    het Karel van Mander Instituut.
  – Het plan laat duidelijk zien hoe het onderzoek van het Karel van
    Mander Instituut nationaal en internationaal ten goede komt aan
    de brede museale sector.
  – De gezamenlijke inspanningen van de instellingen dienen erop
    gericht te zijn dat er in Nederland sprake is van één kenniscen-
    trum; dat is een centraal steunpunt en wetenschappelijk centrum
    voor het kunsthistorisch onderzoek op het gebied van de kunst
    van de Nederlanden vanaf de Middeleeuwen tot nu.
  De raad adviseert het RKD aan te wijzen als verantwoordelijke voor
                                                                           330
  het ontwikkelproces van de organisatie. Hierbij moet worden gezorgd
  voor een goede samenwerking met belanghebbenden, zoals bijvoor-
  beeld de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), het Maurits-
  huis, het NAi en andere musea.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 312 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 313 ======================================================================

<pre>Gefaseerde uitwerking organisatie
  Voor de ontwikkeling van de organisatie adviseert de raad aan te
  sluiten bij de fasering die in de aanvraag is voorgesteld. De aanvan-
                                                                            Deel 3
  kelijke inzet zal zijn gericht op ‘de beeldende en toegepaste kunst
  van de Nederlanden vanaf de Middeleeuwen in zijn interdisciplinaire
  kader en zijn internationale context’. De volgende stap richt zich op
  ‘het aangaan van allianties met andere gespecialiseerde instellingen      Musea
  die op deelgebieden van de Nederlandse kunst over diepgaande
  expertise beschikken’.
      Het ligt volgens de raad in de rede om in deze tweede fase het
  ‘materieel-technisch en natuurwetenschappelijk onderzoek waarbij
  RCE en Universiteit van Amsterdam (UvA) betrokken zijn’ ook bij
  het Karel van Mander Instituut te betrekken. Daarnaast vervult de
  instelling ook een steunfunctie voor het museale veld. De derde fase
  wordt ingeluid door invulling te geven aan ‘de manier waarop onder-
                                                                            Ondersteunende instelling
  steuning aan of samenwerking met musea voor onderzoek naar niet-
  Nederlandse kunst kan worden vormgegeven’.
Draagvlak en governance
  Met deze opzet voor en inzet van het Karel van Mander Instituut kan
  Nederland verrijkt worden met een instituut voor museaal en object-
  gebonden onderzoek dat van wereldformaat wil zijn. De raad gelooft
  in deze positionering, gelet op de vele (inter)nationale wetenschap-
  pelijke kennispartners van zowel het RKD als het Rijksmuseum Am-
  sterdam en de stand van het wetenschappelijk museaal onderzoek
  in Nederland.
Inhoudelijke ontwikkeling
   Inhoudelijk oriënteert de aanvraag zich op Nederlandse kunst na
   de Middeleeuwen in zijn interdisciplinaire karakter en internationale
   context. Met deze beschrijving kunnen sommige aspecten van het
                                                                            Karel van Mander Instituut
   onderzoek van het RKD en het Rijksmuseum Amsterdam niet in het
   insituut in oprichting ondergebracht worden. De raad vindt dat een
   beperking waarmee het instituut in oprichting tekort wordt gedaan.
   Bovendien is niet duidelijk hoe het eigen onderzoek van beide instel-
   lingen zich dan verhoudt tot het onderzoek dat binnen het Karel
   van Mander Instituut zal worden verricht. Het onderscheid tussen
   het universitair en museumgebonden onderzoek is duidelijk gefor-
   muleerd.
       Men beschrijft vier centrale aandachtsgebieden en spreekt daar-
   naast over een nog in te richten, meerjarige onderzoeksagenda. Bij
   de coördinatie en inrichting van deze activiteiten speelt een weten-
   schappelijke adviesraad terecht een belangrijke rol. De raad wil hier-
   bij de kanttekening maken dat in de onderzoeksagenda aandacht
   moet zijn voor onderzoek dat het hele veld ten dienste staat. Daarom
   zal het onderzoeksprogramma integraal van karakter moeten zijn; het
   kan niet alleen gericht zijn op onderzoek ten dienste van het RKD en
                                                                            331
   het Rijksmuseum Amsterdam.
       In de besteldiscussie zal de raad terugkomen op de wetenschap-
   pelijke taak in het museale veld. Onderdeel daarvan zal de manier
   zijn waarop de kwaliteit ervan kan worden gemeten. De formulering
   van het meten van criteria (om de wetenschappelijke output van de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 313 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 314 ======================================================================

<pre>   instelling in oprichting te meten) behoort ook bij de uitgangspunten
   van het toekomstige Karel van Mander Instituut. Van groot belang
   vindt de raad de activiteiten die geformuleerd zijn op het gebied
                                                                          Deel 3
   van opleiding voor studenten en afgestudeerden die zich richten op
   objectgericht onderzoek en museale functies.
Kennisbenutting                                                           Musea
  Het Karel van Mander Instituut wil ook zichtbaar zijn voor het
  publiek en kennis en inzichten delen. De raad steunt deze vorm van
  kennisvalorisatie van harte. Hij spreekt de verwachting uit dat hier-
  mee het museaal onderzoek kan opschalen naar een mate van toe-
  gankelijkheid en popularisering die we kennen van musea als ‘British
  Museum’.
     Vanuit het oogpunt van positionering is het voortzetten van de
  bestaande structurele (internationale) samenwerkingsverbanden,
                                                                          Ondersteunende instelling
  waarvan het plan een aantal voorbeelden geeft, zeer belangrijk.
Ondernemerschap
  Het Karel van Mander Instituut, zo stelt men in het plan van aanpak,
  zal ook afhankelijk zijn van externe middelen. Daarbij ziet de raad
  het voordeel van samenwerking met andere instellingen in Nederland
  als het gaat om het uitvoeren van gemeenschappelijk gedragen onder-
  zoeken. Dat kan echter geen structurele pijler zijn van het verdien-
  model. Een uitgekiende strategie voor externe financiering dient
  onderdeel te zijn van de bedrijfsstrategie van de nieuwe organisatie.
Planning
   Voor de planning kan worden vastgehouden aan het voorstel van het
   RKD en het Rijksmuseum Amsterdam, waarin een nadere invulling
   van het kader in het najaar van 2012 is voorzien.
                                                                          Karel van Mander Instituut
Toekomstverwachting
  Door op deze manier te werk te gaan ontstaat een basis voor een
  nieuwe kennisinfrastructuur die een aankomende generatie weten-
  schappers en het publiek dichter bij museale collecties en kennis
  brengt.
                                                                          332
</pre>

====================================================================== Einde pagina 314 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 315 ======================================================================

<pre>                  Deel 3   Beeldende kunst   334
Beeldende kunst
   3.3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 315 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 316 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                               Deel 3
                                                                               Beeldende kunst
Presentatie-instellingen
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor zes presentatie-instellingen,
waarvan vier een bedrag van € 500.000 toegekend krijgen en twee
€ 200.000 subsidie ontvangen. Van de eerste categorie mogen maximaal
twee instellingen in de drie grote steden Amsterdam, Rotterdam en
Den Haag zijn gevestigd. In deze drie steden is plaats voor maximaal
één instelling per stad.
                                                                               Inleiding
De raad merkt op dat van de negentien aanvragen een hoger aantal dan
zes instellingen aan de kwaliteit voldoet die is vereist voor ondersteuning.
De raad betreurt het dat in de basinfrastructuur geen plaats meer is voor
ambitieuze initiatieven waarvan de uitkomst ongewis is. Dat zou een
meer dynamische, fijnmazige en vruchtbare basis opleveren, met meer
ankerpunten verspreid over het land, hetgeen ook de keten ten goede
was gekomen. Die komt door beperkte spreiding onder druk te staan.
De zes instellingen die de raad voordraagt voor een plaats in de basis-
infrastructuur zijn: De Appel, Stroom, MU, Marres, Witte de With en
BAK. Zij onderscheiden zich door hoge artistieke kwaliteit en betekenis.
    Ook vullen zij elkaar aan op hun specifieke functies en thematiek,
waardoor ondanks de beperking in het aantal instellingen een palet van
verschillende invalshoeken de basis vormt van de infrastructuur van
de beeldende kunstsector.
Basispalet
  Stroom onderscheidt zich door de bijzondere wijze waarop zij de
  stedelijke cultuur aan de orde stelt. De instelling maakt daarbij ge-
  bruik van interdisciplinaire kunstvormen. Zij weet een brug te slaan
  naar andere maatschappelijke geledingen en partners buiten de
  culturele sector.
      Stroom vormt met Witte de With een belangrijke basis binnen
  de regio Den Haag en Rotterdam. Witte de With stimuleert het debat
  over kunst en samenleving en doet dat op een hoog intellectueel
  niveau. De instelling heeft een groot internationaal netwerk dat steeds
  wordt gevoed door directeuren van internationale statuur en door
  het aantrekken van internationale, reizende tentoonstellingen.
      BAK kiest voor een politiek-filosofische benadering van kunst
  en de kunstenaarspraktijk. Daarmee onderscheidt het zich van andere
  instellingen. Het aan de orde stellen van politieke thema’s vindt de
  raad van groot belang. De Appel weet kennis over kunst te verbinden
                                                                               335
  aan de zintuiglijke ervaring van de kunst zelf en de kunstenaarsprak-
  tijk. Met het curatorenprogramma biedt De Appel internationaal
  succesvolle programma’s voor talentontwikkeling. Marres speelt sa-
  men met de Jan van Eyck Academie en het Bonnefantenmuseum
  een belangrijke rol binnen de regio Maastricht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 316 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 317 ======================================================================

<pre>   Marres onderscheidt zich door de antropologische benadering van
   kunst en door de brede cultuur-historische programmering. MU
   speelt een voortrekkersrol binnen de regio Eindhoven. Het vult het
                                                                            Deel 3
   palet aan met een onderscheidende inzet van crossovers en een
   nadruk op de mediakunst.
                                                                            Beeldende kunst
   De eerste keuze van de raad betrof ook De Paviljoens. Vanwege de
   hoge kwaliteit van de programmering, die gepaard gaat met een suc-
   cesvol educatief programma, behoort De Paviljoens naar de mening
   van de raad tot de zes beste presentatie-instellingen. De instelling
   heeft haar plaats en subsidie echter moeten afstaan omdat zij niet aan
   de inkomstennorm voldoet. De ministeriële regeling is hier doorslag-
   gevend geweest boven kwaliteit, tot ongenoegen van de raad. Hij
   zou het zeer betreuren wanneer het voortbestaan van De Paviljoens
   hierdoor in gevaar komt.
                                                                            Inleiding
Algemeen
   De raad is positief getroffen door de wijze waarop instellingen om-
   gaan met de manieren van presenteren. Zowel het fysieke als het
   virtuele publieke domein wordt gebruikt. Stroom laat bijvoorbeeld
   zien dat het gebruik van de openbare ruimte als plek om te program-
   meren een breed publiek prikkelt en aanzet tot deelname aan het
   debat over stedelijke cultuur en de gevolgen daarvan.
Educatie en talentontwikkeling
  Noodgedwongen vatten de instellingen educatie en talentontwik-
  keling breed op. Vanwege de geringe beschikbare capaciteit richten
  instellingen zich per presentatie vaak op een specifieke groep. Een
  uitzondering vormt De Paviljoens, die dankzij een jarenlange sa-
  menwerking met plaatselijke onderwijsinstellingen cultuureducatie
  wist in te bedden in een doorlopende leerlijn. Op het gebied van
  talentontwikkeling vormt De Appel met zijn curatorenprogramma
  (inter)nationaal een belangrijke schakel tussen onderwijs en beroeps-
  praktijk. Overigens zou talentontwikkeling voor de presentatie-instel-
  lingen breder moeten worden gedefinieerd en niet alleen jonge, maar
  ook ervaren makers moeten betreffen. De Appel en De Paviljoens
  agenderen in dat kader oudere kunstenaars; in de ogen van de raad
  een interessante ontwikkeling.
Ondernemerschap
  De plannen op het gebied van ondernemerschap zijn weinig con-
  creet, een enkele uitzondering daargelaten. De cijfers voor fondsen-
  werving en sponsoring getuigen van een beperkt inzicht in de markt.
  Met als uitzondering De Kunsthal die na jarenlange ervaring met
  het werven van fondsen aangeeft dat de komende jaren geen verbe-
  tering van de markt te verwachten is.
      De raad adviseert de sector te ondersteunen in de ontwikkeling
                                                                            336
  van expertise op het gebied van ondernemerschap. Daarbij zou
  de nadruk niet zozeer kwantitatief moeten zijn, maar meer gericht op
  het onderscheidend vermogen van de instelling en een sterker om-
  gevingsbewustzijn. Hij ziet hier een rol weggelegd voor De Zaak Nu.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 317 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 318 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Nederlandse presentatie-instellingen kunnen zich ruim meten met
   zusterinstellingen in het buitenland. Dat is, gelet op de geringe mens-
                                                                                                   Deel 3
   kracht en middelen, bijzonder te noemen. Ook kleine instellingen
   leveren over het algemeen goede prestaties. Internationale gastspre-
   kers van naam doen Nederland graag aan. Van de zes instellingen
                                                                                                   Beeldende kunst
   die voor de basisinfrastructuur worden voorgedragen, zijn thematiek
   en programmering agenderend in binnen- en buitenland.
      Marres richt zich met zijn antropologische benadering van de
   beeldende kunsten ook direct op publiek uit de Euregio Maas-Rijn
   waar het is gevestigd. Witte de With slaagt erin het discours over
   kunst en samenleving tot ver over de grenzen te voeren.
Relatie presentatie-instellingen en hedendaagse kunstmusea
  Ten aanzien van de relatie tussen presentatie-instellingen en heden-
                                                                                                   Inleiding
  daagse kunstmusea kan worden opgemerkt dat de laatste gericht
  zijn op collectievorming en het beheer en behoud van de collectie.
  Presentatie-instellingen onderscheiden zich door experiment,
  theorievorming en reflectie. Het zijn flexibele organisaties die zich
  snel kunnen verhouden tot de actualiteit en deze voor een divers
  publiek ontsluiten. Zo fungeert BAK als een experimentele ruimte
  waar de kunst allianties onderzoekt met wetenschap, politiek en
  activisme en ambieert Marres ‘de actualiteit te willen bevragen’.
      Musea en presentatie-instellingen vullen elkaar aan, ook op het
  gebied van talentontwikkeling: kunstenaars kunnen van een kleinere
  instelling ‘promoveren’ naar de grote zalen van de musea.
Postacademische instellingen
De rijksoverheid stopt na 2016 met de financiering van postacade-
mische instellingen voor de ontwikkeling van excellentie in de beeldende
kunst. [45] De verantwoordelijkheid voor talentontwikkeling komt te
liggen bij de kunstenaar zelf, het vakonderwijs en de markt. De subsidie-
periode 2013 – 2016 is een overgangsperiode.
Het Rijk stelt in de basisinfrastructuur nog € 2.500.000 in totaal be-
schikbaar voor instellingen die als kernactiviteit het verzorgen van een
begeleidingsprogramma op het terrein van de beeldende kunst hebben.
Eenzelfde bedrag is beschikbaar bij het Mondriaan Fonds.
De raad vindt het effect van de bezuiniging, waarbij de postacademische
instellingen in hun bestaan worden bedreigd, een gevoelige aderlating
voor de basisinfrastructuur en het internationale aanzien van de Neder-
landse kunstsector. Omdat de teruggang in middelen aanzienlijk is,
                                                                               45
adviseert de raad een substantieel deel van het bedrag voor talentont-
                                                                             Met postacade-        337
wikkeling bij het Mondriaan Fonds – specifiek dat deel dat is bestemd        mische instellingen
voor praktijkverdieping van talentvolle kunstenaars – in de periode          wordt bedoeld de
2013 – 2016 beschikbaar te stellen voor de postacademische instellingen      instellingen die
                                                                             vallen onder 3.30
in Nederland en het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC).                   Ondersteunende
                                                                             instelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 318 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 319 ======================================================================

<pre>De aanvragen overziend, adviseert de raad de Jan van Eyck Academie
de gevraagde subsidie toe te kennen. De aanvraag van de Jan van Eyck
Academie overtuigt over de hele linie het meest.
                                                                            Deel 3
    De aanvragen van de beide in de hoofdstad gevestigde instellingen
– de Ateliers en de Rijksakademie – zijn naar de mening van de raad
afzonderlijk onvoldoende toekomstbestendig. De programma’s van de
                                                                            Beeldende kunst
deze twee postacademische instellingen zijn complementair. Samen-
werking tussen beide instellingen beschouwt de raad als onontbeerlijk.
    Hij adviseert beide instellingen vooralsnog geen subsidie toe te
kennen, tenzij voor eind 2012 een gezamenlijk nieuw plan is opgesteld.
De raad adviseert dit plan vanwege de onderling sterk verschillende
(financiële) posities door een onafhankelijke kwartiermaker te laten
ontwikkelen. Uitgangspunt voor een bundeling van aanbod is dat beide
benaderingen en profielen van de instituten behouden blijven en faci-
liteiten worden gedeeld. Een gezamenlijke aanvraag biedt bescherming
                                                                            Inleiding
nu de korting op het beschikbare budget zo ingrijpend is dat het voort-
bestaan van beide instituten om andere maatregelen vraagt.
    De vierde aanvrager, het EKWC, is een werkplaats voor keramiek
waar kunstenaars, vormgevers en architecten kunnen experimenteren
met inhoud, materiaal en techniek. De raad ziet het EKWC meer
als een ontwikkelinstelling dan als een ondersteunende instelling. Hoe-
wel de raad van mening is dat materiaalonderzoek in werkplaatsen
van groot belang is, adviseert hij EKWC geen subsidie toe te kennen.
De staatssecretaris vraagt verder naar de toekomstbestendigheid van de
plannen na 2016. In de activiteitenplannen hebben de instellingen voor-
stellen gedaan om tot kostenreductie te komen en meer eigen inkomsten
te genereren, onder meer door deelnamekosten meer marktconform te
maken. Echter, zoals de instellingen zelf ook constateren, is een langere
incubatietijd nodig om het wegvallen van rijkssubsidie na 2016 goed
te kunnen opvangen en op eigen benen te kunnen staan. De raad is van
mening dat een gezamenlijke aanvraag van de Rijksakademie en de
Ateliers een stap in de goede richting is. Op het gebied van ondernemer-
schap kunnen beide instellingen volgens de raad meer ambitie tonen.
Ze genieten internationale bekendheid en zijn dankzij een gunstige vesti-
gingsplaats aantrekkelijk voor sponsoren en deelnemers; met name de
Rijksakademie beschikt met haar gespecialiseerde werkplaatsen met bege-
leiding over een dure maar unieke formule. De Jan van Eyck Academie
zoekt vooral verbinding met lokale partners om ook in de toekomst
zelfstandig verder te kunnen. De raad vindt deze keuze aannemelijk.
    De raad ziet een groot verschil tussen opleidingen in het kunstvakon-
derwijs, waar de aankomende kunstenaars een curriculum met prak-
tijklessen volgen, en de postacademische instellingen die de gevorderde
kunstenaars begeleiden bij de verdieping van hun kunstenaarschap.
    De postacademische instellingen hebben al decennialang een uitste-
kende reputatie die afstraalt op het Nederlandse en internationale
kunstenveld. De instellingen en de kunstenaars zijn belangrijk voor de
                                                                            338
ontwikkeling van de kunsten. De instellingen bieden zowel Nederlandse
als buitenlandse kunstenaars begeleiding in hun artistieke ontwikkeling,
waardoor internationale uitwisseling ontstaat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 319 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 320 ======================================================================

<pre>Deel 3 Beeldende kunst Inleiding 339</pre>

====================================================================== Einde pagina 320 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 321 ======================================================================

<pre>   De Appel
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   De Appel is de oudste presentatie-instelling van Nederland. De mis-      € 500.000
   sie luidt: “De Appel ziet het als haar voornaamste opdracht om in-       gevraagd
   ternationale ontwikkelingen in de actuele kunst aan de hand van          subsidiebedrag
   steeds wisselende presentaties zichtbaar te maken voor een zo breed      De aanvraag is
   mogelijk samengesteld, nieuwsgierig publiek. De Appel wil actuele        gebaseerd op
   kunstvormen en kunstenaarspraktijken presenteren – tonen en doen         artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   ervaren. Ze wil deze ook in een context plaatsen, bevragen, discussies   het specifiek
   entameren – weten – en het publiek daarin laten delen.”                  cultuurbeleid.
                                                                                               Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting De Appel een subsidie-
   bedrag toe te kennen van € 500.000.
De Appel heeft een duidelijk omschreven missie en visie. Behalve
tentoonstellingen van actuele kunst en een activiteitenprogramma voor
een divers publiek bieden het Curatorial Programme en het Gallerist
Programme internationaal succesvolle programma’s voor talentontwik-
keling. De Appel is een van de toonaangevende presentatie-instellingen
met een grote internationale reputatie. De Appel verbindt kennis over
kunst met de zintuiglijke ervaring van de kunst zelf en van de kunste-
naarspraktijk. Met het curatorenprogramma biedt De Appel internatio-
naal succesvolle programma’s voor talentontwikkeling.
    De samenwerkingsverbanden die De Appel (inter)nationaal onder-
                                                                                               De Appel
houdt met andere instellingen, kunstenaars en theoretici dragen bij aan
het versterken van de eigen missie. De raad vindt het activiteitenplan
van De Appel goed doordacht, afwisselend en artistiek veelbelovend. In
mei 2012 verhuist De Appel naar een nieuw pand dat meer ruimte biedt
om de verschillende ambities te realiseren.
De raad vindt het plan van De Appel op het gebied van ondernemer-
schap en marketing voldoende onderbouwd en de verwachtingen lijken
realistisch.
                                                                                               341
</pre>

====================================================================== Einde pagina 321 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 322 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De Appel behoort tot de toonaangevende presentatie-instellingen van
  Nederland met een grote internationale reputatie. Ondanks huisves-
  tingsperikelen bleef de kwaliteit van tentoonstellingen en activiteiten
                                                                            Beeldende kunst
  de afgelopen jaren onveranderd hoog. Het getuigt van elan en durf
  om steeds nieuwe wegen in te slaan; niet alleen binnen de muren
  van het eigen gebouw, maar nadrukkelijk ook daarbuiten. Zo organi-
  seert De Appel samen met het Stedelijk Museum, de Universiteit van
  Amsterdam en het tijdschrift Metropolis M een goed bezocht lezin-
  genprogramma met een keur aan belangrijke internationale sprekers.
  Daarnaast voert de directeur het debat over de kunsten met verve
  in de media.
      De verschillende activiteiten zijn nauw met elkaar verweven en
                                                                            Presentatie-instellingen
  goed doordacht. Voor De Appel is het tonen van actuele kunstvormen
  even belangrijk als het debat daarover organiseren. Het verwerven
  van kennis over kunst is niet losgezongen van de zintuiglijke ervaring
  van kunst zelf en van de kunstenaarspraktijk. Het siert De Appel
  dat het ook een sociale plek wil zijn waar een gemêleerd publiek van
  jongeren, geïnteresseerden, kunstenaars en andere professionals in
  een informele sfeer met elkaar van gedachten kunnen wisselen.
      De raad vindt dat het programma voor 2013 – 2016 er veelbelo-
  vend en afwisselend uitziet. Enerzijds bouwt het voort op sterke
  punten uit het verleden, zoals het selecteren en presenteren van on-
  bekend (inter)nationaal talent in solo- en groepstentoonstellingen;
  anderzijds zoekt men ook aansluiting bij grote publiekstentoonstel-
  lingen die elders in musea plaatsvinden. In 2011 gebeurde dit al met
  de tentoonstelling ‘Genie zonder talent. Iedereen kan alles.’ Ver-
  wijzend naar de ZomerExpo in het Gemeentemuseum Den Haag,
  plaatste deze op een inventieve manier vraagtekens bij de verschillen
                                                                            De Appel
  tussen amateurs en professionele kunstenaars.
Publieksbereik
  Ondanks inspanningen zijn de behaalde bezoekcijfers in 2009 – 2010
  (bijna 7.000) aan de lage kant. De verhuizing naar een nieuwe, cen-
  traal gelegen locatie met meer faciliteiten en de verruimde openings-
  tijden scheppen vertrouwen. De beoogde toename tot 16.000 be-
  zoekers lijkt haalbaar. De kwaliteit en variatie van de voorgenomen
  activiteiten en de manier waarop men het publiek via verschillende
  (digitale) media wil bereiken, zal hieraan een positieve bijdrage
  leveren.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan is redelijk goed onderbouwd, al leunt het
  nog zwaar op subsidies van Rijk en gemeente. De instelling heeft op
  grond van de tegenvallende eigen inkomsten in 2011 een toeganke-
                                                                            342
  lijker vorm voor het werven van donateurs gekozen, die tot een beter
  resultaat zou moeten leiden. De raad heeft vertrouwen in de ver-
  wachte toename van de eigen inkomsten. De Appel heeft een ambi-
  tieus en professioneel uitgewerkt marketingplan ingediend. Gelet
  op de grote diversificatie in doelgroepen en benaderingswijzen zou
</pre>

====================================================================== Einde pagina 322 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 323 ======================================================================

<pre>   het te prijzig en arbeidsintensief kunnen zijn voor een kleine instel-
   ling. Daarbij blijft het onzeker wat dit plan in financiële zin gaat
   opleveren, al lijken de bezoekersaantallen haalbaar.
                                                                            Deel 3
       Het voornemen om een educatief medewerker aan te trekken
   en geen fondsenwerver, verhoogt deze onzekerheid, maar is veelzeg-
   gend voor de serieuze, inhoudelijke inzet op het terrein van educatie
                                                                            Beeldende kunst
   en publieksbereik.
       De Appel beschikt over een uitstekend netwerk van (inter)natio-
   nale contacten en blijkt goed in het kiezen van strategische partners
   om mee samen te werken.
Educatie
  Het educatiebeleid is sterk in ontwikkeling. Terwijl de primaire doel-
  groep van De Appel vanouds volwassenen zijn, richt men zich – in
  samenwerking met de Stichting Discussiëren kun je leren – nu ook
                                                                            Presentatie-instellingen
  op jongeren tussen 12 en 23 jaar. In het nieuwe pand zullen beeldend
  kunstenaars workshops geven aan kinderen tussen drie en twaalf jaar
  en hun ouders. Voor volwassenen heeft De Appel samen met Witte
  de With in Rotterdam ‘Art for All’ ontwikkeld: een instapcursus
  waarin actuele vragen over hedendaagse kunst aan de orde komen.
(Inter)nationaal belang
   De Appel geniet ruime internationale bekendheid; niet alleen door
   de lange staat van dienst, maar vooral door de niet aflatende stroom
   van inspirerende ideeën die in nauwe samenwerking met partners
   in binnen- en buitenland verder worden ontwikkeld. Voorbeelden
   hiervan zijn de door De Appel geïnitieerde opleidingen voor jonge
   curatoren en aankomende galeriehouders.
Talentontwikkeling
  Het Curatorial Programme vond al veel navolging in het buitenland.
                                                                            De Appel
  Veel afgestudeerden aan deze opleiding bekleden inmiddels invloed-
  rijke posities in binnen- en buitenland. Om de internationale con-
  tacten te versterken, gaat De Appel een alumninetwerk opzetten.
      In 2013 gaan, in samenwerking met zusterorganisaties in
  New York en Guangzhou, in China twee nieuwe cursussen voor
  curatoren van start. In Azië schieten de nieuwe kunstinstituten en
  kunstprojecten als paddenstoelen uit de grond. Deze opleidingen
  willen voorzien in het gebrek aan voldoende geschoold autochtoon
  personeel.
      Dit initiatief kan in de toekomst ook een bron van inkomsten wor-
  den. Tegelijkertijd staat De Appel aan de wieg van een nieuw, inter-
  nationaal breed ondersteund Gallerist Programme, de eerste praktijk-
  gerichte opleiding voor aspirant-galeriehouders.
                                                                            343
</pre>

====================================================================== Einde pagina 323 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 324 ======================================================================

<pre>   ArtZuid
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   ArtZuid organiseert openluchtbiënnales voor moderne en heden-            € 430.000
   daagse beeldhouwkunst in de openbare ruimte van Amsterdam-Zuid.          gevraagd
   De missie van de instelling luidt: “Het realiseren van een perma-        subsidiebedrag
   nente laagdrempelige culturele ontmoetingsplaats voor mensen van         De aanvraag is
   alle leeftijden in de monumentale, stedelijke omgeving van Plan-Zuid     gebaseerd op
   van architect H.P. Berlage te Amsterdam. Bovenal wil de stichting        artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   Amsterdam en Nederland voor een breed en nieuw publiek uit               het specifiek
   binnen- en buitenland als initiatiefrijke cultuurstad, nationaal en      cultuurbeleid.
   internationaal op de kaart zetten op het gebied van sculptuur en
                                                                                               Presentatie-instellingen
   architectuur. De stichting wil kwalitatieve en museale kunst onder
   de mensen brengen op een laagdrempelige manier.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting ArtZuid Internationale
   Sculptuur Biënnale geen subsidie toe te kennen.
De instelling beschikt niet over een vaste presentatieruimte, organiseert
geen activiteiten verspreid over het jaar en de programmering is niet
toonaangevend.
ArtZuid vraagt voor het eerst subsidie aan als presentatie-instelling.
De stichting is in 2008 opgericht en organiseert beeldhouwkunst-
biënnales in de openlucht in Plan-Zuid, het stedenbouwkundig ontwerp
van H.P. Berlage. De editie van de tweede biënnale van 2011, met als                           ArtZuid
thema de gemêleerde samenstelling van de bevolking van Amsterdam,
toonde een overzicht van de internationale klassiek-moderne en heden-
daagse beeldhouwkunst.
   De raad vindt de artistieke signatuur van de beeldhouwkunst-
biënnale niet onderscheidend. Bovendien voldoet ArtZuid niet genoeg
aan de doelstelling van een presentatie-instelling om experiment,
theorievorming en reflectie op actuele ontwikkelingen in de hedendaag-
se beeldende kunst te bevorderen. De biënnale is een evenement,
vergelijkbaar met de jaarlijkse beeldenmanifestatie in Den Haag, en is
een geslaagd voorbeeld van citymarketing.
                                                                                               344
</pre>

====================================================================== Einde pagina 324 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 325 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  ArtZuid heeft inmiddels twee sculptuurbiënnales georganiseerd. Men
  stelt per editie een gastcurator aan die veel publiciteit weet te gene-
  reren. De stichting werkt samen met en vraagt bruiklenen aan bij mu-
                                                                             Beeldende kunst
  sea in Amsterdam en nationale en internationale instellingen.
      De raad is van mening dat ArtZuid er goed in slaagt om culturele
  instellingen, bedrijfsleven en een divers publiek te mobiliseren met
  beeldhouwkunst die veel mensen aanspreekt. Ook het bestaande cul-
  tureel erfgoed van Plan-Zuid wordt door de biënnale onder de
  aandacht gebracht. Door het incidentele karakter van de biënnales
  positioneert ArtZuid zich echter niet in het veld van presentatie-
  instellingen.
      Voor de keuze van de beelden in de biënnales is de naoorlogse in-
                                                                             Presentatie-instellingen
  ternationale beeldhouwkunst de bron. Kunstenaars van wie het werk
  een positie inneemt binnen de canon van de moderne beeldhouw-
  kunst maken deel uit van de tentoonstelling. Oorspronkelijkheid en
  een persoonlijke artistieke signatuur van het evenement komen op
  de tweede plaats.
Cultureel ondernemerschap
  Het verdienmodel van ArtZuid is heel concreet en laat zien dat men
  zich rekenschap geeft van mogelijkheden tot samenwerking en po-
  sitionering. Fluctuaties ten aanzien van sponsoring en private gelden
  zijn echter groot, omdat de biënnale om het jaar plaatsvindt en voor-
  namelijk wordt gefinancierd met projectsubsidies. De stichting heeft
  tot nu toe vrijwel geen personeelslasten omdat men vrijwilligers inzet.
      De raad ziet, naast onzekere factoren, ook kansen voor binding
  van vaste sponsoren en incidentele ‘funding’ voor samenwerkingspro-
  jecten.
                                                                             ArtZuid
Publieksbereik
  In de missie noemt ArtZuid laagdrempeligheid en het bevorderen
  van ‘sociale cohesie en leefbaarheid’ als drijfveer. De raad vraagt zich
  af in hoeverre de beeldhouwkunstmanifestatie en de activiteitenpro-
  gramma’s hieraan in enige mate tegemoet komen. De biënnale vindt
  plaats in de openbare ruimte en is gratis toegankelijk, wat het bereik
  verhoogt. Op grond van systematische tellingen zijn de bezoekersaan-
  tallen in 2011 geschat op 350.000; voor 2013 is de schatting 500.000.
Educatie
  ArtZuid zet zich in voor bewustwording van beeldhouwkunst bij
  jongeren. Voor de biënnale in 2011 is lesmateriaal ontwikkeld en zijn
  rondleidingen georganiseerd voor schoolgaande kinderen uit het
  basis- en voortgezet onderwijs. In het activiteitenplan 2013 – 2016
  heeft ArtZuid het educatiebeleid nader gespecificeerd en uitgewerkt
                                                                             345
  voor drie leeftijdgroepen in het basis- en voortgezet onderwijs. De
  stichting heeft de intentie om een educatief medewerker in dienst te
  nemen en jonge kunstenaars in te schakelen voor lessen aan scho-
  lieren. ArtZuid heeft in 2011 de Europa Nostra Award gewonnen
  in de categorie ‘bewustwording en educatie’.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 325 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 326 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   ArtZuid genereert samen met een aantal andere beeldenmanifes-
   taties veel publiciteit over populaire beeldhouwkunst voor een divers
                                                                           Deel 3
   publiek. ArtZuid heeft echter niet het reflectieve of onderscheidende
   niveau dat van een presentatie-instelling mag worden verwacht.
                                                                           Beeldende kunst
Talentontwikkeling
  De raad is van mening dat ArtZuid geen talentontwikkeling bevor-
  dert. De raad waardeert de stimulerende rol van de Rietveld
  Academie, het Sandberg Instituut en de Rijksakademie, waarnaar
  in de aanvraag wordt verwezen.
                                                                           Presentatie-instellingen
                                                                           ArtZuid
                                                                           346
</pre>

====================================================================== Einde pagina 326 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 327 ======================================================================

<pre>   BAK, Basis voor
   Actuele Kunst
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 200.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Beeldende kunst
   BAK, Basis voor Actuele Kunst ging in 2003 van start als opvolger      € 500.000
   van het Utrechtse kunstenaarsinitiatief Begane Grond. De missie        gevraagd
   luidt: “Sinds de oprichting […] neemt BAK een uitgesproken positie     subsidiebedrag
   in als een experimentele ruimte waarin de kunst wordt verbonden        De aanvraag is
   met de academische wereld en het domein van politiek en activisme.     gebaseerd op
   BAK is een ruimte gewijd aan het denken vanuit, over en door mid-      artikel 3.29 van
                                                                          de Regeling op
   del van kunst en verkent zo de mogelijkheden van de kunst in de        het specifiek
   wereld van vandaag om te onderzoeken hoe we die anders kunnen          cultuurbeleid.
   verbeelden.”
                                                                                             Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert BAK, Basis voor Actuele Kunst
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 200.000.
In het afgelopen decennium groeide BAK uit tot een van de toonaan-
gevende presentatie-instelling en met een groot internationaal netwerk.
    BAK excelleert in het consequent uitwerken van zijn onderzoekspro-
gramma, met als resultaat een reeks lezingen, symposia en publicaties
van een goed wetenschappelijk en artistiek niveau. BAK kiest voor een
politiek-filosofische benadering van kunst en de kunstenaarspraktijk.
Daarmee onderscheidt zij zich van andere instellingen. Het aan de orde
stellen van politieke thema’s vindt de raad van groot belang.
    Door het complexe karakter van het onderzoek trekt BAK slechts een
                                                                                             BAK, Basis voor Actuele Kunst
klein publiek van voornamelijk wetenschappers en kunstprofessionals.
De raad vindt dat BAK zich echter te weinig inspant om de eigen zicht-
baarheid in de stad te vergroten. In de komende periode wil BAK een
leerprogramma ontwikkelen voor jongeren in het voortgezet onderwijs,
maar de uitwerking hiervan komt in de aanvraag onvoldoende uit de
verf. Het ondernemingsplan is matig onderbouwd en de raad vindt een
nadere aanscherping gewenst.
                                                                                             347
</pre>

====================================================================== Einde pagina 327 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 328 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het onderzoek dat BAK entameert op het grensgebied van kunst,
  wetenschap en politiek is maatschappelijk relevant. BAK is in Neder-
  land een van de belangrijke aanjagers van dit artistiek-maatschappe-
                                                                            Beeldende kunst
  lijk discours dat tot ver buiten onze landsgrenzen reikt. In langlopen-
  de projecten worden onderwerpen uitgewerkt rond urgente thema’s
  zoals oorlog, migratie, de Roma-problematiek en de gevolgen van
  de val van de Berlijnse muur in 1989. In plaats van “een snelle afwis-
  seling van tentoonstellingen”, kiest BAK bewust voor “uitgewerkte
  producties en een zorgvuldige distributie van kennis.”
      De output is veelzijdig en van goede kwaliteit. Behalve lezingen,
  symposia en publicaties, organiseert BAK tentoonstellingen op de
  eigen locatie en in het buitenland; bijvoorbeeld het Roma Paviljoen
                                                                            Presentatie-instellingen
  dat in 2011 tijdens de Biënnale van Venetië in een pand van de
  UNESCO werd gepresenteerd en ‘Former West’ dat reisde langs
  verschillende Europese hoofdsteden.
      De raad onderschrijft het belang van het onderzoek en waardeert
  de onvermoeibare inzet van BAK op wetenschappelijke verdieping
  en politieke verbeeldingskracht. Met deze artistiek-politieke missie
  onderscheidt BAK zich van vergelijkbare instellingen als De Appel,
  Stroom, Marres en Witte de With.
      Bij de presentaties valt echter op dat de overdracht van informatie
  bij het discours zwaarder lijkt te wegen dan bij beeldende kwaliteiten.
  Dat is een gedurfde keuze, maar de raad ziet het toch vooral als een
  gemiste kans. Om een gevarieerder publiek dan de vertrouwde acade-
  misch gevormde achterban bij de activiteiten van BAK te betrekken,
  zijn visueel inspirerende presentaties bij uitstek een geschikt middel.
Publieksbereik
                                                                            BAK, Basis voor Actuele Kunst
  Het aantal bezoekers in Utrecht was met gemiddeld 4.000 in
  2009 – 2010 zeer laag. Bij BAK staat niet de kwantiteit maar de kwa-
  liteit van het bezoek voorop. Dit maakt BAK tot een “wat hermeti-
  sche instelling”, zoals de raad het in zijn vorige advies omschreef. De
  raad vindt dat BAK zich te weinig heeft ingespannen om de eigen
  zichtbaarheid in de stad te vergroten. Het artistiek-maatschappelijke
  onderzoek van BAK is voor meer groepen in de samenleving rele-
  vant, maar de vertaalslag naar de lokale situatie wordt onvoldoende
  gemaakt.
      De samenwerking met andere culturele partners in de stad en
  de impuls die de instelling wil geven aan het educatiebeleid zouden
  een groter en diverser publiek moeten opleveren. Met internationale
  presentatieprojecten, onder meer op de Biënnale van Venetië, heeft
  BAK in 2011 naast veel bezoekers ook veel (inter)nationale media-
  aandacht getrokken.
                                                                            348
</pre>

====================================================================== Einde pagina 328 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 329 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan van BAK is matig onderbouwd en leunt zwaar
  op subsidies van Rijk en gemeente. De instelling heeft de eigen in-
                                                                            Deel 3
  komstennorm over 2010 – 2011 gehaald door een forse stijging van
  de eigen inkomsten in 2011 te realiseren. BAK moet ervoor zorgen
  dat het percentage eigen inkomsten op peil blijft om aan de subsidie-
                                                                            Beeldende kunst
  verplichtingen 2013 – 2016 te voldoen. In het licht hiervan adviseert
  de raad een aanscherping van het ondernemingsplan.
      De afgelopen periode werden de banden met verschillende part-
  ners in binnen- en buitenland verder uitgebouwd. De verkoop van
  producties in de vorm van lezingen, seminars, publicaties en presen-
  taties heeft in het verleden incidenteel inkomsten opgeleverd. In de
  komende periode wil BAK hierop nadrukkelijk inzetten; of dit vol-
  doende rendement zal opleveren, is onzeker.
                                                                            Presentatie-instellingen
Educatie
  De onderzoeksprojecten van BAK vinden duidelijk respons onder
  studenten, wetenschappers en kunstprofessionals. Hoewel BAK
  schrijft deze “gemeenschap” vooral te willen uitbreiden met studen-
  ten en jongeren uit het voortgezet onderwijs, zijn de educatieve plan-
  nen nog nauwelijks ontwikkeld. Ook de plannen om op dit terrein
  samen te werken met onderwijsinstellingen en andere culturele part-
  ners in de stad blijven te vaag.
(Inter)nationaal belang
   Door de keuze voor een politiek-filosofisch perspectief op de kunst
   en de kunstenaarspraktijk onderscheidt BAK zich van andere presen-
   tatie-instellingen in Nederland. Zo vervult BAK (inter)nationaal,
   met projecten als ‘Former West’, een inspirerende rol in het denken
   over artistieke processen in Europa voor en na de val van de Berlijnse
   muur. Nog onbekende kunstenaars uit Oost-Europa werden in solo-
                                                                            BAK, Basis voor Actuele Kunst
   en groepstentoonstellingen voor het eerst in Nederland en daarbuiten
   gepresenteerd. Naast de groeiende waardering voor deze kunstenaars
   vormen publicaties en catalogi hiervan het tastbare bewijs.
Talentontwikkeling
  BAK beschikt niet alleen over presentatie- en debatruimten, maar
  ook over twee studio’s waar kunstenaars en wetenschappers geduren-
  de vier maanden kunnen werken aan een onderzoek. Dit ‘Research in
  Residence’ programma versterkt het internationale netwerk en draagt
  bij aan de verdere verdieping van de projecten. Met de deelnemers
  aan het RiR en de stageplaatsen levert BAK een bescheiden bijdrage
  aan talentontwikkeling.
                                                                            349
</pre>

====================================================================== Einde pagina 329 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 330 ======================================================================

<pre>   Kunsthal
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Beeldende kunst
   De Kunsthal organiseert wisselende, grote en kleine tentoonstellin-       € 350.000
   gen op het terrein van kunst, cultuur en maatschappij, bestemd voor       gevraagd
   een breed publiek. De missie luidt: “De Kunsthal vervult een voor-        subsidiebedrag
   trekkersrol in het genereren van meer en meer nieuw publiek door het      De aanvraag is
   aanbieden van een breed en divers tentoonstellingsprogramma met           gebaseerd op
   aansluitend een aantrekkelijke randprogrammering en ruimte voor           artikel 3.29 van
                                                                             de Regeling op
   het maatschappelijk debat en publieksparticipatie.”                       het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
                                                                                                Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Kunsthal Rotterdam geen
   subsidie toe te kennen.
De raad stelt voorop dat subsidiëring van specifieke kosten voor het
duurzaam maken van het gebouw en de bedrijfsvoering niet valt binnen
het kader van de regeling.
    De Kunsthal denkt dat het zonder structurele subsidie van de
gemeente Rotterdam en het Rijk in zijn voortbestaan wordt bedreigd.
    De instelling voorziet wel nieuwe mogelijkheden om haar eigen
inkomsten te vergroten en het tentoonstellingsprogramma, ondanks
stijgende kosten, te realiseren. Voor de stijgende exploitatiekosten ziet
de Kunsthal echter geen andere oplossing dan subsidiëring.
    Als laagdrempelige culturele instelling vervult de Kunsthal een be-
langrijke functie. Gelet op het grote aantal nieuwe bezoekers is de missie
                                                                                                Kunsthal
van de Kunsthal als ‘instapinstelling’ geslaagd.
    Het aanbod is divers en toegankelijk door een cross-mediale en
vraaggestuurde aanpak.
De raad vindt de kwaliteit van de programmering echter niet voldoende
toonaangevend en innovatief voor een presentatie-instelling.
Theoretische reflectie op actuele ontwikkelingen is geen onderdeel van
de activiteiten.
                                                                                                350
</pre>

====================================================================== Einde pagina 330 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 331 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Bij de programmering houdt de Kunsthal nadrukkelijk rekening met
  de wensen van specifieke publieksgroepen, zonder kwaliteitsmaat-
  staven uit het oog te verliezen door een al te gemakzuchtige onder-
                                                                           Beeldende kunst
  werpkeuze. De titel van de publicatie bij de viering van het tienjarig
  bestaan van de Kunsthal is nog steeds actueel: ‘Respectabel popu-
  lisme’.
      Op grond van de plannen voor 2013 – 2016 constateert de raad
  dat het accent vooral ligt op publieksparticipatie en minder op
  artistieke kwaliteit. Tentoonstellingen van (inter)nationaal bekende
  en geliefde kunstenaars vormen slechts een klein onderdeel van de
  programmering, naast luchtige lifestyle onderwerpen als (grafische)
  vormgeving, mode en fotografie.
                                                                           Presentatie-instellingen
      De tentoonstellingen in de Kunsthal zijn aanvullend op het aan-
  bod van de Nederlandse musea. Van artistieke vernieuwing of het
  tonen van jonge onbekende talenten is nauwelijks sprake. Jaarlijks or-
  ganiseert de Kunsthal met een kleine staf een indrukwekkend aantal
  exposities (ruim 20) en nog andere evenementen. De raad vindt de
  gemiddelde artistieke kwaliteit van het aanbod redelijk, maar onvol-
  doende vernieuwend of toonaangevend. Theoretische reflectie en
  actuele ontwikkelingen vormen geen onderdeel van de activiteiten.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers, gemiddeld tussen de 155.000 en 180.000
  per jaar, is uitstekend. Van deze bezoekers komt 27% uit de regio
  Rotterdam en 73% uit de rest van Nederland en elders. Buitenlandse
  bezoekers (3% – 5%) zijn veelal afkomstig uit België en Duitsland.
      De Kunsthal munt uit in het aantrekken van nieuw publiek: jaar-
  lijks zo’n 34%. De instelling heeft een helder beeld van de doelgroep-
                                                                           Kunsthal
  en en weet die goed te bereiken. De raad waardeert de actieve inzet
  van de Kunsthal om meer migranten, jongeren en kinderen uit ach-
  terstandswijken aan te trekken.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan is goed onderbouwd, toont een mooie diversi-
  teit en is gebaseerd op lange ervaring en bewezen succes. De raad
  stelt voorop dat subsidiëring van specifieke kosten voor het duurzaam
  maken van het gebouw en de bedrijfsvoering niet valt binnen het
  kader van de regeling.
      De eigen inkomstennorm wordt in 2009 – 2010 ruimschoots
  gehaald; zelfs met de verwachte daling in de komende jaren blijft de
  Kunsthal nog steeds behoren tot de best presterende instellingen.
      De Kunsthal geeft aan dat het voortbestaan van de instelling af-
  hankelijk is van subsidie van de gemeente en het Rijk, aangezien de
  stijgende exploitatiekosten niet door middel van fondsenwerving
                                                                           351
  kunnen worden gedekt. Het marketingplan getuigt van veel ervaring
  en heeft een bewezen track record.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 331 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 332 ======================================================================

<pre>   De Kunsthal beschikt over een uitgebreid netwerk van partners waar-
   mee wordt samengewerkt. Deze zijn niet alleen afkomstig uit de we-
   reld van kunst, cultuur en onderwijs, maar ook uit het bedrijfsleven.
                                                                            Deel 3
Educatie
  De Kunsthal ziet zichzelf niet als een educatieve instelling, maar
                                                                            Beeldende kunst
  beschouwt het als een kerntaak om met een aantrekkelijk en leerzaam
  programma kinderen en jongeren kennis te laten maken met kunst
  en cultuur. De Kunsthal heeft een gevarieerd aanbod van activiteiten
  dat speciaal is toegesneden op de verschillende groepen; van een di-
  gitale game voor schoolkinderen, ontwikkeld in samenwerking met
  de TU Delft, tot workshops voor talentvolle jongeren en Artist Talks,
  waar academiestudenten kunstenaars kunnen ontmoeten.
      De monitoring en evaluatie van schoolbezoeken, jaarlijks ruim
  20.000 tot 30.000, worden de komende jaren verbeterd.
                                                                            Presentatie-instellingen
(Inter)nationaal belang
   De samenwerking met buitenlandse partners is incidenteel en hangt
   veelal samen met specifieke tentoonstellingen.
       De raad vindt het internationaal belang van de Kunsthal beperkt.
   De kwaliteit van de tentoonstellingen is over het algemeen niet van
   internationaal niveau. Het relatief geringe aantal buitenlandse bezoe-
   kers lijkt dit te bevestigen.
Talentontwikkeling
  In het brede pakket van educatieve activiteiten van de Kunsthal is
  wel sprake van talentontwikkeling, maar in het geheel speelt het
  nog geen grote rol. Voor de komende periode worden de contacten
  geïntensiveerd met de SKVR, de Willem de Kooning Academie
  en verschillende instellingen in het voorgezet onderwijs in de regio
  Rotterdam. Het doel hiervan is te gaan werken aan een programma
                                                                            Kunsthal
  van opdrachten en stages.
                                                                            352
</pre>

====================================================================== Einde pagina 332 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 333 ======================================================================

<pre>   Kunstvereniging
   Diepenheim
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Beeldende kunst
   Kunstvereniging Diepenheim is een “presentatieplatform, werkplaats        € 200.000
   en laboratorium voor hedendaagse kunst.” Als presentatie-instelling       gevraagd
   kiest Kunstvereniging Diepenheim de landelijke omgeving als uit-          subsidiebedrag
   gangspunt voor onderzoek, experiment, productie en presentatie van        De aanvraag is
   internationale vernieuwende kunst. Publieksparticipatie is hiermee        gebaseerd op
   onlosmakelijk verbonden.                                                  artikel 3.29 van
                                                                             de Regeling op
          Het accent van de tentoonstellingen en andere activiteiten ligt    het specifiek
   op beeldhouwkunst, tekenkunst en kunst in de openbare ruimte.             cultuurbeleid.
                                                                                                Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Kunstvereniging Diepenheim
   geen subsidie toe te kennen.
De raad heeft veel waardering voor de wijze waarop Kunstvereniging
Diepenheim in een landelijke omgeving nieuwe kunstvormen en pu-
blieksparticipatie met elkaar verbindt, maar mist zowel in de artistieke
programmering als in het ondernemingsplan een scherpe focus. Wellicht
is het brede scala aan activiteiten, verspreid over verschillende locaties
en de openbare ruimte, inclusief tuin- en landschapsarchitectuur, hier
debet aan.
    Binnen de regio vervult Kunstvereniging Diepenheim als presentatie-
instelling onmiskenbaar een belangrijke rol; niet alleen artistiek, maar
ook door de aandacht voor cultureel erfgoed als toeristische trekpleister.
                                                                                                Kunstvereniging Diepenheim
De verenigingsstructuur en de landelijke omgeving vormen de basis voor
de sterke band met het publiek. Hierdoor onderscheidt Kunstvereniging
Diepenheim zich in positieve zin.
De raad vindt dat er te veel nadruk ligt op niet-artistieke overwegingen.
Mogelijk beïnvloedt dit de kwaliteit van de programmering in negatieve
zin.
                                                                                                353
</pre>

====================================================================== Einde pagina 333 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 334 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  In de vorige subsidieperiode stond het tentoonstellingsprogramma
  in het teken van volkskunst en volkscultuur. Cultuurhistorisch onder-
  zoek onder het motto ‘Diepenheim als centrum van de wereld’ moet
                                                                             Beeldende kunst
  de komende jaren voor een verdere inhoudelijke verdieping zorgen
  rond deze thema’s. De volkscultuur van het oosten van Nederland,
  traditie en ambacht, en de reflectie daarop zouden volgens de instel-
  ling voldoende stof moeten opleveren voor een reeks toonaangevende
  solo- en groepstentoonstellingen van (inter)nationale kunstenaars.
      Hoewel de hernieuwde aandacht voor volkscultuur en oude am-
  bachten aansluit bij actuele tendensen in de internationale kunst-
  wereld en dit thema ook in Diepenheim heeft geresulteerd in enkele
  succesvolle exposities, mist de raad voldoende artistiek-inhoudelijke
                                                                             Presentatie-instellingen
  reflectie. Ook een ander belangrijk speerpunt dat de vereniging uniek
  maakt, kunst in de landelijke openbare ruimte, wordt onvoldoende
  inhoudelijk uitgediept.
      Het activiteitenprogramma is uitgebreid en veelzijdig. Jaarlijks
  staan vier à vijf solo- en groepstentoonstellingen op de agenda die
  zijn gewijd aan beeldhouwkunst; eenzelfde aantal is gewijd aan
  tekenkunst. Verder wordt gewerkt aan De Tuinen van Diepenheim,
  naar een ontwerp van kunstenaar Herman de Vries, en worden in
  het Ottenhuis en het Diepvrieshuis presentaties verzorgd. De raad
  betwijfelt of de kunstcommissie, die het bestuur van de vereniging
  adviseert, in staat zal zijn een herkenbaar eigen stempel op al deze ac-
  tiviteiten te drukken. De vrees bestaat dat dit alles ten koste zal gaan
  van het oorspronkelijke profiel van Kunstvereniging Diepenheim.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers over 2009 – 2010 was gemiddeld ruim 10.000.
                                                                             Kunstvereniging Diepenheim
  De beoogde groei naar ruim 14.000 bezoekers in 2016 lijkt haalbaar.
  In de plannen is sprake van een streefgetal van 30.000 tot 40.000
  ‘contacten’. Deze cijfers zijn gebaseerd op een geschat percentage van
  latente kunstliefhebbers onder de drie miljoen inwoners in de grens-
  regio. Hoe deze getallen van bezoeken en ‘contacten’ zich tot elkaar
  verhouden, blijft onduidelijk.
      Groepsdiscussies met doelgroepen en bezoekersenquêtes geven
  inzicht in de wensen van leden en bezoekers. Concrete resultaten
  worden niet genoemd, maar de uitkomsten spelen wel een rol bij de
  benadering van de verschillende publieksgroepen.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan van Kunstvereniging Diepenheim leunt zwaar
  op inkomsten uit subsidies van Rijk, gemeente en provincie. In 2011
  heeft de instelling het percentage eigen inkomsten weten te verhogen
  door een toename van publieksinkomsten en sponsoring.
                                                                             354
     Het plan beschrijft veel initiatieven om de eigen inkomsten te
  vergroten, maar de raad mist een concrete uitwerking van cultureel
  ondernemerschapsmodellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 334 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 335 ======================================================================

<pre>   De diversiteit van de aan kunst en cultuur gerelateerde functies
   – naast twee presentatieruimten voor teken- en beeldhouwkunst, een
   artist-in-residence en een centrum voor amateurkunst zet Kunstver-
                                                                          Deel 3
   eniging Diepenheim zich ook in voor behoud van cultureel erfgoed
   – biedt kansen de eigen inkomsten te vergroten. Het plan kan echter
   ook tot versnippering en een verlies aan focus op de functie als
                                                                          Beeldende kunst
   presentatie-instelling leiden.
       Het marketingplan onderscheidt vier doelgroepen, maar een uit-
   gewerkte strategie ontbreekt.
Educatie
  Kunstvereniging Diepenheim heeft een gevarieerd educatief aanbod
  voor scholen in de regio, amateurkunstenaars, bedrijven en andere
  instellingen. Daarnaast worden leerlingen van scholen uit de omge-
  ving regelmatig actief betrokken bij activiteiten van Kunstvereniging
                                                                          Presentatie-instellingen
  Diepenheim en is ook voorzien in buitenschoolse workshops tekenen.
  Bij de realisatie van het aanbod wordt samengewerkt met regionale
  partners op het gebied van culturele basisvorming.
(Inter)nationaal belang
   Kunstvereniging Diepenheim is geworteld in de regio en kent een
   beperkt internationaal bereik, met name in Euregio Oost-Nederland.
   Daar bevinden zich de belangrijkste instellingen en academies waar-
   mee wordt samengewerkt.
      Het Drawing Centre van Kunstvereniging Diepenheim moet een
   impuls geven aan verdere internationalisering door contacten met
   andere instituten.
Talentontwikkeling
  Voor afgestudeerden aan kunstacademies in de regio bestaan ten-
  toonstellingsmogelijkheden die zijn gekoppeld aan de uitreiking van
                                                                          Kunstvereniging Diepenheim
  AanZet!, de beeldende kunstprijs voor startend talent. Daarnaast
  leveren een artist-in-residence programma en masterclasses op het ge-
  bied van tekenkunst een bijdrage aan talentontwikkeling. Het pro-
  gramma biedt echter geen inzicht in de kwaliteit van de output van
  deze initiatieven.
                                                                          355
</pre>

====================================================================== Einde pagina 335 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 336 ======================================================================

<pre>   De Paviljoens
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Beeldende kunst
   De Paviljoens in Almere zet sinds 2001 de activiteiten van het            € 500.000
   Almeers Centrum voor Hedendaagse Kunst ACHK, voorheen Aleph,              gevraagd
   voort. De missie luidt: “Museum De Paviljoens deelt als museum-           subsidiebedrag
   laboratorium hedendaagse kunst vanaf de jaren zestig met een breed        De aanvraag is
   publiek. Het richt zich daarbij zowel op tentoonstellingen binnen het     gebaseerd op
   museum als op projecten in het landschap en de stad.”                     artikel 3.29 van
                                                                             de Regeling op
                                                                             het specifiek
                                                                             cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                Presentatie-instellingen
   De Raad voor Cultuur adviseert Museum De Paviljoens geen
   subsidie toe te kennen. De Paviljoens voldoet niet aan de eigen
   inkomstennorm.
Vanwege de hoge kwaliteit van de programmering, die gepaard gaat
met een succesvol educatief programma, behoort De Paviljoens naar de
mening van de raad tot de zes beste presentatie-instellingen. Ondanks
dit positieve oordeel ziet de raad zich helaas genoodzaakt negatief te ad-
viseren, omdat De Paviljoens niet voldoet aan de eigen inkomstennorm.
Hij zou het zeer betreuren wanneer het voortbestaan van De Paviljoens
hierdoor in gevaar komt.
    De Paviljoens bracht de afgelopen jaren een reeks solo- en groepsten-
toonstellingen van (inter)nationaal belang. De Paviljoens onderscheidt
zich door grote inspanningen op het gebied van cultuureducatie, zonder
dat daarbij concessies worden gedaan aan de kwaliteit van het artistieke
                                                                                                De Paviljoens
aanbod.
    De raad waardeert de brede programmering van De Paviljoens, die
zich richt op de problematiek rondom identiteit, maar zich ook uitstrekt
tot kunst in de openbare ruimte en het landschap. Inhoudelijk sluit deze
programmering bovendien goed aan bij de pioniersgeest van New Town
Almere.
    Het getuigt van visie en ondernemerschap om een tweede locatie te
openen. Paviljoen Duin wordt een interdisciplinair tentoonstellings- en
expertisecentrum op het gebied van beeldende kunst in relatie tot het
landschap, de publieke ruimte en landschapsarchitectuur.
                                                                                                356
</pre>

====================================================================== Einde pagina 336 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 337 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  De reeks solotentoonstellingen van mid-career kunstenaars die De
  Paviljoens de afgelopen periode organiseerde, voorzag duidelijk in een
  behoefte: weinig andere Nederlandse instellingen besteedden zo veel
                                                                           Beeldende kunst
  aandacht aan deze groep. De artistieke kwaliteit van deze presenta-
  ties was goed en werd terecht door de pers geprezen. Ook de geplan-
  de voortzetting van de serie met solo’s van buitenlandse kunstenaars
  ziet er veelbelovend uit.
      Daarnaast stelde De Paviljoens in een aantal groepstentoonstellin-
  gen de Nederlandse identiteit aan de orde. Een goed gekozen en
  actueel thema. Niet alleen in de kunst, maar ook met het oog op de
  demografische samenstelling van Almere waar twintig procent van de
  bevolking afkomstig is uit het buitenland. Deze poging om de jong-
                                                                           Presentatie-instellingen
  ste kunstgeschiedenis te ‘herschrijven’ vanuit een cultureel divers
  perspectief heeft veel interessante inzichten opgeleverd.
      De raad heeft waardering voor de consequente wijze waarop De
  Paviljoens de historische, economische en politieke context als re-
  ferentiepunt voor zijn activiteiten kiest. Een ander speerpunt van het
  beleid van De Paviljoens is beeldende kunst in de openbare ruimte.
  Kunsthistorisch belangwekkende projecten van internationaal beken-
  de kunstenaars in de Flevopolder vormen, naast kunstwerken in de
  openbare ruimte die behoren tot de collectie van De Paviljoens, het
  uitgangspunt voor verschillende activiteiten. Paviljoen Duin zal hier-
  op een goede aanvulling en inhoudelijke verdieping kunnen bieden.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers, ruim 16.000 in 2010, is goed en de voorge-
  stelde groei, tot 28.000 in 2016, is mede door de opening van een
  nieuwe locatie realistisch.
                                                                           De Paviljoens
      De Paviljoens heeft een opvallend divers publiek van jongeren tot
  professioneel geïnteresseerden en doet voortdurend onderzoek naar
  de achtergrond van zijn bezoekers. De raad waardeert de serieuze wij-
  ze waarop De Paviljoens als een van de weinige presentatie-instel-
  lingen voortdurend publieksonderzoek doet en de resultaten aantoon-
  baar betrekt in de ontwikkeling en verbetering van het programma.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan van De Paviljoens is professioneel en ambi-
  tieus, maar leunt nog sterk op subsidies van Rijk, gemeente en pro-
  vincie. Het ziet er bovendien naar uit dat de gemeente Almere de
  subsidie zal verminderen en ook andere fondsen vormen (nog) een
  onzekere factor.
      In het marketingplan worden de doelgroepen en de omgeving hel-
  der geanalyseerd en omschreven. De uitbreiding van de stad Almere
  maakt de groeipotentie van de verschillende programma’s aanneme-
                                                                           357
  lijk. Ook de wijze waarop Paviljoen Duin tot stand is gekomen, dank-
  zij publiek-private samenwerking, wekt vertrouwen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 337 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 338 ======================================================================

<pre>   Het blijft echter de vraag of de beoogde stijging van eigen inkomsten
   uit de markt haalbaar zal zijn.
                                                                           Deel 3
Educatie
  Het uitgebreide educatieve programma van De Paviljoens wordt
  steeds geëvalueerd en bijgesteld. Dankzij een jarenlange samenwer-
                                                                           Beeldende kunst
  king met plaatselijke onderwijsinstellingen, kon de cultuureducatie
  op scholen worden ingebed in een doorlopende leerlijn. Doel is
  om alle leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs in Almere
  op twee momenten in hun schooltijd te laten deelnemen aan het
  educatieve programma.
     Elke vier jaar doet de Rijksuniversiteit Groningen samen met
  het SLO, het nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling,
  onderzoek naar de ontwikkeling van kunst- en cultuureducatie in
  het curriculum. De resultaten van dit onderzoek worden door De
                                                                           Presentatie-instellingen
  Paviljoens nauwgezet gevolgd en in praktijk gebracht.
(Inter)nationaal belang
   De inzet van De Paviljoens is primair gericht op de lokale situatie,
   maar tegelijk heeft het artistieke aanbod onmiskenbaar een landelijke
   en internationale betekenis. De Paviljoens heeft een groot nationaal
   netwerk en neemt daarin een eigenzinnige positie in. De bestaande
   contacten met buitenlandse kunstenaars en instellingen zijn goed en
   dragen eraan bij de internationale reputatie verder te versterken.
Talentontwikkeling
  Museum De Paviljoens biedt studenten en jonge professionals op het
  gebied van communicatie, educatie en curating interessante stage-
  plekken om hun talenten verder te ontwikkelen. In het verleden zijn
  hiermee goede resultaten geboekt. Het plan voor een curatoren-
  residence programma in Paviljoen Duin schept bovendien nieuwe
                                                                           De Paviljoens
  kansen en mogelijkheden.
                                                                           358
</pre>

====================================================================== Einde pagina 338 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 339 ======================================================================

<pre>   MAMA
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   MAMA is een platform voor visuele cultuur op het grensvlak van           € 200.000
   beeldende kunst en populaire cultuur en een thuisbasis voor de jong-     gevraagd
   ste generatie kunstenaars, kunstprofessionals en publiek. De missie      subsidiebedrag
   van de instelling luidt: “MAMA ontwikkelt presentaties, tentoonstel-     De aanvraag is
   lingen, boeken en tijdschriften, performances, masterclasses en events   gebaseerd op
   in de eigen showroom, online en op locatie. MAMA vertegenwoor-           artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   digt een nieuwe generatie kunstenaars en maakt nieuw werk mogelijk.      het specifiek
   MAMA faciliteert diverse presentatievormen en streeft ernaar ver-        cultuurbeleid.
   schillende publieksgroepen te bereiken en betrekken. De primaire
                                                                                               Presentatie-instellingen
   doelgroep van MAMA bestaat uit jongeren tussen zestien en zesen-
   twintig jaar.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Public Art Squad/MAMA
   geen subsidie toe te kennen.
MAMA creëert een speelveld om de kunstwereld te leren kennen. In het
‘Rookies-traject’ krijgen jongeren en starters de mogelijkheid om zich
te ontwikkelen van stagiair tot de eerste schreden naar het curatorschap.
De opleiding resulteert in een tentoonstelling. Dat maakt MAMA tot
een bijzondere instelling.
    De programmering van MAMA is gerelateerd aan een nieuwe gene-
ratie kunstenaars en tentoonstellingsmakers. De raad vindt de artistieke
kwaliteit in vergelijking met andere presentatie-instellingen echter niet                      MAMA
voldoende onderscheidend.
                                                                                               359
</pre>

====================================================================== Einde pagina 339 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 340 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  MAMA focust inhoudelijk op de grensgebieden van beeldende kunst,
  populaire cultuur en subculturen. Hoewel de raad in zijn vorige ad-
  vies positief was over MAMA’s voorbeeldfunctie op het terrein van
                                                                              Beeldende kunst
  culturele vernieuwing, constateert hij nu dat de instelling met haar
  benadering van hybride cultuur en hedendaagse ontwikkelingen niet
  meer tot de voorhoede behoort. Evenmin komt MAMA nog tegemoet
  aan de destijds gesignaleerde leemten in het bestel. Het Rookies-tra-
  ject dat in een doorlopende leerlijn voorziet, leidt niet tot de scherpte
  in de programmering die van een presentatie-instelling mag worden
  verwacht. MAMA probeert de programmering op een hoger plan te
  tillen. Door gebrek aan ervaring ontbreekt echter een professioneel
  niveau.
                                                                              Presentatie-instellingen
Publieksbereik
  MAMA richt zich vooral op jong publiek en jonge kunstenaars en
  beeldmakers uit binnen- en buitenland. Daarnaast behoort profes-
  sioneel publiek tot de doelgroep, maar ook het langslopende publiek.
  Jaarlijks telt MAMA een kleine 20.000 bezoekers. De nauwe relatie
  tussen de instelling, de kunstenaars en het publiek zorgt voor binding
  met de doelgroep.
Cultureel ondernemerschap
  MAMA toont in zijn programma potentie voor ondernemerschap.
  Ook in haar plan zegt de instelling kansen te zien op dit terrein.
  Er wordt echter geen duidelijke relatie gelegd tussen activiteiten en
  verdienmogelijkheden. Het is niet duidelijk waar MAMA inkom-
  sten gaat verwerven en op welke wijze. Wel is sprake van brede sa-
  menwerking in de Rotterdamse keten.
                                                                              MAMA
Educatie
  MAMA heeft de ambitie om zijn positie tussen het onderwijs en de
  gevestigde kunstwereld te verstevigen. In 2012 is het Rookies junior-
  programma van start gegaan; dit voorziet in de talentontwikkeling
  van 14- tot 18-jarigen. De projecten worden ontwikkeld in samen-
  werking met scholen voor voortgezet onderwijs. Het programma is in
  het plan niet uitgewerkt.
(Inter)nationaal belang
   MAMA is vooral op nationaal niveau van belang omdat het een
   plaats is waar jongeren en starters de kunstwereld van binnenuit kun-
   nen leren kennen door er actief aan deel te nemen. Ook heeft de in-
   stelling een goed regionaal netwerk. Op internationaal gebied zijn de
   contacten gering. Een internationaal netwerk is nog in ontwikkeling.
                                                                              360
</pre>

====================================================================== Einde pagina 340 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 341 ======================================================================

<pre>Talentontwikkeling
  De instelling gaat uit van een doorlopende leerlijn en begeleidt jon-
  geren naar verdere professionalisering. In dat streven werkt zij samen
                                                                           Deel 3
  met een aantal Rotterdamse partners en instellingen uit het kunst-
  vakonderwijs.
                                                                           Beeldende kunst
                                                                           Presentatie-instellingen
                                                                           MAMA
                                                                           361
</pre>

====================================================================== Einde pagina 341 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 342 ======================================================================

<pre>   Marres
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 500.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Beeldende kunst
   Marres organiseert tentoonstellingen en andere activiteiten voor           € 500.000
   specifieke doelgroepen in de Euregio. De missie luidt: “Marres kiest       gevraagd
   […] voor een bredere, culturele context van waaruit de beeldende           subsidiebedrag
   kunsten worden benaderd. Met de ambitie de actualiteit te bevragen,        De aanvraag is
   introduceert Marres lange programmatische lijnen, mede op basis            gebaseerd op
   van negentiende-eeuwse posities als die van de dilettant en daarmee        artikel 3.29 van
                                                                              de Regeling op
   een ongebruikelijk perspectief op de productie, reflectie en distributie   het specifiek
   van de beeldende kunst.”                                                   cultuurbeleid.
                                                                                                 Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Centrum Beeldende
   Kunsten Maastricht een subsidiebedrag toe te kennen van
   € 500.000.
Vooral de laatste jaren is Marres sterk gegroeid en heeft het zich in
Maastricht ontwikkeld tot de belangrijkste presentatie-instelling buiten
de randstad. Marres onderscheidt zich door de antropologische benade-
ring van kunst en door de brede cultuurhistorische programmering.
    Naast tentoonstellingsactiviteiten, lezingen en debatten op de eigen
locatie organiseerde Marres in 2011 – 2012 in een voormalige timmer-
fabriek de tentoonstelling Out of Storage. Deze was artistiek-inhoudelijk
van hoge kwaliteit.
    Het is onzeker of Marres opnieuw over de Timmerfabriek kan be-
schikken, maar deze eerste manifestatie bewijst dat de instelling over                           Marres
voldoende kwaliteit en organisatietalent beschikt om met een omvang-
rijke expositie een gevarieerd publiek te bereiken.
                                                                                                 362
</pre>

====================================================================== Einde pagina 342 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 343 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De raad vindt dat Marres zich vooral onderscheidt door de cross-
  over van verschillende disciplines en de wijze waarop verschillende
  locaties worden benut. De combinatie van artistieke visie, intellec-
                                                                             Beeldende kunst
  tuele bevlogenheid en maatschappelijk engagement leidt bij Marres
  tot bijzondere resultaten. Niet alleen de presentaties, maar ook het
  gevoerde discours zijn van goede kwaliteit.
      Denkend vanuit een cultuurhistorisch perspectief heeft Marres de
  afgelopen jaren in tentoonstellingen, lezingen en publicaties negen-
  tiende-eeuwse sleutelposities voorgesteld; zoals die van de dandy, de
  dilettant, de verzamelaar en de flaneur, aangevuld met thema’s als
  de ruïne en de avant-garde. Deze invalshoeken leverden niet alleen
  vernieuwende gezichtspunten op, maar ook originele tentoonstellings-
                                                                             Presentatie-instellingen
  concepten, waarbij artistieke en intellectuele kwaliteiten elkaar weder-
  zijds versterkten. Zo sloot Out of Storage in de Timmerfabriek, met
  honderden kunstwerken uit de collectie van FRAC Nord-Pas de
  Calais, aan bij de positie van de verzamelaar in deze reeks. Deze ten-
  toonstelling was van hoge kwaliteit en onderscheidde zich door de
  aansprekende wijze waarop het fenomeen verzamelen en het museale
  bedrijf ook in de randprogrammering werden bevraagd.
      De komende periode wil Marres, voortbordurend op deze pro-
  grammatische lijnen, minimaal zes projecten per jaar organiseren.
      In samenwerking met lokale en regionale partners als het NaiM/
  Bureau Europa, de Universiteit van Maastricht, kunstacademies
  en de provincie bespeelt Marres een breed cultureel spectrum; van
  beeldende kunst en vormgeving tot landschapsarchitectuur en stads-
  ontwikkeling. Deze werkwijze komt voort uit de stellige overtuiging
  van Marres dat ‘het belang van presentatie-instellingen gelijkstaat
  aan het belang van de publieke sfeer’.
      The Great Indoors, een succesvolle tweejaarlijkse manifestatie en      Marres
  prijsvraag, sluit naadloos aan bij deze ambities. Rondom het brede
  thema ‘interieur’ vormt Marres tijdelijk een levendig internationaal
  platform voor exposities, workshops en kennisuitwisseling tussen
  ontwerpers en verschillende disciplines, opdrachtgevers en studenten.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers, gemiddeld 9.000 in 2009 – 2010, is redelijk.
  Daarnaast trok de Timmerfabriek een opmerkelijk divers publiek
  (tot januari 2012 ruim 13.000 bezoekers). De voorgestelde groei
  tot 25.000 bezoekers in 2016 moet, als de fabriek beschikbaar blijft,
  haalbaar zijn.
      De plannen van Marres zijn inhoudelijk wijdvertakt, de worteling
  in de regio is goed en de keuze van partners waarmee wordt samen-
  gewerkt, getuigt van strategisch inzicht. Marres vraagt zich wel af
  of “de ketenbenadering niet op gespannen voet staat met de grotere
                                                                             363
  invloed van de markt en daarmee het belang van positionering en
  concurrentie.” De raad vindt dat deze combinatie van ingrediënten
  en de wijze waarop wordt nagedacht over de eigen positie vertrouwen
  wekt voor verdere expansie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 343 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 344 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan van Marres is redelijk onderbouwd, maar
  leunt sterk op subsidies van Rijk, gemeente en provincie. De instel-
                                                                           Deel 3
  ling heeft de eigen inkomstennorm over 2010 – 2011 gehaald door
  een forse stijging van de eigen inkomsten in 2011 te realiseren.
      Marres maakte de afgelopen vijf jaar een opmerkelijke budgettaire
                                                                           Beeldende kunst
  groei door van 500%, voornamelijk dankzij subsidies en voor een
  gering deel door eigen inkomsten.
      Bij het verdienmodel is de inhoudelijke motivering leidend. De
  innovatieve plannen van Marres hebben verdienpotentie en de raad
  ziet uit naar een nadere uitwerking ervan.
      Binnen de Euregio vormen de activiteiten van Marres een belang-
  rijke factor in de artistieke keten. Deze positie biedt een goede uit-
  gangspositie voor verdere ontwikkeling.
                                                                           Presentatie-instellingen
Educatie
  Educatie speelt bij alle activiteiten van Marres (nog) een marginale
  rol. Wel zijn er voor de individuele bezoeker aan exposities hel-
  dere zaalteksten voorhanden en worden er regelmatig rondleidingen
  gegeven.
      Slechts een kleine groep scholieren uit het voortgezet onderwijs
  wordt bereikt, maar de ambities zijn groot. De experimentele aanpak
  van publieksbegeleiding bij tentoonstellingen en de kwaliteit van
  de lezingen zijn veelbelovend. De raad ziet uit naar een verdere uit-
  werking van deze plannen.
(Inter)nationaal belang
   Marres speelt samen met de Jan van Eyck Academie en het
   Bonnefantenmuseum een belangrijke rol binnen de regio Maastricht.
       De reputatie van Marres in de Euregio, maar ook daarbuiten,
   is de laatste tijd gegroeid.
       The Great Indoors en de succesvolle alliantie met FRAC              Marres
   Nord-Pas de Calais hebben het internationale netwerk versterkt. De
   kwaliteit en het vernieuwende karakter van de voorgestelde projecten
   en de intentieverklaringen van diverse buitenlandse partners maken
   aannemelijk dat Marres ook internationaal steeds meer de aandacht
   op zich zal weten te vestigen.
Talentontwikkeling
  Binnen presentatie-instellingen vormt talentontwikkeling volgens
  Marres een integraal onderdeel: “Talentontwikkeling is direct ver-
  bonden aan het bieden van een platform, het faciliteren van een
  productie, het geven van een opdracht en het reflecteren op actuele
  ontwikkelingen…” De raad onderschrijft het standpunt dat pre-
  sentatie-instellingen op deze manier bijdragen aan het ontwikkelen
  en zichtbaar maken van talent.
     Om dit te bevorderen werkt Marres samen met verschillende
                                                                           364
  academies, waaronder de Design Academy in Eindhoven, de Jan van
  Eyck en de Academie voor Beeldende Kunsten Maastricht en de
  Fachhochschule in Düsseldorf.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 344 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 345 ======================================================================

<pre>   MU
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   MU Art Foundation (MU) richt zich op creatieve praktijken die            € 500.000
   vernieuwend, disciplineoverstijgend en onderzoekend zijn. Uitgangs-      gevraagd
   punt is de hedendaagse beeldende kunst. De projecten zijn verbon-        subsidiebedrag
   den aan actuele ontwikkelingen in de samenleving. De missie van          De aanvraag is
   de instelling luidt: “MU richt zich op interdisciplinaire kunstvormen    gebaseerd op
   ofwel ‘hybride talenten’. De instelling vervult een voorhoedefunctie     artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   in het verbinden van internationale en nationale kunstenaarspraktij-     het specifiek
   ken, actualiteit en eigenzinnigheid, autonome en toegepaste kunsten,     cultuurbeleid.
   jonge makers en jong publiek, kunst binnen en buiten.”
                                                                                               Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting MU Art Foundation een
   subsidiebedrag van € 500.000 toe te kennen, onder de voorwaarde
   dat de ter beschikking gestelde middelen worden aangewend voor
   samenwerking met andere presentatie-instellingen (lokaal, nationaal
   en internationaal) en ter versterking van projecten van hedendaagse
   kunst in de regio.
MU vraagt een plaats aan in de basisinfrastructuur als presentatie-in-
stelling met een groot internationaal netwerk. MU heeft internationale
contacten en werkt aan een structureel internationaal netwerk, maar
vervult vooral een voortrekkersrol in de regio. Vanwege zijn focus op
crossovers en mediakunst neemt MU een onderscheidende plaats in bin-
                                                                                               MU
nen de beeldende kunstsector. Dit betreft zowel de programmering
als het publiek dat wordt bediend. De instelling richt zich op jonge kun-
stenaars en een jong publiek, dat zij, gelet op de bezoekersaantallen
en de samenstelling van het publiek, goed bereikt.
    Binnen het segment van de urban art in Nederland biedt MU in zijn
programmering een hoge kwaliteit.
                                                                                               365
</pre>

====================================================================== Einde pagina 345 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 346 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  MU neemt een bijzondere plaats in binnen de beeldende kunstsector.
  De instelling richt zich op interdisciplinaire kunstvormen. Daarmee
  vervult zij een complementaire functie in het Nederlandse landschap
                                                                            Beeldende kunst
  van presentatie-instellingen voor hedendaagse kunst. MU probeert
  een relatief jong publiek in contact te brengen met interdisciplinaire
  kunst. Daarbij richt zij zich op urban street art. MU is vooral gericht
  op de overdracht van haar programma, dat inhoudelijk goed is. Er
  is echter minder aandacht voor experiment en theoretische reflectie.
  De raad adviseert MU om deze aandachtsgebieden in de komende
  jaren meer te ontwikkelen en sterker aan te scherpen.
      De instelling richt zich op de jonge generatie kunstenaars: vanuit
  dat perspectief is de artistieke kwaliteit ruim voldoende. Het werk
                                                                            Presentatie-instellingen
  wordt met veel elan getoond en spreekt een groot publiek aan. Dat is
  evenals de breedte van de programmering een kwaliteit te noemen.
  MU geeft aan te ‘barsten van de energie’ en verder te willen als MU
  XL. Het is de raad niet geheel duidelijk waarom de instelling wil
  groeien en een grotere ruimte wil betrekken. Hij adviseert MU daar-
  om met de ter beschikking gestelde middelen te investeren in de sa-
  menwerking met andere instellingen die ook de regio ten goede komt.
Publieksbereik
  De instelling heeft hoge bezoekcijfers in vergelijking met andere pre-
  sentatie-instellingen; ongeveer 23.000 in 2009 en 2010. MU richt
  zich op publiek dat jonger is dan 35 jaar; het is ook vooral deze groep
  die de instelling bezoekt. Het publiek is grotendeels afkomstig uit
  de regio. MU heeft goed inzicht in de samenstelling van zijn publiek.
  De instelling vermeldt bij elke expositie aan publieksonderzoek te
  doen, maar geeft hierover geen nadere informatie. Publieksbeleid
                                                                            MU
  voor de lange termijn ontbreekt.
Cultureel ondernemerschap
  MU heeft een ambitieuze groei voor ogen. Hoewel de instelling een
  gezonde basis heeft, vraagt de raad zich af of deze groei te realiseren
  is. MU leunt op stevige overheidssubsidies. De instelling heeft nog
  weinig ervaring met private fondsen en geeft in het plan nog niet veel
  inzicht in de wijze waarop zij die wil bereiken. MU verwacht veel van
  de verdienpotentie van de nieuwe locatie, maar inzicht in specifieke
  doelgroepen voor nieuwe ondernemerschapsmodellen ontbreekt. De
  focus op hybride ofwel multimediale kunst die MU een complemen-
  taire positie in de sector bezorgt, kan volgens de raad sterker worden
  benut in een marketingplan.
Educatie
  MU ontwikkelt in samenwerking met andere spelers uit het culturele
                                                                            366
  veld per expositie een educatief aanbod voor primair, voortgezet en
  hoger onderwijs. Volgens de instelling komen daarop jaarlijks enkele
  duizenden jongeren af. Hoe het aanbod vorm krijgt, wordt echter
  niet gedetailleerd uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 346 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 347 ======================================================================

<pre>   MU heeft de ambitie om een educatief programma te ontwikkelen,
   maar het beleid staat nog in de kinderschoenen.
                                                                             Deel 3
(Inter)nationaal belang
   MU is nationaal onderscheidend als multimediaal kunstcentrum.
   De instelling boort in Zuid-Nederland een specifiek publiek aan dat
                                                                             Beeldende kunst
   door andere instellingen nauwelijks wordt bediend. MU ambieert
   een dergelijke positie in de toekomst ook internationaal te verwezen-
   lijken. Samenwerkingsprojecten met nationale en internationale
   partners zijn nu nog incidenteel. MU richt zich vooral op de regio;
   daarbinnen heeft de instelling een heldere positionering, die aan-
   sluit bij de focus van de regio op innovatie en crossovers tussen beel-
   dende kunst en vormgeving. De aandacht voor mediakunst past
   goed in de regionale ambitie.
                                                                             Presentatie-instellingen
Talentontwikkeling
  In het plan komt talentontwikkeling nauwelijks expliciet ter sprake,
  hoewel dit tot de kerntaken van de instelling kan worden gerekend.
  MU richt zich immers op jonge kunstenaars en jong publiek. Struc-
  turele partners zijn er op dit gebied niet. Wel zijn er kortlopende
  projecten met daaraan verbonden stagemogelijkheden.
                                                                             MU
                                                                             367
</pre>

====================================================================== Einde pagina 347 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 348 ======================================================================

<pre>   Noorderlicht
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Beeldende kunst
   Noorderlicht is een (inter)nationaal presentatiepodium voor docu-          € 500.000
   mentaire fotografie. Noorderlicht verstrekt foto-opdrachten, bevor-        gevraagd
   dert cultuureducatie bij jongeren en talentontwikkeling en profes-         subsidiebedrag
   sionalisering van de beroepsgroep. De missie van de instelling luidt:      De aanvraag is
   “Vanuit engagement en hartstocht brengt Noorderlicht een (inter)-          gebaseerd op
   nationaal publiek in contact met inspirerende en maatschappelijk           artikel 3.29 van
                                                                              de Regeling op
   relevante fotografie en fotografische beeldverhalen. Kernwaarden           het specifiek
   zijn authenticiteit, vernieuwing, internationale allure, confrontatie,     cultuurbeleid.
   schoonheid en open communicatie.”
                                                                                                 Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Fotografie Noorderlicht
   geen subsidie toe te kennen.
De raad beschouwt Noorderlicht, evenals vier jaar geleden, vooral als
een internationaal festival; een festival voor documentaire en persfotogra-
fie, dat (inter)nationaal opvalt door geëngageerde thema’s en narratieve
vormgeving. De presentaties van de Noorderlicht Fotogalerie entameren
volgens de raad echter – evenals het jaarlijkse fotofestival – onvoldoende
een discours over de experimentele, onderzoekende en innovatieve
kracht van het medium fotografie. Noorderlicht speelt zowel lokaal als
internationaal een vooraanstaande rol met kwalitatief goede fotopresen-
taties van serieuze reportagefotografie.
                                                                                                 Noorderlicht
    De focus ligt, in vergelijking met andere presentatie-instellingen,
te weinig op vernieuwingen en theoretische reflectie in relatie tot actuele
ontwikkelingen in de fotografische praktijk.
De raad is positief over de educatieprogramma’s en de ambities van
Noorderlicht om nieuw publiek te bereiken. De plannen om meer eigen
inkomsten te genereren zijn realistisch. Noorderlicht werkt in de regio
samen met musea en culturele partners, maar de raad mist dergelijke
verbanden met landelijke fotografie-instellingen.
                                                                                                 368
</pre>

====================================================================== Einde pagina 348 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 349 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Noorderlicht is een jaarlijks fotofestival dat (inter)nationaal bekend
  staat om de kwaliteit van de deelnemers en de thematiek. De thema’s
  van het festival, dat afwisselend in Groningen en Leeuwarden te
                                                                              Beeldende kunst
  zien is en waarbij satellietlocaties met tentoonstellingen aansluiten,
  zijn universeel. In 2010 was het thema Land - Country Life in the
  Urban Age en in 2011 Metropolis - City Life in the Urban Age. De raad
  beschouwt deze presentaties als journalistiek geëngageerde tentoon-
  stellingen, die hun kracht en urgentie ontlenen aan de dramatiek van
  het onderwerp. Een dergelijke benadering van fotografie kent een
  lange traditie, die door Noorderlicht op hoog niveau wordt voortge-
  zet. Deze stelt echter niet expliciet vragen aan het medium zelf en
  zwengelt geen discours aan binnen de beeldende kunst. De raad is
                                                                              Presentatie-instellingen
  van mening dat de inzendingen, in dit licht bezien, voldoen aan hoge
  journalistieke normen, maar dat zij onvoldoende de actuele experi-
  mentele, onderzoekende en innovatieve ontwikkelingen op het gebied
  van fotografie laten zien.
      In de fotogalerie toont Noorderlicht jaarlijks tien tentoonstellingen
  die door gastcuratoren worden ingericht en die specifieke, inhoude-
  lijke probleemstellingen presenteren. Noorderlicht maakt in de aan-
  vraag niet duidelijk hoe de instelling zich met haar onderscheidende
  signatuur verhoudt tot andere fotografie-instellingen in Nederland.
      Noorderlicht verzorgt via de eigen uitgeverij fotoboeken voor een
  divers publiek en vaak bekroonde publicaties voor verzamelaars.
Publieksbereik
  Noorderlicht wil de komende periode uiteenlopende tentoonstellin-
  gen op diverse podia programmeren en nieuwe doelgroepen bereiken.
      De raad vindt deze ambitie passend bij de professionele aanpak
                                                                              Noorderlicht
  van Noorderlicht en meent dat het een goede kans heeft om meer en
  divers publiek te bereiken. Noorderlicht levert een tweetalige digita-
  le Nieuwsbrief aan een groeiend aantal abonnees, communiceert
  actief via sociale media, betrekt de studentenpopulatie bij het beleid
  van de galerie en programmeert op presentatiepodia van culturele
  partners in Groningen. Ook het aantal buitenlandse bezoekers ver-
  toont een stijgende lijn.
Cultureel ondernemerschap
  Noorderlicht heeft een goede uitgangspositie om meer eigen inkom-
  sten te genereren door coproducties, verhuur van tentoonstellingen,
  hogere publieksinkomsten en door masterclasses en workshops te
  organiseren voor talentontwikkeling en professionalisering van de
  beroepsgroep. Noorderlicht is sterk ingebed in de regio en werkt bij
  tentoonstellingen en projecten structureel samen met de noordelijke
  provincies en gemeenten, musea en scholen in de regio. De posi-
                                                                              369
  tionering van Noorderlicht ten opzichte van fotografie-instellingen
  in Nederland wordt in de aanvraag niet benoemd. Het festival staat
  internationaal goed bekend als jaarlijks festival van documentaire
  fotografie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 349 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 350 ======================================================================

<pre>   Noorderlicht heeft een marketingstrategie ontwikkeld om zoveel
   mogelijk publiek te bereiken.
                                                                           Deel 3
Educatie
  Noorderlicht onderkent het belang van educatie en heeft veel erva-
  ring op dit gebied, onder meer door een geslaagde ontwikkeling van
                                                                           Beeldende kunst
  een lesmethode voor jongeren, die als doel heeft hun ‘visuele gelet-
  terdheid’ te vergroten. De educatieprogramma’s voor jongeren in
  het middelbaar onderwijs sluiten aan bij de voortgaande digitalisering
  van de maatschappij en de groei van social media. In de galerie en
  tijdens de fotomanifestatie worden kijkwijzers en rondleidingen voor
  scholieren aangeboden en haken musea aan met educatieve program-
  ma’s. Samenwerking met educatieve diensten in Groningen staat
  op de rol.
                                                                           Presentatie-instellingen
(Inter)nationaal belang
   Noorderlicht onderscheidt zich in de regio als presentatiepodium
   voor documentaire fotografie. Missie en visie zijn vertaald naar een
   goede en diverse programmering die regionaal aansluit op andere
   podia. Noorderlicht exporteert gemiddeld vijf tentoonstellingen per
   jaar – waaronder de hoofdtentoonstellingen van de manifestaties –
   en coproduceert tentoonstellingen met buitenlandse partners. Het
   (inter)nationale netwerk van Noorderlicht genereert veel media-aan-
   dacht in binnen- en buitenlandse tijdschriften. In het discours dat
   in Nederland over beeldende kunst en fotografie wordt gevoerd,
   speelt Noorderlicht een bescheiden rol.
Talentontwikkeling
  Noorderlicht investeert in talentontwikkeling door foto-opdrachten
  te verstrekken in het kader van programmeringen van tentoonstellin-
  gen en is mede-initiatiefnemer van de Groninger Publieksprijs. Met
                                                                           Noorderlicht
  drie programma’s die aansluiten op jongeren die net het kunstvak-
  onderwijs hebben afgerond, professionals en toptalent, ondersteunt
  Noorderlicht de professionalisering van de beroepsgroep.
      De raad vindt deze initiatieven getuigen van een betrokken hou-
  ding. Noorderlicht werkt samen met internationale curatoren, kunst-
  academies en de Rijksuniversiteit van Groningen.
                                                                           370
</pre>

====================================================================== Einde pagina 350 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 351 ======================================================================

<pre>   NP3
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   NP3 is een culturele broedplaats en maakt eigenzinnige exposities        € 150.000
   van actuele ontwikkelingen in de beeldende kunst op meerdere loca-       gevraagd
   ties in de stad. De missie van de instelling luidt: “NP3 is een repre-   subsidiebedrag
   sentatieve multidisciplinaire mediacombinatie die rond de grenzen        De aanvraag is
   van de hedendaagse kunst experimenteert. Een initiatief dat continu      gebaseerd op
   in beweging blijft, ontkent, bevestigt, grenzen opzoekt, verbanden       artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   (ver)legt en ontkracht, op zijn hoede blijft en keuzen maakt. Een po-    het specifiek
   dium voor jongdenkende beeldenzoekers, met een focus op kwaliteit        cultuurbeleid.
   en innovatie in het alternatieve veld.”
                                                                                               Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting NP3 geen subsidie
   toe te kennen.
NP3 vraagt voor het eerst subsidie aan als presentatie-instelling. NP3
vormt een schakel tussen de academie en de zelfstandige beroepspraktijk
van jonge kunstenaars in Groningen die zich bezighouden met experi-
mentele kunst. De raad staat positief tegenover de missie van NP3 met
een focus op de vrijplaats voor de kunstenaar en zijn werk, maar vindt
de artistieke betekenis van de instelling nog onvoldoende duidelijk. De
aanvraag van NP3 geeft amper inzicht in de kwaliteit van de projecten.
    Het activiteitenplan is weinig uitgewerkt en moeilijk te beoordelen
door het niet altijd heldere taalgebruik. De plannen en ambities zijn
                                                                                               NP3
groot, maar de theoretische basis is nog niet voldoende doordacht. De
instelling heeft met de nieuwe locatie haar zichtbaarheid en commer-
ciële mogelijkheden vergroot.
De raad wijst de aanvraag van NP3 af op grond van de criteria van de
regeling, maar staat positief tegenover de rol van ‘luis in de pels’ die
NP3 speelt. De raad adviseert de instelling zich lokaal en regionaal te
oriënteren; voor projectsubsidies komen ook nationale fondsen
in aanmerking.
                                                                                               371
</pre>

====================================================================== Einde pagina 351 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 352 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  NP3 is een presentatie-instelling die beschikt over drie tentoonstel-
  lingsruimten met elk een eigen karakter. In 2004 startte NP3.nu met
  tentoonstellingen in een voormalig schoolgebouw. Daarna vond er
                                                                            Beeldende kunst
  uitbreiding plaats met NP3.npeg, een interactief multimediaprogram-
  ma in de Rem Koolhaas ‘Videobusstop’. Onlangs volgde de nieuw-
  ste loot: NP3.tmp. Met deze laatste uitbreiding heeft de instelling op
  een tijdelijk ongebruikte stadslocatie de beschikking over een groot
  containergebouw; deze ruimte is multifunctioneel, met kleine en
  grote tentoonstellingsruimten, mogelijkheden in de buitenruimte en
  ateliers. NP3 wil publiek en bedrijfsleven betrekken bij diverse on-
  derzoeksprojecten en functies. Initiatiefnemer stichting MOBi hoopt
  binnen enkele jaren eigenaar van het gebouw te zijn.
                                                                            Presentatie-instellingen
      Het profiel van NP3 kan op meerdere manieren worden geduid:
  werkplaats, onderzoeksomgeving, laboratorium, debatcentrum. NP3
  levert vanuit haar missie en mogelijkheden een prikkelende bijdrage
  aan vernieuwing in kunst en hedendaagse culturele tendensen in ‘het
  alternatieve veld’. De presentaties op de nieuwe locatie lijken deze
  belofte nog duidelijker te kunnen gaan inlossen. Inherent aan de mis-
  sie neemt NP3 artistiek-inhoudelijke risico’s die een wisselende
  uitwerking hebben, maar inherent zijn aan het effect dat deze kleine
  presentatie-instelling teweegbrengt. NP3 betrekt publiek en kunste-
  naars bij maakprocessen, zowel fysiek als virtueel. De reikwijdte van
  de activiteiten is vooral regionaal en niet landelijk.
Publieksbereik
  NP3 voorziet in een behoefte. Zij is duidelijk zichtbaar in
  Groningen, door mobiele presentaties, verschillende tentoonstellings-
  locaties en via de webcams op de site. De instelling heeft relaties
                                                                            NP3
  gelegd met partners in de stad en maakt deel uit van de lokale cul-
  tuurketen.
     De aanvraag is matig gestructureerd, wat het niet eenvoudig
  maakt om het aantal en de aard van de activiteiten te beoordelen. De
  (hoge) bezoekersaantallen zijn niet uitgesplitst per tentoonstelling en
  er wordt geen onderscheid gemaakt tussen fysiek en virtueel bezoek.
  De toekomstplannen zijn ambitieus maar schetsmatig.
Cultureel ondernemerschap
  NP3 heeft een matig uitgewerkt ondernemingsplan ingediend, met
  te hoge verwachtingen ten aanzien van een stijging van de eigen in-
  komsten. Er wordt geen goed beeld geschetst van publiek en bereik.
  Hierdoor komen de plannen ambitieus maar onrealistisch over. Op
  het gebied van cultureel ondernemerschap lijkt een gebrek aan erva-
  ring NP3 parten te spelen.
      NP3 verwijst naar particuliere ondernemers, bedrijven en kennis-
                                                                            372
  instellingen, maar weet niet duidelijk te maken of er afspraken voor
  samenwerking zijn gemaakt. NP3 heeft kans gezien om zich goed te
  positioneren in Groningen. De instelling speelt een rol in de wereld
  van jonge kunstenaars en de cultuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 352 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 353 ======================================================================

<pre>Educatie
  NP3 heeft educatiebeleid voor scholieren ontwikkeld en een relatief
  grote groep van hen weten te bereiken. Dat vindt de raad een mooi
                                                                            Deel 3
  resultaat voor een experimentele vrijplaats. De contouren die NP3 in
  de plannen schetst, zijn passend binnen de context van debat, dis-
  cussie en maakproces. NP3 werkt samen in projecten met RUG en
                                                                            Beeldende kunst
  Minerva, maar niet met musea of andere presentatie-instellingen.
(Inter)nationaal belang
   In het activiteitenplan wordt geen structurele samenwerking met
   nationale of internationale partners benoemd. Er zijn activiteiten met
   het buitenland geprogrammeerd voor de nabije toekomst, maar
   de uitwerking ontbreekt. Het tentoonstellingsprogramma wordt niet
   gecombineerd met een prognose waaruit de ambitie voor (buiten-
   landse) bezoekersaantallen valt af te leiden. De raad ziet vooral een
                                                                            Presentatie-instellingen
   lokaal belang voor NP3.
Talentontwikkeling
  NP3 stimuleert talentontwikkeling voor Groningen; zijn werking is
  die van een lab dat de missing link vormt tussen de academie en de
  zelfstandige beroepspraktijk.
                                                                            NP3
                                                                            373
</pre>

====================================================================== Einde pagina 353 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 354 ======================================================================

<pre>   Onomatopee
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Beeldende kunst
   Onomatopee activeert projecten die ontwerptechnische en -politieke         € 150.000
   aspecten agenderen. De missie van de instelling luidt: “Cultuur leeft      gevraagd
   in de relatie tussen mensen en hun productie, bestaat in ons maat-         subsidiebedrag
   schappelijk verkeer en door de dingen waarmee we ons omgeven. We           De aanvraag is
   geven cultuur vorm door onze motieven, kennis en kunde. Deze di-           gebaseerd op
   recte leefsfeer resoneert binnen een normatief, kosmopolitisch toneel.     artikel 3.29 van
                                                                              de Regeling op
   Wanneer we positie innemen, onze (in)directe omgeving creëren en           het specifiek
   innoveren, handelen we als morele personen.”                               cultuurbeleid.
                                                                                                 Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Onomatopee
   geen subsidie toe te kennen.
Onomatopee vraagt voor de eerste keer subsidie aan voor de basis-
infrastructuur. De instelling onderzoekt wat de parameters zijn van een
ontworpen cultuur en welke rol verschillende culturele, economische
en politieke partijen daarin spelen. De raad vindt de aanvraag origineel
geformuleerd, dwars en zelfbewust en is onder de indruk van wat
Onomatopee in vijf jaar heeft bereikt. Onomatopee is een typische pre-
sentatie-instelling, waarbij experiment, reflectie en verdieping indringend
met elkaar verbonden zijn. De raad waardeert dit, evenals de inzet om
ook participatie in de openbare ruimte te stimuleren en als presentatie-
instelling buiten de eigen ruimte te treden.
De raad is echter van mening dat de betekenis van Onomatopee nog te                              Onomatopee
beperkt is voor een plaats in de basisinfrastuctuur. De instelling richt
zich op een specifieke achterban en is niet van (inter)nationale betekenis.
De raad krijgt op basis van de aanvraag geen goede indruk van de
concrete uitwerking en het rendement van de activiteiten in relatie tot
educatie en publieksbereik.
                                                                                                 374
</pre>

====================================================================== Einde pagina 354 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 355 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  De kracht van Onomatopee is dat zij de vraag stelt welke rol ontwerp
  vervult in de productie van cultuur. Onomatopee agendeert ‘op
  speelse wijze’ ontwerptechnische en -politieke aspecten om cultureel
                                                                           Beeldende kunst
  burgerschap te activeren. ‘Visuele emancipatie, bottom-up partici-
  patie in de publieke sfeer en een kritische, open en onderzoekende
  houding ten opzichte van de vaktechnische ontwerppolitiek van pro-
  fessionals’ zijn de pijlers van elk (tentoonstellings)project. Zo wor-
  den bijvoorbeeld flyers, posters of advertentieborden in het publieke
  domein gebruikt om het publiek aan te sporen “tot (zelf)kritische
  vertwijfeling of verdwaling” bij allerlei ontwerpvraagstukken in onze
  cultuur. De raad vindt dat Onomatopee hiermee – vanuit de reflectie
  op vormgeving van cultuur – een aanvullende programmering biedt
                                                                           Presentatie-instellingen
  ten opzichte van de overige presentatie-instellingen, maar dat de
  betekenis van Onomatopee ontoegankelijk is voor een breed publiek.
      De raad waardeert het dat Onomatopee de synergie tussen ver-
  schillende disciplines weet te benutten en in haar onderzoek ook
  gebieden buiten de cultuur betrekt.
Cultureel ondernemerschap
  Onomatopee heeft grote ambities ten aanzien van cultureel onder-
  nemerschap en spreekt van ‘progressief ondernemerschap’. De raad
  mist hiervoor een heldere onderbouwing in de aanvraag. De hui-
  dige positionering spreekt private partijen aan en resulteerde over
  2010 – 2011 in een hoog percentage eigen inkomsten, zodat de instel-
  ling overweegt de stichting om te zetten in een BV. De raad vindt
  het principe van reverse marketing niet passen bij de door Onomatopee
  gewenste bedrijfsmatige benadering.
                                                                           Onomatopee
Publieksbereik
  Onomatopee beschrijft geen publieksbeleid en hanteert het adagium
  van reverse marketing: publiek zoekt ons op, wij niet het publiek. Het
  aantal bezoekers is tamelijk hoog, mede door de betrokkenheid bij
  festivals. Onomatopee verruimt de komende periode de openingstij-
  den.
      De raad mist een beschrijving van andersoortige activiteiten
  dan tentoonstellingen. Onomatopee heeft zijn natuurlijke plek in
  Eindhoven gevonden met de Design Academy als voor de hand
  liggende inspiratiebron en samenwerkingspartner. Onomatopee werkt
  ook samen met musea, onderwijsinstellingen en het bedrijfsleven
  in de stad en de regio.
Educatie
  Onomatopee formuleert geen expliciet beleid. De raad sluit niet
  uit dat de instelling educatie als een impliciet onderdeel van de pro-
                                                                           375
  grammering beschouwt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 355 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 356 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   Over een internationaal netwerk staat in de aanvraag niets vermeld.
   Er is sprake van samenwerking in projecten en beursbezoek, vooral in
                                                                          Deel 3
   de regionale omgeving. De instelling heeft geen uitgesproken natio-
   naal of internationaal karakter.
                                                                          Beeldende kunst
Talentontwikkeling
  Onomatopee heeft de ambitie de komende beleidsperiode talentont-
  wikkeling structureler te benaderen. Een visie daarop en beleidsvoor-
  nemens ontbreken in de aanvraag.
                                                                          Presentatie-instellingen
                                                                          Onomatopee
                                                                          376
</pre>

====================================================================== Einde pagina 356 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 357 ======================================================================

<pre>   Schunck
                                                                                               Deel 3
                                                                            €0
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   Schunck biedt een artistiek en cultureel programma van (moderne          € 286.250
   en eigentijdse) kunst, dat aanhaakt op relevante ontwikkelingen en       gevraagd
   vragen in onze samenleving. De missie luidt: “Schunck fungeert als       subsidiebedrag
   voorbeeldstellend platform en dynamo voor de totstandkoming van          De aanvraag is
   een kritische, artistieke en culturele ontmoeting tussen                 gebaseerd op
   de wijk en de wereld.”                                                   artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
                                                                            het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                               Presentatie-instellingen
   De Raad voor Cultuur adviseert gemeente Heerlen Afdeling
   Schunck geen subsidie toe te kennen. Schunck voldoet niet aan
   de eigen inkomstennorm.
De raad is van mening dat de programmering van Schunck te weinig
toonaangevend is en hij mist aandacht voor artistiek-inhoudelijke reflec-
tie en vernieuwing. Als presentatie-instelling onderscheidt Schunck zich
door een breed cultureel aanbod met beeldende kunst, architectuur,
muziek, dans, performances en literatuur. Het accent ligt daarbij op
moderniteit en street art/urban culture. In Heerlen en de regio vormt
Schunck een belangrijke schakel in de culturele voorzieningen. Het
multidisciplinaire en educatieve karakter van de presentaties en andere
activiteiten sluiten goed aan bij de functie van Schunck als culturele
basisvoorziening. De programmering is in de eerste plaats gericht op
publieksparticipatie.
                                                                                               Schunck
                                                                                               377
</pre>

====================================================================== Einde pagina 357 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 358 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Moderniteit en urban culture zijn de hoofdthema’s van het artistiek-
  inhoudelijke beleid. Schunck kiest voor een multidisciplinaire aan-
  pak, waarin beeldende kunst, architectuur, muziek, dans, perfor-
                                                                              Beeldende kunst
  mance
  en literatuur op verschillende manieren een rol spelen. Behalve aan
  internationaal gerenommeerde kunstenaars uit de jaren zestig en
  zeventig van de vorige eeuw besteedt Schunck in het tentoonstel-
  lingsprogramma aaandacht aan hedendaagse (video)kunst die direct
  aanhaakt bij street art evenementen en popfestivals in de stad en
  regio.
      De raad vindt het programma goed aansluiten bij de ambities van
  Schunck en de wensen van de plaatselijke bevolking, maar vindt het
                                                                              Presentatie-instellingen
  ook onvoldoende toonaangevend en artistiek weinig vernieuwend.
  Ook mist de raad aandacht voor artistiek-inhoudelijke reflectie.
      De komende jaren zet Schunck deze multidisciplinaire program-
  mering op dezelfde wijze voort. Presentaties van internationaal
  vermaarde beeldend kunstenaars, architecten, musici, filmers en
  schrijvers, worden afgewisseld met die van jonge, minder bekende
  talenten. Schunck beheert de collectie van de voormalige Stads-
  galerij Heerlen.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers over 2009 – 2010 is met 27.000 voor een breed
  cultureel centrum redelijk. De raad vraagt zich wel af of ook andere
  culturele activiteiten in het Glaspaleis, jaarlijks zo’n 200, zijn meege-
  rekend. Voor de komende jaren zijn geen streefcijfers genoemd.
  Bij de samenstelling van het programma komt Schunck zo veel
  mogelijk tegemoet aan de wens van de plaatselijke bevolking. Dit
                                                                              Schunck
  uitgangspunt vormt ook de enige basis voor het marketingplan. Via
  social media, maar ook met panels en speciale ‘webcommunities’,
  wordt intensief de dialoog gezocht met klanten en partners.
      De raad waardeert de inzet van Schunck om via verschillende
  (digitale) platforms een zo divers mogelijk publiek te bereiken en aan
  zich te binden. Zo werkt Schunck bijvoorbeeld samen met verzame-
  laars uit de regio bij de programmering van het Collectors House (in
  de voormalige Stadsgalerij).
Cultureel ondernemerschap
  Schunck valt onder de gemeente Heerlen en is geen zelfstandig
  rechtspersoon. Financieel is de instelling grotendeels afhankelijk van
  gemeentelijke subsidie, aangevuld met subsidies van provincie en
  Rijk. De eigen inkomsten zijn relatief laag.
     Als presentatie-instelling opereert Schunck in samenwerking met
  de andere culturele basisvoorzieningen in het Glaspaleis. Dat maakt
                                                                              378
  het eigen aandeel in de publieksinkomsten ondoorzichtig.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 358 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 359 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het doel van de educatieve activiteiten voor schoolgaande kinderen
                                                                             Deel 3
  en jongeren tot 21 jaar is: zoveel mogelijk stadgenoten actief kennis
  te laten maken met cultuur, zodat zij ‘verrijkt opgroeien tot eigen-
  tijdse, mediawijze, kritische, onafhankelijke en zelfbewuste burgers’.
                                                                             Beeldende kunst
  Met instellingen van voortgezet onderwijs werkt Schunck aan door-
  lopende leerlijnen voor verdieping van cultuur.
      De raad waardeert de inzet van Schunck op het gebied van
  cultuureducatie. Het aanbod van muziekschool, bibliotheek en
  presentatie-instelling wordt op een logische wijze geïntegreerd
  tot een culturele basisvoorziening.
(Inter)nationaal belang
   Schunck richt zich in de eerste plaats op de plaatselijke en regionale
                                                                             Presentatie-instellingen
   bevolking. De raad vindt het regionale belang groot. Landelijk en
   internationaal speelt Schunck een geringe rol. Het internationale
   netwerk van Schunck is incidenteel van karakter.
Talentontwikkeling
  Schunck wil geen ‘passief kunsthuis’ zijn ‘waar de tijdgeest in verf aan
  de muur wordt gehangen’, maar een podium waar nieuw talent niet
  alleen een kans krijgt, maar ook begeleiding.
      De culturele ontwikkeling van kinderen en jongeren heeft bij
  Schunck prioriteit. De komende periode wil Schunck, in samenwer-
  king met de creatieve industrie en de regionale kunstopleidingen,
  talentontwikkeling meer structureel inbedden in de organisatie, on-
  der meer door het creëren van meer artist-in-residence voorzieningen.
                                                                             Schunck
                                                                             379
</pre>

====================================================================== Einde pagina 359 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 360 ======================================================================

<pre>   Smart Project Space
                                                                                                   Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                   Beeldende kunst
   Smart Project Space (SPS) en het Nederlands Instituut voor de             € 400.000
   Mediakunst (NIMk) [46] hebben besloten hun krachten en expertise          gevraagd
   te bundelen. SPS en NIMk zijn beide gevestigd in Amsterdam en             subsidiebedrag
   gaan vanuit het pand van SPS verder als nieuwe presentatie-instelling     De aanvraag is
   onder de naam: New Art Space Amsterdam (NASA).                            gebaseerd op
                                                                             artikel 3.29 van
                                                                             de Regeling op
   De missie van NASA is: “Het in actieve dialoog met de kunstenaar          het specifiek
   (doen) realiseren, produceren, presenteren en beleven van kunst en        cultuurbeleid.
   cultuur van de eenentwintigste eeuw, door nieuw werk in alle mo-
                                                                                                   Presentatie-instellingen
   gelijke verschijningsvormen een podium te bieden, in een discipline-
   overschrijdend programma voor een breed publiek.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Smart Project Space geen
   subsidie toe te kennen. De regeling biedt geen ruimte om meerdere
   presentatie-instellingen in een grote stad in de basisinfrastructuur op
   te nemen.
De raad heeft grote waardering voor de stap van SPS en Nederlands
Instituut voor Mediakunst (NIMk) om samen te verder te gaan als
een organisatie, waardoor de jarenlang opgebouwde expertise van het
NIMk op het gebied van de nieuwe media behouden blijft. De plannen
van het nieuwe instituut NASA zien er veelbelovend uit, maar verke-
                                                                                                   Smart Project Space
ren nog in een verkennende fase. NASA heeft het vermogen zich te
ontwikkelen tot onderscheidende presentatie-instelling en productiehuis
voor nieuwe media.
                                                                               46
                                                                             Het Nederlands
                                                                             Instituut voor de
                                                                             Mediakunst ont-       380
                                                                             ving als ondersteu-
                                                                             nende instelling
                                                                             in het kader van de
                                                                             Basisinfrastructuur
                                                                             1.0 een subsidie-
                                                                             bedrag: € 700.000.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 360 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 361 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Het NIMk heeft sinds zijn ontstaan in 1981 veel bijgedragen aan
  de ontwikkeling en presentatie van en de reflectie op nieuwe techno-
  logieën binnen de beeldende kunst. Vanuit de kerngebieden pre-
                                                                           Beeldende kunst
  sentatie, onderzoek en collectie biedt het NIMk ondersteuning aan
  kunstenaars en kunstinstellingen op het gebied van distributie,
  productie, montage, conservering en restauratie. Actualiteit en inter-
  nationale kwaliteit zijn bij de presentatie en productie van nieuwe
  vormen van mediakunst steeds leidend. Het NIMk heeft de afgelopen
  jaren een groot internationaal netwerk opgebouwd en veel bijzon-
  dere presentaties van vernieuwende artistieke kwaliteit laten zien.
      SPS, sinds 2005 gevestigd in het voormalig Pathologisch
  Anatomisch Laboratorium van het Wilhelmina Gasthuis, heeft zich
                                                                           Presentatie-instellingen
  ontwikkeld tot een ontmoetingsplek voor internationale kunstenaars,
  kunstprofessionals en publiek. Als platform voor de visuele cultuur
  fungeert het als katalysator voor nieuwe ideeën en internationale
  trends. Vernieuwing en artistieke kwaliteit vormen het uitgangspunt
  voor tentoonstellingen, filmvoorstellingen en andere activiteiten
  met kunstenaars uit binnen- en buitenland.
      Het artistieke profiel van NASA is nog niet uitgekristalliseerd,
  maar de raad verwacht dat de fusie meer zal opleveren dan louter
  kostenbesparing en de som der delen. De synergie tussen SPS en
  NIMk en de crossover van disciplines zal niet alleen een krachtige
  impuls geven aan de ontwikkeling van vernieuwende, internationale
  producties, performances en presentaties, maar ook het debat over
  de rol van de nieuwe media in de samenleving stimuleren.
      Het programma voor 2013 – 2016 noemt een scala aan activitei-
  ten, maar een nadere inhoudelijke invulling ontbreekt.
      Met het idee de programmering telkens twee maanden in handen
                                                                           Smart Project Space
  te geven van een kunstenaar om vanuit een “inhoudelijk gemoti-
  veerd totaalconcept een geïntegreerd en samenhangend Statement
  te ontwikkelen”, heeft SPS al ervaring. Dit experiment heeft een
  aantal kwalitatief vernieuwende presentaties opgeleverd.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers, ruim 62.000 over 2009 – 2010 voor SPS en
  NIMk samen, is hoog. Het is de vraag of de verwachte stijging naar
  80.000 bezoekers in de komende vier jaar, met het oog op de fusie,
  haalbaar is.
      NASA wil een zo divers mogelijk publiek, ook nieuwe jongere
  doelgroepen, bereiken door een open, uitnodigende instelling te zijn.
  De verschillende functies en activiteiten – café-restaurant, filmhuis,
  performances, lezingen en tentoonstellingen – maken NASA aantrek-
  kelijk voor een breder publiek.
                                                                           381
Cultureel ondernemerschap
  NASA heeft een matig ondernemingsplan ingediend; een stevige
  financiële onderbouwing ontbreekt. De fusie zorgt voor veel onduide-
  lijkheid en serieuze financiële risico’s. Hierdoor is het lastig om de
  ingediende cijfers te beoordelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 361 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 362 ======================================================================

<pre>   NASA heeft potentie: zaal- en atelierverhuur levert inkomsten op en
   de instelling werkt veel samen met verschillende partners. Of dit een
   rendabel verdienmodel oplevert, is onzeker.
                                                                             Deel 3
Educatie
  Het doel van het educatiebeleid van NASA is om jongeren een
                                                                             Beeldende kunst
  ingang te bieden naar hedendaagse kunst. De activiteiten zijn gericht
  op scholen, maar er worden ook workshops en rondleidingen voor de
  jeugd gegeven. NASA wil “op alle niveaus [...] mensen inspireren,
  uitdagen, verbinden en actief betrekken”. Dit gebeurt via sociale
  media en NASA wil daarnaast, met het Online Platform, inspelen op
  de mogelijkheden van nieuwe interactieve technologieën.
     De raad vindt de ambitie van NASA om een actief betrokken,
  jong publiek te creëren belangrijk, maar mist een concrete uitwerking
  van de plannen.
                                                                             Presentatie-instellingen
(Inter)nationaal belang
   SPS en NIMk hebben beide een internationaal netwerk; ze werken
   samen met internationaal bekende kunstenaars, kunstprofessionals
   en instellingen. De fusie zou moeten bijdragen aan een verdere
   versterking van dit netwerk.
      NASA wil zich inzetten voor “productie, coproductie en inter-
   nationale vertoning van werk van kunstenaars en de realisatie van ten-
   toonstellingen als internationale coproducties”. NASA onderscheidt
   zich in de eerste plaats nationaal, als instituut voor de nieuwe media.
   De internationale reputatie moet nog groeien.
Talentontwikkeling
  NASA Production, NASA Studio en het International Residency
  Programme dragen, naast workshops en masterclasses, bij aan talent-
  ontwikkeling. Hoe groot deze inspanning is, om hoeveel deelnemers
                                                                             Smart Project Space
  het gaat en welke resultaten het oplevert, is niet duidelijk.
                                                                             382
</pre>

====================================================================== Einde pagina 362 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 363 ======================================================================

<pre>   Stroom
                                                                                              Deel 3
                                                                           € 200.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
                                                                                              Beeldende kunst
   Stroom is een laboratorium waarin nieuwe ideeën over de stad,           € 500.000
   stedelijkheid en stadsleven worden gepresenteerd en die middels         gevraagd
   projecten in de stad verder worden ‘getest’. De missie van de instel-   subsidiebedrag
   ling luidt: “het verwezenlijken van de maatschappelijke potentie van    De aanvraag is
   beeldende kunst. Goede kunst overtuigt de kijker en vormt de kiem       gebaseerd op
   voor betrokkenheid en articulatie van burgers. Kunst die vanzelf-       artikel 3.29 van
                                                                           de Regeling op
   sprekendheden ondergraaft en alternatieve werkelijkheden oproept,       het specifiek
   biedt keuzemomenten ten aanzien van de werkelijkheid zoals die          cultuurbeleid.
   wordt voorgesteld. Keuzemomenten zijn een uitnodiging om ‘positie
                                                                                              Presentatie-instellingen
   in te nemen’. Daarmee kan kunst individuen tot (positief) kritische
   burgers maken.”
Subsidieadvies
   Raad voor Cultuur adviseert Stichting Stroom Den Haag een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 200.000.
Stroom vraagt als ‘nieuwkomer’ een plaats in de basisinfrastructuur
aan. De raad is van mening dat de instelling deze ruimschoots toekomt.
Stroom voldoet echter niet aan de eigen inkomstennorm.
Met de regeling wordt beoogd een basisinfrastructuur tot stand te bren-
gen van kwalitatief hoog niveau, waarbij de eigen verdiencapaciteit van
de instellingen een belangrijk criterium is.
                                                                                              Stroom
De raad heeft de aanvragen binnen de sector tegen elkaar afgewogen en
concludeert dat Stroom tot de best presterende instellingen behoort.
Het ternauwernood niet halen van de eigen inkomstennorm (gemiddeld
16,4% – 8,3% in 2010 en 24,4% in 2011) mag naar de mening van de
raad niet zo zwaar wegen dat Stroom, een instelling die op de overige
criteria goed tot zeer goed presteert, niet kan worden toegelaten tot de
basisinfrastructuur. Strikte toepassing van de regeling, in dit geval de
eigen inkomstennorm, zou leiden tot een niet beoogde en ongewenste
samenstelling van de basisinfrastructuur.
    Op basis van het ondernemingsplan en de realistische groeiprognose,
heeft de raad overigens het vertrouwen dat de eigen inkomstennorm de
komende subsidieplanperiode zal worden gehaald.
                                                                                              383
</pre>

====================================================================== Einde pagina 363 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 364 ======================================================================

<pre>Vanwege haar onderscheidend profiel en de kwaliteit van haar program-
mering is Stroom een wezenlijk onderdeel van de infrastructuur van
presentatie-instellingen. Zij weet haar visie dat kunst een bijdrage kan
                                                                           Deel 3
leveren aan de samenleving, te vertalen in een programmering waarin
het publiek daadwerkelijk wordt betrokken; als toeschouwer en als deel-
nemer. De instelling slaagt erin de thematiek van de stedelijke cultuur
                                                                           Beeldende kunst
en de invloed daarvan op het individu, op brede groepen over te dragen.
Daarbij verbindt zij de beeldende kunst aan andere disciplines zoals
architectuur en stedenbouw. Met deze interdisciplinaire benadering
van de stedelijke omgeving is de instelling ook buiten de landsgrenzen
agenderend.
   Vanwege haar excellente kwaliteit adviseert de raad de instelling te
subsidiëren. Weliswaar niet met het gevraagde bedrag, maar binnen de
categorie van € 200.000 omdat de subsidie vooral voor extra program-
mering zal worden ingezet.
                                                                           Presentatie-instellingen
Beoordeling
Kwaliteit
  Stroom onderscheidt zich door haar hoge artistieke kwaliteit. De
  instelling neemt een unieke positie in als aanjager van het debat over
  kunst in de openbare ruimte met een landelijke uitstraling. Haar
  programma is gericht op de maatschappelijke werking van kunst,
  door deze in te bedden in een actueel discours dat breed toegankelijk
  is. Het centrale thema is de voortschrijdende verstedelijking en de
  gevolgen daarvan. De instelling slaat een brug vanuit de beeldende
  kunst naar andere disciplines, zoals architectuur en stedenbouw. Zij
  verlaat daarbij letterlijk de ivoren toren door ook in de stad te pro-
  grammeren, met als gevolg dat een belangrijk deel van de overdracht
  buiten de eigen instelling plaatsvindt.
      De laboratoriumfunctie van Stroom zal door de samenwerking           Stroom
  met het platform Open nog sterker worden aangezet. Open hanteert
  net als Stroom een interdisciplinaire benadering en kan als interna-
  tionaal platform voor onderzoek naar ‘openbaarheid’ bijdragen met
  onderwerpen uit de filosofie, sociologie en kunsttheorie en daarmee
  het theoretisch kader versterken en reflectieve aspecten aan het
  programma toevoegen. De raad verwacht dat de samenwerking zal
  leiden tot verrijking en verdieping van het kennis- en onderzoeks-
  centrum en tot verdere verbreding van het publiek. Dat de instelling
  daarbij niet alleen inzet op een verhoging van bezoekcijfers, maar
  vooral op de rol van het publiek als betrokkene en deelnemer aan het
  discours, vindt de raad een positieve ontwikkeling.
Publieksbereik
  Stroom is toegankelijk voor een breed publiek en slaagt erin ken-
  nis goed te ontsluiten. Door naast programmering in eigen huis ook
                                                                           384
  regelmatig ‘de straat’ op te gaan, bereikt Stroom de verschillende
  doelgroepen waar zij zich op richt, zoals hoog opgeleide professionals
  en cultuurliefhebbers voor het laboratoriumprogramma in eigen huis,
  nichegroepen met projecten die specifieke onderwerpen aankaarten,
  toevallige passanten met projecten in de openbare ruimte en een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 364 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 365 ======================================================================

<pre>   internationaal, gespecialiseerd publiek met het digitale platform en
   de (Engelstalige) publicaties.
                                                                             Deel 3
Cultureel ondernemerschap
  Stroom ziet ondernemerschap als ‘een rijk begrip’. De raad deelt dit.
  De instelling vat eigen inkomsten op als een indicatie van de maat-
                                                                             Beeldende kunst
  schappelijke werking van haar programma. Stroom is voor exploitatie
  en overhead tot nu toe afhankelijk van structurele subsidie van de
  gemeente Den Haag. Activiteiten worden vooral door fondsen en
  overheid ondersteund. Op het gebied van de professionaliteit is de
  instelling voldoende geëquipeerd om de omslag te maken naar een
  meer ondernemende bedrijfsvoering. Ook haar positionering geeft
  blijk van potentie op dit vlak: de instelling heeft een (inter)nationaal
  netwerk van culturele, zakelijke en overheidspartners. Via de lang-
  durige thematische programma’s worden verbindingen gelegd met
                                                                             Presentatie-instellingen
  maatschappelijke spelers en onderwijsinstellingen. De raad is van
  mening dat de mogelijkheden tot cultureel ondernemerschap voor-
  handen zijn, maar dat kennis en vaardigheden op dit vlak moeten
  worden ontwikkeld.
Educatie
  Stroom ziet educatie als integraal onderdeel van haar programma,
  waarbij ze zich richt op een brede doelgroep wat betreft leeftijd,
  achtergrond en professionele betrokkenheid. Daarbinnen valt ook
  de groep schoolgaande kinderen zoals die in de regeling is bedoeld.
  Speciaal voor deze groep is in samenwerking met gespecialiseerde or-
  ganisaties een educatieprogramma ontwikkeld dat zich op de scholen
  zelf afspeelt. Stroom heeft er in 2010 ruim zestienhonderd kinderen
  mee bereikt. Het programma is niet nader uitgewerkt. In het plan
  wordt melding gemaakt van een nieuwe intermediaire functie tussen
  kunstinstellingen en scholen vanaf 2013. Stroom voorziet dat dit tot
  een groei van het aantal leerlingen in haar educatieprogramma zal          Stroom
  leiden.
(Inter)nationaal belang
   Stroom is een lokaal gerichte instelling met nationale en internati-
   onale uitstraling. De thema’s die zij agendeert overstijgen de lands-
   grenzen. Stroom geldt binnen en buiten Nederland als succesvol in
   haar poging tot brede inbedding van kunst in een sociaal maatschap-
   pelijke context. De samenwerking met Open zal deze positie verster-
   ken, onder meer door middel van (digitale) publicaties, lezingen,
   debatten en symposia. Stroom werkt actief samen met kunstinstellin-
   gen in binnen- en buitenland.
Talentontwikkeling
  Stroom geeft aan talentontwikkeling niet tot haar taak te zien.
  Toch biedt de instelling een beperkt programma op dit gebied voor
                                                                             385
  Haagse, professionele kunstenaars. Dit programma zou verder kun-
  nen worden uitgewerkt als uitbreiding van activiteiten die al deel
  uitmaken van de programmering van Stroom. De raad denkt daarbij
  aan studie en onderzoek en de inzet van het (inter)nationale netwerk
  van de instelling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 365 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 366 ======================================================================

<pre>   De Vleeshal
                                                                                                    Deel 3
                                                                                 €0
                                                                                 geadviseerd
                                                                                 subsidiebedrag
                                                                                                    Beeldende kunst
   De Vleeshal maakt presentaties van werk van kunstenaars met                   € 200.000
   thema’s uit de hedendaagse kunst. De missie van de instelling luidt:          gevraagd
   “SMBK/De Vleeshal is een (inter)nationaal georiënteerde presen-               subsidiebedrag
   tatie-instelling voor hedendaagse kunst. Van oudsher is het een               De aanvraag is
   multifunctionele locatie: handelsgebouw, magazijn van verse waren,            gebaseerd op
   plek van samenkomst. Deze functie combineert De Vleeshal nog                  artikel 3.29 van
                                                                                 de Regeling op
   steeds, met als missie het presenteren van experimentele beeldende            het specifiek
   kunst van hoog niveau in een internationale context, voor een zo              cultuurbeleid.
   breed mogelijk publiek.”
                                                                                                    Presentatie-instellingen
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Beeldende Kunst
   Middelburg (De Vleeshal) geen subsidie toe te kennen. De instelling
   voldoet niet aan de eigen inkomstennorm.
De kwaliteit van het programma van De Vleeshal is doorgaans hoog en
het aantal activiteiten dat de instelling met een kleine bezetting realiseert,
is groot. Ondanks de waardering voor de kwaliteit van de presentaties
van De Vleeshal en de ambitie van het ingediende plan vindt de raad De
Vleeshal net iets minder onderscheidend dan andere presentatie-instel-
lingen. Met de programmering voor 2013 – 2016 wordt gekozen voor
twee invalshoeken: “De taal van de hedendaagse kunst” en “De Vleeshal
als sociale plaats”.
De raad kan zich hiervan echter nog onvoldoende een beeld vormen.                                   De Vleeshal
De komende periode wil De Vleeshal zich met (inter)nationale partners
uit België en Frankrijk meer profileren als productiehuis en plaats voor
ontmoeting en discussie. De Vleeshal heeft het voornemen om lokaal
meer zichtbaar te worden door het publiek nadrukkelijker bij de activi-
teiten te betrekken en educatieprogramma’s te intensiveren.
                                                                                                    386
</pre>

====================================================================== Einde pagina 366 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 367 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                               Deel 3
  De kunsthistorische kwaliteit van het programma van De Vleeshal
  en zijn Kabinetten is over het algemeen van hoog niveau. De Vleeshal
  snijdt de komende periode met “De taal van de hedendaagse kunst”
                                                                               Beeldende kunst
  en “De Vleeshal als sociale plaats” kunsttheoretische thema’s aan, die
  “de achterkant van de kunst” en het productieproces van en de filo-
  sofie achter de werken toont. De raad vindt het programma echter
  nog onvoldoende inhoudelijk verwoord.
      De gotische hal leent zich vooral goed voor site-specific installaties
  en leidt tot een projectmatige manier van werken.
      De tentoonstellingen in de Kabinetten van De Vleeshal, gecom-
  bineerd met publicaties, laten experimentele concepten zien en leggen
  relaties met andere disciplines, zoals mediacultuur. Met publicaties,
                                                                               Presentatie-instellingen
  symposia en discussieavonden wordt een inhoudelijk discours over de
  betekenis van hedendaagse kunst en vormgeving gevoed.
      Tentoonstellingen komen veelal tot stand met internationale part-
  ners in de Euregio Zeeland, rond Vlaanderen en Lille. De Vleeshal
  heeft plannen om het publiek directer bij de activiteiten te betrekken
  en de instelling sterker te positioneren als productiehuis en debat-
  centrum met een internationaal karakter.
      De collectie van De Vleeshal is een afspiegeling van de tentoon-
  stellingen die deze instelling in de jaren ’90 presenteerde en bevat
  topstukken die elders niet te zien zijn. De komende jaren zal De
  Vleeshal specifieke delen van de collectie tonen in combinatie met
  ander werk van deze kunstenaars. Zo wil de instelling laten zien dat
  “achter de façade van het eindproduct” veel experiment en werk
  schuilgaan.
Publieksbereik
                                                                               De Vleeshal
  De Vleeshal beschikt met zijn Kabinetten over twee locaties en heeft
  relatief hoge bezoekcijfers. Vanaf 2013 wil de Vleeshal de binding
  met het publiek versterken door de naamsbekendheid te vergroten
  en een ‘commune’ rond de Vleeshal op te bouwen. Veel bezoekers
  komen af op de gotische hal en de site-specific installaties. Het zal nog
  moeten blijken of de geschatte verdubbeling van het bezoekersaan-
  tal in 2013, als De Vleeshal entree gaat heffen, zal worden gehaald.
      De relatie van De Vleeshal met de gotische hal is evident; met
  Middelburg en Zeeland waar De Vleeshal een sterke regionale func-
  tie heeft, lijkt die relatie minder sterk: De Vleeshal beoogt een typi-
  sche instelling voor hedendaagse kunst te zijn. De Vleeshal neemt
  zich voor in 2016 minstens dertien tentoonstellingen te organiseren.
  Het plan geeft echter geen inzicht in de financiële haalbaarheid van
  deze ambitie.
                                                                               387
</pre>

====================================================================== Einde pagina 367 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 368 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  De Vleeshal heeft een redelijke uitgangspositie voor ondernemer-
  schap. Met het nadenken over het genereren van extra eigen inkom-
                                                                           Deel 3
  sten, door fondsen te benaderen of publieksgroepen te binden, lijkt
  De Vleeshal laat te zijn gestart en weinig ervaring te hebben. Het is
  onzeker of de gepresenteerde plannen haalbaar zijn.
                                                                           Beeldende kunst
  De geschatte vermindering van de gemeentelijke bijdrage is zorgelijk.
  De Vleeshal positioneert zich tegenover andere presentatie-instellin-
  gen vooral door kunsttheoretische thema’s uit de hedendaagse kunst
  te presenteren.
      De Vleeshal beschikt over een Euregionaal netwerk, werkt samen
  met het MUHKA (Antwerpen) – dat de collectie van De Vleeshal
  beheert – en organiseert veel reizende tentoonstellingen, die mogelijk
  inkomsten kunnen genereren.
                                                                           Presentatie-instellingen
Educatie
  De Vleeshal voert een bescheiden educatiebeleid ten aanzien van het
  basis- en voortgezet onderwijs en ontwikkelt educatieve activiteiten,
  zoals workshops en interactieve programma’s. Het aantal bezoekende
  kinderen is relatief gering. De resultaten moeten echter worden be-
  zien tegen de achtergrond van een dunbevolkte regio. De Vleeshal
  werkt samen met Kunsteducatie Walcheren, het kunstvakonderwijs
  en de Roosevelt Academy.
(Inter)nationaal belang
   De Vleeshal is een Nederlandse presentatie-instelling met (inter)-
   nationale betekenis. Samenwerking op het gebied van collectiebeheer,
   tentoonstellingen en kennisuitwisseling vindt plaats met partners in
   de Euregio en Rotterdam en Tilburg. De Vleeshal is onderscheidend
   door zijn presentaties van kunsttheoretische thematieken.
                                                                           De Vleeshal
Talentontwikkeling
  Het traject voor jonge kunstenaars, in de vorm van tentoonstellingen,
  stages en gastcuratorenschap, past bij het profiel en de ambitie van
  De Vleeshal. De output van de werkwijze van de Vleeshal wordt be-
  perkt zichtbaar gemaakt en de samenwerking met universiteiten en
  kunstacademies is nauwelijks uitgewerkt.
                                                                           388
</pre>

====================================================================== Einde pagina 368 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 369 ======================================================================

<pre>   West
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Beeldende kunst
   West focust op recente internationale ontwikkelingen in de beelden-        € 195.000
   de kunst en geeft deze in Nederland een platform. Het doet het-            gevraagd
   zelfde met ontwikkelingen in de Nederlandse kunst op internationale        subsidiebedrag
   platforms. De missie van de instelling luidt: “In een tijd waarin          De aanvraag is
   beeldende kunst van tijdelijke of immateriële aard is en een bezoek        gebaseerd op
   aan een tentoonstelling ook virtueel kan zijn, beschouwen wij het          artikel 3.29 van
                                                                              de Regeling op
   online conserveren en beschikbaar stellen van alle projecten niet als      het specifiek
   een keuze, maar als een noodzaak. West richt zich vierentwintig            cultuurbeleid.
   uur per dag op een breed publiek: van de bakker op de hoek tot en
                                                                                                 Presentatie-instellingen
   met de museumdirecteur in New York.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting West geen subsidie toe te
   kennen.
West geeft aan dat het een nieuw prototype kunstruimte heeft geïntro-
duceerd, van waaruit vierentwintig uur per dag een breed publiek wordt
bereikt. Het is echter niet duidelijk wat het prototype precies behelst,
of dat brede publiek daadwerkelijk wordt bereikt en wie de doelgroepen
zijn. West noemt in zijn plan een cluster aan activiteiten: de instelling
presenteert werk van beeldend kunstenaars; programmeert performers;
richt zich op het gebruik van sociale media; geeft publicaties uit; is ver-
tegenwoordigd op beurzen voor de verkoop van kunst en organiseert een
zomerfestival.                                                                                   West
    De instelling lijkt doelbewust geen keuzen te willen maken; niet wat
disciplines betreft en evenmin in het bereik van een specifiek publiek.
De raad mist inhoudelijke structuur en focus op een artistieke lijn.
                                                                                                 389
</pre>

====================================================================== Einde pagina 369 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 370 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  West is een jonge, publieksgerichte instelling die zich richt op de
  meest recente ontwikkelingen van nieuwe en sociale media, waarvan
  ze zelf ook intensief gebruikmaakt. West heeft de ambitie om in de
                                                                           Beeldende kunst
  komende jaren dezelfde positie te verwerven als De Appel, BAK en
  Witte de With, zij het met een ander, kleiner organisatiemodel. Via
  dit model kan met een bescheiden budget een groot en breed publiek
  worden bereikt. Het plan is inhoudelijk echter weinig specifiek: de
  instelling geeft aan ‘actuele kunst een adequaat podium’ te geven,
  maar werkt dit niet nader uit. Evenmin is duidelijk wat West precies
  wil zijn; West ambieert een netwerk te zijn, maar functioneert in de
  praktijk als galerie. De raad mist een inhoudelijke structuur en focus
  op een artistieke lijn.
                                                                           Presentatie-instellingen
Publieksbereik
  West wil een maximaal bereik hebben en zijn programma in een
  bredere, sociaal-maatschappelijke context plaatsen. Hiervoor zijn drie
  nieuwe activiteiten ontwikkeld: de zondagochtendbrunches, een
  publicatie en het zomerfestival.
      Met de 24/7 policy moet de potentiële bezoeker overal en altijd
  inzicht in het programma kunnen krijgen. De jaarlijkse bezoekersaan-
  tallen zijn dan ook hoog: online 700.000, 250.000 via internationale
  platforms en op de standplaats 15.000. Niet duidelijk is op welke
  wijze de eerste twee groepen werkelijk worden bereikt en in hoeverre
  met het publiek uit deze groepen binding ontstaat. West besteedt
  een kwart van zijn budget aan communicatie. Nergens blijkt of de op-
  brengst navenant is.
Cultureel ondernemerschap
  West heeft de ambitie om te groeien. De instelling wil professionali-    West
  seren en vrijwilligers vervangen door betaalde professionals. Het is
  de raad niet duidelijk hoe de daarmee gepaard gaande, stijgende las-
  ten kunnen worden gedragen. Een toekomstmodel voor inkomsten
  ontbreekt; de ambities op het gebied van sponsoring zijn niet onder-
  bouwd. Volgens het plan ‘is de markt bereid te betalen voor unieke
  producties’, maar dit wordt niet uitgewerkt. Inkomsten worden voor-
  alsnog voornamelijk gegenereerd uit de verkoop van kunst en boeken.
Educatie
  West beschouwt educatie als een integraal onderdeel van het pro-
  gramma en zoekt nieuwe vormen als iEducatie via de inzet van
  nieuwe media. De kracht van iEducatie is volgens West duurzaam-
  heid, toegankelijkheid en laagdrempeligheid. De raad zou dit
  concept graag inhoudelijk uitgewerkt zien.
      West zoekt samenwerking met andere organisaties voor het op-
                                                                           390
  zetten van een gezamenlijk educatieprogramma voor scholen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 370 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 371 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   West heeft een netwerk van kunstenaars. Zij brengen de instelling
   in contact met jonge, internationale kunstenaars die vervolgens door
                                                                          Deel 3
   West in Nederland worden geïntroduceerd. Het is niet duidelijk of
   de contacten structureel zijn.
                                                                          Beeldende kunst
Talentontwikkeling
  West heeft geen beleid op het gebied van talentontwikkeling.
                                                                          Presentatie-instellingen
                                                                          West
                                                                          391
</pre>

====================================================================== Einde pagina 371 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 372 ======================================================================

<pre>   Witte de With
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 500.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Beeldende kunst
   Witte de With onderzoekt en toont ontwikkelingen in de heden-            € 500.000
   daagse kunst door presentaties, onderzoek, educatieve programma’s,       gevraagd
   publieksevenementen, publicaties en een website. De missie luidt:        subsidiebedrag
   “Witte de With heeft een belangrijk maatschappelijk doel: Via heden-     De aanvraag is
   daagse kunst nieuwsgierigheid opwekken naar de toekomst van onze         gebaseerd op
   samenleving, thuis in Rotterdam en in dialoog met de rest van de         artikel 3.29 van
                                                                            de Regeling op
   wereld.”                                                                 het specifiek
                                                                            cultuurbeleid.
   Vanuit de hedendaagse kunst stimuleert Witte de With het publiek
                                                                                               Presentatie-instellingen
   om “kritische discussies te voeren over culturele ontwikkelingen en
   uitdagingen in onze samenleving, om deze te kunnen interpreteren
   en becommentariëren.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Witte de With een
   subsidiebedrag van € 500.000 toe te kennen onder de voorwaarde
   dat de instelling binnen twee jaar duidelijk kan aantonen dat zij
   voldoet aan de wens van de raad om meer met andere presentatie-
   instellingen samen te werken (zoals MAMA op lokaal niveau en
   verwante instellingen op nationaal en internationaal niveau). Daar-
   naast moet Witte de With het publiek actiever betrekken en haar
   internationale netwerk toegankelijk maken voor de stad.
                                                                                               Witte de With
In de vorige adviesperiode van 2009 – 2012 verhoogde de raad, ondanks
enkele kritische kanttekeningen, het subsidiebedrag aanzienlijk en trad
de instelling toe tot de Basisinfrastructuur 1.0. De afgelopen vier jaar
heeft Witte de With met tentoonstellingen, debatten en publicaties van
artistiek-inhoudelijk goede kwaliteit zijn mondiale reputatie als kennis-
centrum voor kunst en wetenschap behouden.
    Aan andere punten die de raad in zijn vorige advies miste, heeft
Witte de With echter onvoldoende of geen aandacht geschonken en ook
in dit plan ontbreekt een helder uitgewerkte visie hierop. Zo ligt bij de
missie van Witte de With, “thuis in Rotterdam en in dialoog met de rest
van de wereld”, het accent vooral op de dialoog met de internationale
(kunst)wereld. Concrete plannen op het gebied van educatie en publieks-
bereik om ook een breder, cultureel divers publiek te bereiken en aan
zich te binden, ontbreken.
Alleen door het betrekken van andere partijen en door werkelijk met de
                                                                                               392
directe buitenwereld in dialoog te treden, kan Witte de With van beteke-
nis zijn binnen de regionale infrastructuur. Dat vindt de raad van groter
belang dan ooit, nu voor tal van instellingen subsidiegelden wegvallen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 372 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 373 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  Witte de With levert als een van de Nederlandse presentatie-instellin-
  gen die opereren tussen musea voor moderne en hedendaagse kunst,
  galeries en kunstenaarsinitiatieven, al ruim twintig jaar een bijdrage
                                                                           Beeldende kunst
  aan het ontdekken en op vernieuwende wijze presenteren van jong ta-
  lent. Tegelijk wil Witte de With het debat over kunst en samenleving
  stimuleren, zowel lokaal als mondiaal. De publicaties waarin verslag
  wordt gedaan van de symposia en lezingen genieten wereldwijd waar-
  dering.
     Het beleid van Witte de With is avontuurlijk en risicovol. Mede
  dankzij een reeks buitenlandse directeuren die voor drie tot maximaal
  zes jaar verbonden zijn aan de instelling, heeft Witte de With zich
  ontwikkeld tot een toonaangevend internationaal centrum dat kunste-
                                                                           Presentatie-instellingen
  naars, curatoren en wetenschappers, denkers en schrijvers de gelegen-
  heid geeft om hun ideeën in vrijheid uit te werken en te presenteren.
   Aan de andere kant brengt elke directiewisseling een koerswisseling
   en onzekerheid met zich mee. Zo is zeer recentelijk een nieuwe
   directeur aangetreden. De leidmotieven die in het beleidsplan voor
   2013 – 2016 worden ontvouwd, getuigen van intellectuele ambitie
   en bieden zeker interessante aanknopingspunten voor continuering
   van het discours. De vertaling van deze leidmotieven naar exposities
   van beeldende kunst blijft echter vaag. De raad vreest dat de rand-
   programmering met debatten en publicaties te veel de overhand krijgt
   ten koste van het ontwikkelen van artistiek-inhoudelijk aanspreken-
   de presentaties voor een divers publiek.
      De raad mist in dit plan een concrete invulling van het program-
   ma voor de komende jaren.
                                                                           Witte de With
Publieksbereik
  Het bezoekersaantal schommelde in 2009 – 2010 rond 20.000 en
  groeit volgens de instelling vanaf 2013 naar 25.000 bezoekers
  in 2016. Het aantal bezoeken is goed, maar hoe divers het publiek is
  dat men bereikt, blijft onduidelijk.
      Vanouds vormt de groep internationaal opererende kunst-
  professionals een belangrijke doelgroep; zij dragen actief bij aan de
  reputatie van Witte de With. Om ook andere doelgroepen, zoals
  schoolgaande en studerende jongeren, jonge professionals, kunstpro-
  ducenten, toeristen en senioren te bereiken en aan zich te binden,
  doet Witte de With in samenwerking met de Erasmus Universiteit
  en de Universiteit van Antwerpen regelmatig publieksonderzoek. De
  aanvraag geeft geen informatie over de resultaten en de conclusies
  die men daaruit trekt.
                                                                           393
</pre>

====================================================================== Einde pagina 373 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 374 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan is redelijk onderbouwd, al leunt het zwaar
  op subsidie-inkomsten van Rijk en gemeente. Om de ambities op het
                                                                          Deel 3
  gebied van educatie, communicatie en fondsenwerving te realiseren,
  rekent het plan op een stijging van ruim tien procent van de gemeen-
  telijke subsidie. Of dit haalbaar is, valt te betwijfelen.
                                                                          Beeldende kunst
      De schatting van inkomsten uit publiek en sponsoring lijkt aan de
  hoge kant. Het beleidsplan rept over de aanstelling van een fondsen-
  werver, maar is verder weinig concreet over de wijze van aanpak. Het
  marketingplan blijft beperkt tot een beschrijving van de strategieën
  die tot nu toe zijn toegepast.
Educatie
  In overeenstemming met de missie streeft Witte de With naar een
  vernieuwende educatieve aanpak. Er wordt niet alleen samengewerkt
                                                                          Presentatie-instellingen
  met andere kunstinstellingen als TENT, die op de begane grond
  van Witte de With ruimten huurt; de instelling werkt ook samen met
  buurtgenoot MAMA, de SKVR en onderwijsinstellingen van VMBO
  tot voortgezet onderwijs in Rotterdam en omstreken. De raad is
  van mening dat deze samenwerking moet worden geïntensiveerd.
      Bij educatie ligt de focus op jongeren tussen de veertien en
  vijfentwintig jaar. De raad meent dat de innovatieve activiteiten op
  deze terreinen in de subsidieaanvraag onderbelicht blijven. Ook wordt
  onvoldoende duidelijk gemaakt hoe men deze activiteiten verder wil
  ontwikkelen om dit gevarieerde publiek van jonge mensen te bereiken
  en aan zich te binden. In zijn vorige advies miste de raad specifieke
  aandacht voor de culturele diversiteit van deze groep Rotterdamse
  jongeren en ook in deze aanvraag komt dit punt niet ter sprake.
      Voor volwassenen heeft Witte de With samen met De Appel Art
  for All ontwikkeld; een instapcursus waarin actuele vragen over
  hedendaagse kunst aan de orde komen.
                                                                          Witte de With
(Inter)nationaal belang
   Witte de With heeft internationaal een goede reputatie opgebouwd.
   Omgekeerd zijn deze goede buitenlandse contacten ook onmis-
   baar voor een levendig en kwalitatief hoogwaardig kunstklimaat in
   Nederland.
Talentontwikkeling
  Witte de With onderhoudt contacten met Rotterdamse kunstaca-
  demies en biedt stageplaatsen, onderzoeksopdrachten voor het schrij-
  ven van scripties en geeft aankomende curatoren en kunstenaars de
  kans om hun ideeën uit te voeren.
                                                                          394
</pre>

====================================================================== Einde pagina 374 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 375 ======================================================================

<pre>   W139
                                                                                                   Deel 3
                                                                                €0
                                                                                geadviseerd
                                                                                subsidiebedrag
                                                                                                   Beeldende kunst
   De missie van W139 luidt: “Het voeren van een actief beleid op               € 200.000
   het gebied der kunsten in de ruimste zin van het woord om tot een            gevraagd
   gerichte bevordering en ontwikkeling daarvan te komen; de stich-             subsidiebedrag
   ting heeft mede ten doel het scheppen van faciliteiten om zowel de           De aanvraag is
   ideeënvorming, de uitwerking als de toegankelijkheid van/voor deze           gebaseerd op
   kunsten mogelijk te maken. Ze beoogt geen winst.”                            artikel 3.29 van
                                                                                de Regeling op
                                                                                het specifiek
                                                                                cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                   Presentatie-instellingen
   De Raad voor Cultuur adviseert W139 geen subsidie toe te kennen.
   W139 voldoet niet aan de eigen inkomstennorm.
Voor de periode 2013 – 2016 wil W139 het aantal activiteiten sterk
uitbreiden. De raad vindt dat W139 zich onderscheidt door de focus op
de positie en ontwikkeling van jonge kunstenaars en de keuze voor het
‘visuele discours’, maar mist een duidelijke artistiek-inhoudelijke lijn en
samenhang in het programma. Bovendien is het ondernemingsplan
matig onderbouwd en in veel opzichten onrealistisch.
    W139 richt zich op een publiek van kunstenaars, in kunst geïnteres-
seerden en toevallige voorbijgangers. Het beschouwt formele educatieve
activiteiten, in tegenstelling tot talentontwikkeling, niet als een kerntaak.
                                                                                                   W139
                                                                                                   395
</pre>

====================================================================== Einde pagina 375 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 376 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Voor de komende periode staan jaarlijks vijftien solo- en groepsten-
  toonstellingen gepland, plus vijf à zes “grensverleggende” tentoonstel-
  lingen rond een thema. Daarnaast voorziet het programma in perfor-
                                                                            Beeldende kunst
  mances, lezingen, film-screenings en “spontane nieuwe initiatieven”.
  Een eigen website met blogs en een digitaal radiostation, Radio 139,
  bieden achtergrondinformatie en context bij alle activiteiten.
      Uit de plannen spreekt een tomeloze energie en een oprechte
  poging om door uiteenlopende activiteiten maatschappelijke thema’s
  te agenderen. W139 wil het discours tussen kunst, kunstenaars en
  nieuwe publieksgroepen stimuleren en de positie van kunstenaars
  bevragen.
      Als informeel platform voldoet W139 goed, maar door de grote
                                                                            Presentatie-instellingen
  hoeveelheid activiteiten en het gebrek aan een duidelijk omschreven
  artistiek-inhoudelijke koers is de artistieke kwaliteit van de resul-
  taten ongewis. Maar de raad ziet ook dat deze onzekerheid inherent
  is aan de functie die W139 vervult; het informele, improviserende ka-
  rakter is tegelijk ook de kracht van de instelling. W139 wil in de eer-
  ste plaats een vrijhaven zijn voor jonge kunstenaars die er hun ideeën
  en talenten kunnen ontwikkelen en toetsen.
Publieksbereik
  Het aantal bezoekers, gemiddeld ruim 38.000 over 2009 – 2010, is
  hoog en zal naar de verwachting van W139 stijgen tot 50.000 bezoe-
  kers in 2016.
     Naast een publiek van kunstenaars en hun vrienden, bestaat het
  bezoek uit belangstellenden die meerdere malen per jaar komen
  en toevallige passanten. Juist die laatste groep toont volgens W139
  aan dat er een “groot publiek is met een latente interesse in beel-
  dende kunst”.                                                             W139
     De roots van W139 liggen in het centrum van Amsterdam
  en vanuit deze laagdrempelige, centraal gelegen plek wil men steeds
  nieuwe publieksgroepen bereiken. Dit gebeurt al passief, maar uit
  de aanvraag blijkt onvoldoende hoe men deze groepen ook actief wil
  gaan benaderen.
Cultureel ondernemerschap
  Het ondernemingsplan is matig onderbouwd en in veel opzichten on-
  realistisch. In 2011 heeft W139 een stijging van het percentage eigen
  inkomsten weten te realiseren. Het gepresenteerde verdienmodel,
  een ‘W139-Birthday Cake’ die is opgebouwd uit verschillende lagen,
  is onconventioneel maar weinig effectief. De invoering van een fysiek
  en digitaal ‘betaal-wat-je-wil’ systeem, het oprichten van een kring
  van mecenassen of de verkoop van kunst leveren waarschijnlijk onvol-
  doende inkomsten op.
                                                                            396
</pre>

====================================================================== Einde pagina 376 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 377 ======================================================================

<pre>Educatie
  W139 ziet formele educatieve activiteiten niet als een integraal on-
  derdeel van het programma. Informele educatie daarentegen behoort
                                                                         Deel 3
  “tot de dagelijkse praktijk van W139.” Dit houdt voornamelijk in dat
  er dagelijks mensen binnenlopen die zo, onverwacht en onbedoeld,
  voor het eerst in aanraking komen met beeldende kunst en informeel
                                                                         Beeldende kunst
  in gesprek raken met kunstenaars die ter plekke aan het werk zijn.
(Inter)nationaal belang
   W139 onderhoudt goede contacten met zusterinstellingen in Duits-
   land en de rest van Europa. Er worden uitwisselingen en reizende
   tentoonstellingen georganiseerd. Het internationale belang beperkt
   zich voornamelijk tot een groep gelijkgestemde kunstenaarsinitia-
   tieven.
                                                                         Presentatie-instellingen
Talentontwikkeling
  W139 ziet talentontwikkeling als een kerntaak. Jonge kunstenaars
  krijgen door zelforganisatie de gelegenheid zichzelf verder te ont-
  wikkelen. W139 onderhoudt goede contacten met kunstacademies,
  biedt studenten een eerste platform om hun werk te presenteren
  en legt contacten met zusterinstellingen in het buitenland. W139
  ondersteunt een grote groep kunstenaars aan het begin van hun car-
  rière. Sommigen blijken later succesvol, anderen niet. W139 heeft
  altijd een belangrijke en onmisbare brugfunctie vervuld tussen aca-
  demie en beroepspraktijk.
                                                                         W139
                                                                         397
</pre>

====================================================================== Einde pagina 377 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 378 ======================================================================

<pre>   De Ateliers
                                                                                                Deel 3
                                                                             €0
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Beeldende kunst
   De Ateliers biedt jonge kunstenaars een individueel atelierprogramma      € 800.000
   met begeleiding van professionele kunstenaars. De missie van de in-       gevraagd
   stelling luidt: “De Ateliers is een internationaal kunstenaarsinstituut   subsidiebedrag
   dat jonge, getalenteerde kunstenaars een stimulerende werkomgeving        De aanvraag is
   wil bieden, die unieke kansen biedt voor de ontwikkeling van hun          gebaseerd op
   werk op hoog niveau. Het biedt een platform voor productie, reflectie     artikel 3.30 van
                                                                             de Regeling op
   en presentatie, voor discussies en samenwerking tussen kunstenaars        het specifiek
   van verschillende generaties, diverse nationaliteiten en met uiteenlo-    cultuurbeleid.
   pende artistieke visies.”
                                                                                                Ondersteunende instelling
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting De Ateliers geen subsidie
   toe te kennen, tenzij deze met de Rijksakademie voor eind 2012 een
   gezamenlijk plan indient. Voor dit gezamenlijke plan adviseert de
   raad een bedrag van € 1.500.000 beschikbaar te stellen.
      Randvoorwaarde is dat de Rijksgebouwendienst en het ministerie
   van OCW een oplossing aandragen voor de hoge lasten voor huis-
   vesting en personeel bij de Rijksakademie.
De raad onderschrijft het complementaire karakter van de instellingen
en stelt voor dat de samenwerking, waarop beide in de aanvraag zinspe-
len, alsnog wordt uitgewerkt in een gezamenlijk voorstel.
   De Ateliers stelt in de aanvraag: “Juist de complementariteit maakt
                                                                                                De Ateliers
het interessant te onderzoeken hoe een verdergaande samenwerking
kan worden vormgegeven. Uitgangspunt is behoud van ieders identiteit,
scherpere onderlinge profilering en hogere doelmatigheid”.
Omdat de (financiële) posities van De Ateliers en de Rijksakademie on-
derling sterk verschillen, adviseert de raad dat het ministerie van OCW
een onafhankelijke kwartiermaker aanstelt bij de ontwikkeling van het
plan. De profielen van De Ateliers en de Rijksakademie zijn onderschei-
dend en moeten behouden blijven.
De raad adviseert als gevolg van de teruggang in financiële middelen een
substantieel deel van het bedrag van € 2.500.000 voor talentontwikkeling
bij het Mondriaan Fonds (specifiek dat deel dat is bestemd voor praktijk-
verdieping van talentvolle kunstenaars) voor de periode 2013 – 2016
beschikbaar te stellen aan de postacademische instellingen in Nederland
en het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC).
                                                                                                398
</pre>

====================================================================== Einde pagina 378 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 379 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                             Deel 3
  De Ateliers geeft in het begeleidingsprogramma ruimte aan diverse
  visies op het kunstenaarschap en selecteert relatief jonge kunstenaars.
  De kwaliteit van de begeleiding is hoog. De instelling geniet interna-
                                                                             Beeldende kunst
  tionaal aanzien en is een rijke voedingsbodem voor de ontwikkeling
  van de beeldende kunst.
      De Ateliers werd in 1963 als alternatief voor de onderwijsmetho-
  diek aan de Rijksakademie opgericht. De Ateliers is een platte orga-
  nisatie en kenmerkt zich door een risicovollere selectie, met nadruk
  op vernieuwing, jonge leeftijd en experiment. De beheerskosten per
  deelnemer zijn relatief laag.
      De Rijksakademie en De Ateliers hebben elkaar in de loop van
  hun geschiedenis wederzijds positief beïnvloed en zijn naar elkaar
                                                                             Ondersteunende instelling
  toegegroeid in de structuur van de begeleiding. Er wordt in de instel-
  lingen verschillend werk gegenereerd. Samen vertegenwoordigen ze
  een breed spectrum van verschillende kunstenaarsattitudes. De raad
  vindt het belangrijk om de eigenheid van beide instellingen te respec-
  teren.
Publieksbereik
  De kernactiviteit van De Ateliers is het begeleiden van kunstenaars.
  De Ateliers richt zich vanuit deze doelstelling op professionals, kunst-
  kenners en donateurs. Er zijn lezingenprogramma’s en eenmaal
  per jaar wordt een tentoonstelling met het werk van de deelnemers
  georganiseerd. De Ateliers zet stappen om zichtbaarder te worden
  en werkt de komende jaren samen met de media en met musea en
  presentatie-instellingen in Amsterdam en Den Haag.
Cultureel ondernemerschap
                                                                             De Ateliers
  De raad constateert dat De Ateliers de laatste jaren een inhaalslag
  heeft gemaakt door openheid te creëren en inkomsten te genereren
  om zijn financiële positie te versterken. De verwachte inkomsten
  laten een stijgende lijn zien door uitbreiding en verhoging van eigen
  bijdragen van deelnemers, het verhuren van guest studios en een
  grotere inbreng van donateurs via het Ateliers Support Fund. De
  raad vindt het Ateliers Support Fund, waarin particuliere verza-
  melaars, curatoren van bedrijfscollecties, bedrijven, fondsen en stich-
  tingen participeren, een goede ontwikkeling om meer inkomsten
  te genereren. De huisvestingskosten zijn bij De Ateliers laag en de
  kosten per deelnemer relatief bescheiden. Op het gebied van onder-
  nemerschap kan de instelling volgens de raad haar internationale
  reputatie en het voordeel van vestiging in de hoofdstad beter inzet-
  ten. Het zou goed zijn om naar vergelijkbare atelierprogramma’s
  in omringende landen te kijken, zodat men marktconforme bijdra-
  gen van deelnemers kan vaststellen.
                                                                             399
</pre>

====================================================================== Einde pagina 379 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 380 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De Ateliers is van belang voor de ontwikkeling van de kunsten,
   internationaal, landelijk en voor Amsterdam. Deelnemers en alumni
                                                                          Deel 3
   vertegenwoordigen Nederland op beurzen en biënnales in het
   buitenland en versterken de kwaliteit en positie van hedendaagse
   beeldende kunst. Vele alumni vinden hun weg naar Nederlandse en
                                                                          Beeldende kunst
   buitenlandse musea en galeries; buitenlandse alumni zorgen voor
   een belangrijke band tussen Nederland en internationale netwerken.
   Deze netwerken komen organisch tot stand, waardoor ze hecht en
   sterk zijn, maar soms ook weinig zichtbaar. De raad meent dat de
   informele netwerken beter in kaart gebracht kunnen worden, waar-
   door de reikwijdte van de Nederlandse instellingen nog beter kan
   worden ingezet bij internationaliseringsbeleid op de lange termijn.
       Er is al lange tijd sprake van een goede samenwerking met musea
   in Nederland. De raad vindt het activiteitenplan voor internationale
                                                                          Ondersteunende instelling
   samenwerking nog (te) incidenteel en projectmatig uitgewerkt.
Talentontwikkeling
  De Ateliers richt zich op de ontwikkeling van jong toptalent. De re-
  putatie van de instelling is goed. De raad constateert dat veel deel-
  nemers van De Ateliers een (inter)nationale carrière opbouwen. De
  productiefaciliteiten zijn bescheiden en worden ondersteund door
  technische assistentie. De raad ziet in de samenwerking met de
  Rijksakademie mogelijkheden voor uitbreiding van gebruik van faci-
  liteiten.
                                                                          De Ateliers
                                                                          400
</pre>

====================================================================== Einde pagina 380 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 381 ======================================================================

<pre>   Europees Keramisch
   Werkcentrum
                                                                                                 Deel 3
                                                                              €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Beeldende kunst
   Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC)/sundaymorning@ekwc                   € 897.600
   faciliteert een artist-in-residence centre, gekoppeld aan een kennis- en   gevraagd
   ontwikkelcentrum voor keramiek. De missie van de instelling luidt:         subsidiebedrag
   “Sundaymorning@ekwc is een internationale werkplaats voor ke-              De aanvraag is
   ramiek, waar kunstenaars, ontwerpers en architecten kunnen experi-         gebaseerd op
   menteren met inhoud, materiaal en techniek. Met een ervaren staf           artikel 3.30 van
                                                                              de Regeling op
   kunnen professionele deelnemers het keramisch proces verkennen             het specifiek
   en zichzelf en het vak verder verrijken. Met het doorgeven van             cultuurbeleid.
   kennis via internet, publicaties, tentoonstellingen en lezingen sluit
                                                                                                 Ondersteunende instelling
   sundaymorning@ekwc aan bij de beste werkplaatsen ter wereld,
   waarvan de resultaten van invloed zijn op de wereldwijde ontwikke-
   ling van keramiek in beeldende kunst, design en architectuur.”
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Europees Keramisch
   Werkcentrum geen subsidie toe te kennen.
De komende periode heeft EKWC de intentie om uit te groeien tot een
nieuw instituut (werktitel: Europees Werkplaatsen Instituut) met naast
de werkplaats voor keramiek meerdere werkplaatsen voor textiel, hout,
metaal, glas, kunststof, geluid en licht. In het Europees Werkplaatsen
Instituut (EWI) krijgen experiment, ontwikkeling en innovatie, publieks-
activiteiten en educatie veel aandacht.
                                                                                                 Europees Keramisch Werkcentrum
    De raad beschouwt het activiteitenplan 2013 – 2016 van EKWC als
een nog onvoldoende uitgewerkte toekomstvisie. Het plan bevat veel
onzekerheden waarbij complementariteit, onderscheidend vermogen en
levensvatbaarheid moeilijk te beoordelen zijn. De raad ziet mogelijk-
heden voor behoud van de sterke positie van EKWC als ontwikkelinstel-
ling, als een werkplaats voor keramiek waar kunstenaars, vormgevers en
architecten kunnen experimenteren met inhoud, materiaal en techniek.
De raad adviseert als gevolg van de teruggang in middelen een substan-
tieel deel van het bedrag van € 2.500.000 voor talentontwikkeling bij het
Mondriaan Fonds (specifiek dat deel dat is bestemd voor praktijkverdie-
ping van talentvolle kunstenaars) in de periode 2013 – 2016 beschikbaar
te stellen aan de postacademische instellingen in Nederland en EKWC.
                                                                                                 401
</pre>

====================================================================== Einde pagina 381 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 382 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  De raad dicht EKWC grote kwaliteit toe als werkplaats voor keramiek
  waar kunstenaars, vormgevers en architecten ambachtelijk en tech-
  nisch materiaalonderzoek doen voor hun artistieke ontwikkeling en
                                                                           Beeldende kunst
  industriële toepassingen. Innovatie en experiment krijgen veel ruimte
  en de belangstelling voor de werkplaats is in vakkringen, vanuit
  (inter)nationaal perspectief, groot.
      EKWC wordt regelmatig geconsulteerd door onderwijsinstellin-
  gen en bedrijven in Nederland en elders in de wereld als unieke bron
  van materiaalkennis en technisch inzicht. EKWC heeft een positie
  in internationale keramiekbiënnales en competities; deelnemers en
  alumni presenteren hun werk eveneens in musea en presentatie-
  instellingen.
                                                                           Ondersteunende instelling
      De raad is van mening dat EKWC een unieke kwaliteit heeft
  als werkplaats voor keramiek. De raad ziet in dit perspectief een ver-
  antwoordelijkheid voor de instelling om meer binding tot stand
  te brengen met het kunstvakonderwijs en de postacademische instel-
  lingen.
  Het is in deze fase niet te beoordelen of het uitgebreide EKWC met
  een veelheid aan disciplines zijn reputatie en onderscheidende positie
  op het gebied van keramiek zal kunnen vasthouden.
Publieksbereik
  Tot voor kort had EKWC, buiten deelname aan biënnales en ten-
  toonstellingen, geen publieksfunctie op de huidige locatie. De instel-
  ling speelt een beperkte rol in het culturele circuit van Den Bosch.
  In de nieuwe situatie bestaan wel plannen om publiek te betrekken
  en wordt het (hoge) aantal van 50.000 bezoekers per jaar genoemd.
  Een strategie voor publieksbeleid wordt echter niet beschreven.
                                                                           Europees Keramisch Werkcentrum
      Het discours rondom ontwerp en uitvoering van keramiek wordt
  voornamelijk met vakgenoten gevoerd en verdient volgens de raad
  een bredere context.
Cultureel ondernemerschap
  In de subsidieaanvraag wordt een perspectief op het Europees Werk-
  plaatsen Instituut beschreven. Een kwalitatieve beschrijving van
  de nieuwe situatie is echter nog onvoldoende uitgewerkt en er wordt
  geen inzicht gegeven in de financiële basis voor de onderneming.
  Samenwerking met andere partners in de werkplaatsen bevindt zich
  nog in de ontwikkelfase en heeft nog niet geleid tot toezeggingen
  of intentieverklaringen. Hierdoor vindt de raad het moeilijk om te
  kunnen oordelen over de positionering van de instelling en het rea-
  lisme van de voorspelde resultaten.
      De raad is met EKWC van mening dat de werkplaatsvoorziening
  van toenemend belang is voor de creatieve en commerciële industrie.
                                                                           402
</pre>

====================================================================== Einde pagina 382 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 383 ======================================================================

<pre>Educatie
  EKWC heeft geen beleid op het terrein van educatie. In het nieuwe
  model is cultuureducatie voorzien, maar niet uitgewerkt in een plan
                                                                              Deel 3
  van aanpak. Op de begroting is hiervoor geen post opgenomen.
(Inter)nationaal belang
                                                                              Beeldende kunst
   De internationale reputatie als centre of excellence op gebied van kera-
   miek van beeldende kunst en vormgeving is goed en onderschei-
   dend. Het netwerk is wereldwijd maar in een klein en specialistisch
   gebied. EKWC presenteert zich landelijk en lokaal te weinig buiten
   de muren van de werkplaats. De betekenis van EKWC is ook gelegen
   in samenwerking met keramiekfabrieken. Positieve effecten hiervan
   zijn kennisvermeerdering en het in productie nemen van ontwikkelde
   prototypes.
                                                                              Ondersteunende instelling
Talentontwikkeling
  Jaarlijks zijn er 48 artists in residence die drie maanden doorbrengen
  in EKWC. Dit curriculum functioneert naar behoren. De samenwer-
  king tussen staf en residents staat borg voor kennisoverdracht door
  uitwisseling. De raad vindt het van grote betekenis dat deelnemers
  werken van idee naar ontwerp en uitvoering.
     Presentaties in designmusea en bijdragen aan internationale
  designfestivals zijn talrijk; samenwerking met postacademies en het
  kunstvakonderwijs wordt nauwelijks beschreven.
                                                                              Europees Keramisch Werkcentrum
                                                                              403
</pre>

====================================================================== Einde pagina 383 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 384 ======================================================================

<pre>   Jan van Eyck
   Academie
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 1.000.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Beeldende kunst
   De Jan van Eyck Academie biedt kunstenaars faciliteiten en begelei-       € 1.000.000
   ding om hun talenten te verdiepen en confronteert hen met concrete        gevraagd
   vraagstukken in het atelierprogramma. De missie van de instelling         subsidiebedrag
   luidt: “De Jan van Eyck Academie is een katalysator in het proces van     De aanvraag is
   talentontwikkeling. Zij activeert talent in open verbindingen met de      gebaseerd op
   wereld. De Jan van Eyck is een innovatieve en naar buiten gerichte        artikel 3.30 van
                                                                             de Regeling op
   postacademische instelling, zij is internationaal en interdisciplinair.   het specifiek
   Zij hecht eraan dat in haar dagelijkse praktijk doen en denken onlos-     cultuurbeleid.
   makelijk met elkaar verbonden zijn.”
                                                                                                Ondersteunende instelling
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert de Stichting Jan van Eyck Academie
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.000.000.
De raad is positief over de inhoudelijke richting die de Jan van Eyck
Academie opgaat. In de nieuwe visie op het kunstenaarschap worden
theorie en praktijk in een maatschappijgerichte benadering bij elkaar
gebracht.
    De academie wil de dialoog entameren tussen deelnemers en par-
tijen buiten de Jan van Eyck Academie. De organisatorische kant van het
activiteitenplan 2013 – 2016 van de Jan van Eyck Academie, waarin
zowel krimp als vernieuwing wordt beoogd, is goed uitgewerkt. De nieu-
we directie heeft de keuze gemaakt voor herpositionering van de post-
                                                                                                Jan van Eyck Academie
academie. Door nadrukkelijk een verbinding aan te gaan met de Euregio
Maastricht is de Jan van Eyck Academie zichtbaar en aantrekkelijk voor
partners.
    De Jan van Eyck Academie heeft de afgelopen maanden een aantal
van haar doelstellingen gerealiseerd, zoals de oprichting van de ‘Labs’
en de vernieuwing van het auditorium. Met de oprichting van de Hubert
van Eyck Academie is een verbinding gelegd met iArts, een samenwer-
king van de Universiteit en het kunstvakonderwijs in Maastricht.
    De Jan van Eyck Academie weet enthousiasme over te brengen op
bestuurders en het bedrijfsleven, zodat kansen voor ondernemerschap
vorm kunnen krijgen. De raad maakt de kanttekening dat hij de plannen
deels moet beoordelen op basis van een toekomstscenario.
De raad adviseert als gevolg van de teruggang van financiële middelen
een substantieel deel van het bedrag van € 2.500.000 voor talentont-
wikkeling bij het Mondriaan Fonds (specifiek dat deel dat is bestemd
                                                                                                404
voor praktijkverdieping van talentvolle kunstenaars) voor de periode
2013 – 2016 beschikbaar te stellen aan de postacademische instellingen
in Nederland en het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 384 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 385 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  De relatie vormgeving, autonome kunst en theorievorming was in
  de vorige beleidsperiode voor de Jan van Eyck Academie uniek.
  De Jan van Eyck Academie neemt in de nieuwe plannen een andere
                                                                            Beeldende kunst
  positie in en kiest voor talent dat zich sterk verhoudt tot maat-
  schappelijke vraagstukken. De raad waardeert de nieuwe visie op het
  kunstenaarschap, waarin verbindingen tussen kunst en disciplines
  buiten de cultuur worden gestimuleerd en verdiept. De raad onder-
  schrijft dat juist in het aangaan van nieuwe relaties in het publieke
  domein en het bespreken van andere noties van kwaliteit en relevan-
  tie, talentontwikkeling op het gebied van beeldende kunst een be-
  langrijke rol kan spelen.
      Er is een cultuurloket voorzien waar het bedrijfsleven kan aanklop-
                                                                            Ondersteunende instelling
  pen voor een artistieke visie over vraagstukken van maatschappelijke
  aard. De raad vindt het goed dat in de ‘Labs’ theorievorming onder-
  deel zal uitmaken van reflectie. De laboratoriumachtige inrichting
  van het programma biedt deelnemers mogelijkheden om de duur van
  hun verblijf flexibel in te richten.
Publieksbereik
  De grote variatie in activiteiten in de nieuwe opzet van de Jan van
  Eyck Academie biedt voldoende mogelijkheden om aansluiting te
  vinden bij verschillende publieksgroepen. Binding en tevredenheid
  kunnen pas naderhand worden vastgesteld. De raad waardeert de
  ambitie van de Jan van Eyck Academie om meer aandacht te beste-
  den aan de overdracht en de resultaten van het atelierprogramma.
Cultureel ondernemerschap
  De Jan van Eyck Academie heeft de organisatie en structuur goed
                                                                            Jan van Eyck Academie
  beschreven; missie en activiteitenplan vormen een hecht geheel. Het
  verdienmodel kan nog verder worden uitgewerkt en aangescherpt.
  De Jan van Eyck Academie sluit aan bij ontwikkelingen in de regio
  en betrekt nadrukkelijk provincie en gemeente bij haar plannen.
  De intentieverklaringen en de manier waarop sponsoring voor de labs
  wordt gezocht en gevonden, maken op de raad een serieuze indruk.
  Van de labs – die een rebranding zijn van de bestaande situatie en qua
  naamgeving zijn verbonden met de traditie van de academie en de
  regio – kan commercieel gebruik worden gemaakt door het kunstvak-
  onderwijs en andere belangstellenden.
      Door te variëren in de duur van de periode dat kunstenaars ver-
  bonden zijn aan de academie wordt deelnemers (financiële) flexi-
  biliteit geboden. Met de Hubert van Eyck Academie zet men de deur
  open naar samenwerking met het onderwijs.
      De raad vindt de plannen van de Jan van Eyck Academie visionair
  en ondernemend. De raad adviseert de Jan van Eyck Academie een
                                                                            405
  marketingstrategie te ontwikkelen die aansluit bij het ambitieniveau
  en de diversiteit van activiteiten en publieksgroepen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 385 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 386 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De raad oordeelt dat de Jan van Eyck Academie zichzelf internatio-
   naal positioneert in de Euregio van Maastricht door samenwerking
                                                                           Deel 3
   met het bedrijfsleven, onderwijs, culturele instellingen, gemeente
   en provincie op een structurele basis aan te gaan. De Jan van Eyck
   weet die positie te versterken door aan te sluiten bij de Euregionale
                                                                           Beeldende kunst
   ambitie van Maastricht Culturele Hoofdstad 2018.
      De raad vindt de open en ondernemende richting van de Jan van
   Eyck Academie een goede keuze en ziet overeenkomsten met an-
   dere postacademische instellingen bij het hanteren van verschillende
   perspectieven ten opzichte van kunst. Door meer accent te leggen
   op het uitgangspunt dat kunst ‘van betekenis moet zijn voor de
   samenleving in praktische, theoretische en ideële zin’ wordt ook het
   onderscheid duidelijk.
                                                                           Ondersteunende instelling
Talentontwikkeling
  De raad is positief over de eis aan de kunstenaar om zich gedurende
  een deel van zijn verblijf te verbinden aan een maatschappelijk
  vraagstuk. Een dergelijke opzet stimuleert interdisciplinariteit en
  geeft structuur en richting aan de ontwikkeling van excellentie.
      De Jan van Eyck Academie introduceert een doorlopende leerlijn
  met het kunstvakonderwijs. Via de Hubert van Eyck Academie
  wordt aangesloten bij iArts, een samenwerking van de faculteit Cul-
  tuurwetenschappen van de Universiteit van Maastricht en het kunst-
  vakonderwijs in diverse disciplines. De projecten met het onderwijs
  in het kader van de Euregionale ontwikkeling en Maastricht Culturele
  Hoofdstad 2018 geven deelnemers de kans om competenties als
  onderzoekvaardigheden te verwerven.
      Het verblijf van kunstenaars kan variëren van één maand tot één
  jaar. Er is capaciteit voor 28 tot 35 deelnemers; zij kunnen gebruik-
  maken van vijf labs die een prominente plek in het begeleidingspro-
                                                                           Jan van Eyck Academie
  gramma innemen.
                                                                           406
</pre>

====================================================================== Einde pagina 386 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 387 ======================================================================

<pre>   Rijksakademie van
   beeldende kunsten
                                                                                                  Deel 3
                                                                               €0
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
                                                                                                  Beeldende kunst
   De Rijksakademie biedt kunstenaars met ervaring in de beroepsprak-          € 2.500.000
   tijk artistieke begeleiding en uitgebreide faciliteiten. De missie van de   gevraagd
   instelling luidt: “De Rijksakademie van beeldende kunsten selecteert        subsidiebedrag
   toptalent om hen te laten excelleren in een hoogwaardige artistieke,        De aanvraag is
   technische en theoretische omgeving waar onderzoek, experiment en           gebaseerd op
   de ontwikkeling van vernieuwende kunst centraal staan.”                     artikel 3.30 van
                                                                               de Regeling op
                                                                               het specifiek
                                                                               cultuurbeleid.
Subsidieadvies
                                                                                                  Ondersteunende instelling
   De Raad voor Cultuur adviseert de Stichting Rijksakademie van
   beeldende kunsten geen subsidie toe te kennen, tenzij deze met
   De Ateliers voor eind 2012 een gezamenlijk plan indient. Voor dit
   gezamenlijke plan adviseert de raad een bedrag van € 1.500.000
   beschikbaar te stellen.
      Randvoorwaarde is dat de Rijksgebouwendienst en het ministerie
   van OCW een oplossing aandragen voor de hoge huisvestingskosten
   en personele lasten bij de Rijksakademie.
De raad onderschrijft het complementaire karakter van de instellingen
en stelt voor dat de samenwerking, waarop beide in de aanvraag zin-
spelen, alsnog wordt uitgewerkt in een gezamenlijk voorstel.
    De Rijksakademie stelt in haar aanvraag: “De Rijksakademie ziet
de komende vier jaar als een overbruggingsperiode om partnerships aan
te gaan waarmee een dergelijke smart community verder kan worden
                                                                                                  Rijksakademie van beeldende kunsten
ontwikkeld en om een verdienmodel te ontwerpen waarmee directe
financiële onafhankelijkheid van de Nederlandse overheid mogelijk kan
worden. Daarbij heeft de Rijksakademie voor 2017 en verder een
financieel model voor ogen waarin de bekostiging van een residency plaats
overwegend door de kunstenaars wordt verworven.”
    Omdat de (financiële) posities van de Rijksakademie en De Ateliers
onderling sterk verschillen, adviseert de raad dat het ministerie van
OCW een onafhankelijke kwartiermaker aanstelt bij de ontwikkeling van
het plan. De profielen van De Ateliers en de Rijksakademie zijn onder-
scheidend en dienen behouden te blijven.
De raad adviseert als gevolg van de teruggang in financiële middelen
een substantieel deel van het bedrag van € 2.500.000 voor talentontwik-
keling bij het Mondriaan Fonds (specifiek dat deel dat is bestemd
voor praktijkverdieping van talentvolle kunstenaars) voor de periode
2013 – 2016 beschikbaar te stellen aan de postacademische instellingen
                                                                                                  407
in Nederland en het Europees Keramisch Werkcentrum (EKWC).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 387 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 388 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                           Deel 3
  De Rijksakademie geeft in het begeleidingsprogramma ruimte aan
  diverse visies op kunstenaarschap en selecteert relatief ervaren
  kunstenaars. De kwaliteit van de begeleiding is hoog. De instelling
                                                                           Beeldende kunst
  heeft internationale statuur en is een rijke voedingsbodem voor
  de ontwikkeling van de beeldende kunst.
      De organisatie is complex; de nadruk ligt op prestatie en kennis-
  ontwikkeling. De Rijksakademie bouwt voort op de bewezen kwali-
  teit van kunstenaars en treedt regelmatig naar buiten met resultaten
  van haar programma. De werkplaatsen en de begeleiding vormen
  een unieke formule en zijn een belangrijk onderdeel van de Rijksaka-
  demie. De beheerskosten zijn (mede hierdoor) per deelnemer relatief
  hoog.
                                                                           Ondersteunende instelling
      De Rijksakademie en De Ateliers hebben elkaar in de loop van
  hun geschiedenis wederzijds positief beïnvloed en zijn naar elkaar
  toegegroeid in de structuur van de begeleiding. Er wordt in de instel-
  lingen verschillend werk gegenereerd. Samen vertegenwoordigen zij
  een breed spectrum van verschillende kunstenaarsattitudes. De raad
  vindt het belangrijk om de eigenheid van beide instellingen te res-
  pecteren.
Publieksbereik
  Hoewel de belangrijkste taak talentontwikkeling is, trekt de Rijksaka-
  demie met het programma RijksakademieLIVE zowel professionals
  als andere belangstellenden. De jaarlijkse manifestatie Rijksakade-
  mieOPEN wordt bezocht door een groot aantal bezoekers en brengt
  veel publiciteit teweeg.
      De raad ziet kansen voor een bredere zichtbaarheid van de Rijks-
  akademie door een bijdrage te leveren aan programmeringen van
                                                                           Rijksakademie van beeldende kunsten
  derden.
Cultureel ondernemerschap
  De Rijksakademie heeft de afgelopen jaren stappen gezet om haar
  eigen inkomsten te verhogen via de Stichting Trustfonds, (inter)-
  nationale Fellowships en fondsenwerving, bijdragen van de Vrienden-
  kring en het instellen van een artist’s endowment.
      De raad constateert dat de kosten voor werving en selectie hoog
  zijn, afgezet tegen het gegeven dat er veel belangstelling voor de
  post-academie is bij aspirant-deelnemers. Op het gebied van onder-
  nemerschap kan de Rijksakademie volgens de raad meer ambitie
  tonen. De instelling geniet internationale bekendheid en beschikt
  met haar gespecialiseerde werkplaatsen met begeleiding over een dure
  maar unieke formule. De vestiging in de hoofdstad heeft een meer-
  waarde voor het verdienmodel van de Rijksakademie. Het zou goed
  zijn om naar vergelijkbare atelierprogramma’s in omringende landen
                                                                           408
  te kijken, zodat men marktconforme bijdragen van deelnemers kan
  vaststellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 388 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 389 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De Rijksakademie is van belang voor de ontwikkeling van de kun-
   sten, internationaal, landelijk en voor Amsterdam. Deelnemers en
                                                                            Deel 3
   alumni vertegenwoordigen Nederland op beurzen en biënnales in
   het buitenland en versterken de kwaliteit en positie van hedendaagse
   beeldende kunst. Vele alumni vinden hun weg naar Nederlandse
                                                                            Beeldende kunst
   en buitenlandse musea en galeries; buitenlandse alumni zorgen voor
   een belangrijke band tussen Nederland en internationale netwerken.
   Deze netwerken komen organisch tot stand, waardoor ze hecht en
   sterk zijn, maar soms ook weinig zichtbaar. De raad meent dat de in-
   formele netwerken beter in kaart gebracht kunnen worden. Hierdoor
   kan de reikwijdte van de Nederlandse instellingen nog beter worden
   ingezet bij internationaliseringsbeleid op de lange termijn.
       De raad onderschrijft het belang van het streven van de Rijks-
   akademie om de relatie met ‘partners voor presentatie en debat’ te
                                                                            Ondersteunende instelling
   verdiepen.
Talentontwikkeling
  De Rijksakademie geeft in het begeleidingsprogramma ruimte aan
  diverse visies op kunstenaarschap en stimuleert kruisbestuivingen
  door de open structuur binnen de residency. Kunstenaars met enige
  jaren praktijkervaring worden in een strenge procedure geselecteerd
  voor een verblijf van twee jaar aan de postacademie.
      Deelnemers krijgen veel kansen door het veelzijdige netwerk van
  kunstenaars, werkplaatsen, culturele instellingen, bedrijven, industrie
  en wetenschap waarin zij participeren.
      De raad onderstreept het belang van de ambitie van de Rijksaka-
  demie om via kennisdeling, stages en workshops samenwerking met
  het kunstvakonderwijs vorm te geven.
                                                                            Rijksakademie van beeldende kunsten
                                                                            409
</pre>

====================================================================== Einde pagina 389 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 390 ======================================================================

<pre>       Deel 3   Film   410
Film
3.4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 390 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 391 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                                                    Deel 3
                                                                                                    Film
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor vier filminstellingen, drie
filmfestivals en een ondersteunende instelling. Er zijn vier aanvragen
ingediend. De raad adviseert positief over deze aanvragen. Gezien het
door de regeling opgelegde subsidieplafond is in alle gevallen het
geadviseerde bedrag lager dan het aangevraagde bedrag. Dit geldt voor
zowel de categorie ondersteunende instelling als voor de categorie
filmfestivals. [47]
Bij de filmfestivals moest een plafondbedrag verdeeld worden over drie
                                                                                                    Inleinding
festivals (2.420.000). De raad is hierbij in eerste instantie uitgegaan van
het budget 2009 – 2012 van deze instellingen. Een belangrijk uitgangs-
punt voor de raad is dat alle drie instellingen van wezenlijk belang zijn
voor de sector Film en dus moeten kunnen voortbestaan – ook met
minder budget.
    De historische verdeling van de budgetten moet naar de mening
van de raad worden bijgesteld, met name ten gunste van het Interna-
tional Documentary Film Festival Amsterdam. Dit filmfestival en het
International Film Festival Rotterdam zijn niet alleen nationaal maar
ook internationaal toonaangevend. Daarin onderscheiden beide festivals
zich van het Nederlands Film Festival (NFF) en dit moet volgens de
raad dan ook in de budgetten tot uiting komen.
    Bovendien ligt bij het NFF – gelet op het profiel van het festival –
een grotere inspanning van de sector zelf voor de hand. De commerciële
bedrijven in de filmsector (producenten, distributeurs en bioscopen) zou-
den volgens de raad sowieso meer verantwoordelijkheid moeten nemen.
    Dit geldt overigens niet alleen voor het NFF, maar ook voor de film-
sector in het algemeen. De bijdrage uit het zogenoemde ‘btw-convenant’
staat volgens de raad niet in verhouding tot het voordeel dat deze par-
tijen hebben van het lage btw-tarief op bioscoopbezoek.
Educatie
  In de filmsector worden de educatieve activiteiten hoofdzakelijk
  verzorgd door het landelijk gespreide netwerk van filmtheaters. Zij
  zorgen, in samenwerking met EYE Film Instituut Nederland, voor
  filmeducatie en bieden over het geheel genomen een goede kwaliteit            47
  en hebben een groot bereik.                                                 Alle filminstellin-
      De educatieve activiteiten van filmfestivals overlappen gedeeltelijk    gen zullen overi-
                                                                              gens budget
  die van de lokale filmtheaters en vormen niet of nauwelijks een nood-
                                                                              ontvangen uit de
  zakelijke aanvulling. De raad is dan ook van mening dat de inspan-          HGIS-middelen
  ningen van filmfestivals op het terrein van educatie zeker niet moeten      (zie Adviesaan-
  worden geïntensiveerd; inzet van extra budget en mankracht zijn             vraag culturele
                                                                              basisinfrastructuur   411
  niet nodig.                                                                 2013 – 2016).
                                                                              Dit verklaart
                                                                              wellicht – voor een
                                                                              deel – de over-
                                                                              schrijding van de
                                                                              plafondbedragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 391 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 392 ======================================================================

<pre>Deel 3 Film Inleinding 412</pre>

====================================================================== Einde pagina 392 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 393 ======================================================================

<pre>Deel 3 Film Inleinding 413</pre>

====================================================================== Einde pagina 393 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 394 ======================================================================

<pre>   International Documentary
   Film Festival Amsterdam
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 665.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Film
   Het International Documentary Film Festival Amsterdam (IDFA)           € 865.000
   is een jaarlijks, twaalfdaags documentaire festival in Amsterdam.      gevraagd
   Aansluitend op het festival organiseert het IDFA een tournee door      subsidiebedrag
   Nederland met een selectie van de beste films. Door het jaar heen
   is het IDFA online actief via een tv-kanaal en Docs for Sale.          De aanvraag is
                                                                          gebaseerd op
                                                                          artikel 3.32 van
                                                                          de Regeling op
Subsidieadvies                                                            het specifiek
                                                                          cultuurbeleid.
                                                                                             Festival
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting International
   Documentary Film Festival Amsterdam een subsidiebedrag toe
   te kennen van € 665.000.
De raad is positief over het IDFA. Het is een toonaangevend internatio-
naal documentaire festival dat een breed publiek aanspreekt. Het IDFA
is een vast punt geworden op de festivalagenda van de internationale
professionele documentaire-filmindustrie.
    Het festival is sterk in de maatschappelijk georiënteerde documen-
taire, maar zou volgens de raad voor een betere balans in het program-
ma moeten zorgen door in de selectie meer aandacht te geven aan de
cinematografische waarde en diversiteit van documentaire films.
De raad adviseert negatief over het verzoek om extra budget voor
educatie en talentontwikkeling toe te kennen.
                                                                                             International Documentary Film Festival Amsterdam
                                                                                             415
</pre>

====================================================================== Einde pagina 394 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 395 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het IDFA heeft nationaal en internationaal een toonaangevende po-
  sitie in het documentaire veld. Met DocLab zorgt het festival voor
  vernieuwing in het genre en dient zodanig als voorbeeld voor andere
                                                                           Film
  sectoren. Het festival laat de maatschappelijke betekenis van het
  onderwerp vaak prevaleren boven de artistieke kwaliteit. Naar de me-
  ning van de raad zou het festival het programma op dit punt meer
  in balans moeten brengen.
      Het festival is in de loop van vijfentwintig jaar een vaste waarde
  geworden voor zowel het publiek als de professionals. Het IDFA
  heeft een aanzienlijk netwerk en de kennis van de documentaire (tra-
  ditie) is buitengewoon groot. Het festival is overduidelijk succesvol.
  De raad acht het raadzaam dat het zich voor de continuering van dit
                                                                           Festival
  succes meer rekenschap geeft van de buitenwereld. De subsidieaan-
  vraag geeft onvoldoende aan hoe het IDFA zich verhoudt tot andere
  festivals in Nederland of daarbuiten en welke plek het festival in-
  neemt in het culturele veld. De aanvraag van het IDFA maakt mede
  daardoor een nogal in zichzelf gekeerde indruk; de creatieve docu-
  mentaire wordt als onveranderlijk gepresenteerd. Met DocLab laat
  het IDFA zien dat het in de praktijk wel degelijk aandacht besteedt
  aan vernieuwing. De raad ziet dan ook met genoegen dat het IDFA
  DocLab meer wil inbedden in het festival zelf.
      De driehoek markt (Docs for Sale/Forum), fonds (Jan Vrijman)
  en vertoning (festival) – in combinatie met de IDFAcademy en
  Summer School – vormt een belangrijke meerwaarde voor het IDFA.
  Talenten kunnen vroeg worden ontdekt, waardoor een vruchtbare
  voedingsbodem voor professionals ontstaat, die mede bijdraagt aan
  de continuïteit van de programmering.
      Door het IDFA vinden ook buiten de festivalperiode documen-
                                                                           International Documentary Film Festival Amsterdam
  taires hun weg naar het publiek, onder meer via een tournee langs
  filmtheaters en bioscopen: The Best of IDFA on Tour. De raad is
  positief over zowel de kwaliteit als het bereik ervan. Hij ondersteunt
  dan ook het plan vijf succesvolle festivaltitels door het jaar heen te
  laten rouleren en adviseert het IDFA daarvoor samenwerking te zoe-
  ken met distributeurs.
Publieksbereik
  Het IDFA trekt veel en ook steeds meer bezoekers. De meeste be-
  zoekers van het festival komen uit Amsterdam. Het IDFA wil zijn
  bezoekersaantallen de komende jaren aanzienlijk verhogen. Hoewel
  het festival met The Best of IDFA on Tour ook buiten Amsterdam
  bezoekers bereikt, is het aantal daarvan in verhouding nog klein.
     De raad adviseert dan ook dat het IDFA de beoogde verhoging
  van bezoekersaantallen met name buiten Amsterdam zoekt. Het
  IDFA is immers een festival in de basisinfrastructuur en niet alleen
                                                                            416
  van lokaal maar vooral van nationaal belang.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 395 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 396 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  Het IDFA scoort net als de andere filmfestivals zeer hoog op eigen
  inkomsten (ruim 150%). Het IDFA streeft naar een gedifferentieer-
                                                                           Deel 3
  der verdienmodel en dat is te prijzen.
      De begroting van het IDFA bevat niettemin nogal wat onzeker-
  heden: er wordt uitgegaan van een structurele bijdrage van € 363.000
                                                                           Film
  van de Europese Unie, maar deze staat nog niet vast. Er wordt uit-
  gegaan van aanzienlijk meer bezoekers, maar het marketingplan
  maakt niet duidelijk hoe die moeten worden binnengehaald. Ook de
  bijdrage van de gemeente is in de begroting verhoogd ten opzichte
  van de vorige periode. De raad vraagt zich af waar het IDFA alterna-
  tieve dekking vindt als een of meer onderdelen onverwacht tegen-
  vallen.
Educatie
                                                                           Festival
  Het IDFA besteedt aandacht aan educatie en bereikt daarmee een
  respectabel aantal kinderen. De activiteiten zijn echter weinig lande-
  lijk gericht en lijken vooral aanbodgestuurd. Het IDFA vraagt
  € 100.000 extra (ook voor talentontwikkeling). De raad vindt echter
  dat zowel de educatieve activiteiten als talentontwikkeling binnen
  het totaalbudget moeten plaatsvinden. Dat het IDFA altijd extern
  budget voor deze activiteiten heeft gevonden, getuigt van onder-
  nemerschap. Maar als dat onverhoopt wegvalt, kan het niet automa-
  tisch worden opgevangen door extra subsidie van het Rijk.
(Inter)nationaal belang
   Het IDFA is een van de grootste en meest toonaangevende in-
   ternationale documentaire-filmfestivals in de wereld, met als stand-
   plaats Nederland. Het festival is een belangrijke stimulans voor
   (Nederlandse) documentairemakers en het biedt hen de mogelijkheid
   de buitenlandse markt te verkennen. Daarnaast is het festival van-
                                                                           International Documentary Film Festival Amsterdam
   zelfsprekend het platform dat een groot Nederlands publiek voor
   documentaires weet te interesseren.
Talentontwikkeling
  De aandacht voor en aanpak van talentontwikkeling is bij het IDFA
  goed uitgewerkt binnen IDFAcademy en de Summer School. Het
  IDFA werkt samen met de Nederlandse Film en Televisieacademie
  en via het festival krijgen beginnende makers begeleiding en een
  platform. De raad is van mening dat het IDFA de HGIS-middelen
  beter kan inzetten voor deze talentontwikkeling in plaats van voor
  het uitnodigen van meer buitenlandse professionals, zoals men van
  plan is.
                                                                           417
</pre>

====================================================================== Einde pagina 396 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 397 ======================================================================

<pre>   International Film
   Festival Rotterdam
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 1.145.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Film
   Het International Film Festival Rotterdam (IFFR) brengt jaarlijks,     € 1.266.341
   tijdens een twaalfdaags festival in Rotterdam, werk van makers van     gevraagd
   over de hele wereld onder de aandacht. Het festival ondersteunt        subsidiebedrag
   daarnaast filmprojecten – direct of indirect – door middel van een     De aanvraag is
   markt en een fonds.                                                    gebaseerd op
                                                                          artikel 3.32 van
                                                                          de Regeling op
                                                                          het specifiek
Subsidieadvies                                                            cultuurbeleid.
                                                                                             Festival
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting International Film Festival
   Rotterdam een subsidiebedrag toe te kennen van € 1.145.000.
De raad is positief over het IFFR. Het festival is toegankelijk en weet
een groot publiek kennis te laten maken met de artistieke film. Het
toont zich initiatiefrijk op het gebied van ondernemerschap, zowel wat
betreft nieuwe wegen om extern geld te verwerven als door geslaagde
samenwerkingsvormen. Het festival is duidelijk bezig zich inhoudelijk
te herpositioneren, maar is er nog niet in geslaagd die nieuwe positie
duidelijk te markeren.
                                                                                             International Film Festival Rotterdam
                                                                                             418
</pre>

====================================================================== Einde pagina 397 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 398 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het IFFR is een buitengewoon sterk merk; het festival onderscheidt
  zich op de internationale festivalmarkt door een groot publiek aan
  zich te binden. Waar veel internationale festivals in het buitenland
                                                                            Film
  zich vrijwel alleen richten op de filmindustrie, wendt het IFFR zich
  nadrukkelijk tot het publiek en gaat daarmee een dialoog aan. De
  keuze voor de artistieke film is nog steeds goed zichtbaar en de raad
  waardeert dat zeer. Het festival capituleert niet voor een commer-
  ciëler profiel en hierin onderscheidt het festival zich van andere bui-
  tenlandse filmfestivals.
      Het festival hervormt zich, het clustert programma’s en het aantal
  films is aanzienlijk teruggebracht. Prettig voor het publiek, maar dit
  leidt nog niet automatisch tot een scherper profiel.
                                                                            Festival
      Het IFFR besteedt in zijn subsidieaanvraag slechts summier
  aandacht aan de culturele context waarin het festival opereert. De
  innovatieve kracht van het festival is meer instrumenteel (bijvoor-
  beeld bij de kaartverkoop en vormen van financiering van films) dan
  artistiek. Het festival heeft ook als taak de ontwikkelingen in het
  medium te duiden. De raad betreurt het verdwijnen van de grens-
  verleggende programma’s die het festival voorheen met andere
  kunstinstellingen in Rotterdam organiseerde. Die verbreding leidde
  bijna automatisch tot een andere kijk op het medium film.
      De Nederlandse filmindustrie profiteert naar de mening van de
  raad nog te weinig van de hoge kwaliteit van het festival. Het festival
  zou meer als springplank voor de Nederlandse artistieke film moe-
  ten dienen.
Publieksbereik
  Het IFFR is bijna voorbeeldstellend als het gaat om publieksbereik.
                                                                            International Film Festival Rotterdam
  Het trekt al jaren meer dan 300.000 bezoekers. De laatste editie liet
  voor het eerst in jaren een daling van het bezoekersaantal zien.
  Of dit een gevolg is van de recessie dan wel het effect van een andere
  prijsstelling zal moeten blijken. De raad ziet hierin geen intrinsiek
  probleem, eerder een logische correctie na jaren van groei.
Cultureel ondernemerschap
  Net als de andere filmfestivals in de basisinfrastructuur scoort het
  IFFR hoog als het gaat om ondernemerschap: het heeft een hoog
  eigen inkomstenniveau (ruim 150%), is initiatiefrijk en werkt effectief
  samen met diverse partijen op het gebied van programmering
  (met distributeurs, filmmakers en producenten), back office (met de
  andere festivals) en marketing (met mediapartners).
     De begroting van het IFFR bevat echter onzekere inkomsten.
  Zo is het de vraag of er Europese subsidie voor het Hubert Bals
  Fonds (HBF) beschikbaar komt. Dezelfde onzekerheid geldt voor
                                                                            419
  het budget van Buitenlandse Zaken. De raad vraagt zich af waar
  het IFFR alternatieve dekking vindt als één of meer onderdelen on-
  verwacht tegenvallen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 398 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 399 ======================================================================

<pre>Educatie
  Educatie heeft bij het IFFR een wat plichtmatig karakter en beperkt
  zich hoofdzakelijk tot schoolvoorstellingen, waarbij het bereik
                                                                               Deel 3
  overigens in overeenstemming is met de geringe inzet op dit gebied.
     Uit het plan wordt niet duidelijk wat de visie van het festival
  op educatie is. Het festival gaat over de artistieke film; educatie gaat
                                                                               Film
  echter over ‘naar de film gaan’ en ‘mediawijsheid’. De vraag is of
  tussen deze twee doelstellingen niet te veel licht zit.
     De raad vindt een verhoging van het budget en meer personele
  inzet niet effectief en overbodig.
(Inter)nationaal belang
   Het IFFR is zowel nationaal als internationaal onderscheidend: als
   enig filmfestival weet het met artistieke films een echt publieksfestival
   te zijn.
                                                                               Festival
       De combinatie van de drie onderdelen van het IFFR, markt
   (CineMart), investeringsfonds (HBF) en vertoning (festival) in com-
   binatie met Rotterdam Lab leidt nog steeds tot een zeer nuttige
   kruisbestuiving. Talenten kunnen vroeg worden ontdekt, waardoor
   een vruchtbare voedingsbodem voor professionals ontstaat die
   mede bijdraagt aan de continuïteit van de programmering.
Talentontwikkeling
  Er wordt op het IFFR serieus aandacht besteed aan talentontwik-
  keling, direct geïntegreerd met de Tiger Awards, Rotterdam Lab en
  (heel recentelijk) Boost! als succesvolle onderdelen.
      Het IFFR zegt talentontwikkeling te willen uitbreiden en ook
  praktische ondersteuning te willen geven in de vorm van begeleiding
  en trainingen, een en ander in samenwerking met Binger Filmlab.
  De raad maakt uit de omschrijving in de aanvraag op dat dit onder-
  deel afhankelijk is van extern budget van Binger. Hij vraagt zich
                                                                               International Film Festival Rotterdam
  dan ook af hoe reëel deze constructie is, met het oog op het beëin-
  digen van structurele rijkssubsidie voor Binger.
                                                                               420
</pre>

====================================================================== Einde pagina 399 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 400 ======================================================================

<pre>   Nederlands
   Film Festival
                                                                                             Deel 3
                                                                          € 610.000
                                                                          geadviseerd
                                                                          subsidiebedrag
                                                                                             Film
   Het Nederlands Film Festival (NFF) is een jaarlijks, tiendaags film-   € 875.000
   festival voor de Nederlandse film in Utrecht. Het NFF kent daar-       gevraagd
   naast ook een online filmfestival. Het organiseert aansluitend ook     subsidiebedrag
   een tour door het land met een aantal films van het NFF.               De aanvraag is
                                                                          gebaseerd op
                                                                          artikel 3.32 van
                                                                          de Regeling op
Subsidieadvies                                                            het specifiek
                                                                          cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Nederlands Film
                                                                                             Festival
   Festival een subsidiebedrag toe te kennen van € 610.000.
De raad is positief over het NFF. Het festival is het podium voor de
Nederlandse film en het trekt steeds meer bezoekers. Het festival biedt
ook ruimte voor verdieping en verbreding in diverse bijprogramma’s.
    De artistieke signatuur van het NFF is niet erg onderscheidend. Het
festival is dan ook eerder volgend dan leidend. Deze meer dienende rol
staat op gespannen voet met de wil van het NFF om ook vernieuwing in
de sector aan te jagen. Het festival zal meer afstand moeten nemen van
die sector om er kritisch naar te kunnen kijken. Op dit moment is het
NFF nog steeds net iets te veel een verlengstuk van de branche en daar-
mee doet het festival zichzelf tekort.
                                                                                             Nederlands Film Festival
                                                                                             421
</pre>

====================================================================== Einde pagina 400 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 401 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Het NFF heeft zich de laatste jaren goed ontwikkeld. Het festival
  biedt ruimte voor verdieping en contextualisering in de vele rand-
  programma’s die zijn gericht op zowel professionals, amateurs
                                                                              Film
  als publiek.
      De sector heeft grote waardering voor en behoefte aan een jaar-
  lijks moment van evaluatie en debat.
      De artistieke signatuur van het festival is niet erg onderscheidend.
  Het festival is eerder volgend dan leidend. Dat is wel te verklaren
  door de missie: het festival ‘behartigt het belang van de Nederlandse
  film’. En dat doet het festival overigens prima; het NFF getuigt van
  vakmanschap en grondige kennis van de geschiedenis van de Neder-
  landse film. Wat betreft artisticiteit blijft het festival wat achter. De
                                                                              Festival
  raad verwacht ook van het NFF reflectie op de eigen positie en op de
  filmsector zelf. Wil het NFF vernieuwing kunnen aanjagen, dan zal
  het toch ook enige afstand moeten nemen van die sector. Nu is het
  nog steeds iets te veel een verlengstuk van de filmbranche en daarmee
  doet het festival zichzelf tekort.
      Het NFF is van plan het internationale programma te versterken.
  De omschrijving in de aanvraag is op dit onderdeel echter niet hel-
  der. Wil het festival internationale voorbeelden programmeren in het
  kader van talentontwikkeling? Of wil het meer publiek trekken door
  Nederlandse films te larderen met internationale? Als dat laatste het
  geval is, ligt overlap met de andere festivals op de loer.
Publieksbereik
  Het NFF kent een gestaag groeiende publieksstroom naar het festi-
  val zelf en vindt ook meer publiek via online activiteiten (YouTube en
  Nederlands Online Film Festival). Het festival wil de aantallen ver-
                                                                              Nederlands Film Festival
  groten en de diversiteit van het publiek verbreden. De ambitie van
  10% publieksstijging vindt de raad haalbaar. De beoogde verdubbe-
  ling van het aantal bezoekers aan de vernieuwde website is niet on-
  derbouwd en weinig realistisch.
      In het licht van de publieksinkomsten adviseert de raad het aantal
  niet-betalende bezoekers van het festival (nu 40%) naar beneden te
  brengen.
Cultureel ondernemerschap
  Het NFF scoort, net als de andere filmfestivals in de basisinfrastruc-
  tuur, goed op het criterium ondernemerschap. Het heeft een hoog
  eigen inkomstenniveau en werkt veel en effectief samen met andere
  (culturele) instellingen binnen en buiten Utrecht.
     Het NFF heeft de zaken financieel goed op orde en volgt daarin
  een behoudende, realistische koers. Het is het enige filmfestival dat
  zich rekenschap geeft van de veranderende politiek-economische
                                                                              422
  omstandigheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 401 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 402 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het festival maakt ten aanzien van educatie heldere keuzen: educatie
   gebeurt namelijk alleen in schoolverband. Het festival probeert in
                                                                           Deel 3
  overleg met scholen een vraaggestuurd aanbod te realiseren. De raad
  steunt het idee om met het bestaande budget te proberen meer kin-
  deren te bereiken en acht dat ook haalbaar. Hij vindt het onnodig
                                                                           Film
  om daarnaast door het jaar heen intensieve, educatieve activiteiten te
  ondernemen; daarvoor zorgen de landelijk gespreide filmtheaters
  in samenwerking met EYE al. Het NFF zou daarin slechts een on-
  dersteunende rol kunnen vervullen.
(Inter)nationaal belang
   Het NFF is in internationaal perspectief niet van grote betekenis.
   Zijn waarde is met name nationaal. Het is een zeer belangrijk podium
   voor de Nederlandse film. Het genereert tijdens en rondom de festi-
                                                                           Festival
   valperiode enorm veel (media-)aandacht en weet daarmee een groot
   publiek te interesseren voor de Nederlandse film. Voor de sector is
   dit van grote waarde. De markt van het festival (Holland Film Mee-
   ting) biedt een goed platform voor uitwisseling tussen vakgenoten
   en zorgt voor aansluiting met de internationale filmindustrie.
Talentontwikkeling
  Het NFF heeft veel aandacht voor talentontwikkeling. Zo biedt het
  festival beginners een goed platform en zijn er mogelijkheden voor
  masterclasses. Het NFF werkt met verschillende partners samen,
  waaronder de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en Binger
  Filmlab. Het NFF wil ook door het jaar heen, in samenwerking met
  Binger, een programma aanbieden van workshops en opleidingstra-
  jecten. Het Holland Animation Filmfestival sluit hierbij aan. De raad
  vraagt zich af hoe dit traject wordt bekostigd, aangezien de rijkssub-
  sidie aan Binger wordt beëindigd.
                                                                           Nederlands Film Festival
                                                                           423
</pre>

====================================================================== Einde pagina 402 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 403 ======================================================================

<pre>   EYE
   Film Instituut
                                                                                                    Deel 3
   Nederland                                                                   € 6.680.000
                                                                               geadviseerd
                                                                               subsidiebedrag
                                                                                                    Film
   EYE Film Instituut Nederland (EYE) is verantwoordelijk voor het             € 8.005.000
   behoud, beheer en de presentatie van filmisch erfgoed, de landelijke        gevraagd
   coördinatie van filmeducatie en de internationale promotie van de           subsidiebedrag
   Nederlandse film in al zijn genres.                                         De aanvraag is
                                                                               gebaseerd op
                                                                               artikel 3.33 van
                                                                               de Regeling op
Subsidieadvies                                                                 het specifiek
                                                                               cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Film Instituut Nederland
                                                                                                    Ondersteunende instelling
   een subsidiebedrag toe te kennen van € 6.680.000 [48] , onder de
   voorwaarden dat EYE er binnen twee jaar in slaagt zijn visie daad-
   werkelijk in activiteiten tot uitdrukking te brengen én een gezonde
   exploitatie te realiseren. Halverwege de subsidieperiode moet worden
   getoetst of verlenging van de subsidie gerechtvaardigd is.
De aanvraag laat zien dat EYE ten opzichte van eerdere beleidsplannen
stappen heeft gezet. De uitwerking van missie naar visie is duidelijker,
maar wat de activiteiten betreft blijft het bij een weinig samenhangende
opsomming. De aansluiting bij de collectie ontbreekt of is slechts vrij-
blijvend van aard.
    EYE lijkt nog steeds vast te houden aan de positie van sectorinstituut.
De raad heeft jarenlang gepleit voor een sectorinstituut film en betreurt
dan ook dat deze optie van de baan is. Maar gegeven de situatie vindt hij
dat EYE zich in de nieuwe positie moet beperken tot de (wettelijke)
kerntaken. Branchetaken als nationale promotie moet het aan de branche
                                                                                                    EYE Film Instituut Nederland
overlaten. EYE is primair een museum. Op dit terrein heeft het zich in
de afgelopen twintig jaar bewezen: er is veel vakmanschap op het gebied
van restauratie, behoud en beheer.
    De raad vindt de financiële positie van EYE zorgelijk. Daarvoor is het
instituut slechts gedeeltelijk zelf verantwoordelijk (zie Preambule).
    De aanvraag is helaas ondanks talrijke initiatieven, juist op het onder-
deel ondernemerschap niet overtuigend.
    Aangezien EYE verantwoorde-lijk is voor alle filmgenres, adviseert
de raad dat EYE de animatiecollectie van het Nederlands Instituut voor
Animatiefilm overneemt.
                                                                                 48
                                                                               Het gevraagde
                                                                               subsidiebedrag is
                                                                               inclusief:
                                                                               – € 900.000 extra
                                                                               voor exploitatie-
                                                                               lasten;              424
                                                                               – € 350.000 voor
                                                                               afspraken in het
                                                                               kader van het btw-
                                                                               convenant;
                                                                               – € 75.000 uit de
                                                                               HGIS-middelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 403 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 404 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Preambule
                                                                              Deel 3
  Het Rijk draagt een deel van de verantwoordelijkheid voor de finan-
  ciële situatie van EYE. De staatssecretaris geeft in zijn adviesaanvraag
  aan dat hij apart wil kijken naar de meerkosten die ontstaan door de
                                                                              Film
  verhuizing van EYE. De raad gaat ervan uit dat eerder gedane toe-
  zeggingen aan EYE worden nagekomen. EYE vervult weliswaar een
  nationale taak, maar is ook – en op de nieuwe locatie nog veel meer –
  een belangrijke (toeristische) trekpleister voor Amsterdam. Het Rijk
  zou volgens de raad dan ook samen met de gemeente Amsterdam
  moeten kijken hoe EYE een meer solide, financiële basis kan worden
  geboden. De huidige bijdrage van Amsterdam staat in geen enkele
  verhouding tot de betekenis van EYE voor de stad.
                                                                              Ondersteunende instelling
Kwaliteit
  Het nieuwe onderkomen van EYE is een belangrijke meerwaarde.
  Het beeldbepalende pand is een mooie plek voor de presentatie van
  de waardevolle collectie. Tot ongeveer een jaar geleden was het nog
  de bedoeling dat EYE het sectorinstituut voor de film in Nederland
  zou worden. Door die ambitie is een streep gehaald. De financiële
  situatie was namelijk van dien aard dat EYE van de staatssecretaris
  de opdracht kreeg de taken te beperken tot behoud, beheer en pre-
  sentatie van filmisch erfgoed, educatie en internationale promotie.
  De raad heeft de aanvraag dan ook in dit licht beoordeeld.
      EYE is in eerste instantie voornamelijk een museum. Op dit ter-
  rein heeft het zich in de afgelopen twintig jaar bewezen: er is veel vak-
  manschap op het gebied van restauratie, behoud en beheer.
      Op andere terreinen moet EYE zich nog waarmaken. Kan het
  in zijn programmering voldoende zeggingskracht ontwikkelen om de
  collectie weer relevant te maken? De tentoonstellingsplannen laten
                                                                              EYE Film Instituut Nederland
  zien dat met andere disciplines aansluiting wordt gezocht. Maar zoals
  ook in eerdere beleidsplannen het geval was, blijft EYE worstelen
  met de plaats van de collectie daarin.
      Wat betreft de activiteiten is EYE te ambitieus en maakt het wei-
  nig keuzen. Daarnaast eigent EYE zich taken toe die thuishoren bij
  brancheorganisaties.
      Als EYE niet de benodigde externe middelen vindt om geplande
  activiteiten te kunnen uitvoeren, moet het naar de mening van de
  raad niet, zoals het instituut zelf voorstelt, bezuinigen op collectie-
  taken.
      EYE is verantwoordelijk voor het filmisch erfgoed in Nederland
  – dit betreft alle genres. Het zal dan ook binnen zijn budget de collec-
  tie van het Nederlands Instituut voor Animatiefilm moeten overne-
  men als dit vanwege de bezuinigingen ophoudt te bestaan.
                                                                              425
</pre>

====================================================================== Einde pagina 404 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 405 ======================================================================

<pre>Publieksbereik
  EYE wil een verdrievoudiging van het aantal bezoekers naar mini-
  maal 225.000 in 2013. Volgens onderzoek in opdracht van EYE
                                                                                Deel 3
  is dit haalbaar. De raad begrijpt dat EYE deze grote aantallen bezoe-
  kers hard nodig heeft, maar vraagt zich af of dit met een museale,
  artistieke filmprogrammering mogelijk is.
                                                                                Film
  Hij is hier uitermate somber over. EYE heeft (nog) onvoldoende
  inzicht in zijn publiek en geeft bovendien geen heldere definiëring van
  doelgroepen. Er wordt in de aanvraag gezegd dat er een strategie is,
  maar niet welke. Onduidelijk is ook hoe aan klantenbinding wordt
  gedaan.
Cultureel ondernemerschap
  De mate van ondernemerschap van EYE is op basis van de aanvraag
  moeilijk te beoordelen. Al heeft het een buffer kunnen opbouwen, het
                                                                                Ondersteunende instelling
  staat vast dat dit instituut het financieel heel zwaar krijgt. De voor-
  ziene baten uit entreegelden, subsidies en sponsoring zijn zeer twijfel-
  achtig. Zo is de onzekere bijdrage van de BankGiro Loterij al struc-
  tureel ingeboekt. Het marketingplan van EYE is veel te generiek om
  te overtuigen. Er wordt onvoldoende verbinding gemaakt tussen
  de marketingdoelen en -activiteiten en de ambitieuze verwachtingen
  ten aanzien van de bezoekersaantallen en publieksinkomsten.
      Het is duidelijk dat de lasten flink zullen stijgen en dat er flink be-
  zuinigd wordt op personeel. Tegelijkertijd is de afgelopen jaren juist
  extra personeel aangetrokken. EYE redeneert volgens de raad te veel
  naar een sluitende begroting toe.
Educatie
  Educatie bij EYE valt uiteen in twee onderdelen. Ten eerste is EYE
  de nationale coördinator als het gaat om filmeducatie en ten tweede
  heeft het als instituut een zelfstandig educatiebeleid.
                                                                                EYE Film Instituut Nederland
     Bij het eerste deel gaat het om de coördinatie van landelijke
  educatieprogramma’s in filmtheaters en bioscopen voor verschillende
  doelgroepen. Het bereik daarvan is acceptabel en met het program-
  ma Klassefilm voldoet EYE ook aan alle kwaliteitseisen. Het pro-
  gramma Moviezone verdient meer aandacht.
     Het tweede deel, educatie in eigen huis, vindt de raad goed door-
  dacht en haalbaar. De raad is positief over de nieuwe activiteiten
  rond filmerfgoed (filmjuwelen).
(Inter)nationaal belang
   EYE is met zijn collectie (met name van de vroege film) internatio-
   naal onderscheidend. Op het gebied van restauratie heeft het een
   grote naam hoog te houden. De toekomst moet uitwijzen of de
   programmering en het (nieuwe) tentoonstellingsprogramma van
   EYE ook internationaal aan de maat zijn.
                                                                                426
</pre>

====================================================================== Einde pagina 405 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 406 ======================================================================

<pre>           Deel 3   Letteren   428
Letteren
 3.5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 406 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 407 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                              Deel 3
                                                                              Letteren
Volgens de subsidieregeling kunnen drie instellingen een plek krijgen
in de basisinfrastructuur voor drie verschillende functies in de sector
letteren:
   – Landelijke coördinatie leesbevordering en literatuureducatie,
     plafond € 1.830.000
   – Landelijke bemiddeling schrijvers, scholen en bibliotheken,
     plafond € 640.000
   – Landelijke ondersteuning bijzondere journalistieke projecten,
                                                                              Inleinding
     plafond € 390.000
Drie instellingen hebben een aanvraag ingediend. Deze krijgen alle drie
een positief advies. Zie: de individuele subsidieadviezen.
De staatsecretaris heeft in zijn adviesaanvraag, specifiek voor wat betreft
letteren, de raad gevraagd een oordeel te geven over de samenwerking
van de aanvragende instellingen met het Nederlands Letterenfonds.
    De raad is van mening dat hij met deze vraag een nieuw criterium
voor de lettereninstellingen introduceert: samenwerking met het Neder-
lands Letterenfonds. Omdat dit criterium niet in de regeling is opgeno-
men, vindt de raad het niet fair de instellingen hierop nu te beoordelen.
Samenwerking met het Letterenfonds én tussen de instellingen onder-
ling vindt de raad uiteraard van groot belang; hij ziet ook zeker mogelijk-
heden deze samenwerking op verschillende onderdelen te intensiveren.
Hij wil de staatssecretaris daarover op een ander moment graag advise-
ren.
                                                                              429
</pre>

====================================================================== Einde pagina 407 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 408 ======================================================================

<pre>Letteren Inleinding</pre>

====================================================================== Einde pagina 408 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 409 ======================================================================

<pre>Letteren Inleinding</pre>

====================================================================== Einde pagina 409 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 410 ======================================================================

<pre>   Fonds Bijzondere
   Journalistieke Projecten
                                                                                                   Deel 3
                                                                                € 390.000
                                                                                geadviseerd
                                                                                subsidiebedrag
                                                                                                   Letteren
   Het fonds verleent steun aan journalistieke projecten van bijzondere         € 390.000
   kwaliteit en/of aanzienlijk publiek belang. Met kleinschalige subsidies      gevraagd
   wil het fonds journalisten in staat stellen zich voor langere tijd te ver-   subsidiebedrag
   diepen in een onderwerp of thema. De resultaten van dat onderzoek            De aanvraag is
   worden gepubliceerd in analoge of digitale openbare publicaties.             gebaseerd op
                                                                                artikel 3.35 van
                                                                                de Regeling op
                                                                                het specifiek
Subsidieadvies                                                                  cultuurbeleid.
                                                                                                   Ondersteunende instelling
   De Raad voor Cultuur adviseert het Fonds Bijzondere Journalistiek
   Projecten een subsidiebedrag toe te kennen van € 390.000.
De raad heeft waardering voor het fonds. Het vormt een exemplarisch
voorbeeld van een kleine en flexibele organisatie die met weinig mid-
delen kan opereren, in het bijzonder op het gebied van slow journalism.
Daaraan wordt door velen – inclusief de raad – een groot publiek
belang gehecht.
    Het fonds opereert volgens de raad echter betrekkelijk geïsoleerd;
het moet zich meer rekenschap geven van de maatschappelijke omgeving.
In ieder geval moet het fonds technologische ontwikkelingen op het
gebied van nieuwe media in de beleidsvoornemens integreren.
De raad adviseert daarom het fonds aan te moedigen beleidsvisies op de
journalistiek in een (verrijkte) digitale context te formuleren en na te
gaan of hiervoor eventueel additionele subsidie-instrumenten ontwikkeld
                                                                                                   Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
zouden kunnen worden. Daarbij ligt een sterkere samenwerking met
publieke en private partijen voor de hand.
                                                                                                   433
</pre>

====================================================================== Einde pagina 410 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 411 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                Deel 3
  Jaarlijks worden dankzij gerichte subsidie-instrumenten vele waarde-
  volle journalistieke boeken en artikelen gepubliceerd. De besluit-
  vorming bij het toekennen van subsidie is langs heldere lijnen opge-
                                                                               Letteren
  tuigd. Wel is de raad van mening dat het fonds innovatiever zou
  moeten zijn. Een visie op ontwikkelingen in de nationale en interna-
  tionale (journalistiek georiënteerde) mediasectoren ontbreekt in de
  aanvraag. Over digitalisering en journalistiek wordt helaas weinig tot
  niets gezegd.
      Het fonds is in de ogen van de raad een kwetsbare organisatie.
  De operationele kwaliteit van het fonds lijkt voor een belangrijk deel
  samen te vallen met de directeur, die sinds 1993 in dienst is. Om
  de positie van het fonds te versterken, zou in de nabije toekomst een
                                                                               Ondersteunende instelling
  alliantie kunnen worden overwogen met het Nederlands Letteren-
  fonds en/of het Stimuleringsfonds voor de Pers. De raad vindt het be-
  langrijk dat het fonds op dit vlak verkenningen uitvoert en plannen
  ontwikkelt.
Publieksbereik
  Het fonds hanteert een andere definitie van publieksbereik dan
  gebruikelijk is. Het operationaliseert dit begrip namelijk in termen van
  het aantal journalisten dat het met een subsidie ondersteunt en niet
  in termen van het aantal verkochte uitgaven. De raad mist in de aan-
  vraag dan ook actuele en indicatieve gegevens over het bereik van de
  lezers. In welke aantallen zijn gesubsidieerde publicaties bijvoorbeeld
  verkocht? De raad adviseert het fonds te verzoeken relevant cijfer-
  materiaal in het vervolg standaard in de aanvraag en in de beleids-
  plannen te verwerken.
                                                                               Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
Cultureel ondernemerschap
  Het fonds werkt met een zogenoemde ‘recoupmentregeling’. Het
  geeft echter zelf aan deze regeling niet altijd even strikt toe te passen.
  Het gevolg hiervan is dat er minder gelden terugvloeien in de kas
  dan waarop het fonds recht zou hebben. Dat is zowel inconsequent
  als ongewenst. Zeker bij succesvolle boektitels zou het fonds sub-
  stantieel kunnen ‘terugverdienen’, waarmee het gelden verwerft die
  vervolgens voor andere projecten kunnen worden gebruikt. Daarom
  is een stringentere toepassing van het beleid hier dringend geboden.
      Het fonds doet vrij weinig aan promotie en geniet voornamelijk
  bekendheid onder auteurs. Het zou zich daarom meer kunnen pro-
  fileren in de markt waardoor, ter verhoging van het te besteden
  subsidiegeld, ook additionele middelen kunnen worden verworven.
  Op dit punt kan nog een wereld worden gewonnen, zeker wanneer
  een ondernemer of een (non-fictie)uitgever plaats zou nemen in
  het bestuur. De raad adviseert hieraan aandacht te besteden in de
                                                                                434
  beschikking.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 411 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 412 ======================================================================

<pre>Educatie
  Het fonds ontwikkelt geen educatieve activiteiten. De raad is van
  mening dat dit criterium niet van toepassing is op deze instelling.
                                                                           Deel 3
(Inter)nationaal belang
   Dankzij het fonds zien kwalitatief hoogwaardige publicaties het licht
                                                                           Letteren
   die zonder subsidiebijdrage waarschijnlijk niet zouden zijn versche-
   nen. Dat is belangrijk. Van inbedding van de activiteiten in interna-
   tionaal perspectief is nauwelijks sprake.
Talentontwikkeling
  Een gestructureerde visie op een samenwerkingsverband met oplei-
  dingen voor journalistiek wordt gemist. Daar ontwikkelt zich immers
  jong talent dat met gericht subsidiebeleid zou kunnen worden gehol-
  pen zich in een dynamische mediamarkt te onderscheiden.
                                                                           Ondersteunende instelling
                                                                           Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
                                                                           435
</pre>

====================================================================== Einde pagina 412 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 413 ======================================================================

<pre>   Schrijvers School
   Samenleving
                                                                                                 Deel 3
                                                                              € 640.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Letteren
   Stichting Schrijvers School Samenleving (SSS) is een landelijk             € 640.000
   opererende instelling voor de bevordering van het literair lezen. Met      gevraagd
   auteursactiviteiten (onder meer op scholen en openbare bibliotheken)       subsidiebedrag
   wil de SSS literatuur onder de aandacht brengen van een gedifferen-
   tieerd publiek.                                                            De aanvraag is
                                                                              gebaseerd op
                                                                              artikel 3.35 van
                                                                              de Regeling op
Subsidieadvies                                                                het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
                                                                                                 Ondersteunende instelling
   De raad adviseert Stichting Schrijvers School Samenleving een
   subsidiebedrag toe te kennen van € 640.000.
De raad heeft waardering voor de activiteiten van Schrijvers School
Samenleving (SSS). De stichting heeft een bijzondere positie in de
letteren- en bibliothekensector en weet als geen andere ondersteunende
instelling zo veel geld uit de markt te halen. Het publieksbereik is
bovendien groot. Het is wel opmerkelijk dat de instelling zich niet of
nauwelijks rekenschap geeft van de effecten van digitalisering op de
culturele en literaire infrastructuur. Innovatie op dit vlak is essentieel.
    Wanneer de stichting zich exclusief zou blijven richten op klassieke
(analoge) activiteiten en niet de mogelijkheden verkent van digitale
(auteurs)presentaties, is de kans reëel dat zij in de nabije toekomst aan
publiek belang inboet.
                                                                                                 Schrijvers School Samenleving
                                                                                                 436
</pre>

====================================================================== Einde pagina 413 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 414 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  SSS heeft een bijzondere positie in de letteren- en bibliothekensector.
  De stichting weet dankzij haar groot en goed onderhouden netwerk
  twee verschillende taken effectief met elkaar te combineren:
                                                                              Letteren
   1. Bekende en minder bekende auteurs verwerven via SSS
      optredens, onder meer op scholen, bij boekhandels, in open-
      bare bibliotheken en op literaire festivals. Daarmee wordt
      zowel het lezen als de verspreiding van kennis over actuele
      literaire ontwikkelingen bij een breed publiek bevorderd.
      De raad vindt deze doelstelling van eminent belang en advi-
      seert de samenwerking met Stichting Lezen op dit punt
      te verdiepen.
                                                                              Ondersteunende instelling
   2. Tegelijk wordt langs deze weg de doorgaans zwakke inkomens-
      positie van individuele auteurs versterkt. Zij krijgen voor hun
      optredens een tegemoetkoming.
   De aanvraag is echter summier over de wijze waarop deze twee taken
   zich precies tot elkaar verhouden. Het blijkt onvoldoende dat lees-
   bevordering voor SSS het primaire beleidsdoel moet zijn. Daarvoor
   krijgt de instelling immers subsidie. Ondergeschikt hieraan zijn
   auteur- en boekpromotie en de daaraan gekoppelde verdieneffecten
   voor individuele auteurs (en in afgeleide zin: voor hun uitgeverijen).
       Op het gebied van innovatie valt bij SSS nog een wereld te win-
   nen. De instelling stelt zich uiterst behoudend op en is eerder reactief
   dan proactief, zeker met betrekking tot digitalisering en daarmee
   verknoopte marketingstrategieën.
                                                                              Schrijvers School Samenleving
Publieksbereik
  SSS bereikt zonder twijfel een breed publiek. Jaarlijks zijn volgens
  de aanvraag gemiddeld 500.000 cultuurconsumenten bij haar activi-
  teiten betrokken. SSS wil dit bereik nog verder vergroten. De raad
  vraagt zich echter af of deze ambitie reëel is, gelet op het gebrek aan
  innovatief vermogen dat de instelling tot op heden heeft getoond.
      Het succes van SSS komt voornamelijk tot stand dankzij het sterk
  persoonlijke contact van directeur en medewerkers met de vragende
  instellingen en de gerekruteerde auteurs. Dat is niet geheel zonder
  risico’s.
      De raad adviseert de instelling daarom werk te maken van slim-
  mere en minder tijdsintensieve (digitale) middelen om haar inter-
  mediaire taak adequaat te kunnen blijven vervullen. Het met urgentie
  aanpakken van de sterk verouderde website is volgens de raad daar-
  bij van cruciaal belang.
                                                                              437
Cultureel ondernemerschap
  SSS heeft een helder en goed uitgewerkt verdienmodel. Op marke-
  tinggebied moet er niettemin een krachtig vernieuwingsbeleid worden
  ingezet. De raad vindt ook een heroriëntatie op inverdienmogelijk-
  heden van groot belang en moedigt daarom de directie en het bestuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 414 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 415 ======================================================================

<pre>   van SSS aan om hiervoor beleid te ontwikkelen. Afstemming met
   commerciële partijen ligt daarbij voor de hand. Omdat uitgeverijen
   evidente belangen hebben bij de publieksactiviteiten van de stichting,
                                                                            Deel 3
   zouden zij immers kunnen worden aangemoedigd ook financieel
   te participeren. Over (nieuwe) vormen van sponsoring of publiek-
   private samenwerking spreekt de aanvraag echter niet. De stichting
                                                                            Letteren
   moet sowieso meer de boer op durven gaan.
       Ook wat betreft governance blijft de instelling onder de maat.
   De Raad van Toezicht heeft (in elk geval tijdens het indienen van de
   aanvraag) geen voorzitter; leden hebben langer dan tien jaar zitting,
   en belangrijker nog: de Raad van Toezicht bestaat enkel uit schrij-
   vers, terwijl SSS naar de mening van de raad juist erg gebaat zou zijn
   bij leden die over bedrijfsmatige kennis en marktvaardigheden be-
   schikken. De raad adviseert de staatssecretaris op dit vlak duidelijke
   aanwijzingen aan de stichting te geven.
                                                                            Ondersteunende instelling
Educatie
  Educatie vormt het hart van SSS; het aantal bemiddelingen in het
  onderwijs is de helft van het totaal aantal bemiddelingen. De auteurs-
  bezoeken worden gezien als een functionele verlevendiging van het
  lees- en literatuuronderwijs en worden positief gewaardeerd. 		
      Daarnaast speelt SSS een minder zichtbare maar onmisbare
  rol bij evenementen als de (Kinder)Boekenweek, de Dag van het
  Literatuuronderwijs, Nederland Leest en de Jonge Jury.
(Inter)nationaal belang
   SSS opereert landelijk; auteurs, uitgeverijen, scholen, bibliotheken,
   festivals, boekhandels en leesclubs weten SSS te vinden. Dankzij het
   grote auteursbestand van de stichting kunnen deze partijen veelal
   op maat worden bediend. Vrijwel alle schrijvers en dichters in Ne-
   derland zijn bij SSS betrokken. Via SSS kunnen zij hun inkomen
                                                                            Schrijvers School Samenleving
   verhogen. Dat is op zichzelf geen overbodige luxe in een tijd waarin
   auteurs het steeds moeilijker hebben, maar een taak waarbij in de
   toekomst strategische allianties met marktpartijen belangrijker wor-
   den. De raad verwacht op dit punt een heroriëntatie op het beleid.
                                                                            438
</pre>

====================================================================== Einde pagina 415 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 416 ======================================================================

<pre>   Stichting Lezen
                                                                                                Deel 3
                                                                             € 1.830.000
                                                                             geadviseerd
                                                                             subsidiebedrag
                                                                                                Letteren
   Stichting Lezen is een landelijk opererende, coördinerende instelling     € 1.830.000
   en een kennis- of expertisecentrum voor leesbevordering in het alge-      gevraagd
   meen en literatuureducatie in het bijzonder.                              subsidiebedrag
                                                                             De aanvraag is
Subsidieadvies                                                               gebaseerd op
                                                                             artikel 3.35 van
                                                                             de Regeling op
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Lezen een subsidiebedrag         het specifiek
   toe te kennen van € 1.830.000.                                            cultuurbeleid.
                                                                                                Ondersteunende instelling
De raad is positief over de inzet en de beleidsvoornemens van Stichting
Lezen. Een breed ontwikkeld en wetenschappelijk onderbouwd lees-
vaardigheidprogramma draagt bij aan een vitale kenniseconomie. Mede
dankzij boekpublicaties, websites en samenwerkingsverbanden is de
bekendheid van de instelling bij deskundigen in het veld aanzienlijk. Wel
maakt de raad zich zorgen over het hoge ambitieniveau. De stichting
formuleert op basis van beperkte middelen een breed scala aan activitei-
ten voor uiteenlopende doelgroepen. Keuzen zijn onvermijdelijk. De
raad adviseert daarom het beleid te concentreren op intermediairs (leer-
krachten en bibliotheekmedewerkers in het bijzonder) en minder in te
zetten op (de zeer heterogene groep) ouders.
    De stichting is van plan naast klassieke ook intermediale leesvaardig-
heden in haar beleidsplannen te integreren. De raad ondersteunt dit
initiatief. Langs deze weg kan de stichting immers haar positie als exper-
tisecentrum ook in een digitaliserende culturele omgeving uitbouwen.
                                                                                                Stichting Lezen
    In het bijzonder kan zij met expertise op dit terrein adviseren over
gebruiksmogelijkheden van de openbare digitale bibliotheek.
                                                                                                439
</pre>

====================================================================== Einde pagina 416 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 417 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Preambule
                                                                            Deel 3
  De stichting voert in het kader van het programma Kunst van
  Lezen samen met het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB)
  taken uit ten bedrage van circa € 2.800.000. Deze taken vallen niet
                                                                            Letteren
  onder de basisinfrastructuur en zijn daarom in de aanvraag niet
  gespecificeerd. Het gevolg is dat het zicht van de raad op de integrale
  werkzaamheden van de stichting beperkt is. De raad verzoekt de
  staatssecretaris dit aan te passen, zodat in de toekomst wel een inte-
  grale afweging mogelijk is.
Kwaliteit
  Stichting Lezen heeft belangrijke taken in de letterensector en voert
  deze met een relatief kleine subsidie overtuigend uit. Het plan van
                                                                            Ondersteunende instelling
  aanpak is gebaseerd op reeds verworven wetenschappelijke en prak-
  tische inzichten en zet in op de zogenoemde ‘doorlopende leeslijn’.
  Daarmee worden met een reeks gedifferentieerde producten en acti-
  viteiten (potentiële) lezers tussen 1 en 18 jaar bereikt.
      De raad is niettemin van mening dat de stichting nog scherper
  zou moeten prioriteren. Daarom verdient de instelling ondersteuning
  bij haar voornemen om leesonderzoek en leesbevorderingbeleid in
  een digitale context sterker tot inzet van beleid te maken. 		
      Voorwaarde is echter wel dat dan wordt samengewerkt met
  publieke en private partijen die zich met vergelijkbare thema’s bezig-
  houden. Verder is de raad van mening dat de relatie met de peda-
  gogische academies voor het basisonderwijs zou moeten worden ver-
  stevigd; uitwisseling van leeskennis is hier immers cruciaal. Dit zou
  kunnen worden bewerkstelligd door – in plaats van een tweede hoog-
  leraar, zoals Stichting Lezen voorstelt – de benoeming te bevorderen
  van een lector leesbevordering aan een HBO-instelling.
                                                                            Stichting Lezen
      Tot slot vindt de raad het van belang dat de stichting de ontwikke-
  ling van gevalideerde instrumenten voor effect- en resultaatmeting
  uitbouwt. Dat is een voorwaarde voor evidence based beleid in tijden
  waarin een vitale leescultuur allerminst vanzelfsprekend is en laag-
  geletterdheid in bredere zin nog steeds om aandacht vraagt. Daartoe
  is het zinvol dat de stichting de kansen verhoogt op het verwerven van
  additionele onderzoeksmiddelen (bijvoorbeeld bij de Nederlandse
  Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek).
Publieksbereik
  Overeenkomstig het mission statement richt de stichting zich niet
  direct op lezend publiek, maar op intermediairs (deskundigen, zoals
  leerkrachten en bibliotheekdeskundigen) die lezen (kunnen) bevor-
  deren. De stichting geeft niettemin blijk te beschikken over gedegen
  kennis van de belangen en competenties van de primaire doelgroepen
  (van peuter tot jong volwassene). Relevant (indicatief) cijfermateriaal
                                                                            440
  met betrekking tot het publieksbereik ontbreekt echter in de aan-
  vraag. Het verdient aanbeveling de stichting te vragen deze in de toe-
  komst standaard bij te voegen en in de argumentatie te integreren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 417 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 418 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  De raad heeft op basis van de – op dit punt – summiere aanvraag
  geen volledig inzicht kunnen krijgen in de begroting en baseert zijn
                                                                              Deel 3
  oordeel daarom mede op jaarverslagen en de monitoring. Ook het
  marketingplan is helaas beperkt uitgewerkt.
      De stichting werkt geregeld samen met andere partijen, zowel
                                                                              Letteren
  publiek als privaat. Wel is de raad van mening dat langs bestaande
  allianties – beduidend meer dan nu het geval is – matchingsgelden
  kunnen worden verworven. Wanneer de stichting zich mede zou
  kunnen ontwikkelen tot gezaghebbend expert op het gebied van
  leescultuur in een digitale omgeving, kunnen mogelijk ook diensten
  worden geleverd aan commerciële (uitgevers)partijen. De raad ad-
  viseert op dit punt een strategische verkenning uit te voeren.
Educatie
                                                                              Ondersteunende instelling
  Educatie vormt een hoofddoelstelling van deze instelling, waarbij
  men zich hoofdzakelijk richt op intermediairs. De raad is van mening
  dat de stichting deze taak goed heeft uitgevoerd, zoals hiervoor is
  beschreven bij het criterium ‘kwaliteit’.
(Inter)nationaal belang
   De nationale betekenis van de stichting staat buiten kijf. De instelling
   fungeert als een gezaghebbend instituut dat ontvankelijk is voor
   nieuwe ontwikkelingen en haar beleid daarop aanpast. De instrumen-
   ten voor algemene en literaire leesbevordering die de instelling heeft
   ontwikkeld, mogen onontbeerlijk worden geacht.
       Stichting Lezen is zich er terdege van bewust dat de problema-
   tiek rond het lezen een sterk internationale dimensie heeft. Medewer-
   kers halen wetenschappelijke en praktische kennis ook uit buitenlands
   onderzoek. Omgekeerd probeert de stichting eigen inzichten ook
   voor internationale fora te presenteren.
                                                                              Stichting Lezen
                                                                              441
</pre>

====================================================================== Einde pagina 418 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 419 ======================================================================

<pre>                      Deel 3   Creatieve industrie   442
Creatieve industrie
    3.6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 419 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 420 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                            Deel 3
                                                                            Creatieve industrie
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor een instelling op het
gebied van de creatieve industrie (architectuur, vormgeving en nieuwe
media). Er is een aanvraag ingediend waarover de raad positief
adviseert, zij het onder voorwaarden.
In Meer dan Kwaliteit kondigt de staatssecretaris aan dat hij door middel
van fusies en samenvoeging van budgetten twee instellingen wil sub-
sidiëren die zich richten op het vergroten van de maatschappelijke en
economische meerwaarde van de creatieve industrie. Het betreft het
                                                                            Inleiding
Nederlands Architectuurinstituut, dat samen met Premsela en Virtueel
Platform verder gaat als sectorinstituut voor de Creatieve Industrie,
en het Stimuleringsfonds voor Architectuur, dat met budgetten van de
Mondriaan Stichting en het Fonds voor Beeldende Kunsten, Vormge-
ving en Bouwkunst de taken naar de creatieve industrie uitbreidt.
    De focus op de creatieve industrie past in een beleidsvisie waarin
naast de culturele of sociale waarde van creativiteit meer aandacht komt
voor de economische toegevoegde waarde ervan. De staatssecretaris ziet
in de sectoren Architectuur, E-cultuur en Vormgeving goede kansen om
met ‘ondernemingsfinanciering’ te experimenteren.
In Meer dan kwaliteit wordt gerefereerd aan een beleidsmatige vervlech-
ting met het topsectorenbeleid van het ministerie van Economische
Zaken, Landbouw & Infrastructuur (EL&I). Die departementale cross-
over ligt voor de hand, ook omdat voor het architectuurbeleid al een
samenwerking bestaat. De raad constateert echter dat er op dit punt nog
regie ontbreekt, wat waarschijnlijk een gevolg is van de snelheid waar-
mee de fusie tot stand moet worden gebracht. Zo wordt geen duidelijke
definitie voor de creatieve industrie gehanteerd, waardoor het begrip
niet wordt omarmd door de aanvragers. Zowel het stimuleringsfonds als
het sectorinstituut richt zich nu op een smaldeel van de creatieve indus-
trie en wil, ook om verwarring met het beleid van het ministerie van
EL&I te voorkomen, zijn (culturele) identiteit in de naamgeving tot uit-
drukking laten komen.
    Volgens de raad kan een cultuurfonds de creatieve industrie alleen
in de volle breedte effectief stimuleren en innovatieve financierings-
arrangementen bieden als de ministeries van OCW en EL&I op het
overlappende beleidsterrein van de creatieve industrie nauwer samen-
werken. De raad pleit er dan ook voor dat de mogelijkheden voor
een overlap van cultureel en economisch beleid zorgvuldig worden
onderzocht en geregisseerd. Na de zomer brengt de raad een advies
uit over de creatieve industrie.
                                                                            443
</pre>

====================================================================== Einde pagina 420 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 421 ======================================================================

<pre>Creatieve industrie Inleiding</pre>

====================================================================== Einde pagina 421 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 422 ======================================================================

<pre>Creatieve industrie Inleiding</pre>

====================================================================== Einde pagina 422 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 423 ======================================================================

<pre>   NIADEC/AVE
                                                                                               Deel 3
                                                                            € 7.810.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Creatieve industrie
   NIADEC/AVE houdt zich bezig met behoud, beheer en ontsluiting            € 7.800.000
   van architectuurcollecties, kennisontwikkeling en kennisspreiding.       gevraagd
   De missie van de instelling is de ontwerpende disciplines versterken     subsidiebedrag
   en promoten, in het bijzonder architectuur, vormgeving en e-cultuur;     De aanvraag is
   onderzoeken welke betekenissen de ontwerpende disciplines in de          gebaseerd op
   maatschappij hebben; stimuleren en faciliteren van crossovers en         artikel 3.37 van
                                                                            de Regeling op
   vergroten van de publieke waardering voor de sector in binnen- en        het specifiek
   buitenland.                                                              cultuurbeleid.
                                                                                               Ondersteunende instelling
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur vindt het huidige beleidsplan onvoldoende
   voldragen om de kwaliteit van de fusie-instelling te kunnen beoor-
   delen.
   De raad adviseert Stichting NIADEC/AVE een subsidiebedrag toe
   te kennen van € 7.810.000, onder de voorwaarde dat een nieuw,
   uitgewerkt beleidsplan ter beoordeling wordt voorgelegd.
De raad verwacht dat in het nieuwe plan – inclusief marketingplan, acti-
viteitenplan en een begroting – duidelijkheid komt over:
   – De gezamenlijke visie van de organisaties op functie
     en positie van het sectorinstituut en de relatie daarvan
                                                                                               NIADEC/AVE
     tot de creatieve industrie.
   – Hoe met behoud van de kwaliteiten van de afzonderlijke 		
     instellingen de disciplines architectuur, vormgeving en
     e-cultuur gaan samenwerken.
   – Een concreet fusieplan op basis van de gezamenlijke visie 		
     en een daarop gebaseerde functionele inrichting van de 		
     organisatie.
   – Het marketingplan, inclusief doelstellingen en activiteiten 		
     op het gebied van educatie.
   – Een concrete en realistische opbouw van de eigen
     inkomsten.
   – Een activiteitenplan voor de periode 2013 – 2016, inclusief 		
     publieksmanifestaties in binnen- en buitenland.
   – De rol van het sectorinstituut in de keten en de invulling 		
     van de complementaire positie ten opzichte van het
     Stimuleringsfonds voor Architectuur.
                                                                                               447
De raad gaat er overigens vanuit dat de vaste bijdrage die het Ministerie
van Infrastructuur en Milieu aan het NAi verstrekt ook in de nieuwe
constellatie van NIADEC/AVE op minimaal hetzelfde niveau geconti-
nueerd wordt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 423 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 424 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                            Deel 3
  Het beleidsplan biedt onvoldoende houvast, in de vorm van concrete
  beleidsvoornemens, en slaagt er niet in duidelijk te maken wat de
  meerwaarde is van de samenvoeging van het Nederlands Architec-
                                                                            Creatieve industrie
  tuurinstituut (NAi), Premsela en Virtueel Platform (VP). Voordat er
  sprake kan zijn van een effectieve bundeling van afzonderlijke instel-
  lingen, moet volgens de raad eerst inzichtelijk gemaakt worden wat
  de specifieke kwaliteit van de afzonderlijke instellingen inhoudt.
      Er is volgens de raad voldoende common ground, bijvoorbeeld op
  het terrein van internationalisering, kennis en reflectie, om in de
  toekomst gezamenlijk op te trekken. De raad heeft er dan ook ver-
  trouwen in dat deze fusie een meerwaarde kan opleveren, mits de drie
  instellingen een gezamenlijke visie formuleren op de toekom-
                                                                            Ondersteunende instelling
  stige functie van het sectorinstituut voor de Creatieve Industrie.
      De raad merkt daarbij op dat tot op heden de specifieke, culturele
  component in de Creatieve Industrie onderbelicht is gebleven.
  De nadruk ligt in zijn algemeenheid sterk op de economische meer-
  waarde van creativiteit. Dit ligt ook voor de hand omdat het begrip
  recentelijk veel aandacht heeft gekregen vanuit het ministerie van
  Economische Zaken, Landbouw & Infrastructuur (EL&I) dat de
  Creatieve Industrie immers tot haar Topsectoren rekent.
      Volgens de raad is het van belang dat de culturele sector bijdraagt
  aan Research & Development (R&D) in de Creatieve Industrie.
  Hoewel van R&D op voorhand niet kan worden gezegd of er econo-
  misch nut wordt behaald, is het zeker dat R&D essentieel is voor
  innovatie en vakontwikkeling.
   De raad wil NIADEC ter overweging meegeven om in het nieuwe
   beleidsplan duidelijk te maken hoe de instelling de volgende vormen
                                                                            NIADEC/AVE
   van onderzoek stimuleert:
      – Experiment, ofwel het ongevraagde onderzoek, waaronder:
        ontwerpend onderzoek, exploratief onderzoek, verkennend
        onderzoek, vormonderzoek, fundamenteel onderzoek.
      – Toepassing, waaronder: contextonderzoek, toetsings-
        onderzoek.
      – Implementatie, waaronder: transformatieonderzoek.
   Het is uiteraard niet de bedoeling dat het sectorinstituut de func-
   tie van een laboratorium op zich neemt. De raad stelt voor dat de
   instelling een stimulerende rol speelt en er vooral voor zorgt dat het
   experimentele onderzoek wordt gedaan, er reflectie plaatsvindt en
   het publieke debat wordt georganiseerd.
                                                                            448
</pre>

====================================================================== Einde pagina 424 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 425 ======================================================================

<pre>Publieksbereik
  De fusie-instelling heeft volgens de raad veel potentie om een groot
  publiek te bereiken via de gecombineerde netwerken. De fuserende
                                                                             Deel 3
  instellingen bespelen al diverse mediakanalen en maken gebruik van
  digitale technieken. Daarnaast is het gebouw inmiddels geschikt
  om ruimhartiger een publieksfunctie te vervullen.
                                                                             Creatieve industrie
      De raad verwacht dat het nieuwe beleidsplan aangeeft hoe de
  huidige mogelijkheden om verschillende publieksgroepen te bereiken
  worden benut.
Cultureel ondernemerschap
  De raad wil het sectorinstituut ervoor behoeden dat het onrealis-
  tische verwachtingen op de toekomst projecteert. Het streven om een
  economische meerwaarde te creëren verdient aanmoediging, maar
  er kan volgens de raad niet vanuit worden gegaan dat er een directe,
                                                                             Ondersteunende instelling
  meetbare relatie is tussen economische meerwaarde en de creatieve
  inventiviteit en creatieve productie. Daarom pleit de raad voor een
  scherpe profilering van het sectorinstituut. Het is volgens de raad
  belangrijk dat het sectorinstituut voor de culturele invalshoek kiest en
  van daaruit zijn beleidsplan vorm en inhoud geeft. Dit hoeft
  een vruchtbare overlap met het economische beleid overigens niet
  in de weg te staan. De raad kan zich ook voorstellen dat het sector-
  instituut zich samen met het stimuleringsfonds inspant om het
  culturele stimuleringsfonds te laten groeien. Dit kan bijvoorbeeld
  door goodwill voor de sector te kweken, zodat private partijen bereid
  zijn om te matchen.
      Behalve inhoudelijke bezwaren tegen het huidige beleidsplan
  heeft de raad ook vragen over de begroting. Deze komt op bepaalde
  punten niet overeen met het beleidsplan, met name waar het de
  raming van de eigen inkomsten betreft. De raad mist ook concrete
  informatie over de inrichting van de organisatie, het overkoepelende
                                                                             NIADEC/AVE
  marketingplan, de aanpak van de educatieve activiteiten en het pu-
  blieksbeleid.
      Het nieuwe beleidsplan moet ook een uitgewerkt marketing-
  plan bevatten, waarin de visie uiteengezet wordt op de promotie en
  marketing van de producten en diensten van het sectorinstituut, en
  waarin de begroting in lijn is gebracht met de voorgenomen doelen.
Educatie
  De raad verwacht een geïntegreerde visie op educatie, waarbij pro-
  gramma’s worden ontwikkeld voor het primair en voortgezet onder-
  wijs. Voor design en e-cultuur moet op dit terrein nog een praktijk
  worden gezocht. De raad gaat er vanuit dat het nieuwe beleidsplan
  duidelijk maakt hoeveel fte’s worden gereserveerd voor educatie.
(Inter)nationaal belang
   Alle drie de fuserende partners onderhouden een sterk internatio-
                                                                             449
   naal netwerk. Uit het nieuwe beleidsplan moet blijken hoe deze
   netwerken worden aangewend om de internationale positie van de
   ontwerpende disciplines te versterken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 425 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 426 ======================================================================

<pre>Talentontwikkeling
  Het sectorinstituut heeft geen directe taak op het gebied van talent-
  ontwikkeling bij architectuur, vormgeving en e-cultuur. Toch gaat
                                                                             Deel 3
  de raad er wel vanuit dat de instelling talenten de kans geeft om zich
  te presenteren en/of in contact te komen met actoren in de creatieve
  industrie. Daarnaast speelt de instelling een rol bij het stimuleren van
                                                                             Creatieve industrie
  talent, onder meer bij het uitvoeren van onderzoeken en het ont-
  werpen van tentoonstellingsconcepten.
                                                                             Ondersteunende instelling
                                                                             NIADEC/AVE
                                                                             450
</pre>

====================================================================== Einde pagina 426 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 427 ======================================================================

<pre>               Deel 3   Bibliotheken   452
Bibliotheken
  3.7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 427 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 428 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                            Deel 3
                                                                            Bibliotheken
Binnen de basisinfrastructuur is ruimte voor een ondersteunende instel-
ling op het gebied van bibliotheken. Er is een aanvraag ingediend door
het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken. Als gevolg van een reductie
van gemeentelijke en provinciale middelen en nieuwe taken op het
gebied van digitalisering, verkeert het openbare bibliotheeklandschap
in een transitiefase. Dit vraagt om een regievoerende ondersteunende
instelling die zich richt op de vraag op welke wijze de kernfuncties van
de openbare bibliotheek in de toekomst kunnen worden gewaarborgd.
In het hiernavolgende advies wordt duidelijk dat de raad van mening is
                                                                            Inleiding
dat het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken op basis van de aanvraag
niet in aanmerking kan komen voor de functie ondersteunende instelling
openbare bibliotheken. Hij adviseert de staatssecretaris de plek voor
een ondersteunende instelling bibliotheken daarom opnieuw open te stel-
len. In het advies schetst de raad de noodzakelijke voorwaarden voor
de invulling van deze functie.
Hij gaat ook in op de drie vragen die de staatssecretaris in zijn advies-
aanvraag aan de raad stelt: “Onderschrijft u de door de aanvrager
gekozen speerpunten en prioriteiten? Is de ondersteunende regierol effec-
tief en efficiënt ingevuld? Deelt u de zienswijze van de aanvrager dat
ontwikkeling de grondslag vormt van alle vijf kernfuncties, gelet op het
feit dat ook de functie lezen en literatuur deel uitmaakt van die kern-
functies? Mijn Hoofdlijnenbrief actualisering bibliotheekwetgeving van
7 december 2011 geeft aan dat ook deze functie – mede gericht op
‘ontspanning’ – tot de kern van het bibliotheekwerk behoort.”
                                                                            453
</pre>

====================================================================== Einde pagina 428 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 429 ======================================================================

<pre>Deel 3 Bibliotheken Inleiding 454</pre>

====================================================================== Einde pagina 429 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 430 ======================================================================

<pre>Deel 3 Bibliotheken Inleiding 455</pre>

====================================================================== Einde pagina 430 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 431 ======================================================================

<pre>   Sectorinstituut
   Openbare
                                                                                                    Deel 3
   Bibliotheken                                                               €0
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                    Bibliotheken
   Het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken (SIOB) voert de lande-           € 14.440.000
   lijke regiefunctie uit ten behoeve van een toekomstbestendige              gevraagd
   openbare-bibliotheekfunctie. Daartoe initieert het beleid over digitale    subsidiebedrag
   innovatie en voorzieningen voor aangepast lezen. Verder bevordert          De aanvraag is
   het verbinding, samenhang en efficiëntie binnen het openbare               gebaseerd op
   bibliotheekstelsel als geheel. Het beoogt als onderzoeks- en kennis-       artikel 3.39 van
                                                                              de Regeling op
   instituut (wetenschappelijke) visies te ontwikkelen die dienen ter         het specifiek
   onderbouwing van strategische beleidsvoornemens.                           cultuurbeleid.
       Van het gevraagde subsidiebedrag is het grootste deel bestemd
                                                                                                    Ondersteunende instelling
   voor speciale doelgroepen. Voor de ‘aangepast lezenden’ is
   € 10.011.223 beschikbaar en voor de bibliotheek voor varenden
   € 228.277. Per saldo blijft er € 4.200.000 over voor de stelseltaken.
Subsidieadvies
    De Raad voor Cultuur adviseert het Sectorinstituut Openbare
    Bibliotheken geen subsidie toe te kennen en de onvervulde plek in
    de basisinfrastructuur opnieuw open te stellen onder aangepaste
    voorwaarden.
Het SIOB heeft als ondersteunende c.q. regievoerende instelling een
belangrijke functie te vervullen in het openbare-bibliotheeklandschap.
Dit verkeert in een transitiefase, als gevolg van een reductie van
gemeentelijke en provinciale middelen en nieuwe taken op het gebied
                                                                                                    Sectorinstituut Openbare Bibliotheken
van digitalisering. De raad stelt niettemin vast dat het SIOB niet
afdoende zijn taken vervult. In het Advies beleidsplan Sectorinstituut
Openbare Bibliotheken 2010 – 2012 [49] en in de sectoranalyse bij het
Advies bezuiniging cultuur 2013 – 2016 [50] schreef de raad wat hij van het
SIOB verwacht. Zijn aanbevelingen zijn echter niet opgevolgd. Sinds
de oprichting in 2010 heeft het SIOB regie noch focus ontwikkeld;
hierdoor is zijn gezag in het veld beperkt. Innovatieve en strategische
visies zijn afwezig. Gelet op het belang van een ondersteunende instel-
ling voor de openbare bibliotheken, stelt de raad voor deze functie
                                                                                49
opnieuw open te stellen.                                                      Advies beleidsplan
    In onderstaande beoordeling schetst de raad de noodzakelijke voor-        Sectorinstituut
waarden voor de invulling van de ondersteunende functie. De kern              Openbare Biblio-
                                                                              theken 2010 – 2012
ervan is dat een ondersteunende instelling openbare bibliotheken zich         2 juli 2010
niet richt op het instituut bibliotheek; dat is meer een taak voor de         met kenmerk:
branchevereniging. De ondersteunende instelling richt zich wél op de          bib-2008.04884/8;
                                                                              Sectoranalyse bij
vraag op welke wijze de maatschappelijke doelen, namelijk de vijf kern-
                                                                              Noodgedwongen         457
functies die (nu) door de openbare bibliotheken worden nagestreefd,           keuzen.
in de toekomst zo goed mogelijk kunnen worden gewaarborgd.
                                                                                50
                                                                              Advies bezuiniging
                                                                              cultuur 2013 – 2016
                                                                              29 april 2011.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 431 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 432 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Preambule
                                                                              Deel 3
  Het inzicht in de activiteiten van het SIOB blijft beperkt, omdat de
  taken die de instelling in het kader van Bibliotheek.nl (met een bud-
  get van circa € 14.000.000) en Kunst van Lezen (met een budget van
                                                                              Bibliotheken
  jaarlijks circa euro € 2.800.000) samen met Stichting Lezen uitvoert
  niet onder de basisinfrastructuur vallen. De raad is van mening dat
  dit aangepast moet worden om een integrale beoordeling en afweging
  mogelijk te maken.
Kwaliteit
  De subsidieaanvraag van het SIOB is onduidelijk. Van een instel-
  ling die onderzoeksverantwoordelijkheden draagt en geacht wordt
  de centrale regie te voeren, mag conceptuele helderheid worden
                                                                              Ondersteunende instelling
  verwacht. Zo heeft het SIOB in zijn aanvraag – zonder enige toelich-
  ting – de doelstellingen van de sector ondergeschikt gemaakt aan
  wat het noemt: de ‘persoonlijke ontwikkeling van de burger’. Daarbij
  wordt het zicht op het gedifferentieerde geheel van de ‘vijf biblio-
  thecaire kernfuncties’ enigszins vertroebeld. De staatssecretaris vraagt
  of de raad de zienswijze deelt dat ‘ontwikkeling’ de grondslag vormt
  van deze kernfuncties, gelet op het feit dat de functie ‘lezen en litera-
  tuur’ deel ervan uitmaakt en mede gericht is op ‘ontspanning’.
  Dit debat over de vraag of een van de onderscheiden functies aan de
  andere vooraf moet gaan, is volgens de raad niet bevorderlijk voor
  een heldere visie op de maatschappelijke meerwaarde van het stelsel
  als geheel. De kernfuncties zijn immers containerbegrippen.
      De raad stelt vast dat het SIOB blijft opteren voor een beperkte
  rolopvatting waarin uitvoerende taken overheersen en de instelling
  zich – wat de regietaak betreft – bij voorbaat afhankelijk verklaart van
  het draagvlak in de branche. Dat betekent dat het SIOB zich, in tij-
                                                                              Sectorinstituut Openbare Bibliotheken
  den waarin top down innovatie en regie onontbeerlijk worden geacht,
  bottom up teveel laat leiden door conservatieve opvattingen.
      Een regieorgaan moet zijn gezaghebbende stem juist doen klinken
  op alle relevante bestuursniveaus. Hij moet zich ook inlaten met
  openbare-bibliotheekvoorzieningen op lokaal niveau. De sector be-
  staat immers nog voor ruim 90% uit fysieke en lokale instellingen.
      De consequentie van bovenstaande is dat de eerste twee vragen
  uit de adviesaanvraag (met betrekking tot gekozen speerpunten,
  prioriteiten en de effectiviteit van het beleid) ontkennend moeten
  worden beantwoord. Naar het oordeel van de raad schiet het
  SIOB hier tekort.
      Over de ambities met betrekking tot de digitale openbare biblio-
  theek (Bibliotheek.nl) wordt in de aanvraag vrijwel niets gezegd.
  De raad mist eveneens constructieve en tot beleid gesmede ideeën
  over de (infrastructurele gevolgen van de) op handen zijnde sluiting
  van mogelijk honderden bibliotheekvestigingen en over de implica-
                                                                              458
  ties van het overhevelen van middelen uit het gemeentefonds ten
  behoeve van Bibliotheek.nl. Juist op dergelijke cruciale punten zou
  een regieorgaan zich moeten concentreren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 432 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 433 ======================================================================

<pre>   Ook over zijn positie in het veld is het SIOB niet duidelijk. Het
   heeft in de aanvraag een meerjarig onderzoek opgenomen naar de
   maatschappelijke opbrengst van bibliotheken dat ‘de bibliotheken
                                                                           Deel 3
   een instrument in handen (geeft) waarmee ze zichzelf kunnen posi-
   tioneren ten opzichte van hun stakeholders’. Het SIOB lijkt zich
   hiermee op te stellen als belangenbehartiger van de openbare biblio-
                                                                           Bibliotheken
   theken. Dat kan onmogelijk zo zijn, want die hebben immers al een
   belangenbehartiger in de Vereniging Openbare Bibliotheken. De
   taak van het SIOB is juist om vanuit een onafhankelijke positie en in
   opdracht van de staatssecretaris de maatschappelijke opbrengst van
   de functies van bibliotheken kritisch te volgen en, als dat nodig is,
   fundamentele herordeningen in de sector voor te stellen.
Publieksbereik
  Het SIOB heeft niet direct een publiekstaak, wel een intermediaire
                                                                           Ondersteunende instelling
  taak. Bijvoorbeeld door voorzieningen te creëren voor specifieke
  doelgroepen. Uit de subsidieaanvraag blijkt dat het SIOB van plan
  is € 10.200.000 te besteden aan voorzieningen voor speciale doel-
  groepen (de aangepast lezenden en varenden). Dit is ruim 70% van
  het totaal gevraagde subsidiebudget. Hierbij wordt geen specifi-
  catie of overzicht gegeven van de beoogde resultaten, waardoor de
  raad geen oordeel kan geven of het SIOB met deze subsidie value
  for money levert.
Cultureel ondernemerschap
  Het SIOB geeft niet afdoende aan hoe het de bibliotheeksector als
  geheel wil bereiken en ondersteunen. Een marketingplan ontbreekt.
  Evenmin is helder welke allianties precies bestaan tussen het SIOB,
  de universiteitsbibliotheken en de Koninklijke Bibliotheek en welke
  (logistieke of economische) voordelen hieruit worden gehaald.
      De raad constateert verder dat de beheerslasten zijn verdubbeld.
                                                                           Sectorinstituut Openbare Bibliotheken
  Hoewel opvallend en zorgelijk, wordt de oorzaak hiervan niet toe-
  gelicht.
Educatie
  Het SIOB constateert terecht dat een van de belangrijkste taken
  van de bibliotheek het ondersteunen c.q. bevorderen van lees- en
  mediavaardigheden van kinderen is. Het huidige gefragmenteerde
  aanbod van bibliotheken maakt een regisseursrol van het SIOB
  hierbij onontbeerlijk; verhoging van de effectiviteit en de professio-
  naliteit moeten prioriteit hebben. Programmalijnen als Bibliotheek
  op School en Kunst van Lezen in samenwerking met Stichting Lezen
  acht de raad kansrijk voor het verhogen van de opbrengsten van de
  lokale bibliotheek. Het voorgenomen onderzoek naar de effecten van
  deze bibliotheekinterventies vloeit logisch voort uit de rol die het
  SIOB vervult.
                                                                           459
</pre>

====================================================================== Einde pagina 433 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 434 ======================================================================

<pre>(Inter)nationaal belang
   De nationale openbare-bibliotheeksector is een decentraal stelsel
   in transitie. Het vraagt om een krachtig sectorinstituut. Daarvan mag
                                                                            Deel 3
   worden verwacht dat het strategische en operationaliseerbare visies
   uitdraagt met betrekking tot de openbare-bibliotheekfuncties voor de
   middellange en lange termijn. Het SIOB ontbeert deze visies. Als
                                                                            Bibliotheken
   gevolg daarvan is het gezag om effectief en efficiënt te kunnen opere-
   ren onder de maat. Een analyse van de oorzaken hiervan ligt in de
   rede.
                                                                            Ondersteunende instelling
                                                                            Sectorinstituut Openbare Bibliotheken
                                                                            460
</pre>

====================================================================== Einde pagina 434 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 435 ======================================================================

<pre>          Deel 3   Amateurkunst en Cultuureducatie   462
Amateurkunst en
Cultuureducatie
 3.8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 435 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 436 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                          Deel 3
                                                                          Amateurkunst en Cultuureducatie
Binnen de basisinfrastructuur is er ruimte voor één ondersteunende
instelling op het gebied van amateurkunst en cultuureducatie. Er is een
aanvraag ingediend door de Stichting Kennisinstituut Cultuureducatie
en Amateurkunst in het kader van afdeling 3.9 van de regeling.
                                                                          Inleiding
                                                                          463
</pre>

====================================================================== Einde pagina 436 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 437 ======================================================================

<pre>   Kennisinstituut
   Cultuureducatie en
                                                                                                   Deel 3
   Amateurkunst                                                                 € 4.760.000
                                                                                geadviseerd
                                                                                subsidiebedrag
                                                                                € 4.760.000
                                                                                                   Amateurkunst en Cultuureducatie
   Het kennisinstituut is een instelling die ondersteunende activiteiten
                                                                                gevraagd
   verricht op het terrein van amateurkunst en cultuureducatie, waar-           subsidiebedrag
   onder onderzoek en monitoring, informatievoorziening en professio-
   nalisering van de educatiefunctie in de culturele sector.                    De aanvraag is
                                                                                gebaseerd op
                                                                                artikel 3.41 van
   De instelling is een fusie tussen Cultuurnetwerk en Kunstfactor. Het         de Regeling op
   kennisinstituut wil de kwaliteit van cultuureducatie en amateurkunst         het specifiek
   versterken vanuit de overtuiging dat deelname aan kunst en cultuur           cultuurbeleid.
   in de hele levensloop bijdraagt aan het welzijn van mensen en de leef-
                                                                                                   Ondersteunende instelling
   baarheid van de samenleving. Het wil dit doen in samenwerking met
   instellingen uit de cultuur, de wetenschap, het onderwijs, het maat
   schappelijk middenveld en met overheden, door bestaande en nieuwe
   kennis te verzamelen, toepasbaar te maken, uit te wisselen en waar
   mogelijk te verbinden met internationale kennis.
Subsidieadvies
    De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Kennisinstituut Cultuur-
    educatie en Amateurkunst subsidie toe te kennen van € 4.760.000,
    onder voorwaarde dat er een nieuw plan wordt ingediend waarin de
    instelling aandacht besteedt aan onderstaande elementen.
De raad vindt het van groot belang dat er een nieuw kennisinstituut
komt. Juist nu zijn er veel kansrijke ontwikkelingen in de sector en een
                                                                                                   Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst
krachtig kennisinstituut is hierbij onontbeerlijk. Daarbij krijgt het kennis-
instituut een belangrijke rol bij de educatieve functies van alle instellin-
gen in de basisinfrastructuur. De raad had daarom een toekomstgericht
plan verwacht. Dit plan is echter vooral een opsomming van bestaande
activiteiten, waardoor de kans op versnippering en gebrek aan samen-
hang groot is. Het bestuur noch de beschreven visie appelleren aan een
leidende rol in het culturele en onderwijsveld.
    De raad adviseert dan ook aan de toekenning van subsidie de voor-
waarde te verbinden dat de instelling een nieuw plan opstelt, waarin
visie en ambitie helder zijn beschreven en de positionering van een
geheel nieuw instituut duidelijk wordt in de context van nieuwe ontwik-
kelingen. De raad benadrukt dat nieuw leiderschap in een geheel nieuw
instituut van groot belang is. In het plan moet ook duidelijk worden
hoe de kennis van het instituut wordt vertaald naar de instellingen in de
basisinfrastructuur en de vraag van deze instellingen wordt vertaald naar
het kennisinstituut. 		
                                                                                                   465
    Daarnaast moet helder worden beschreven wat de aanvullende rol
is van het kennisinstituut op het Fonds voor de Podiumkunsten en
Cultuurparticipatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 437 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 438 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                              Deel 3
  Het activiteitenplan is volgens de raad vooral een startpunt. De ana-
  lyses van de sectoren amateurkunst en cultuureducatie zijn voldoen-
  de. Er worden veel activiteiten genoemd en de uitgangspunten zijn
                                                                             Amateurkunst en Cultuureducatie
  goed, maar de raad mist de uitwerking. Het plan is voornamelijk een
  fusiedocument en geeft geen visie op de sector noch een blik op de
  toekomst. Dit vindt de raad een gemiste kans; de raad verwacht een
  heldere blik op het veld en een hoog ambitieniveau. Evaluatie van
  de activiteiten maar ook van de organisatie zelf ontbreken in het plan.
  Daarnaast komt het plan erg reactief over, terwijl een instelling als
  deze juist agendabepalend moet zijn.
Publieksbereik
                                                                             Ondersteunende instelling
  De instelling is van plan veel activiteiten te organiseren. De raad mist
  echter een inhoudelijke lijn in de activiteiten. De activiteiten staan
  op zichzelf; het wordt niet duidelijk hoe ze zich tot elkaar verhouden,
  maar ook niet hoe de activiteiten zich verhouden tot die van bij-
  voorbeeld provinciale instellingen. Kwantitatief is de ambitie van de
  instelling voldoende, maar de raad ziet liever dat de instelling in-
  houdelijke keuzen maakt; ook als dit betekent dat er minder activitei-
  ten worden georganiseerd.
Cultureel ondernemerschap
  Ondernemerschap wordt het minst belicht in het plan; er ontbreekt
  bijvoorbeeld een verdienmodel. Hoewel de raad begrijpt dat een
  ondersteunende instelling minder mogelijkheden heeft om eigen in-
  komsten te verwerven, verwacht hij dat de instelling in elk geval op
  ondernemerschap reflecteert. Daarnaast zijn er wellicht mogelijk-
  heden om kennis te ‘vermarkten’. De instelling had dit op zijn minst
                                                                             Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst
  kunnen onderzoeken.
      De raad waardeert het aantal samenwerkingsverbanden dat de
  instelling noemt. Ook de samenwerking met het Fonds voor Cultuur-
  participatie wordt veelvuldig genoemd, hoewel de rolverdeling tussen
  beide instellingen niet helder wordt. De samenwerking mist rich-
  ting. De positionering van het instituut in de sector is onvoldoende
  uitgewerkt.
      Aangezien er sprake is van een fusie tussen twee instellingen, had
  de raad graag inzicht gekregen in het profiel van de Raad van Bestuur
  en de Raad van Toezicht; zo had hij zich een beeld kunnen vormen
  van de ambitie van de nieuwe instelling. Nu blijft dat onduidelijk.
  De raad is van mening dat bij een nieuw instituut nieuw leiderschap
  van belang is.
Educatie
  Educatie is een van de kerntaken van de organisatie en is dan ook
                                                                              466
  ruim voldoende beschreven. De educatieve taak op het gebied
  van erfgoed, die het kennisinstituut heeft overgenomen van Erfgoed
  Nederland, komt tot uiting in het plan. De inhoudelijke invul-
  ling ervan wordt echter onvoldoende uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 438 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 439 ======================================================================

<pre>   De raad heeft in het verleden positief geadviseerd over de activiteiten
   van Cultuurnetwerk, maar deze tijd vraagt om een andere rol van
   het nieuwe kennisinstituut. De raad zet vraagtekens bij de invulling
                                                                               Deel 3
   van sommige plannen. Zo wordt het project Cultuur in de Spiegel
   nergens genoemd. Dit is een belangrijke ontwikkeling in de sector
   waarop het kennisinstituut moet inspelen.
                                                                               Amateurkunst en Cultuureducatie
      Daarnaast vindt de raad de verhouding tussen de activiteiten
   die zijn gericht op educatie en amateurkunst uit balans. Hoewel het
   gereserveerde bedrag voor amateurkunst lager is, was de opdracht
   van de staatssecretaris aan beide gebieden inhoudelijk evenveel aan-
   dacht te schenken. Daaraan voldoet de instelling niet.
(Inter)nationaal belang
   Het instituut beschrijft veel samenwerking, onder meer met België.
   De raad is van mening dat het instituut een belangrijke rol kan spelen
                                                                               Ondersteunende instelling
   in het (inter)nationale veld. Daarvoor is het noodzakelijk dat het insti-
   tuut een duidelijk onderscheidend profiel heeft. Dit ontbreekt nu
   in het plan. Op landelijk gebied moet het instituut een voortrekkers-
   rol hebben en een overzicht van regionale en lokale initiatieven en
   ontwikkelingen.
       Ook verwacht de raad van het instituut vernieuwende ideeën
   om mogelijke hiaten in de landelijke infrastructuur aan te pakken.
   Nu lijkt het instituut een meer reactieve rol op zich te nemen.
                                                                               Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateurkunst
                                                                               467
</pre>

====================================================================== Einde pagina 439 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 440 ======================================================================

<pre>       Deel 3   Bovensectorale                468
                ondersteunende instellingen
Bovensectorale
ondersteunende
instellingen
 3.9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 440 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 441 ======================================================================

<pre>   Inleiding
                                                                                           Deel 3
                                                                               Bovensectorale
De subsidieregeling onderscheidt in afdeling 3.10 drie bovensectorale
ondersteunende functies die in aanmerking kunnen komen voor een
plek in de basisinfrastructuur: Internationaal cultuurbeleid (artikel 3.43),
                                                                               ondersteunende instellingen
digitalisering erfgoed (artikel 3.44) en onderzoek en statistiek (artikel
3.45). Er kan per functie aan ten hoogste één instelling subsidie worden
toegekend. Voor elke functie is door één instelling een aanvraag inge-
diend. Zie voor de advisering hierover de individuele subsidieadviezen.
                                                                                           Inleiding
                                                                                           469
</pre>

====================================================================== Einde pagina 441 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 442 ======================================================================

<pre>   Dutch Centre for
   International Cultural
                                                                                                           Deel 3
   Cooperation                                                              € 880.000
                                                                            geadviseerd
                                                                            subsidiebedrag
                                                                                               Bovensectorale
   Dutch Centre for International Cultural Cooperation verbindt het         € 880.000
   nationale met het internationale culturele veld en met andere sec-       gevraagd
                                                                            subsidiebedrag
   toren. Het informeert, adviseert, bemiddelt en begeleidt, reagerend
                                                                                               ondersteunende instellingen
   op vragen en behoeften uit het veld. De missie van de nieuwe in-         De aanvraag is
   stelling is het ondersteunen van sectoroverstijgende internationale      gebaseerd op
                                                                            artikel 3.43 van
   culturele samenwerking, presentaties en mobiliteit, ter versterking      de Regeling op
   van de internationale positie van het Nederlandse culturele veld.        het specifiek
   Het is de visie van de organisatie om haar missie te realiseren langs    cultuurbeleid.
   de lijnen van professionalisering, samenwerking, marktverruiming
                                                                                                           Internationaal cultuurbeleid
   en culturele diplomatie.
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Dutch Centre for
   International Cultural Cooperation een subsidiebedrag toe te kennen
   van € 880.000, mits de instelling haar plan kan concretiseren aan
   de hand van onderstaande elementen.
De stichting gaat vanaf 2013 van start. Zij komt voort uit drie instel-
lingen die zich nog in een fusieproces bevinden. Het plan is te weinig
concreet om een oordeel te kunnen uitspreken over de afzonderlijke
criteria.
Het verheugt de raad dat uit het plan een positieve inzet voor het
                                                                                                           Dutch Centre for International Cultural Cooperation
fusieproces naar voren komt. Dat geeft vertrouwen in de nieuwe organi-
satie. De raad heeft begrip voor het feit dat het fusieproces de formule-
ring van een afgewogen plan in de weg staat.
De raad adviseert de staatssecretaris het plan verder uit te laten
werken en te beoordelen aan de hand van de volgende punten:
– een heldere beschrijving van de doelgroepen, hun behoeften en
  de prioriteiten die de instelling daarin aanbrengt;
– een uitwerking van de instrumenten die worden ontwikkeld
  om het veld te bedienen;
– benoemen van de partners in het buitenland;
– een heldere rolopvatting over de coördinerende taak;
– de positie van de instelling ten opzichte van de fondsen,
  de overblijvende sectorinstituten en de departementen.
                                                                                                           471
</pre>

====================================================================== Einde pagina 442 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 443 ======================================================================

<pre>Beoordeling
   De subsidieaanvraag betreft het plan van drie fuserende instellingen,
                                                                                          Deel 3
   die vanaf 2013 zullen opgaan in één organisatie, het Dutch Center
   for Cultural Cooperation. Vanaf 1 februari 2012 is een voorloop-
   stichting actief, waarvan de leiding in handen is van een kwartierma-
                                                                              Bovensectorale
   ker.
       De raad vindt het positief dat de instellingen midden in een fusie-
   proces een gezamenlijk plan hebben ingediend. Daarin tekenen zich
                                                                              ondersteunende instellingen
   de contouren van de nieuwe organisatie af. Deze bundelt de kennis,
   deskundigheid en netwerken van Trans Artists, MediaDesk en SICA
   door de samenstelling van drie clusters: Prioriteitsgebieden, Europa
   en Mobiliteit.
Fusie
                                                                                         Internationaal cultuurbeleid
  Uit het plan blijkt niet wat de synergie tussen de clusters is; waar deze
  elkaar zullen raken. Er komen drie naast elkaar bestaande entiteiten
  naar voren, in plaats van één organisatie. De raad wil graag weten wat
  de clusters bindt en wat binnen en tussen de clusters concreet gaat
  gebeuren.
      De structuur van de nieuwe organisatie is nog niet voldoende uit-
  gewerkt. Dat is in deze fase van de fusie begrijpelijk. Wel maakt de
  raad zich zorgen over de borging van kwaliteit nu nog niet zeker is wie
  de nieuwe instelling zal gaan leiden.
      De raad vindt het jammer dat de kracht van de verschillende clus-
  ters niet wordt benoemd. De activiteiten uit het verleden en de
  opgebouwde expertise van de fuserende instellingen hadden kunnen
  worden opgenomen om als basis en uitgangspunt voor nieuwe
  plannen te dienen. Zo heeft SICA laten blijken dat het zijn coördi-
  nerende rol bij internationale manifestaties succesvol vervult en is
  TransArtists een belangrijke schakel voor kunstenaars met het artists
                                                                                         Dutch Centre for International Cultural Cooperation
  in residence programma. De raad wil dergelijke kwaliteiten graag
  geborgd zien in de nieuwe organisatie, maar constateert dat in de
  aanvraag concrete doelen en beoogde resultaten ontbreken.
Focus
  Ook moet nog duidelijk worden voor wie de plannen zijn bedoeld.
  De doelgroep wordt in de aanvraag omschreven als ‘van kunstenaars
  tot bedrijfsleven’. De raad zou graag een duidelijker focus willen
  zien. Pas dan zijn ook de behoeften in kaart te brengen.
      Verder mist de raad een visie op de positionering van de nieuwe
  organisatie, zowel in het binnen- als in het buitenland.
Positionering
  De raad wil graag weten hoe de instelling haar rol afgebakend ziet
  ten opzichte van de fondsen, andere ondersteunende instellingen en
  de posten. Ook wil hij in dit verband duidelijkheid over de samen-
                                                                                          472
  werkingsvormen met deze organisaties. Op het terrein van het ICB
  vinden immers ingrijpende verschuivingen plaats: de fondsen ver-
  liezen autonomie, sectorinstituten verdwijnen en het hele veld heeft
  te kampen met verminderde budgetten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 443 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 444 ======================================================================

<pre>Ook verdwijnt een aantal ambassades of de afdeling Pers en Cultu-
rele Zaken van sommige posten.
    Het verbaast de raad dat het plan niet aangeeft wat de gevolgen
                                                                                       Deel 3
zijn van de korting op de subsidie voor de komende periode. Hoe
gaat de instelling om met de korting? Kan zij met minder middelen
hetzelfde blijven doen als voorheen?
                                                                           Bovensectorale
    Het spanningsveld tussen de organisatie en de departementen van
OCW en Buitenlandse Zaken lijkt verdwenen. De raad vraagt zich
af of dit betekent dat de instelling zich voornamelijk zal richten op de
                                                                           ondersteunende instellingen
uitvoering van opdrachten vanuit de departementen in plaats van
een beleid te voeren waarin de behoeften uit het veld als uitgangspunt
dienen.
    Ten aanzien van haar positie in het buitenland merkt de raad
op dat de instelling geen internationale partners noemt waarmee zij
samenwerkingsverbanden heeft. Die zouden er, gelet op de werk-
                                                                                       Internationaal cultuurbeleid
zaamheden, wel moeten zijn.
                                                                                       Dutch Centre for International Cultural Cooperation
                                                                                       473
</pre>

====================================================================== Einde pagina 444 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 445 ======================================================================

<pre>   Digitaal Erfgoed
   Nederland
                                                                                                          Deel 3
                                                                           € 570.000
                                                                           geadviseerd
                                                                           subsidiebedrag
                                                                                              Bovensectorale
   Digitaal Erfgoed Nederland (DEN) is een kenniscentrum voor              € 620.000
   digitaal cultureel erfgoed. De instelling heeft als missie om de        gevraagd
   duurzame beschikbaarheid van digitaal cultureel erfgoed voor de         subsidiebedrag
                                                                                              ondersteunende instellingen
   kennissamenleving te vergroten. DEN wil samenwerking van                De aanvraag is
   erfgoedinstellingen en digitale infrastructuren bevorderen en legt      gebaseerd op
   daarbij naar eigen zeggen de nadruk op efficiëntie en vraag-            artikel 3.44 van
                                                                           de Regeling op
   gerichtheid.                                                            het specifiek
                                                                           cultuurbeleid.
                                                                                                         Digitalisering Erfgoed
Subsidieadvies
   De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Digitaal Erfgoed
   Nederland een subsidiebedrag toe te kennen van € 570.000.
DEN heeft zich de afgelopen zeventien jaar een stevige positie ver-
worven. De raad adviseert dringend om per 2013 een realistisch toe-
komstplan op tafel te leggen, omdat de subsidiëring voor de huidige
activiteiten na 2016 stopt.
    De raad stelt voor dat DEN een aantal scenario’s ontwikkelt, met
de kanttekening dat elk scenario door het veld moet worden gedragen.
DEN zal zijn positie in het veld de komende jaren moeten verzilveren
bij de instellingen. Oriëntatie op de toekomst en borging van resultaten
horen onderdeel te zijn van de algemene bedrijfsvoering van een instel-
ling. Daarom adviseert de raad de toekenning van extra middelen
(€ 50.000) af te wijzen.
                                                                                                         Digitaal Erfgoed Nederland
                                                                                                          474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 445 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 446 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                       Deel 3
  DEN heeft volgens de raad een enorme staat van dienst. De instelling
  heeft een flinke bijdrage geleverd aan de huidige kennis van digitali-
  sering bij instellingen en de toegankelijkheid van erfgoed voor een
                                                                           Bovensectorale
  breed publiek. DEN vormt daardoor een schakel in de keten waarbij
  cultuurparticipatie bevorderd wordt door digitaal erfgoed. Met de
  Digitale Erfgoed Meter houdt DEN de groei van de kennisbank bij
                                                                           ondersteunende instellingen
  die een gestage positieve trend laat zien. Uiteenlopende activiteiten
  zoals ‘Dish, Enumerate, Ccdd, Catch+, Bmice’ en de bijdrage aan de
  ontwikkelingen op het gebied van auteursrechten laten zien dat DEN
  zich over de hele breedte van het kennisdomein beweegt. Eenzelfde
  breedte komen we tegen bij de bemiddelingen en presentaties van de
  afgelopen jaren. DEN heeft zich nationaal, als ondersteuner van de
                                                                                       Digitalisering Erfgoed
  ondersteuners, stevig tussen de ondersteuners genesteld.
      Internationaal neemt de instelling deel aan de toonaangevende
  projecten op haar adviesterrein. De kennis die in deze samenwer-
  kingsverbanden wordt opgedaan, vertaalt DEN ook naar het Neder-
  landse veld. Aan slagvaardigheid ontbreekt het de organisatie niet.
  De komende jaren zal slagkracht ook nodig zijn. Daarvan getuigt de
  aanvraag voor de culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016 nog te
  weinig: er is een veelheid aan activiteiten. Voor de nieuwe koers naar
  2016 moet DEN een duidelijke focus aanbrengen. In de missie en
  visie moet expliciet worden benoemd waar de organisatie voor wil
  staan. Nadrukkelijk moet er aandacht zijn voor de borging van de
  resultaten van de organisatie, gekoppeld aan het effect op het veld
  en de visie op de eindgebruiker. Eind 2013 moet er een goed door-
  timmerd plan liggen voor een vertrouwenwekkend toekomstscenario.
      DEN moet zich explicieter positioneren als koploper op het ge-
  bied van digitaal erfgoed. De instrumenten die DEN inzet, kijken
                                                                                       Digitaal Erfgoed Nederland
  vooral terug. Hierdoor loopt de organisatie de kans om de slag naar
  innovatie te missen. DEN zou meer aandacht kunnen besteden
  aan het profiel van de eindgebruiker. In deze oriëntatie schuilt ook
  de bovensectorale bijdrage van DEN en de mogelijkheid om een
  unieke positie in te nemen. Een aanzet hiervoor ligt al besloten in
  het onderdeel ‘Visie’ van het activiteitenplan.
Publieksbereik
  Als tweedelijnsorganisatie verkeert DEN in een spagaat tussen de
  professional en de eindgebruiker. De kunst is om een web te spinnen
  dat beide werelden verbindt.
      DEN heeft een duidelijke bijdrage geleverd aan de kennisontwik-
  keling van de sector. Dat blijkt ook uit de rol die de organisatie
  vervulde bij de ontwikkeling van informatieplannen en de beoorde-
  ling van subsidieaanvragen, zoals in het kader van de voormalige
  regeling ‘digitaliseren met beleid’. In het activiteitenplan ontbreekt
                                                                                       475
  een uitwerking in publieksbeleid of een visie op relatiebeheer voor
  het benaderen van de doelgroepen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 446 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 447 ======================================================================

<pre>Cultureel ondernemerschap
  DEN is een dienstenbedrijf dat zich bewust is van het belang van
  verdienmodellen. Subsidiewijzer, Rekenmodel en Bmice dragen bij
                                                                                        Deel 3
  aan de verdiencapaciteit van de sector.
      DEN zet in op een groot aantal activiteiten, maar de vraag is of
  dat haalbaar is met de huidige bezetting. Het belangrijkste is echter
                                                                            Bovensectorale
  dat de borging van de rol van DEN na 2016 ontbreekt. De activi-
  teiten staan of vallen nu bij de extra subsidie die men door deelname
  aan nationale en internationale projecten denkt te verwerven. Dat
                                                                            ondersteunende instellingen
  is overigens een logische reactie voor een bovensectoraal ondersteu-
  nend instituut.
      Bij het ontwikkelen van toekomstscenario’s moet DEN rekening
  houden met de nieuwe verhoudingen in het veld. De fusie tussen
  Koninklijke Bibliotheek en Nationaal Archief levert een heel nieuw
  speelveld op.
                                                                                       Digitalisering Erfgoed
Educatie
  DEN heeft een sectorbrede taak. Er is niet direct sprake van educatie,
  maar eerder van overdracht. Het is aan te bevelen dat de instelling
  een scholingsvisie ontwikkelt als het gaat om de overdracht van digi-
  taliseringskennis. Volgens de raad moet een scholingsvisie onderdeel
  zijn van alle scenario’s.
(Inter)nationaal belang
   Met de deelname aan projecten als Europeana, Enumerate en de
   organisatie van Dish is DEN herkenbaar aanwezig op internatio-
   naal niveau. DEN heeft aangetoond dat het Europese subsidies kan
   verwerven. Het vervult duidelijk een rol als intermediair bij de over-
   dracht van internationale kennis naar het Nederlands erfgoedveld.
                                                                                       Digitaal Erfgoed Nederland
                                                                                        476
</pre>

====================================================================== Einde pagina 447 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 448 ======================================================================

<pre>   Boekmanstichting
                                                                                                             Deel 3
                                                                              € 710.000
                                                                              geadviseerd
                                                                              subsidiebedrag
                                                                                                 Bovensectorale
   De Boekmanstichting is verantwoordelijk voor het verzamelen,               € 710.000
   documenteren, ontsluiten en verspreiden van (inter)nationale kennis        gevraagd
                                                                              subsidiebedrag
   op het gebied van kunst- en cultuur(beleid). Daarnaast beheert en
                                                                                                 ondersteunende instellingen
   exploiteert de Boekmanstichting een databank en een bibliotheek.           De aanvraag is
                                                                              gebaseerd op
                                                                              artikel 3.45 van
                                                                              de Regeling op
Subsidieadvies                                                                het specifiek
                                                                              cultuurbeleid.
   De Raad voor Cultuur adviseert de Boekmanstichting een
                                                                                                             Onderzoek en statistiek
   subsidiebedrag toe te kennen van € 710.000.
De Boekmanstichting neemt een bijzondere plaats in op het snijvlak van
beleid en beleidsuitvoering. Het is de enige instelling die met een lange
adem op de sector reflecteert. De raad hecht er dan ook grote waarde
aan dat deze onafhankelijke instelling zich volledig richt op de organisa-
tie van debat en reflectie en tegemoet komt aan de toenemende behoefte
aan harde facts & figures over het reilen en zeilen in de culturele sector.
    De Boekmanstichting is bij uitstek geschikt om haar taken op dit
laatstgenoemde terrein uit te breiden en de regierol op zich te nemen bij
het opzetten van een nationale cultuurindex, naar voorbeeld van de
Amerikaanse National Arts Index.
                                                                                                             Boekmanstichting
                                                                                                             477
</pre>

====================================================================== Einde pagina 448 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 449 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
                                                                                         Deel 3
  De Boekmanstichting wordt in de culturele sector erkend als een
  gezaghebbend instituut dat deel uitmaakt van een netwerk van ken-
  nis- en onderzoeksinstellingen. De instelling levert een kwalitatief
                                                                             Bovensectorale
  goede bijdrage aan reflectie op het cultuurbeleid en op de rol en func-
  tie van kunst en cultuur in samenleving, politiek, publiek domein,
  bestuur en beleid. De Boekmanstichting heeft een specifieke signa-
                                                                             ondersteunende instellingen
  tuur verworven door zich te richten op de geschiedenis van de maat-
  schappelijke en bestuurlijke betrokkenheid bij kunst- en cultuur-
  beleid en door nationale tendensen in een internationaal perspectief
  te plaatsen.
   De raad hecht eraan dat de instelling, veel sterker dan nu het geval
                                                                                        Onderzoek en statistiek
   is, het zwaartepunt in haar beleid verlegt naar het opzetten van een
   nationale cultuurindex. In samenspraak met publieke en private
   partijen, zoals bijvoorbeeld het Centraal Bureau voor Statistiek, het
   Sociaal Cultureel Planbureau, brancheorganisaties als de Vereniging
   van Schouwburgen en Concertgebouwdirecties, de Vereniging van
   Rijksmusea en de Nederlandse Museumvereniging, moet de index
   zijn toepassing vinden en nut bewijzen in de context van beleidsma-
   kers bij de diverse overheden, adviesraden en actoren in de culturele
   sector.
       Een scherpe keuze voor het opzetten van de nationale cultuur-
   index kan niet zonder gevolgen blijven voor het activiteitenplan, de
   bedrijfsvoering en de begroting. De instelling kan zich de luxe niet
   veroorloven om alle onderdelen in de lucht te houden. De raad ver-
   wacht dan ook dat de Boekmanstichting een aantal onrendabele
   activiteiten afstoot. Verder ligt het in de rede dat de overige activi-
   teiten van de Boekmanstichting in relatie komen te staan tot de
                                                                                        Boekmanstichting
   kernactiviteit.
Publieksbereik
  Hoe goed de producten van de Boekmanstichting ook zijn, ze zijn
  onvoldoende gekend in de volle breedte van de culturele sector.
  De verbreiding van kennis is volgens de raad onvoldoende en wordt
  teveel aan het toeval overgelaten. De stichting rekent op de werking
  van de long tail, waar niets op tegen is, maar de raad verwacht ook
  een meer actieve positionering van het instituut in de wetenschappe-
  lijke en culturele wereld; zeker als de instelling zich als regie-orgaan
  voor de nationale cultuurindex positioneert.
Cultureel ondernemerschap
  De raad is van oordeel dat de instelling een koerswijziging moet ma-
  ken om beter te kunnen aansluiten op de veranderende maatschappe-
  lijke en culturele context. Het beherende karakter van de organisatie
                                                                                         478
  moet plaatsmaken voor een meer ondernemend karakter. Door aan-
  sluiting te zoeken bij nieuwe vragen uit de sector en de overheden
  heeft de Boekmanstichting een uitgelezen kans om haar regierol te
  versterken; zo kan de instelling ook in de toekomst gezaghebbende
  en waardevolle bijdragen leveren aan reflectie op (cultuur)beleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 449 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 450 ======================================================================

<pre>   Een aangepaste focus vraagt om nieuwe verdienmodellen en een
   nieuwe inrichting van de bedrijfsvoering. De raad ziet kansen in de
   ontwikkeling van arrangementen en instrumenten met partnerorga-
                                                                                           Deel 3
   nisaties en dienstenabonnementen.
       Volgens de raad wordt een relatief hoog bedrag besteed aan
   beheerskosten van de bibliotheek. De bezoekersaantallen zijn gemid-
                                                                               Bovensectorale
   deld genomen laag, de uitleningen dalen en de acquisitie van fysieke
   boeken daalt ten gunste van digitale publicaties. De raad vindt het
   in het licht van verdergaande digitalisering en behoefte aan efficiency
                                                                               ondersteunende instellingen
   ongewenst om een substantieel deel van de begroting in te zetten
   op een bedrijfsonderdeel waarvan het belang in de toekomst steeds
   verder zal afnemen.
       De raad wil de Boekmanstichting daarom in overweging geven
   om de boekencollectie niet langer in open opstelling beschikbaar
   te stellen, maar in zijn geheel bij een universiteitsbibliotheek onder
                                                                                           Onderzoek en statistiek
   te brengen.
Educatie
  Vanzelfsprekend ontwikkelt de Boekmanstichting geen educatieve
  activiteiten voor kinderen in de leeftijd van vier tot achtien jaar.
  Wel sluit het profiel van de instelling aan op de wetenschapsbeoefe-
  ning en de professionele, bestuurlijke context. De instelling faciliteert
  wetenschappelijk onderzoek en participeert in CultuurCollege dat
  een cursusreeks omvat voor bestuurlijk talent. Verder stimuleert de
  Boekmanstichting, in samenwerking met NWO, excellente disser-
  taties door het toekennen van prijzen.
(Inter)nationaal belang
   In tegenstelling tot hetgeen de staatssecretaris heeft gevraagd, bevat
   het beleidsplan geen paragraaf over een eventuele samenwerking met
   Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA). Wel geeft de
                                                                                           Boekmanstichting
   Boekmanstichting aan dat zij beschikt over een groot internationaal
   netwerk. De opties voor samenwerking zijn legio en de kennis van
   de stand van zaken bij vergelijkbare instellingen in het buitenland lijkt
   voldoende. Toch mist de raad concrete en strategische internationale
   activiteiten in het beleidsplan. Dit bevat weliswaar een indrukwek-
   kende lijst van partners, maar geeft onvoldoende inzage in de concre-
   te activiteiten die met deze partners worden ontwikkeld. Daarnaast
   vindt de raad het van groot belang om vanuit Nederland een bijdrage
   te leveren aan de standaardisatie van Europese gegevens.
                                                                                           479
</pre>

====================================================================== Einde pagina 450 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 451 ======================================================================

<pre>Deel 4   Bijlagen   481
         Bijlagen
          Deel 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 451 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 452 ======================================================================

<pre>4.1   Adviesaanvraag
      Culturele basisinfrastructuur
      2013 – 2016
                                                                                                                           Deel 4
                                                                                                                           Bijlagen
             1
             > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag
                                                                                                    Rijnstraat 50
             Raad voor Cultuur                                                                      Den Haag
                                                                                                    Postbus 16375
             R.J. Schimmelpennincklaan 3                                                            2500 BJ Den Haag
             2506 AE DEN HAAG                                                                       www.rijksoverheid.nl
                                                                                                    Contactpersoon
                                                                                                    J.B. Spits
                                                                                                                           Adviesaanvraag
                                                                                                    T +31-70-412 2506
                                                                                                    j.b.spits@minocw.nl
                                                                                                    IPC 3300
                                                                                                    Onze referentie
                                                                                                    380564
             Datum
             Betreft       adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur 2013-2016
             Geachte Raad,
             Met deze brief vraag ik u advies over de aanvragen voor de culturele
             basisinfrastructuur 2013-2016. U ontvangt 119 aanvragen ter beoordeling. Waar
             relevant stuur ik u op instellingsniveau nog een nadere toelichting. Ik vraag u uw
             advies voor 22 mei 2012 uit te brengen.
             In juni heb ik de Tweede Kamer een concept van de Subsidieregeling culturele
             basisinfrastructuur 2013-2016 voorgelegd. In het overleg van 27 juni is daar met
             de Tweede Kamer over gesproken. De Kamer heeft daarbij een aantal moties
                                                                                                                           Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
             aangenomen die ik heb meegenomen in de definitieve versie van de regeling. 1
             De definitieve regeling heb ik op 25 augustus 2011 naar de Kamer gestuurd. De
             regeling trad op 1 november 2011 in werking.
             Instellingen konden hun aanvraag van 1 december 2011 tot en met 1 februari
             2012 indienen. Ook bij de andere overheden lopen aanvraagprocedures. Ik vraag
             u in uw advisering over de vierjarige, rijksgesubsidieerde instellingen kennis te
             nemen van de aanvragen bij de andere overheden en de aanvragen voor de
             meerjarige regelingen van een aantal fondsen.2 Begin maart stuur ik u ter
             informatie een overzicht van de aanvragen voor de meerjarige
             activiteitenregelingen bij de fondsen, en informatie die ik van andere overheden
             heb ontvangen.
             Ik heb ook alle fondsen gevraagd hun beleidsplannen voor 1 februari in te dienen.
             Over de beleidsplannen van de fondsen hoeft u geen individueel instellingsadvies
             te geven. Wel vraag ik u de plannen te betrekken bij uw oordeel over de
             verschillende sectoren in de basisinfrastructuur.
                                                                                                                           483
             1
               Motie Bosma/ De Liefde over opera in de regio Zuid (32 820 nr. 13), Motie Van der
             Werf/Bosma over symfonieorkesten (32 820 nr. 16), Motie De Liefde/ Van der Werf over
             een Friestalig theatergezelschap (32 820 nr. 24).
             2
               Het gaat om het Fonds Podiumkunsten, het Fonds Cultuurparticipatie, het
             Stimuleringsfonds voor Architectuur en het Nederlands Letterenfonds.
             a
                                                                                                    Pagina 1 van 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 452 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 453 ======================================================================

<pre>De opbouw van deze adviesaanvraag is als volgt. Het eerste deel gaat in op de
criteria die gelden voor rijksfinanciering. Het tweede deel gaat in op de                             Deel 4
verschillende sectoren. De opbouw volgt daarbij de ministeriële regeling met haar
plafondbedragen en beschikbare plekken. Daarna schets ik de verdeling van de
internationale gelden voor cultuur, het financieel kader en het vervolg van de
procedure.                                                                                            Bijlagen
I BEOORDELING VAN DE AANVRAGEN: ALLE CRITERIA GELDEN
In de discussie over het nieuwe cultuurbeleid hebben vooral ondernemerschap en
eigen inkomsten veel aandacht gekregen. Daarom benadruk ik hier nog eens dat
bij uw beoordeling van de aanvragen alle criteria van toepassing zijn. In
aanvulling op artistieke kwaliteit – die het vertrekpunt is en blijft – zijn dit:
    publiek
    ondernemerschap
                                                                                                      Adviesaanvraag
    participatie en educatie
    rijkscollectie of aanbod van (inter)nationale betekenis
    focus op kernpunten.
Ik verzoek u iedere aanvraag te beoordelen op de formele eisen, zoals die in de
verschillende artikelen van de ministeriële regeling en de toelichting daarop zijn
opgenomen. Vervolgens moeten alle aanvragen beoordeeld worden op het
voldoen aan de 6 criteria en voor zover relevant het criterium talentontwikkeling.
Als er meer instellingen een aanvraag hebben ingediend dan er plaatsen
beschikbaar zijn, vraag ik u duidelijk te maken hoe u de criteria onderling heeft
gewogen om tot uw advies te komen. Als er slechts 1 aanvraag is voor 1 plek
vraag ik u aan te geven in hoeverre de invulling van de verschillende criteria
toereikend is. Ook in dat geval moet u dus alle criteria langslopen. In alle gevallen
geldt als maximum het plafondbedrag uit de regeling. Voor elk museum geldt dat
het niet meer kan krijgen dan in de periode 2009-2012, rekening houdend met de
generieke korting van 5%.
Daarnaast vraag ik u bij alle instellingen goed te letten op value for money:
instellingen moeten voor het beschikbare bedrag de best mogelijke prestaties
                                                                                                      Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
bieden. Een aantal instellingen is de afgelopen jaren gevisiteerd. Ik vraag u de
beschikbare rapporten te betrekken bij uw advies.
Hieronder ga ik in op drie algemene punten die voor uw advisering van belang
zijn: ondernemerschap en eigen inkomsten, educatie en talentontwikkeling,
geografische spreiding en publieksbereik.
Cultureel ondernemerschap is het duurzaam vergroten van het maatschappelijk
draagvlak en een gezonde financieringsmix. Het gaat daarbij om positionering en
profilering, omgevingsbewustzijn en eigen inkomsten. Veel aanvragen
presenteren plannen voor samenwerking. Ik heb vaak het belang van efficiency
benadrukt. Ik vraag u de werkelijke efficiëntiewinst en de kwalitatieve
meerwaarde van de plannen te beoordelen.
Alle cultuurproducerende instellingen moeten stappen zetten als het gaat om
eigen inkomsten. Er is een toetredingsnorm voor al deze instellingen voor de
basisinfrastructuur 2013-2016 van 17,5%. Dat percentage moet in de jaren 2010
en 2011 gemiddeld gerealiseerd zijn. Voor podiumkunstinstellingen (behalve
                                                                                                      484
jeugdtheater) en de filmfestivals geldt daarnaast dat ze op 1 januari 2013 een
percentage van ten minste 21,5% moeten hebben. Daarnaast geldt er voor alle
                                                                                        Pagina 2 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 453 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 454 ======================================================================

<pre>instellingen een groeinorm van gemiddeld 1% per jaar. Zoals ik in Meer dan
kwaliteit heb aangegeven, vind ik dat van de instellingen in de basisinfrastructuur                 Deel 4
verwacht mag worden dat voor toetreding in de periode 2017-2020 de volgende
norm zou kunnen gelden: alle cultuurproducerende instellingen zouden moeten
kunnen voldoen aan 21,5% eigen inkomsten. De podiumkunstinstellingen zouden
dan aan 25,5% eigen inkomsten moeten kunnen voldoen. In april ontvangt u van                        Bijlagen
mij de percentages eigen inkomsten van 2010, 2011 en de gemiddelden. Bij een
aantal instellingen zal blijken dat in korte tijd sprake is geweest van een sterke
groei.
   Ik vraag u per instelling te beoordelen of er sprake is van een bestendige en
    realistische beleidslijn, ook naar de toekomst toe.
   Ik vraag u om een kwalitatieve weging van het ondernemerschap van de
    aanvragen. De aandachtpunten daarvoor staan beschreven in Meer dan
    kwaliteit, pagina 37.
   Naast beoordeling van afzonderlijke instellingen verwacht ik van u een
                                                                                                    Adviesaanvraag
    algemeen beeld: hoe oordeelt u over het ondernemerschap in de
    verschillende sectoren?
Het kabinet vindt cultuureducatie belangrijk: voor persoonlijke ontwikkeling en
voor de creativiteit van de samenleving als geheel. Educatie is dan ook een
criterium voor de basisinfrastructuur. Elke instelling die in aanmerking wil komen
voor subsidie moet toegankelijk zijn voor kinderen en jongeren. De begrippenlijst
bij het aanvraagformulier maakt duidelijk dat het moet gaan om “activiteiten
gericht op kinderen en jongeren tussen 4 en 18 jaar”. Het gaat erom dat
instellingen vanuit hun artistiek profiel en hun praktijk komen met goede
voorstellen. Daarbij verwacht het kabinet samenwerking met het onderwijs. OCW
zal gegevens bijhouden over wat instellingen in de basisinfrastructuur aan
educatie doen.
    Naast beoordeling van afzonderlijke instellingen verwacht ik van u een
     algemeen beeld: hoe oordeelt u over de plannen voor educatie in de
     verschillende sectoren?
Grote instellingen hebben een verantwoordelijkheid voor talentontwikkeling.
                                                                                                    Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
Zowel in de non-profit sector als in het bedrijfsleven ziet elke organisatie
ontwikkeling en doorstroming van talent als een vanzelfsprekende opdracht, om
zo vernieuwing en continuïteit te waarborgen. Ook de Raad heeft dit eerder
aangegeven: grote instellingen moeten talent de ruimte bieden. Ik vraag u dan
ook hier specifiek aandacht aan te besteden.
Bij uw advies is het belangrijk dat u let op een goede geografische spreiding en
het bereik van publiek. Dit krijgt in de sectoren op verschillende manier vorm.
Om een kwalitatief hoogwaardig aanbod in het hele land te bieden, heeft het
kabinet bij de orkesten en het theater gekozen voor regio’s of kernpunten in het
hele land. Die beschikken over zowel rijksgefinancierd als lokaal aanbod dat een
groot publiek bereikt. Voor presentatie-instellingen in de beeldende kunst geldt
een spreiding over het hele land. De grootschalige opera- en dansgezelschappen
moeten publiek uit het hele land bereiken. Ik vraag u goed te letten op de
samenhang tussen verschillende spelers die alleen samen tot een hoogwaardig
aanbod kunnen komen.
                                                                                                    485
                                                                                      Pagina 3 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 454 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 455 ======================================================================

<pre>II VRAGEN OP BASIS VAN DE MINISTERIELE REGELING
Podiumkunsten
Het kabinet wil de relatie tussen vraag en aanbod versterken. U sprak in uw                               Deel 4
advies Noodgedwongen keuzen van een ‘overaanbod’ aan theater- en
dansproducties. Daarnaast gaf u een aantal aanbevelingen aan theater- en
dansgezelschappen om te zorgen voor vollere zalen. In de nieuwe
basisinfrastructuur leg ik de nadruk op grootschalig aanbod. Hiermee                                      Bijlagen
onderscheidt de basisinfrastructuur zich van het aanbod van het Fonds
Podiumkunsten. Dat financiert middelgroot en kleinschalig aanbod. Ik vraag u in
overleg te treden met het fonds, zodat het aanbod in de basisinfrastructuur zich
goed verhoudt tot wat het fonds gaat financieren.
Theater
Artikel         Omschrijving             Maximum   Ingediend              Plafond
                                                               Per instelling   Totaal
                                                                                                          Adviesaanvraag
Artikel 3.9,    Theatergezelschap              4           7           2.500    10.000
tweede lid      groot
Artikel 3.9,    Theatergezelschap              4           1           1.500        6.000
derde lid       middelgroot
Artikel 3.9,    Theatergezelschap              1           1           1.500        1.500
vierde lid      Friese taal
Artikel 3.10    Jeugdtheater                   8          10             500        4.000
Artikel 3.11,   Aanvulling                     1           1             250         250
tweede lid      internationale statuur
Totaal                                                                          21.750
Artikel 3.9 Algemeen theater
Er zijn 9 aanvragen ingediend: 7 voor groot, 1 voor middelgroot en 1 voor Friese
taal. Voor de aanvulling internationale statuur is 1 aanvraag ingediend.
   Er zijn 7 aanvragen ingediend voor de functie van groot theatergezelschap. Ik
    vraag u duidelijk aan te geven welke 4 het meest in aanmerking komen.
                                                                                                          Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
   Hoe oordeelt u, kijkend naar de relatie tussen vraag en aanbod, over de
    verhouding tussen het aantal nieuwe producties en reprises, het aantal
    speelbeurten per productie, het aantal voorstellingen waar gezelschappen
    mee willen reizen en de samenwerkingsverbanden onderling en in het
    bijzonder met de podia?
Artikel 3.10 Jeugdtheater
Voor jeugdtheater zijn 10 aanvragen ingediend.
   Uit het onderzoek Pluspunten, het potentiële verdienvermogen van
    jeugdproducenten van LAgroup (maart 2011) blijkt dat veel gezelschappen
    zich richten op het aanbod voor 8–12 jarigen. Ik vraag u rekening te houden
    met een evenwichtige spreiding van het aanbod over de verschillende
    leeftijdscategorieën.
                                                                                                          486
                                                                                            Pagina 4 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 455 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 456 ======================================================================

<pre>Dans
                                                                                                                          Deel 4
Artikel         Omschrijving                Maximum            Ingediend                 Plafond
                                                                              Per instelling       Totaal
                                                                                                                          Bijlagen
Artikel 3.12,   Dans ballet                            1                  1           6.330         6.330
tweede lid,
onder a
Artikel 3.12,   Dans modern                               1               1           5.920         5.920
tweede lid,
onder b
Artikel 3.12,   Dans overig inclusief                     1               1           2.500         2.500
tweede lid,     jeugddans
onder c
Artikel 3.12,   Dans overig exclusief                     1               5           1.500         1.500
tweede lid,     jeugddans
onder d
                                                                                                                          Adviesaanvraag
Totaal                                                                                          16.250
Artikel 3.12 Dans
Er zijn 8 aanvragen ingediend, waarvan 1 voor ballet, 1 voor moderne dans, 1
voor dans overig inclusief jeugddans en 5 voor dans overig exclusief jeugddans.
   Ik vraag u aan te geven welke aanvragen het meest voldoen aan de eigen
    zoals gesteld aan dans overig excl. jeugddans, en dit te onderbouwen. Dit
    grootschalig aanbod moet een aanvulling zijn op het andere grootschalige
    aanbod.
   Ik vraag u de aanvragen te beoordelen in relatie tot de aanvragen voor
    meerjarige activiteitensubsidie bij het Fonds Podiumkunsten, en hierover met
    het fonds in overleg te treden. Het gaat dan zowel om de verhouding tussen
    grootschalig, middelgroot en kleinschalig aanbod als om de diversiteit van het
    aanbod.
Symfonieorkesten
                                                                                                                          Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
Artikel          Omschrijving               Maximum           Ingediend                  Plafond
                                                                              Per instelling   Totaal
Artikel 3.14,    Symfonieorkest                      5*              10                6.000       30.000
tweede lid
Artikel 3.15     Symfonieorkest met                   1               1              10.000        10.000
                 begeleiding opera
Artikel 3.16     Symfonieorkest met                   1               3                3.500        3.500
                 begeleiding dans
Artikel 3.17,    Aanvulling                           1               2                  600          600
tweede lid       internationale statuur
Totaal exclusief motie                                                                             44.100
Van der Werf/Bosma 32 820 nr. 16
Motie Van der Werf/Bosma                              6                                  500        3.000
32 820 nr. 16 **
Totaal inclusief motie                                                                          47.100
Van der Werf/Bosma 32 820 nr. 16
                                                                                                                          487
*   of meer, indien voldaan is aan artikel 3.14, derde lid
** deze middelen zijn tijdelijk beschikbaar, uiterlijk t/m 2016
                                                                                                            Pagina 5 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 456 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 457 ======================================================================

<pre>Artikel 3.14 Symfonieorkesten
Er zijn 10 aanvragen ingediend, waarvan 2 voor de aanvulling internationale                       Deel 4
statuur. Uw Raad en Bureau Berenschot zijn in 2010 en 2011 met aanbevelingen
gekomen voor de orkesten afzonderlijk en het bestel als geheel. Daarnaast zijn de
orkesten gevisiteerd. Op basis daarvan heb ik een aantal uitgangspunten
geformuleerd in Meer dan kwaliteit. Ik vraag u om alle aanvragen in het licht van                 Bijlagen
bovenstaande te bezien. Het gaat hierbij vooral om uitvoering van grootschalig
symfonisch repertoire, samenwerking tussen orkesten en begeleiding van opera
en dans.
Er is plek voor 5 orkesten die een volwaardig symfonisch aanbod verzorgen. Ik
vraag u naast de criteria voor rijksfinanciering de volgende punten te betrekken:
    omvang en bestendigheid in het kernorkest, zodat het orkest kwaliteit kan
     bieden en zijn taken goed kan vervullen
    spreiding van orkesten en concerten zodat sprake is van een volledige
                                                                                                  Adviesaanvraag
     bediening van regio of verzorgingsgebied
    flexibiliteit van de organisatie om aan uiteenlopende prestatiedoelen te
     voldoen.
Voor de orkesten in de regio’s Oost, Zuid en het verzorgingsgebied Den Haag-
Rotterdam kan het subsidieplafond in de subsidieperiode 2013-2016 per regio
tijdelijk met € 1 miljoen worden verhoogd tot maximaal € 7 miljoen, als sprake is
van structurele samenwerking tussen instellingen. De extra € 1 miljoen per jaar
wordt slechts voor 4 jaar beschikbaar gesteld. Van de samenwerking dient echter
ook na de subsidieperiode 2013-2016 sprake te zijn. In de aanvragen is de aard
van de samenwerking tussen orkesten verschillend ingevuld.
Over de samenwerkingsverbanden wil ik u het volgende vragen:
  Leidt de beoogde samenwerking tot een volwaardig seizoensaanbod op de
   kernpodia met voldoende grootschalig repertoire?
  Leidt de beoogde samenwerking tot een bespeling van de totale regio/ het
   verzorgingsgebied?
  Is er daadwerkelijk sprake van een structurele samenwerking gericht op de
                                                                                                  Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
   lange termijn?
Vanuit de provincies Limburg en Brabant zijn meerdere plannen ingediend voor de
orkestfunctie. Die hebben gemeen dat ze uitgaan van intensieve samenwerking.
Ze verschillen in tempo en werkwijze. Ik verzoek u goed te letten op kwaliteit,
duurzaamheid en doelmatigheid van de organisatie. Daarnaast is het belangrijk
dat de aanvragers niet kiezen voor samenwerking om hun voortbestaan veilig te
stellen, maar om tot een gevarieerder en bij de karakteristieken van de regio
maximaal passend aanbod te komen.
De regeling gaat bij de orkesten met een primair symfonische taak (artikel 3.14)
uit van de begeleiding van 1 operaproductie per jaar. Voor de regio’s Oost, Zuid
en het verzorgingsgebied Rotterdam-Den Haag is dat echter niet voldoende gelet
op de voorziene operaproductie. Ik acht voor de orkestvoorzieningen in genoemde
regio’s de begeleiding van minimaal 2 operaproducties per seizoen verantwoord.
    Hoe oordeelt u tegen deze achtergrond over de voornemens van de betrokken
     orkesten, inclusief die uit de regio Noord en uit de gemeente Amsterdam?
                                                                                                  488
                                                                                    Pagina 6 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 457 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 458 ======================================================================

<pre>Artikel 3.15 en 3.16 Symfonieorkest met begeleiding van opera en dans
Voor het orkest met een specifieke begeleidingsopdracht voor de opera is er 1                                   Deel 4
aanvraag. Deze aanvraag beschouwt operabegeleiding als primaire taak.
Tegelijkertijd baseert zij zich bij de capaciteitsreservering voor opera op de
geleverde inzet in het verleden. Graag uw oordeel daarover.
   Ik vraag uw oordeel over het geheel van de door de orkesten geplande                                        Bijlagen
    begeleidingen. Ik verzoek u om een sluitende aanpak van het
    begeleidingsvraagstuk.
Voor begeleidingsactiviteiten dans zijn 3 aanvragen ingediend. Voor dans geldt
een omvang van ongeveer 80 begeleidingen per jaar. De regeling voorziet in een
kernensemble. Het is mijn overtuiging dat binnen het gegeven financiële kader
van € 3,5 miljoen euro per jaar de onderling verschillende begeleidingsbehoeften
van dansgezelschappen effectief opgelost kunnen worden. Dat vraagt om een
herbezinning op de aard van die behoeften. Voor bijzondere projecten zal de
                                                                                                                Adviesaanvraag
begroting van het eigen dansgezelschap moeten worden aangesproken.
Daarnaast is eenmaal per twee jaar het symfonieorkest zoals bedoeld in artikel
3.15 van de regeling beschikbaar voor de dans.
   Ik vraag u tegen deze achtergrond de plannen voor invulling van de
    begeleidingstaak dans te beoordelen en aan te geven aan welke voorwaarden
    de reorganisatie van de begeleidingstaak moet voldoen.
Opera
 Artikel         Omschrijving         Maximum       Ingediend                Plafond
                                                                Per instelling         Totaal
 Artikel 3.18    Opera aanbod                   1           1            24.040        24.040
                 grootschalig
 Artikel 3.19,   Opera aanbod regio             1           2             3.500         3.500
 eerste lid      Oost
 Artikel 3.19,   Opera aanbod regio             1           1             1.000         1.000
 tweede lid      Zuid
                                                                                                                Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
 Totaal                                                                               28.450
Artikel 3.18 Grootschalig opera-aanbod
Er is 1 aanvraag ingediend.
    Ik vraag u specifiek aandacht te besteden aan de bevordering van
     talentontwikkeling en de coördinerende activiteiten op dit gebied.
Artikel 3.19 Overig opera-aanbod
Er zijn 3 aanvragen ingediend, waarvan 2 in regio Oost en 1 in regio Zuid.
   Ik vraag u goed te letten op de samenwerking met de orkesten.
Festival podiumkunsten
 Artikel         Omschrijving           Maximum     Ingediend               Plafond
                                                                   Per instelling        Totaal
 Artikel 3.21    Festival                       1           2              2.990          2.990
 Totaal                                                                                   2.990                 489
                                                                                                  Pagina 7 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 458 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 459 ======================================================================

<pre>Artikel 3.21 Festival podiumkunsten
Er zijn 2 aanvragen ingediend.                                                                              Deel 4
Musea
                                                                                                            Bijlagen
  Artikel        Omschrijving             Maximum   Ingediend               Plafond
                                                                Per instelling   Totaal
  Artikel 3.23   Musea                          -          35                    142.000
                 Waarvan huisvesting                                              56.271
  Artikel 3.24   Ondersteunende instel-         1           1           5.090         5.090
                 ling kunsthistorische
                 documentatie
  Totaal inclusief huisvesting                                                   147.090
                                                                                                            Adviesaanvraag
Er zijn 35 aanvragen ingediend.
Meer dan kwaliteit kondigde aan onderscheid te maken tussen uw advies over de
basisinfrastructuur 2013-2016 en de herziening van het museale bestel op lange
termijn. Die lange termijn hangt wel samen met de keuzes van vandaag.
Binnenkort leg ik u mijn adviesaanvraag over het gehele museumbestel voor.
Er is maximaal € 142 miljoen beschikbaar voor de musea. De 35 aanvragers
hebben aangevraagd voor € 157 miljoen. Het bedrag per aanvrager kan niet
hoger zijn dan wat de aanvrager in de periode 2009-2012 heeft ontvangen. Vanaf
2013 is er daarnaast een generieke en structurele korting van 5% op alle
culturele instellingen. Een aantal musea in de huidige basisinfrastructuur heeft
daar in de aanvraag geen rekening mee gehouden. Ik vraag u daarom uit te gaan
van de bedragen in de bijlage.
De richtbedragen per instelling in de huidige basisinfrastructuur, inclusief 5%
generieke korting, tellen op tot € 146,2 miljoen. Om tot het plafond van € 142
miljoen te komen, dient u specifieke keuzes te maken. Ik ben geen voorstander
                                                                                                            Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
van verdere generieke kortingen. Zoals in Meer dan kwaliteit aangegeven,
verwacht ik dat u voor de invulling kritisch kijkt naar de wetenschappelijke
functie. Ik wil deze door een beperkt aantal musea laten uitvoeren, namelijk het
Rijksmuseum Amsterdam, het Rijksmuseum van Oudheden, Het Rijksmuseum
voor Volkenkunde, Naturalis, het Catharijneconvent, het Letterkundig Museum en
het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie.
Ik constateer dat enkele musea in de aanvraag afwijken van het huidige
huurniveau van de Rijksgebouwendienst. De systematiek voor huisvesting is een
onderwerp van onderzoek. Een instelling kan niet vooruitlopen op de periode na
2014. Ik vraag u uit te gaan van de huisvestingsbijdragen zoals u deze in de
bijlage aantreft.
In de subsidieregeling heb ik aangegeven dat de basisinfrastructuur geen gesloten
systeem is. Wel moeten aanvragen aan een aantal voorwaarden voldoen. Voor de
musea hanteer ik, naast weigeringsgronden en algemene beoordelingscriteria uit
de regeling, een aantal aanvullende criteria.
                                                                                                            490
                                                                                              Pagina 8 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 459 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 460 ======================================================================

<pre>Specifieke weigeringsgrond en rangorde
Een enkele aanvrager heeft, ondanks structurele subsidie van andere overheden,                        Deel 4
toch een aanvraag ingediend. Ik verzoek u deze weigeringsgrond zoals
opgenomen in de regeling onder 3.26 strikt toe te passen. Ik vraag u de plaats
van een museum in de in de regeling genoemde rangorde gemotiveerd tot
uitdrukking te brengen.                                                                               Bijlagen
Algemene criteria
Ik vraag u extra aandacht te besteden aan de instellingen die door
renovatieplannen een tijd gesloten zijn voor publiek.
De Raad heeft in zijn advies Noodgedwongen Keuzen aangeven de vraag naar het
nationale belang van collecties in het kader van de nieuwe basisinfrastructuur te
beantwoorden. De regeling stelt dat alleen musea die collecties van
(inter)nationaal belang beheren, voor subsidie in aanmerking komen. Welke
musea beheren collecties van (inter)nationaal belang? De aanvrager moet een
                                                                                                      Adviesaanvraag
gelijk aantal bezoeken (ook van scholieren) behalen, vergeleken met de vorige
periode. Hoe beoordeelt u de plannen voor publieksbereik, vergeleken met de
gerealiseerde bezoekersaantallen 2009 en 2010? Ik vraag u goed te letten op de
bevordering van talentontwikkeling en de coördinerende activiteiten op dit gebied.
Wetenschappelijke functie
Meer dan kwaliteit geeft aan dat een beperkt aantal musea een leidende rol heeft
in het museale netwerk voor het wetenschappelijke domein. Meer dan kwaliteit
noemt 6 instellingen. Er zijn meer instellingen die subsidie aanvragen voor een
wetenschappelijke functie, al of niet ten behoeve van collectietaken. Een
herschikking van de middelen van de wetenschappelijke functie naar de
collectiefunctie is niet in lijn met een bezuiniging op de wetenschappelijke functie,
zoals aangekondigd in Meer dan kwaliteit.
    Hoe beoordeelt de Raad de kwaliteit en kwantiteit van de wetenschappelijke
     activiteiten en de rol van deze kerninstellingen in het museale netwerk?
Om excellente resultaten te boeken is het van belang dat musea krachten
bundelen. In Meer dan kwaliteit heb ik een aantal instellingen gevraagd hiervoor
                                                                                                      Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
plannen in te dienen. Het Nederlands Openluchtmuseum is gevraagd een plan in
te dienen voor de digitale presentatie van de Nederlandse geschiedenis en de
materiële presentatie van de Canon van Nederland.
   Hoe beoordeelt de Raad deze samenwerkingsplannen?
   Doen de plannen van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie,
    het Rijksmuseum Amsterdam en het Nederlands Openluchtmuseum recht aan
    de verwachte meerwaarde van een topinstituut? Werkt het topinstituut
    voldoende voor het gehele relevante veld? In de bijlage treft u hiervoor het
    kader aan.
   Hoe beoordeelt de Raad de samenwerking van Het Nederlands
    Openluchtmuseum met het Rijksmuseum Amsterdam, onderwijs en
    erfgoedveld?
Artikel 3.24 Ondersteunende instelling kunsthistorische documentatie
Er is 1 aanvraag ingediend.
                                                                                                      491
                                                                                        Pagina 9 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 460 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 461 ======================================================================

<pre>Beeldende kunst
                                                                                                                    Deel 4
 Artikel         Omschrijving                   Maximum       Ingediend              Plafond
                                                                          Per instelling   Totaal
 Artikel 3.29,   Presentatie-instelling                   2           5             200        400                  Bijlagen
 tweede lid
 Artikel 3.29,   Presentatie-instelling met               4          14             500     2.000
 derde lid       groot internationaal netwerk
 Artikel 3.30    Ondersteunende instelling                -           4                     2.500
                 beeldende kunst
 Totaal                                                                                    4.900
Artikel 3.29 Presentatie-instellingen beeldende kunst
                                                                                                                    Adviesaanvraag
In totaal zijn 19 aanvragen ingediend, waarvan 14 aanvragen voor presentatie-
instelling met groot internationaal netwerk. Om een duidelijk onderscheid aan te
brengen tussen de basisinfrastructuur en de activiteiten die op het gebied van de
presentatie van hedendaagse beeldende kunst door het Mondriaan Fonds worden
gesubsidieerd, vraag ik u bij de beoordeling van de aanvragen de plannen van het
fonds op dit gebied te betrekken.
   Het kabinet acht meer samenwerking en samenhang tussen de verschillende
    ketenonderdelen in de beeldende kunstsector nodig. Hoe oordeelt u over de
    aanvragen van de presentatie-instellingen wanneer u deze in samenhang met
    de gehele keten beziet, onder andere in relatie tot de hedendaagse
    kunstmusea?
   Er zijn 14 aanvragen ingediend voor de functie van presentatie-instelling
    beeldende kunst met een groot internationaal netwerk. Ik vraag u in uw
    advies duidelijk aan te geven welke 4 instellingen het meest voldoen aan de
    regeling en dit te onderbouwen.
Artikel 3.30 Ondersteunende instelling beeldende kunst
Er zijn 4 aanvragen ingediend. De basisinfrastructuur biedt ruimte aan
                                                                                                                    Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
instelling(en) die een begeleidingsprogramma op het terrein van beeldende kunst
aanbieden aan toptalent, als vervolg op een bachelor- of masteropleiding. In de
toekomst wil het kabinet de verdere ontwikkeling van talent echter op een andere
wijze stimuleren. De verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van excellentie zal
dan volledig worden overgelaten aan de kunstenaar zelf, het kunstvakonderwijs
en de markt. Daarom zal na deze periode de subsidiëring via de
basisinfrastructuur beëindigd worden.
   Hoe oordeelt u over de toekomstbestendigheid van de plannen na 2016
    wanneer de instellingen geen onderdeel meer uit maken van de
    basisinfrastructuur? Kunt u aangeven in hoeverre een bundeling van aanbod
    hierbij van toegevoegde waarde zou kunnen zijn?
   Ook het Mondriaan Fonds heeft een rol op het gebied van de ontwikkeling van
    bewezen talent. Het fonds zal deze vormgeven door middel van het
    beschikbaar stellen van beurzen. Hoe oordeelt u over de activiteiten van de
    instellingen in de basisinfrastructuur in verhouding tot de plannen van het
    fonds?
                                                                                                                    492
                                                                                                     Pagina 10 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 461 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 462 ======================================================================

<pre>Film
                                                                                                                       Deel 4
 Artikel         Omschrijving                Maximum                                    Plafond
                                                           Ingediend
                                              aantal
                                                                       Per instelling       Totaal
 Artikel 3.32    Filmfestival                          3          3              n.v.t.       2.420                    Bijlagen
 Artikel 3.33    Film ondersteunende                   1          1             6.680         6.680
                 instelling
 Totaal                                                                                      9.100
Artikel 3.32 Festivals film
Voor de functie van filmfestival zijn 3 aanvragen ingediend. Zoals ik in Meer dan
Kwaliteit heb aangegeven, spelen festivals een cruciale rol in de filmsector als
aanjager voor distributie en als publicitaire showcase. Dit geldt zowel binnen als
                                                                                                                       Adviesaanvraag
buiten de landsgrenzen. De festivals vragen boven het plafond aan. Dit houdt
verband met speciale internationale activiteiten. Ik vraag u dit buiten het
financieel kader te laten.
Artikel 3.33 Ondersteunende instelling film
Voor de functie van ondersteunende instelling film is 1 aanvraag ingediend. U
heeft in het verleden adviezen uitgebracht over de ondersteunende instelling film.
Hierin ging het vooral over de focus in het takenpakket. Ik vraag u de aanvraag in
dit kader te beoordelen. De aanvrager geeft aan te verhuizen. Hiermee zijn extra
kosten gemoeid, die in de plannen zijn opgenomen. Ik vraag u deze kosten buiten
het financieel kader te laten. Ik zal hier apart naar kijken.
Letteren
 Artikel         Omschrijving                Maximum       Ingediend               Plafond
                                                                       Per instelling        Totaal
 Artikel 3.35,   Landelijke coördinatie                1           1            1.830         1.830
                                                                                                                       Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
 eerste lid      leesbevordering en
                 literatuureducatie
 Artikel 3.35,   Landelijke bemiddeling                1           1              640             640
 tweede lid      schrijvers, scholen en
                 bibliotheken
 Artikel 3.35,   Landelijke ondersteuning              1           1              390             390
 derde lid       bijzondere journalistieke
                 projecten
 Totaal                                                                         2.860        2.860
Artikel 3.35 Ondersteunende instellingen letteren
Er zijn 3 aanvragen ingediend, waarvan 1 voor landelijke coördinatie
leesbevordering en literatuureducatie, 1 voor landelijke bemiddeling schrijvers,
scholen en bibliotheken en 1 voor landelijke ondersteuning bijzondere
journalistieke projecten.
   Ik vraag uw oordeel over de samenwerking van de aanvragers met het
    Nederlandse Letterenfonds.
                                                                                                                       493
                                                                                                        Pagina 11 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 462 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 463 ======================================================================

<pre>Creatieve industrie (architectuur, vormgeving en nieuwe media)
                                                                                                                        Deel 4
 Artikel        Omschrijving                      Maximum   Ingediend                  Plafond
                                                                            Per instelling     Totaal
                                                                                                                        Bijlagen
 Artikel 3.37   Ondersteunende instelling               1          1                7.810      7.810
                creatieve industrie
 Totaal                                                                             7.810      7.810
Artikel 3.37 Ondersteunende instelling creatieve industrie
Er is 1 aanvraag ingediend. Het gaat om een fusie-aanvraag. Voor de
totstandkoming van de fusie is een kader opgesteld. Ik vraag u dit bij de
beoordeling van de aanvraag te betrekken.
    Hoe oordeelt u over de aanvraag als het gaat om actuele (culturele en
     economische) ontwikkelingen in de sectoren en cross-overs?
                                                                                                                        Adviesaanvraag
    Worden de drie disciplines evenwaardig ondersteund?
    Is in het plan aandacht voor de complementaire positie die het instituut
     inneemt ten opzichte van het fonds?
Bibliotheken
 Artikel        Omschrijving                      Maximum   Ingediend                         Plafond
 Artikel 3.39   Ondersteunende instelling               1           1                          14.440
                openbare bibliotheken
 Totaal                                                                                       14.440
Artikel 3.39 Ondersteunende instelling openbare bibliotheken
Er is 1 aanvraag ingediend.
    Onderschrijft u de door de aanvrager gekozen speerpunten en prioriteiten?
    Is de ondersteunende regierol effectief en efficiënt ingevuld?
    Deelt u de zienswijze van de aanvrager dat ontwikkeling de grondslag vormt
                                                                                                                        Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
     van alle 5 kernfuncties, gelet op het feit dat ook de functie lezen en literatuur
     deel uitmaakt van die kernfuncties? Mijn Hoofdlijnenbrief actualisering
     bibliotheekwetgeving van 7 december 2011 geeft aan dat ook deze functie -
     mede gericht op ‘ontspanning’ - tot de kern van het bibliotheekwerk behoort.
Amateurkunst en cultuureducatie
 Artikel        Omschrijving                      Maximum   Ingediend                    Plafond
                                                                             Per instelling     Totaal
 Artikel 3.41   Ondersteunende instelling               1               1            4.760      4.760
                amateurkunst en cultuureducatie
 Totaal                                                                              4.760      4.760
                                                                                                                        494
                                                                                                         Pagina 12 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 463 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 464 ======================================================================

<pre>Artikel 3.41 Ondersteunende instelling amateurkunst en cultuureducatie
Er is 1 aanvraag ingediend. Het gaat om een fusie-aanvraag. Voor de                                                 Deel 4
totstandkoming van de fusie is een brief met uitgangspunten opgesteld. Ik vraag
u deze bij de beoordeling van de aanvraag te betrekken.
    Maakt de aanvrager zijn aanvullende rol op het Fonds Podiumkunsten waar?
    Komt de rol in het programma Cultuureducatie met kwaliteit goed uit de verf?                                   Bijlagen
    Hoe oordeelt u over de mate waarin de aanvrager aan verschillende
     disciplines binnen cultuureducatie aandacht besteedt, bijvoorbeeld
     erfgoededucatie?
Bovensectorale ondersteunende instellingen
 Artikel        Omschrijving                          Maximum   Ingediend               Plafond
                                                                            Per instelling   Totaal
 Artikel 3.43   Ondersteunende instelling                   1          1              880      880
                                                                                                                    Adviesaanvraag
                internationaal cultuurbeleid
 Artikel 3.44   Ondersteunende instelling                   1          1              570      570
                digitalisering erfgoed
 Artikel 3.45   Ondersteunende instelling onderzoek         1          1              710      710
                en statistiek
 Totaal                                                                             2.160    2.160
Artikel 3.43 Bovensectorale ondersteunende instelling internationaal cultuurbeleid
Er is 1 aanvraag ingediend. Het gaat om een fusie-aanvraag. Voor de
totstandkoming van de fusie is een kader opgesteld. Ik vraag u dit bij de
beoordeling van de aanvraag te betrekken.
    Spreekt er voldoende focus uit het plan van de aanvrager?
    Is de rol van de aanvrager goed afgebakend ten opzichte van de fondsen en
     andere ondersteunende instellingen?
    Is de samenwerking met de fondsen en de andere ondersteunende
     instellingen goed geborgd en spreekt uit de aanvraag een goede rolopvatting
     over de coördinerende taak?
                                                                                                                    Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
Artikel 3.44 Bovensectorale ondersteunende instelling digitalisering erfgoed
Er is 1 aanvraag ingediend.
    Voldoet het plan aan de wens digitale duurzaamheid en kwaliteitszorg voor
     digitaal erfgoed aandacht te geven in de periode 2013-2016?
    Wordt in het plan rekening gehouden met het overdragen van kennis aan het
     veld na 2016, als de instelling geen rijkssubsidie meer zal ontvangen?
    De aanvraag komt uit boven het plafondbedrag. Welke activiteiten zijn
     belangrijk en welke hebben minder prioriteit?
Artikel 3.45 Bovensectorale ondersteunende instelling onderzoek en statistiek
Er is 1 aanvraag ingediend.
    De aanvraag dient zich te richten op verzameling en verspreiden van kennis
     en informatie. Geeft de aanvrager blijk van focus hierop?
    Sluiten de voorgenomen activiteiten op het gebied van kennis en informatie
     aan bij de relevante ontwikkelingen in het cultuurbeleid en de sector?
    Hoe oordeelt u over de internationale activiteiten? Is er sprake van een goede
     afbakening of afstemming met de andere spelers op internationaal terrein (in
     het bijzonder de ondersteunende instelling van artikel 3.43)?                                                  495
                                                                                                     Pagina 13 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 464 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 465 ======================================================================

<pre>III VERDELING INTERNATIONALE MIDDELEN VOOR CULTUUR
De Raad voor Cultuur heeft in 2010 in zijn advies Culturele vertegenwoordiging in
het buitenland gewezen op de vele spelers in het internationaal cultuurbeleid.                       Deel 4
Volgens de Raad was er meer focus en een duidelijke regie nodig. De Raad
beveelt aan dat OCW beschikt over een deel van de HGIS-gelden. Het kabinet
neemt deze aanbeveling over. In de periode 2009-2012 zijn de HGIS-middelen
voor cultuur (€ 4,6 miljoen) vrijwel geheel toegekend aan de fondsen. In de                          Bijlagen
periode 2013-2016 zet ik deze middelen in voor strategisch internationaal beleid.
Zoals aangegeven in Meer dan kwaliteit gaat het vooral om versterking van de
internationale marktpositie in een beperkt aantal focuslanden (Duitsland, België
(Vlaanderen), Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten, Frankrijk, Italië, Spanje,
Brazilië, Turkije, Rusland, China, India, Zuid-Afrika, Indonesië en Japan).
De verdeling van de middelen voor internationalisering is als volgt. Voor
marktverruiming van architectuur, vormgeving, mode, gaming en e-cultuur is een
budget van € 1 miljoen per jaar beschikbaar. Invulling gebeurt mede op basis van
                                                                                                     Adviesaanvraag
het advies van het Topteam Creatieve Industrie en de ervaringen met het
Programma Dutch Design Fashion and Architecture. Voor marktverruimende
filmactiviteiten van filmfestivals is € 300.000,- beschikbaar. Aan het Fonds
Podiumkunsten is het stimuleren van internationale marktverruiming van de
Nederlandse muziek, in het bijzonder de popmuziek, als opdracht toegewezen.
Voor grootschalige manifestaties is € 750.000 per jaar beschikbaar. In 2013 gaat
het om Rusland. Daarnaast is er een aantal vaste internationale verplichtingen:
biënnales beeldende kunst en architectuur, Van Doesburghuis, Rietveldpaviljoen
en het Europees jeugdorkest. Middelen hiervoor worden aan het budget van de
betreffende fondsen toegevoegd. In totaal gaat het om € 550.000 per jaar.
Voor internationalisering vanuit de fondsen is € 1,8 miljoen uit het HGIS-budget
beschikbaar met als inzet:
 activiteiten voor marktverruiming
 goede uitgangspositie voor jong Nederlands talent op de internationale markt
 een kwalitatief hoogwaardige presentatie van Nederlands bewezen talent en
   vernieuwend aanbod op de relevante presentatieplekken.
                                                                                                     Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
Ik heb de fondsen gevraagd waar mogelijk gezamenlijk plannen in te dienen en
daarbij zoveel mogelijk uit te gaan van de focuslanden. Ik constateer dat niet alle
fondsen met uitgewerkte plannen zijn gekomen.
In hun beleidsplannen stellen de fondsen gezamenlijk voor een groter deel van
het HGIS-budget dan de € 1,8 mln. aan hen toe te kennen, en daarbij de
verdeling over de fondsen van 2009-2012 als uitgangspunt te nemen, met een
korting van 25%. De fondsen stellen voor een gezamenlijk werkplan op te stellen
met de internationale ondersteunende instelling internationaal cultuurbeleid.
Uitgangspunt voor mij blijft de strategische inzet zoals hierboven geschetst, met
een budget van € 1,8 mln. Daarnaast kunnen de fondsen met deze
ondersteunende instelling een werkplan indienen voor het Ruslandjaar 2013. Ik
zal hen daartoe binnenkort uitnodigen.
   Ik vraag u over de internationale plannen van de fondsen advies uit te
    brengen, en daarbij uit te gaan van de uitgangspunten uit Meer dan kwaliteit
    en de hierboven genoemde inzet.
                                                                                                     496
                                                                                      Pagina 14 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 465 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 466 ======================================================================

<pre>IV FINANCIEEL KADER
Voor uw advies geldt het financieel kader uit Meer dan kwaliteit. In onderstaande
tabel vindt u een samenvatting van het financieel kader zoals dat in de regeling is                               Deel 4
opgenomen en nu dus geldend is. U ontvangt als bijlage ook een gedetailleerd
overzicht van alle aanvragen, met aangevraagde bedragen en plafondbedragen.
Voor alle instellingen geldt dat dit is gebaseerd op 2012, met loon- en prijspeil
2010.                                                                                                             Bijlagen
 Financieel kader basisinfrastructuur 2013-2016
 (alle bedragen jaarlijks, x € 1.000; loon/prijspeil 2010)
 Artikel
              1)
 Regeling          Omschrijving                                                  Plafondbedragen
                                2)
 3.11              Theater                                                                21.750
 3.13              Dans                                                                   16.250
 3.17              Symfonieorkesten (exclusief 3.17 vierde lid)                           44.100
                                                                                                                  Adviesaanvraag
                           3)
 3.20              Opera                                                                  28.540
 3.22              Festival                                                                2.990
 3.25              Musea (inclusief huisvesting)                                         142.000
 3.25              Ondersteunende instelling kunsthistorische documentatie                 5.090
 3.31              Beeldende kunst                                                         4.900
 3.34              Film                                                                    9.100
 3.36              Letteren                                                                2.860
 3.38              Creatieve industrie                                                     7.810
 3.40              Bibliotheken                                                           14.440
 3.42              Amateurkunst en cultuureducatie                                         4.760
 3.46              Bovensectorale ondersteunende instellingen                              2.160
                                     Financieel kader exclusief motie orkesten          306.750
 3.17 lid 4        Motie samenwerkende orkesten 4)                                         3.000
                                     Financieel kader inclusief motie orkesten          309.750
                                                                                                                  Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
 1) Regeling: Regeling op het specifiek cultuurbeleid.
 2) Dit subsidieplafond is inclusief de motie De Liefde/Van der Werf 32 820 nr. 24.
 3) Dit subsidieplafond is inclusief de motie Bosma/De Liefde 32 820 nr. 13.
 4) Motie Van der Werf/Bosma 32 820 nr. 16, betreft samenwerking orkesten: voor dit budget
 gelden bijzondere aanvullende voorwaarden (zie regeling) en het budget stopt na 2016.
Specifiek voor de musea gelden richtbedragen gebaseerd op het historisch
budget. Het gaat om gemiddelden van de jaren 2009-2012, -5% voor de
exploitatie. In het gedetailleerde overzicht vindt u richtbedragen per instelling.
Hierbij treft u ook de bedragen voor huisvesting aan. Deze langjarige
verplichtingen zijn buiten de 5% korting gehouden en zijn ongecorrigeerd
onderdeel van genoemd richtbedrag.
                                                                                                                  497
                                                                                                   Pagina 15 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 466 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 467 ======================================================================

<pre>Bij de ontvankelijkheidstoets van de aanvragen is mij gebleken dat enkele
instellingen de gereserveerde middelen uit het bestemmingsfonds OCW opvoeren,                        Deel 4
ter bekostiging van een deel van de activiteiten. Ik wijs u er op dat
besluitvorming over de inzet van het bestemmingsfonds OCW geen onderdeel is
van het financieel kader. Hierover neem ik een besluit bij de verantwoording, na
                                                                                                     Bijlagen
afloop van de subsidieperiode 2009-2012. Verder wijs ik u er op dat over de
regeling frictiekosten aparte besluitvorming plaatsvindt, los van dit adviestraject
en voorliggend financieel kader. Als in een aanvraag op de ontvangst van
frictiekosten wordt geanticipeerd, kunt u dit buiten uw beoordeling houden. Ik
verzoek u, indien zich dit voordoet, hiervan melding te maken.
V PROCEDURE TOT PRINSJESDAG
De procedure tot Prinsjesdag 2012 is als volgt:
  Na deze adviesaanvraag ontvangt u mogelijk nog enkele aanvullingen.
                                                                                                     Adviesaanvraag
  Begin maart stuur ik u ter informatie een overzicht van de aanvragen voor de
   meerjarige activiteitenregelingen bij de fondsen, en informatie die ik van
   andere overheden heb ontvangen.
  In april ontvangt u de percentages eigen inkomsten van 2010, 2011 en de
   gemiddelden.
  Voor 22 mei brengt u uw advies uit. Ik ga dan na of het zorgvuldig tot stand
   is gekomen, binnen het financieel kader blijft en deugdelijk gemotiveerd is,
   zodat het een solide basis biedt voor de uiteindelijke beslissing. Aanvragers
   krijgen de gelegenheid op het advies te reageren.
  Na uw advies voer ik overleg met de convenantpartners: de drie grote steden
   en de regio’s Noord, Oost, Zuid, West en Midden. We maken bestuurlijke
   afspraken.
  Op Prinsjesdag maakt het kabinet de subsidiebesluiten 2013-2016 bekend.
Ik zie uit naar uw advies.
                                                                                                     Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
Halbe Zijlstra
Bijlagen
 Lijst van aanvragen voor de basisinfrastructuur 2013-2016,
   voor advies voorgelegd aan de Raad voor Cultuur
 Aanvragen voor de basisinfrastructuur 2013-2016
 Beleidskaders voor de fondsen
 Beleidsplannen van de fondsen
 Randvoorwaarden ondersteunende instelling Cultuureducatie en Amateurkunst
 Kader bovensectorale ondersteunende instelling internationaal cultuurbeleid
 Kader ondersteunende instelling creatieve industrie
 Randvoorwaarden topinstituut immaterieel erfgoed en volkscultuur
 Samengaan van het Rijksmuseum en het RKD
 Richtbedragen musea                                                                                498
                                                                                      Pagina 16 van 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 467 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 468 ======================================================================

<pre>4.2   Raad voor Cultuur en Commissies
      functies en nevenfuncties
      Raad voor Cultuur                       onderdeel van de juridische faculteit   Trudo (corporatie), bestuurslid Je-
                                              Universiteit van Amsterdam              kerstudio (de project-organisatie van
      Joop Daalmeijer                                                                 de Toneel-academie Maastricht)
                                                                                                                              Deel 4
         voorzitter                               Mirjam de Meijer
      René Boomkens                                                                      Jessica Mahn
      Melle Daamen                                nevenfunctie
      Mirjam de Meijer                        voorzitter Raad van Commis-                 functie
                                                                                                                              Bijlagen
      Caroline Nevejan                        sarissen Wold & Waard Woon-             Partner KPMG
      Gerard Rooijakkers                      service (corporatie), lid Raad van          nevenfunctie
      Rocky Tuhuteru                          Commissarissen Martiniplaza bv          lid Raad van Toezicht NTR en
      Mathieu Weggeman                        (theater, congressen, sportcomplex),    voorzitter Audit comissie, vice-
                                              voorzitter Nationaal Park Lau-          voorzitter Raad van Toezicht
      Jeroen Bartelse                         wersmeer, bestuurslid Stichting         NPS, lid Raad van Toezicht Koor-
          algemeen secretaris                 Getijden-atelier (kunstproject          enhuis Centrum voor Kunst en Cul-
      Jessica Mahn                            nationaal landschap Middag Hum-         tuur (stichting) lid Audit comissie,
          extern adviseur                     sterland)                               penningmeester en bestuurslid
                                                                                      Stichting If I Can’t Dance, I Don’t
      Functies en nevenfuncties                   Caroline Nevejan                    Want To Be Part Of Your Revolu-
      Raad voor Cultuur                                                               tion, bestuurslid Den Haag Sculp-
                                                                                                                              Raad voor Cultuur en Commissies
                                                  functie                             tuur, bestuurslid Stichting KPMG
          René Boomkens                       onderzoeker Participatory Systems       Kunstcollectie, bestuurslid
                                              Initiative                              Stichting Firma MES, penning-
           functie                                nevenfunctie                        meester Stichting Najib Amhali
      hoogleraar Sociale en cultuur-          lid Raad van Toezicht Stichting         Foundation
      filosofie Rijksuniversiteit Groningen   Democratie en Media, adviesraad
                                              Domein Onderwijs en Opvoeding           Comissieleden
          Joop Daalmeijer                     Hogeschool van Amsterdam
                                                                                      Albert Adams
          nevenfunctie                            Gerard Rooijakkers                  Annett Andriesen
      voorzitter Raad van Toezicht                                                    Appie Alferink
      CliniClowns Nederland, lid Onder-           functie                             Kirsten Algera
      wijs Adviesraad Hoge School             directeur en lid Raad van Bestuur       Roel Arkesteijn
      Amsterdam, afdeling Media en            bv Limburg, directeur en eigenaar       Bero Beyer
      Informatiemanagement, bestuurs-         Uitgeverij Veerhuis                     Femke den Boer
      lid Vlaams-Nederlands Huis                  nevenfunctie                        Fanne Boland
      deBuren (Brussel, BE), bestuurslid      gastarchivaris Historisch Centrum       Roeli Broekhuis
      BVN (Nederlands-Vlaamse satelliet-      Overijssel, schrijver Opiniestukken     Marijke Brouwer
      zender van de publieke omroepen),       en commentator op radio en televisie    Ernestine Comvalius
      lector en lid Vlaams Audiovisueel       inzake cultuur(historie)                Janine Dijkmeijer
                                                                                                                              functies en nevenfuncties
      Fonds, Vlaams stimuleringsfonds                                                 Theisje van Dorsten
      voor de elektronische media, voor-          Rocky Tuhuteru                      Hans Eliëns
      zitter Raad van Toezicht Free                                                   Andreas Fleischmann
      Press Unlimited (fusie van Press            functie                             Chris Frowein
      Now en Free Voice)                      directeur Tuhuteru en Partners bv,      Carola Hageman
                                              media- en communicatie-bureau           Said El Haji
          Melle Daamen                            nevenfunctie                            tot 1 mei 2012
                                              interim-directeur FunX                  Ilona van Heeckeren
          functie                                                                     tot Overlaer
      directeur Stadsschouwburg                   Mathieu Weggeman                    Daan Hertogs
      Amsterdam                                                                       Carla Hoekendijk
          nevenfunctie                            functie                             Anneke Hogenstijn
      voorzitter Raad van Commis-             zelfstandig bestuursadviseur en         Edwin Jacobs
      sarissen AT5 bv, lokale televisie       hoogleraar Organisatiekunde, in         Peter Janssen
      Amsterdam (onbezoldigd), lid Raad       het bijzonder Innovatie Manage-         Gemma Jelier-
      van Commissarissen Mundial              ment, aan de Faculteit Industrial       de Backer
      Productions bv (actief op het gebied    Engineering & Innovation Sciences       Jan Konings
      van wereldmuziek), voorzitter en        van de Technische Universiteit          Henk Kraima
      jurylid De Charlotte Köhlerprijzen      Eindhoven, strategic associate De       Anja Krans
      van het Prins Bernhard Cultuur-         Baak Management-centrum VNO-            Thijs Kuipers                           501
      fonds (jaarlijkse prijs voor beel-      NCW en Adviesbureau Squarewise          Cees Langeveld
      dende kunst en theater), voorzit-           nevenfunctie                        Gitta Luiten
      ter Vereniging Vrienden van het         lid Raad van Commissarissen             Dirk Monsma
      Stedelijk Museum Amsterdam, lid         Buurtzorg Nederland, lid Raad van       Andries Mulder
      Wetenschappelijke Adviesraad van        Commissarissen Brainport,               Ben Peperkamp
      het Instituut voor Informatierecht,     lid Raad van Commissarissen             Din Pieters
</pre>

====================================================================== Einde pagina 468 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 469 ======================================================================

<pre>Martin Prchal                              interim-voorzitter Raad van          Germanisches Zentralmuseum
Dominique van Ratingen                     Toezicht SMOL groep, bestuurslid     (Mainz, DE), lid Voorbereidings-
Michael de Roo                             Stichting Artworlds                  commissie Stedelijk Netwerk
                                                                                                                       Deel 4
Mirjam Shatanawi                                                                Nijmegen, bestuurslid Millingse
Nan van Schendel                              Kirsten Algera                    Liburna, lid Museumberat
Lejo Schenk                                                                     Varusschlacht Museum und Park
Maarten Schmitt                                functie                          Kalkriese, lid Ethische Code-
                                                                                                                       Bijlagen
Peter Schrurs                              designhistorica (freelance)          commissie voor musea Neder-
Taco Stolk                                 (Amsterdam), hoofddocent Graphic     landse Museumvereniging,
Anton Smit                                 Design, Hogeschool voor de           bestuurslid Auxilia, Archeologisch
Paulette Smit                              Kunsten Utrecht, lid Raad van        project-bureau, Radboud Univer-
Maaike Verberk                             Advies No Academy, Documen-          siteit
Hans Verbugt                               tairemaker Radio VPRO
Ruud Visschedijk                                                                Ernestine Comvalius
Anna Vos                                      Roel Arkesteijn
Gert-Jan van der Vossen                                                             functie
Robert Vroegindeweij                           functie                          directeur Bijlmer Parktheater
Helen Westgeest                            conservator Hedendaagse Kunst,       (Amsterdam)
Oscar Wibaut                               Museum het Domein (Sittard)              nevenfunctie
                                                                                                                       Adviesaanvraag
Diana Wind                                     nevenfunctie                     onafhankelijk voorzitter
                                           lid Gemeentelijke Kunstcommissie     evaluatiecommissie(s) Mediafonds,
Functies en nevenfuncties                  Maastricht                           lid Raad van Toezicht Blijf Groep,
Comissieleden                                                                   lid Raad van Advies Hoge School
                                              Bero Beyer		                      voor de Kunsten Utrecht, Cultuur-
Conform de richtlijn voor de omgang                                             educatie
met functies en nevenfuncties (zie:            functie
www.cultuur.nl) hebben leden van           producent Augustus Film                 Janine Dijkmeijer
de commissies geen functionele of per-     (Haarlem)
soonlijke belangen bij de instelling(en)       nevenfunctie                         functie
waarover zij oordeelden.                   bestuurslid Movies that Matter       directeur Cinedans filmfestival
                                           Festival                             (Amsterdam), algemeen mana-
    Albert Adams                                                                ger nbprojects, Janinedi creative
                                              Femke den Boer                    productions
    functie                                                                         nevenfunctie
algemeen directeur Stichting                   functie                          bestuurslid Las Negras Productions
Nederlandse Blazers Ensemble               directeur AKV | St. Joost (Breda)
(Amsterdam)                                    nevenfunctie                        Theisje van Dorsten
    nevenfunctie                           lid Raad van Toezicht NTR, lid
voorzitter Stichting de Luie Vrouw         Raad van Toezicht NPS, lid Raad          functie
                                                                                                                       Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
                                           van Toezicht Openbare Bibliotheek    Staflid Rijksuniversiteit Groningen,
    Annett Andriesen                       Amsterdam                            Afdeling Kunsten, Cultuur en Media
                                                                                    nevenfunctie
    functie                                   Fanne Boland                      lid Redactieraad Cultuurcoach
algemeen directeur IVC ’s-Her-                                                  De Cultuurformatie (Amsterdam),
togenbosch Muziekstad, coördi-                 functie                          bestuurslid Vrienden van de
nator, mentor en docent Master             coördinator duale master Drama-      Martinikerk, promovendus
Singer-performer, Conservatorium           turgie Universiteit van Amsterdam,   ‘Cultuur in de Spiegel’
Amsterdam                                  dramaturg (freelance)
    nevenfunctie                               nevenfunctie                        Hans Eliëns
bestuurslid Stichting Voi-Z festival       keuzemodule-docent Cygnus
geproduceerd door het Kamer opera          Gymnasium                                functie
huis (Zwolle), bestuurslid Stichting                                            directeur Luxor Live (Arnhem)
AntilOpera, operazangeres                     Roeli Broekhuis                       nevenfunctie
(freelance), jurylid Maatschappen                                               bestuurslid Werkgeversvereniging
in binnen- en buitenland                       functie                          Nederlandse Poppodia en Festivals
                                           directeur Museumhuis Groningen/
    Appie Alferink                         Groninger Molenhuis                     Andreas Fleischmann
    functie                                   Marijke Brouwer                       functie                            502
directeur ZIMIHC huis voor                                                      hoofd programmering Theater
amateurkunst (Utrecht)                         functie                          de Meervaart, directeur 4West
    nevenfunctie                           directeur en bestuurder Museum       Jeugdtheaterschool (Amsterdam)
voorzitter Jeugdcultuurfonds               Het Valkhof (Nijmegen)                   nevenfunctie
Provincie Utrecht, voorzitter Raad             nevenfunctie                     vice-voorzitter VSCD Toneel-
van Toezicht Stichting Cultuur 19,         lid Verwaltungsrat Römisch-          prijzen, voorzitter Stichting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 469 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 470 ======================================================================

<pre>Beemstervarken, bestuurslid Het        Beamlab, Gamelab en International       werken, Stichting Het Syndicaat,
Toneel Speelt, bestuurslid Stichting   Broadcast Conference                    Stichting nbprojects en Schrijvers-
Het Paleisje                                                                   podium Vlaanderen
                                                                                                                      Deel 4
                                           Anneke Hogenstijn
   Chris Frowein                                                                  Thijs Kuipers
                                           functie
    functie                            zelfstandig adviseur Muziek                 functie
                                                                                                                      Bijlagen
directeur Frowein Informatie           en Educatie                             directeur en bestuurder Stichting
Management & Advies, Amersfoort,           nevenfunctie                        bibliotheek Eindhoven (sinds 1 april
directeur EstWest Nederland bv,        lid Raad van Toezicht De Doelen,        2012)
informatiemanager Stichting            bestuurslid Het Kersjes Fonds               nevenfunctie
Amersfoort                                                                     voorzitter Vereniging van Brabant-
    nevenfunctie                           Edwin Jacobs                        se Bibliotheken
bestuurslid Stichting Link4all
                                           functie                                Cees Langeveld
   Carola Hageman                      directeur Centraal Museum
                                       (Utrecht)                                   functie
    functie                                nevenfunctie                        directeur Chassé Theater (Breda),
Carola Hageman Interim manage-         bestuurslid Stichting Paradox           directeur Langeveld Consultancy
                                                                                                                      Raad voor Cultuur en Commissies
ment (tot 15 mei 2012), instituuts-    (Edam)                                  bv, directeur Stichting Kwaliteits-
directeur faculteit Communicatie                                               regelingen Congres- en Vergader-
en Journalistiek Hogeschool Utrecht        Peter Janssen                       branche, bijzonder Hoogleraar
(sinds 15 mei 2012)                                                            Economie van de Podiumkunsten
    nevenfunctie                          functie                              Erasmus universiteit (Rotterdam)
lid Raad van Toezicht Consumen-        eindredacteur klassieke muziek              nevenfunctie
tenbond, bestuurslid Landelijke        NTR radio, coördinator levende          lid Raad van Toezicht Vrijetijds-
Oudervereniging Zelfstandige Gym-      muziek NTR, AVRO, TROS                  huis Brabant (Tilburg), bestuurslid
nasia                                     nevenfunctie                         Stichting Charatart, bestuurslid
                                       voorzitter Vocaal Ensemble              Stichting Atelier voor Creativiteit
   Said El Haji                        Compagnie Bischoff, secretaris          en Cultureel Ondernemerschap, lid
                                       Asko Kamerkoor                          Raad van Toezicht Schouwburg
   functie                                                                     Middelburg, lid Kapittel Grote of
schrijver (Rotterdam)                      Gemma Jelier-de Backer              Onze-LieveVrouwekerk (Breda),
                                                                               bestuurslid stichting BoArte,
   Ilona van Heeckeren                     functie                             bestuurslid Werkgeversvereniging
   tot Overlaer                        fondsenwerver Manifesta, project-       Nederlandse Podia (Breda), advi-
                                       leider Vrede van Utrecht (Culturele     seur Stichting Gebouw F, lid Board
    functie                            evenementen 2013), projectleider        of Advisors International Leisure
filmprogrammeur Verkadefabriek         Straat (urban dance traject Utrecht)    Studies, NHTV, Internationaal
                                                                                                                      functies en nevenfuncties
(Den Bosch)                                nevenfunctie                        hoger onderwijs Breda
                                       bestuurslid The Glasshouse
   Daan Hertogs                                                                   Gitta Luiten
                                           Jan Konings
    functie                                                                        functie
hoofd documentatiemanagement                functie                            zelfstandig adviseur Cultuursector
en archief, gemeentearchivaris         ontwerper Publieke Ruimte                   nevenfunctie
gemeente Breda                              nevenfunctie                       voorzitter commissie Beeldende
    nevenfunctie                       lid redactie tijdschrift Morf, docent   kunst en Erfgoed Kunstraad
geassocieerd onderzoeker NIOD,         Design Academy (Eindhoven),             (Groningen)
promovendus Universiteit van           docent Koninklijke Academie van
Amsterdam, docent Archiefschool        Beeldende Kunsten (Den Haag)               Dirk Monsma
Hogeschool van Amsterdam
                                           Henk Kraima                             functie
   Carla Hoekendijk                                                            zelfstandig adviseur Cultuur-
                                           functie                             educatie, Rotterdam
    functie                            strategisch adviseur Cultuur en             nevenfunctie
kunstenaar, zelfstandig developer      maatschappij                            voorzitter Hip Hop Huis
en adviseur in kunst en cultuur-
sector                                     Anja Krans                             Andries Mulder                      503
    nevenfunctie
voorzitter Stichting Nederlandse           functie                                 functie
Academie voor Patafysica, lid          programmamanager Theater                directeur bedrijfsvoering Faculteit
edu-special interest group (sig)/      Instituut Nederland                     Theologie en Faculteit Wijsbegeerte
serious games sig, Dutch Games             nevenfunctie                        aan de Vrije Universiteit
Association, adviseur Cinedans,        bestuursfuncties Stichting Zout-        (Amsterdam)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 470 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 471 ======================================================================

<pre>    nevenfunctie                      festival voor opera en muziektheater   course coördinator International
lid Raad van Toezicht muziek-         (Zwolle), directeur Orion-Recon-       broadcast management Radio
school Amsterdam,                     nective Healing en The Reconnec-       Netherlands Trainingcentre, Hil-
                                                                                                                    Deel 4
bestuurslid Orkater (Amsterdam),      tion (Den Haag), directeur MdR         versum
voorzitter Stichting Toezicht         Culturele projecten                        nevenfunctie
beroepstoets Wet Werk en Inkomen           nevenfunctie                      secretaris en penningmeester
Kunstenaars                           voorzitter Stichting Musica            Stichting Idé, voorzitter Ximon, lid
                                                                                                                    Bijlagen
                                      Antica da Camera                       Commissie van Bezwaar Neder-
   Ben Peperkamp                                                             lands Filmfonds, lid Commissie
                                         Mirjam Shatanawi                    Regionale aandacht voor Kennis-
    functie                                                                  circulatie Publiek en internationaal
hoogleraar Moderne Nederlandse            functie                            HBO raad
Letterkunde aan de Faculteit der      conservator Midden-Oosten en
Letteren van de Vrije Universiteit    Noord Afrika, Tropenmuseum                Taco Stolk
(Amsterdam), hoofd afdeling           (Amsterdam)
Literatuur en Cultuur aan de              nevenfunctie                           functie
Faculteit der Letteren van de Vrije   lid Raad van Toezicht Stichting        eigenaar WLFR, studio for
Universiteit (Amsterdam)              Multiculturele Televisie Nederland,    conceptualism (Amsterdam),
    nevenfunctie                      bestuurslid Oosters Instituut          co-eigenaar formalism concept
                                                                                                                    Adviesaanvraag
adviseur Nederlandse Organisatie                                             & design (Amsterdam)
voor Wetenschappelijk Onderzoek,         Nan van Schendel                        nevenfunctie
Gebiedsbestuur Geesteswetenschap-                                            docent Hogeschool der Kunsten
pen, adviseur Digitalisering in           functie                            (Den Haag), docent Universiteit
het kader van het Metamorfozepro-     directeur Bibliotheek Gouda            Leiden
gramma, Koninklijke Bibliotheek           nevenfunctie
                                      lid Raad van Toezicht Rogues,             Anton Smit
   Din Pieters                        voorzitter Branchecommissie
                                      Digitale Bibliotheek van de                functie
    functie                           Vereniging Openbare Bibliotheken,      producer Film en televisie
hoofdredacteur Museumtijdschrift,     bestuurslid ETV.nl, educatieve         (freelance)
uitgeverij WBooks (Zwolle)            televisie
    nevenfunctie                                                                Paulette Smit
voorzitter ArtTable Nederland,           Lejo Schenk
Vereniging voor vrouwen in de                                                    functie
Beeldende kunst (2008 – 2012), lid        functie                            artistiek coördinator en artistiek
comité van aanbeveling Stichting      directeur Tropenmuseum                 leider MC’s Hollandse nieuwe
Helmuth en Annemie Wolff              (Amsterdam) (afgetreden op 12          theaterfestival (Amsterdam),
                                      januari 2012)                          artistiek coördinator, schrijver
   Martin Prchal                          nevenfunctie                       en actrice Stichting Julius Leeft!
                                                                                                                    Culturele basisinfrastructuur 2013 – 2016
                                      bestuurslid Stichting MusEAna,         (Amsterdam)
    functie                           lid Adviesraad Aaltense Musea,             nevenfunctie
adjunct-directeur Koninklijk          comité van aanbeveling Museum          bestuurslid Vlaams-Nederlands
Conservatorium (Den Haag)             Het Schip, redacteur Jaarboek          Huis deBuren (Brussel, BE),
    nevenfunctie                      Tegelmuseum, adviseur Nationaal        bestuurslid Werkgroep Caraïbische
adviseur Nederlands Fonds voor        Instituut Nederlands Slavernij-        Letteren (Amsterdam), voorzitter
Podiumkunsten, commissie Inter-       verleden en erfenis, comité van        Stichting ArtiCulture Kinderboe-
nationalisering, bestuurslid Organ    Aanbeveling Museum Speelklok,          kenfestival (Amsterdam), adviseur
für Akkreditierung und Qualitäts-     voorzitter Mediacommissie KRO          Mondriaan Fonds (Amsterdam),
sicherung der Schweizerischen         (Interne geschillencommissie), lid     monoloog schrijven en spreken
Hochschulen (CH), lid Bestuurs-       Adviesraad Dutch Documentary           Stichting Vluchteling-Studenten
comité Vlaamse Universiteiten en      Photo Foundation                       UAF (Utrecht)
Hogeschoolraad (BE)
                                         Maarten Schmitt                        Maaike Verberk
   Dominique van Ratingen
                                         functie                                 functie
    functie                           stadsbouwmeester gemeente              directeur The Mind: bureau voor
directeur MEDIA Desk Nederland,       Leiden                                 onderzoek, beleidsadvies, interim
Amsterdam, medeoprichter                 nevenfunctie                        management en projectleiderschap
Mediazoo transmedia Hub               redactieraad Noorderbreedte                nevenfunctie                       504
                                      (Groningen)                            secretaris Stichting TRASH,
   Michael de Roo                                                            modern dansgezelschap
                                         Peter Schrurs
    functie                                                                     Hans Verbugt
directeur en programmeur Voi-Z,          functie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 471 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 472 ======================================================================

<pre>     functie                          Noordwest Veluwe, musicus
intendant De Filharmonie              (freelance)
(Antwerpen, BE)
                                                                           Deel 4
     nevenfunctie                        Helen Westgeest
lid Denkgroep Strategische Visie
Hoger Onderwijs (BE), bestuurslid        functie
Stichting De vergeten Componist       universitair docent Kunstgeschie-
                                                                           Bijlagen
(Amsterdam), voorzitter Stichting     denis Universiteit Leiden
Hans Vonk (Amsterdam), bestuurs-
lid de Kunstkamer (Antwerpen,            Oscar Wibaut
BE), lid Intendantenoverleg
Vlaamse Opera en Brussels Philhar-        functie
monic, lid artistieke raad Konink-    directeur Koninklijke Schouwburg
lijk Conservatorium (BE)              (Den Haag)
   Ruud Visschedijk                       nevenfunctie
                                      lid Raad van Toezicht NPS, be-
    functie                           stuurslid Vereniging van Schouw-
directeur en bestuurder Neder-        burg- en Concertgebouwdirecties,
                                                                           Raad voor Cultuur en Commissies
lands Fotomuseum (Rotterdam)          bestuurslid Musica Antica da
    nevenfunctie                      Camera, bestuurslid Stichting Pro-
stuurgroep Lectoraat fotografie       motie Theater en Concertbezoek,
AKV | St. Joost, Avans Hoge-          bestuurslid Stichting Panorama
school, curatorium buitengewoon       Haaglanden
hoogleraar Fotografie, Universiteit
Leiden, bestuurslid Stichting Pho-       Diana Wind
toQ, bestuurslid Stichting Cinema
Delicatessen, bestuurslid Stich-          functie
ting Impakt, bestuurslid stichting    directeur bestuurder Stichting
Image Festival                        Stedelijk museum Schiedam
                                          nevenfunctie
   Anna Vos                           bestuurslid Nederlandse Museum
                                      Vereniging, bestuurslid Stichting
    functie                           Grote of Sint Janskerk (Schiedam),
directeur Anna Vos Concepts for       bestuurslid Ram Foundation
Urban Change (Amsterdam)              (Rotterdam), bestuurslid Stichting
    nevenfunctie                      Yellow (Woudrichem), adviseur
bestuurslid Centrum voor Archi-       MK Awards (Rotterdam), jurylid
tectuur en Stedenbouw Tilburg, lid    Èpos Press tekeningenprijs, com-
                                                                           functies en nevenfuncties
Taskforce ruimtewinst Provincie       missaris Senf Theaterproducties
Noord Holland, Lid Stichting forum
voor Stedelijke Vernieuwing
   Gert-Jan van der Vossen
    functie
vennoot Holland Consulting
Group, Amsterdam
    nevenfunctie
voorzitter Raad van Commissa-
rissen Mitros, lid Raad van Com-
missarissen Waterweg Wonen, lid
Raad van Toezicht Stichting Doen,
voorzitter Raad van Toezicht
Triodos-Doen Fonds, penning-
meester Stichting Kunst in het
Stationsgebied
   Robert Vroegindeweij                                                    505
    functie
projectleider Cultuur Educatie,
provincie Gelderland, intern pro-
jectleider Muziekschool Noordwest
Veluwe, docent Muziekschool
</pre>

====================================================================== Einde pagina 472 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 473 ======================================================================

<pre>4.3   Overzicht samenstelling
      commissies
      Hiernaast staat per afdeling van de      Afdeling 3.2            Andries Mulder
      Regeling op het specifiek cultuur-       Podiumkunsten           voorzitter
      beleid aangegeven welke commissie-                               Albert Adams
                                                                                                 Deel 4
      leden en adviseurs betrokken zijn        § 3.2.1                 Hans Eliëns
      bij de advisering over de subsidie-      Algemeen Theater        Anneke Hogenstijn
      aanvragen.                                                       Peter Janssen
                                            artikel 3.9                Robert Vroegindeweij
                                                                                                 Bijlagen
                                            Algemeen theater
                                            Cees Langeveld             Daphne Wassink
                                            voorzitter                 secretaris
                                            Fanne Boland
                                            Anja Krans                    Opera
                                            Anton Smit
                                            Paulette Smit              artikel 3.18
                                                                       Grootschalig
                                            Pieter Bots                opera-aanbod
                                            secretaris                 artikel 3.19
                                                                       Overig opera-aanbod
                                            artikel 3.10               Oscar Wibaut
                                                                                                 Overzicht samenstelling commissies
                                            Jeugdtheater               voorzitter
                                            Cees Langeveld             Annett Andriesen
                                            voorzitter                 Michael de Roo
                                            Fanne Boland               Hans Verbugt
                                            Andreas Fleischmann
                                            Anja Krans                 Daphne Wassink
                                            Robert Vroegindeweij       secretaris
                                            Pieter Bots                   § 3.2.4
                                            secretaris                    Festival
                                            Jeanet van Zwol
                                            secretaris                 artikel 3.21
                                                                       Festival
                                               § 3.2.2                 Oscar Wibaut
                                               Dans                    voorzitter
                                                                       Gemma Jelier-De Backer
                                            artikel 3.12               Cees Langeveld
                                            Dans                       Andries Mulder
                                            Gemma Jelier-De Backer
                                            voorzitter                 Daphne Wassink
                                            Albert Adams               secretaris
                                            Janine Dijkmeijer
                                            Anja Krans                    Afdeling 3.3
                                            Maaike Verberk                Musea
                                            Pieter Bots                Marijke Brouwer
                                            secretaris                 wnd. voorzitter
                                                                       Roeli Broekhuis
                                               § 3.2.3                 Edwin Jacobs
                                               Muziek en               Gitta Luiten
                                               muziektheater           Gert-Jan van der Vossen
                                                                       Diana Wind
                                               Orkesten
                                                                       Janneke van Kersen
                                            artikel 3.14               secretaris
                                            Symfonieorkesten           Karima Abdalas
                                            artikel 3.15               secretaris
                                            Symfonieorkest met
                                            begeleidingsactiviteiten      Afdeling 3.4
                                            primair voor opera            Beeldende kunst        506
                                            artikel 3.16
                                            Subsidie symfonieorkest    Jan Konings
                                            met begeleidings-          voorzitter
                                            activiteiten voor dans     Kirsten Algera
</pre>

====================================================================== Einde pagina 473 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 474 ======================================================================

<pre>Roel Arkesteijn                    Ernestine Comvalius
Femke den Boer                     Theisje van Dorsten
Din Pieters                        Robert Vroegindeweij
                                                             Deel 4
Helen Westgeest
                                   Lotte Ravenhorst
Monique de Louwere                 secretaris
secretaris
                                                             Bijlagen
Yolanda Ezendam                       Afdeling 3.10
secretaris                            Bovensectorale
                                      ondersteunende
   Afdeling 3.5                       instellingen
   Film
                                   artikel 3.43
Ruud Visschedijk                   Internationaal
voorzitter                         cultuurbeleid
Bero Beyer                         Mirjam Shatanawi
Ilona van Heeckeren tot Overlaer   voorzitter
Dominique van Ratingen             Roel Arkesteijn
                                   Gemma Jelier-de Backer
                                                             Overzicht samenstelling commissies
Anita Németh                       Martin Prchal
secretaris                         Peter Schrurs
   Afdeling 3.6                    Yolanda Ezendam
   Letteren                        secretaris
   Afdeling 3.8
   Bibliotheken                    artikel 3.44
                                   Digitalisering erfgoed
Ben Peperkamp                      Edwin Jacobs
voorzitter                         voorzitter
Said El Haji                       Daan Hertogs
Chris Frowein                      Carla Hoekendijk
Carola Hageman                     Nan van Schendel
Henk Kraima
Thijs Kuipers                      Janneke van Kersen
Nan van Schendel                   secretaris
Anita Németh                       artikel 3.45
secretaris                         Onderzoek en statistiek
Jaap Visser                        Ben Peperkamp
secretaris                         voorzitter
                                   Cees Langeveld
   Afdeling 3.7                    Lejo Schenk
   Creatieve industrie
   (architectuur, vormgeving       Klazien Brummel
   en nieuwe media)                secretaris
Peter Schrurs
voorzitter
Kirsten Algera
Maarten Schmitt
Taco Stolk
Anna Vos
Klazien Brummel
secretaris
   Afdeling 3.9
   Amateurkunst en
   cultuureducatie                                           507
Dirk Monsma
voorzitter
Appie Alferink
</pre>

====================================================================== Einde pagina 474 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 475 ======================================================================

<pre>4.4   Literatuurlijst
      Berenschot                               Raad voor Cultuur
      Naar nieuwe prestatiemodellen            Algemeen advies Nationaal
      voor orkesten,                           Glasmuseum Leerdam,
                                                                                Deel 4
      29 april 2011                            5 december 2007
      Ministerie van OCW                       Raad voor Cultuur
                                                                                Bijlagen
      Meer dan kwaliteit: een nieuwe           Advies beleidsplan
      visie op cultuurbeleid,                  Sectorinstituut Openbare
      10 juni 2011                             Bibliotheken 2010 – 2012,
                                               2 juli 2010
      Ministerie van OCW
      Regeling van de Staatssecretaris         Raad voor Cultuur
      van Onderwijs, Cultuur en Weten-         Advies bezuiniging cultuur
      schap, WJZ/ 299782 (8314), hou-          2013 – 2016; Noodgedwongen
      dende wijziging van de Regeling op       Keuzen, 29 april 2011
      het specifiek cultuurbeleid in ver-
      band met het vaststellen van de
                                                                                Literatuurlijst
      criteria voor vierjaarlijkse subsidie-   Visitatiecommissie
      ring in de periode 2013 – 2016,          cultuurfondsen
      14 oktober 2011                          en sectorinstituten
                                               Visitatierapport 2010 cultuur-
                                               fondsen en sectorinstituten,
      Ministerie van OCW                       23 december 2010
      Adviesaanvraag Culturele
      basisinfrastructuur 2013 – 2016,
      15 februari 2012
      Ministerie van OCW
      Gewijzigde percentages eigen inkom-
      sten aanvragers BIS 2013 – 2016,
      1 mei 2012
      Ministerie van OCW
      Overzicht van aanvragen meerjarige
      activiteitenregelingen fondsen
      en informatie andere overheden,
      23 maart 2012
      Ministerie van OCW
      Percentages eigen inkomsten van
      aanvragers BIS 2013 – 2016,
      17 april 2012
      Raad voor Cultuur
      Advies Stichting het Geld- en
      Bankmuseum,
      11 november 2005
      Raad voor Cultuur
      Innoveren, participeren!
      Advies agenda cultuurbeleid en
      culturele basisinfrastructuur,                                            509
      maart 2007
</pre>

====================================================================== Einde pagina 475 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 476 ======================================================================

<pre>          Colofon
                                               Deel 4
          Slagen in cultuur
          advies culturele
          basisinfrastructuur
          2013 – 2016
Colofon   Dit advies is een uitgave
          van de Raad voor Cultuur
          R.J. Schimmelpennincklaan 3
          Postbus 61243
          2506 AE Den Haag
          telefoon 070 – 3106686
          fax 070 – 3614727
          cultuur@cultuur.nl
          www.cultuur.nl
          Ontwerp
          Daphne Heemskerk
          In samenwerking met
          Anouk Voogt, Miriam Thijssen,
          Olivier Otten, Nick Koning,
          Arjen de Jong
          Lettertype
          Akzidenz-Grotesk Next
          Plantin
          Papier
          Munken Lynx (240 g/m 3)
          Munken Lynx (80 g/m 3)
          Oplage
          1000 publicaties
          Druk
          Romer bv
          Het is toegestaan (delen van)
          de inhoud van deze publicatie
          te citeren of te verspreiden, mits
          daarbij de Raad voor Cultuur
          en deze publicatie als bronnen
          worden vermeld.
          Aan deze publicatie kunnen geen
          rechten worden ontleend.
          Den Haag, mei 2012
                                               510
</pre>

====================================================================== Einde pagina 476 =================================================================

<br><br>