<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>      R AA                                                          Prins Willem Alexanderhof 20
             0
                                                                          BE Den Haag
     Y
                                                                    2595
                                                                    Postbus 61243
C L UUR
                                                                    2506 AE Den Haag
                                                                    t 070 3106686
                                                                    info@cultuur.nl
                                                                    www.cultuur.nl
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Mevrouw dr. M. Bussemaker
p/a Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Postbus i6oo
3800 BP Amersfoort
5 december 2013
 Kenmerk: bcma-2o13.o68o2/2
 Betreft: Beschermingsprogramma archeologie
 Bijlage: Beschermingsagenda
 Geachte mevrouw Bussemaker,
Bij bovenvermeld adviesverzoek verzocht u de Raad voor Cultuur te adviseren
over het Beschermingsprogramma archeologie 2013. Dit beschermings
programma is een selectievoorstel van 28 archeologische terreinen die u
voornemens bent aan te wijzen als archeologisch rijksmonument. Per individuele
monumentaanwijzing volgt nog een adviesverzoek aan de raad.
Onder verwijzing naar artikel 3:7, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht,
heeft de raad dit advies gebaseerd op de bij het adviesverzoek verstrekte rapport
(RAM 213), aanvullende gegevens van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
(hierna: RCE) op 2 oktober 2013 en een mondelinge toelichting daarop van
dezelfde dienst op 23 oktober 2013.
Beleidsregel 2013
Per 1januari 2013 is de Beleidsregel aanwijzing beschermde monumenten 2013
in werking getreden. Deze regeling heeft voor de aanwijzing van archeologische
rijksmonumenten tot gevolg dat terreinen opgenomen moeten zijn in een
aanwijzingprogramma, of dat het terrein vanwege zijn schoonheid, betekenis voor
de wetenschap of cultuurhistorische waarde kan worden aangemerkt als een
nationaal of internationaal erkend monument, èn dat het terrein een wezenlijke
lacune opvult in het geheel van de beschermde archeologische monumenten.
Bepalend voor de samenstelling van aanwijzingsprogramma’s voor archeologische
rijksmonumenten zijn de conclusies uit het rapport Uit Balans (RACM, 2006). In
dat rapport is geconcludeerd dat het beschermde archeologische monumenten
bestand onvoldoende representatief is voor de bewoningsgeschiedenis van het
                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>      RAA
     «no
CULTUUR
 Nederlandse grondgebied en voor dc totale bekende voorraad aan archeologische
 vindplaatsen. Om dit te verhelpen is gewerkt aan de totstandkoming van een
 evenwichtiger monumentenbestand. In dit licht moet ook voorliggend
 aanwijzingsprogramma worden gezien; het is een voorstel een aantal
 archeologische monumenten te beschermen uit categorieën die typologisch en
 geografisch sterk ondervertegenwoordigd zijn en waarvan de aanwijzing een
lacune vult in het huidige monumentenbestand.
 Beschermingsagenda 2013
 Het selectievoorstel van de Beschermingsagenda archeologie 2013 dat nu aan de
 raad wordt voorgelegd bevat 28 terreinen, die ingedeeld zijn in de volgende
 thema’s:
  1. Nederzettingen en landschappen uit de vroege prehistorie (8 terreinen)
  2. Akkercomplexen en landgebruik uit de late prehistorie ( terreinen)
  3. Landgebruik gedurende de late prehistorie in het strandwallengebied
     (i terrein)
  4. Infrastructuur en begraven in Romeinse tijd ( terreinen)
  5. Wonen in de middeleeuwen ( terreinen)
  6. Verdediging vanaf de vroege middeleeuwen tot in de negentiende eeuw
     (‘ terreinen)
  7. Scheepvaart in de nieuwe tijd (1 terrein)
De 28 terreinen zijn uitvoerig onderzocht en de resultaten daarvan zijn per terrein
in de aanvraag opgenomen.
Werkwijze en advies
Allereerst spreekt de raad zijn waardering uit voor het grondige onderzoek en de
uitgebreide beschrijving van de 28 gekozen terreinen. De inhoudelijke vragen die
de raad naar aanleiding van voorliggende selectievoorstel per locatie had, zijn in
zowel de schriftelijke als mondelinge toelichting voldoende beantwoord.
De totstandkoming van voorliggende selectie roept echter vragen op bij de raad.
Aan elk aanwijzingsprogramma hoort naar de mening van de raad een idee ten
grondslag te liggen dat verder reikt dan een pragmatische wens een aantal lacunes
in een monumentenoverzicht te vullen, een idee dat beargumenteerd past in een
nationale visie op de (toekomstige) bescherming van (archeologische)
monumenten in Nederland en waarin de rollen, taken en verantwoordelijkheden
van Rijk, provincies, gemeenten en particuliere eigenaren, of andere gebruikers,
gewogen worden.
Die visie zou naast behoud van kennis en het veiligstellen van sporen en
onderzoekslocaties voor de wetenschap, ook ideeën kunnen bevatten hoe
terreinen en sporen onbeschadigd te behouden voor toekomstige generaties, of
                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      RAA
      ,nO
CULTUUR
 een richting kunnen bevatten die meer uitgaat van de bijdrage die archeologische
 monumenten zouden kunnen gaan leveren aan de sociale, maatschappelijke en
 culturele ontwikkelingen en doelstellingen op het gebied van ruimtelijke
 inrichting en economische ontwikkeling. Of onderwerpen kunnen markeren die
 speciale aandacht behoeven; de raad denkt daarbij bijvoorbeeld aan een
 inhaalsiag op het gebied van de maritieme archeologie. Nederland heeft een grote
 en bijzondere maritieme traditie die nu sterk contrasteert met de kennis over de
 archeologische vondsten hiervan.
Afhankelijk van de gekozen richting zal daaruit de keuze voortkomen welke
 monumenten het rijk wil beschermen en hoe het beheer en behoud daarop
 afgestemd wordt. Dit gebeurt bij grote voorkeur in samenspraak met het veld. Een
bredere raadpleging en een samenhangend onderzoek zijn noodzakelijk voor
 draagvlak en betrokkenheid. De uitkomst zal ook dan een selectie
 aanwijzingsprojecten zijn, maar anders dan voorliggend voorstel vallen
 aanwijzingsprogramma en selectie niet volledig samen, maar volgt het tweede uit
het eerste.
 De voorliggende selectie van 28 terreinen is door de RCE gekozen uit een tonglist
met daarop ruim i6o terreinen. Als gevolg van het ontbreken van bovenstaande
opzet lijkt de samenstelling van de tonglist enigszins willekeurig tot stand te zijn
gekomen, overigens met ruimte voor partijen uit het erfgoedveld om suggesties
aan te dragen. De selectie die vervolgens binnen deze beperkte lijst heeft plaats
gevonden blijkt bepaald door de beschikbare capaciteit van de rijksdienst en
bestuurlijk draagvlak op gemeentelijk niveau. De uiteindelijke selectie is
vervolgens echter goed onderzocht en uitgebreid toegelicht. De raad is dan ook
overtuigd dat deze 28 terreinen een goede aanvulling op het bestaande bestand
van archeologische monumenten vormen. Hij onderschrijft het belang van een
representatief archeologisch monumentenbestand en ziet deze toevoeging als een
noodzakelijk inhaalsiag.
De raad stemt dan ook in met uw voordracht van 28 nieuwe archeologische
rijksmonumenten. De raad adviseert u echter nadrukkelijk bij elk volgend
aanwijzingsprogramma een selectie aanwijzingsprojecten vooraf te laten gaan
door een visie en richtinggevende doelstellingen. De raad is uiteraard bereid
daarover mee te denken of te adviseren.
Maatschappelijk draagvlak
De raad leest uit de vraagstelling en werkwijze dat voorliggende selectie
aanwijzingsprojecten vooral gericht is op het behoud van informatie, een
belangrijk aspect van het beschermen van archeologische monumenten op
rijksnivcau. De raad mist evenwel bij dit voorstel voor juridische bescherming, een
voorstel om de maatschappelijk betrokkenheid en het daaruit voortvloeiende
draagvlak voor de voorgestelde nieuwe archeologische rijksmonumenten te
                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>C
bevorderen. In de huidige tijd waar de druk op de grond groot is, hoort
archeologische kennis ingebed te worden in het verhaal van een plek. De kennis
vormt een waardetoevoeging aan het verhaal van de ruimte en is een middel om
mensen te verbinden met een plek, op een manier die bijdraagt aan duurzaam
behoud.
Hij adviseert u ook op dat gebied een gerichte inspanning te verrichten. Hij
verwijst hiermee naar zijn eerdere advies over de Beschermingsagenda
archeologie 2007-2008 van 24 juni 2008 (kenmerk: bcma-2008.04785-2) waarin
hij daarover schrijft: "De Raad ziet draagvlak als het begin van bescherming en
acht de noodzaak om de publieke belangstelling en kennis van archeologische
terreinen te bevorderen dan ook groot. Hij wijst daarbij met name op het belang
van maatschappelijk draagvlak voor onzichtbare archeologische monumenten. De
historie van die terreinen dient verteld te worden. Een plek waar niets te zien is,
vertelt immers zelf niets."
Hoogachtend,
                                                                                    ..
Joop Daalmeijer
Voorzitter                                             Algemeen secretaris
                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bijlage
Beschermingsagenda archeologie           2013
Nederzettingen en landschappen uit de vroege prehistorie
1. Prehistorisch kampement, Blerick
2. Prebistorisch botmateriaal Tu ngel roysche Beek, Miidert
3. Nederzettingen, Deest
4. Kamp, Swifterbant (S51)
5. Kamp, vlakgrafveld en akker, Swifterbant (S2)
6. Kamp, vlakgraf en akker, Swifterbant (cluster S3)
7. Trechterbekernederzetting, Wetsingermaar
8. Trechterbekernederzetting, Oostru m
Akkercomplexen en landgebruik uit de late prehistorie
9. Raatakkercomplex en grafveld, Noordsche Veld bij Zeijen
10. Raatakkercomplex, Rhenen- Remmersteinsche Bosch
11. Raatakkercomplex, Amerongen-Elsterstraatweg
12. Raatakkercomplex, Maarn- Maarnse Grindweg
13. Raatakkercompiex, Wekeromse Zand
Landgebruik gedurende de late prehistorie in het strandwallengebied
14. Laatneolithische sporen, Haarlem
Infrastructuur en begraven in Rorneinse tijd
15. Romeinse brug in de Maas, Maastricht
16. Romeinse brug Tungeiroysche Beek, Strarnproy
17. Romeinse tumulus, Heumen
Wonen in de middeleeuwen
i8. (Handeis)nederzetting, Leiderdorp
19. Middeleeuwse omwalling te Appel, Nijkerk
20. (Verdronken) nederzetting op Tholen, Reirnerswaal
Verdediging vanaf de vroege middeleeuwen tot in de negentiende eeuw
21. Mookerschans, Molenhoek
22. Heumense schans, Molenhoek
23. Landweer, Brunssum
24. Landweer, Heerlen
25. Circumvaliatielinie uit Tachtigjarige Oorlog, Groenlo
26. De Burcht van Leiden
27. De Buit van Marum
Scheepvaart in de nieuwe tijd
28. Zeventiende-eeuws scheepswrak, Aanloop Molengat (Texel)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>