<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                  Prins Willem Alexanderhof 20
                                                                                  2595 BE Den Haag
                                                                                  t 070 3106686
                                                                                  info@cultuur.nl
                                                                                  www.cultuur.nl
   De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
   De heer drs. S. Dekker
   Postbus 16375
   2500 BD Den Haag
   13 augustus 2015
   Kenmerk: media-2015.07168/1
   Betreft: advies voorstel ROOS in Het nieuwe publieke regionale
   mediabedrijf: betrokken en betrouwbaar
   Geachte heer Dekker,
   In april 2015 publiceerde de Stichting Regionale Omroep Overleg en
   Samenwerking (ROOS) Het nieuwe publieke regionale mediabedrijf:
   betrokken en betrouwbaar.1 In dit ‘voorstel voor een slagvaardige en
   efficiënte regionale publieke omroep’ geeft zij invulling aan de opgelegde
   bezuiniging van 17 miljoen euro en de daaruit volgende herschikking in de
   organisatie van de regionale omroepen.
   Om twee redenen heeft de Raad voor Cultuur, na consultering van uw
   ministerie, besloten hierover een advies uit te brengen:
1. In zijn advies De tijd staat open (2014) dringt de raad aan op verdere
   aandacht voor de situatie van de media op lokaal en regionaal niveau. Het
   medialandschap verschraalt daar in rap tempo, ondanks een creatieve, maar
   ook nog onsamenhangende zoektocht naar nieuwe
   samenwerkingsverbanden. De raad wees op de noodzaak van een nieuwe
   vorm van publieke omroep, een die doordringt tot in de haarvaten van de
   samenleving en die gebaseerd is op samenwerking met andere partijen en
   waarbij ook publiek-private samenwerking (PPS) wordt bepleit.
2. Op 15 juni 2015 stuurde u de raad een adviesaanvraag over het
   Concessiebeleidsplan 2016-2020 van de NPO. Daarin vraagt u onder meer
   specifiek aandacht te besteden aan de toekomstige samenwerking van de
   landelijke publieke omroep met regionale omroepen. Daarvoor is een
   analyse van de ROOS-plannen onontbeerlijk. Het advies van de raad over
   het concessiebeleidsplan (CBP) van de NPO ontvangt u, zoals afgesproken,
   medio september.
   1 Stichting Regionale Omroep Overleg & Samenwerking. Het nieuwe publieke
   regionale mediabedrijf: betrokken en betrouwbaar. Voorstel van ROOS voor een
   slagvaardige en efficiëntere regionale publieke omroep. Hilversum, april 2015.
                                                                                             1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De raad is voorstander van een sterke en onafhankelijke regionale omroep.
Hij ziet kansen voor de toekomst van de regionale omroep en heeft veel
waardering voor de inzet van medewerkers in de regio, die met beperkte
middelen tot goede en voor de regio belangrijke audiovisuele producties
komen. Na lezing van Het nieuwe publieke regionale mediabedrijf:
betrokken en betrouwbaar concludeert de raad het volgende. De regionale
omroepen zijn gedwongen te bezuinigen. Dat is een politiek feit. ROOS wil
die bezuinigingen deels opvangen via een nieuw bestuursmodel. Dat is een
gedurfde keuze. Helaas leidt die keuze in de visie van de raad niet tot de
noodzakelijke vergroting van de slagvaardigheid en efficiëntie. Ze leidt
eerder tot vertraging, tot meer bestuurlijke drukte en tot
belangenverstrengeling. Daarnaast concludeert de raad dat ROOS te weinig
oog heeft voor samenwerking met lokale publieke en private mediapartijen.
Hieronder licht de raad toe hoe hij tot deze conclusie is gekomen en doet hij
enkele voorstellen om tot een moderne, krachtige en efficiënte regionale
omroeporganisatie te komen.
2. Werkwijze en verantwoording
De raad heeft voor dit advies artikelen, rapporten en eerder verschenen
raadsadviezen geraadpleegd. Daarnaast heeft hij ter voorbereiding van dit
advies gesproken met een aantal deskundigen en betrokkenen uit het veld.
Een overzicht van deze gesprekpartners en de geraadpleegde bronnen is in
de bijlagen 3 en 4 opgenomen. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van
het advies ligt bij de raad zelf.
3. De situatie
De huidige publieke regionale omroepen in Nederland zijn grotendeels
provinciale omroepen: zij zijn vooral georganiseerd vanuit de
provinciehoofdstad en spreken een doelgroep aan die deels wordt
afgebakend door de provinciegrens. De omroepen ontvingen tot 2014 hun
financiën via het provinciebestuur.2 Deze op de provincie gerichte houding
is ook terug te zien in hun missie.3 Zij streven ernaar om een bindende
2 Inmiddels is de financiering overgeheveld naar de mediabegroting.
3 Zo schrijft RTV Drenthe op zijn website ‘een onmisbare informatiebron voor de inwoners
van de provincie Drenthe’ te zijn, voorziet RTV Oost ‘in een onafhankelijke berichtgeving die
beantwoordt aan de interesses van de Overijsselse bevolking’ en wil Omroep Flevoland ‘een
bindmiddel zijn voor alle Flevolanders’.
                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>factor te vormen in een cultureel, sociologisch en economisch vaak zeer
diverse provincie. Geen eenvoudige opgave, want Kampen verschilt van
Almelo en Zeeuws-Vlaanderen van Schouwen-Duiveland.
De regionale omroepen focussen zich hierbij vooral op de (grote) steden. De
beperkte financiën zorgen er voor dat meestal spraakmakende evenementen
en het harde nieuws in de provincie worden uitgelicht. Dit leidt ertoe dat
niet elke gemeenteraadsvergadering in elke gemeente kan worden verslagen,
niet elke jaarmarkt aandacht krijgt en niet elke cultuuruiting, hoog of laag,
in het verzorgingsgebied kan worden genoemd. Regionale kranten, die lange
tijd samen met streekedities hebben geprobeerd in alle uithoeken van hun
verspreidingsgebied de vinger aan de pols te houden, kunnen dit financieel
ook niet meer volbrengen. Er zijn uitzonderingen, maar de situatie van de
meeste regionale kranten verslechtert rap, waardoor opheffing steeds
dichterbij komt.
Op regionaal én op lokaal niveau ontstaat er zodoende een lacune in
informatievoorziening. Uit allerlei online initiatieven -commercieel én
ideëel- valt op te maken dat de behoefte aan informatie op lokaal en
regionaal niveau echter blijft bestaan. Het lineair uitzenden van radio en
televisie vanuit studio’s zal op termijn aan primaire betekenis en bereik
afnemen en dus noodgedwongen verschuiven naar andere platforms waar
de consument de informatie en entertainment kan vinden, op het tijdstip dat
hem uitkomt en via een platform waarbij hij zich thuis voelt. Of dat nu
YouTube is, het streekportal van de omroep zelf, het virtuele dorpsplein of
een venster op de landelijke omroep.
Bovendien is de rol van de consument binnen de keten van
informatievoorziening door de komst van sociale media veranderd. Die
consument is ook curator/producent geworden en hierdoor een speler in de
voorziening van regionaal en lokaal nieuws. Dit is goed terug te zien bij het
recente ongeluk met de bouwkranen in Alphen aan den Rijn. De
voornaamste beelden in het landelijke televisiejournaal zijn gemaakt door
omstanders die het ongeluk en de gevolgen ervan via hun smartphones
vastlegden. De journalisten en redacties van regionale en lokale omroepen
hebben die beelden vervolgens voorzien van inhoudelijke achtergronden.
Ook op die manier geven zij in hun werk uiting aan de regionale identiteit en
vervullen zij de rol van waakhonden door lokaal en regionaal nieuws scherp
in de gaten te houden.
                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4. Aanbevelingen
Met deze ontwikkelingen op de achtergrond heeft de raad naar het voorstel
van ROOS gekeken. Een bezuiniging van 17 miljoen euro realiseren vereist
kracht, flexibiliteit en veranderingsgezindheid. Dat de regionale publieke
omroepen dit gezamenlijk hebben bereikt is prijzenswaardig.
In het voorstel van ROOS constateert de raad echter nog een aantal serieuze
knelpunten. Zo betreurt de raad dat ROOS in haar voorgestelde nieuwe
bestuursmodel grotendeels vasthoudt aan de bestaande organisaties en de
provinciale indeling, ondanks de vaststelling dat de financiering niet langer
van de provincie komt. Hierdoor zal de inhoudelijke scope gericht blijven op
de provincie als geheel. De raad meent, zoals beschreven in Agenda Cultuur
(2015), dat de stedelijke regio’s en het ommeland centraal moeten staan.
Tevens meent hij dat er te weinig aandacht is voor samenwerking met de
landelijke publieke omroepen. Samenwerking of integratie met de 278
lokale publieke omroepen4 blijft merkwaardigerwijs onderbelicht. De raad
ziet namelijk juist een gezamenlijke toekomst voor de publieke regionale en
lokale omroepen.
Hieronder doet de raad op een drietal punten aanbevelingen ter versterking
van de governance en de samenwerking van de regionale omroep met de
landelijke en lokale omroepen.
1. Governance
Het huidige bestel bestaat uit 13 regionale (grotendeels provinciale)
omroepen en een centraal orgaan (ROOS). Nu worden vijf interregionale
stichtingen/clusters voorgesteld. Dat zou een eerste stap kunnen zijn, maar
bij de overgang naar een dergelijk model moet in de gaten gehouden worden
dat het geen blokkade vormt voor een toekomstige meer streekgerichte
benadering. Bovendien is het van belang dat huidige succesvolle product-
marktcombinaties (merken), indien gewenst, binnen de clusters blijven
bestaan.
ROOS voorziet daarnaast elk cluster van een raad van toezicht.5 Met deze
raden van toezicht wordt een hiërarchische laag toegevoegd, zowel in het
bestuur (een landelijk bestuur en vijf clusterbestuurders) als ook in het
toezicht (een landelijke raad van toezicht en vijf cluster raden van toezicht).
4 Volgens de Organisatie van Lokale Omroepen in Nederland (OLON) werken er 20.000
vrijwilligers en 500 betaalde krachten bij deze omroepen.
5 Zie bijlage 1: bestuursmodel ROOS.
                                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>  Dit gekozen bestuursmodel van ROOS veroorzaakt in de visie van de raad
  meer bestuurlijke drukte, meer vergader- en overlegtijd en daarmee
  vertraging in de besluitvorming. De veelheid aan directeuren en leden van
  raden van toezicht, die geworteld moeten zijn in de regio, werken ook het
  gevaar van belangenvertegenwoordiging in de hand.
  De raad adviseert de directielaag in de koepel in te dikken van de
  voorgestelde 5,5 tot 2,5 of 3 directeuren: een CEO, een CFO en een CTO. De
  middenlaag met daarin de raden van bestuur of raden van toezicht kan
  verdwijnen. Elk omroepcluster krijgt dan wel een
  hoofdredacteur/directeur/stationmanager, en een redactiestatuut. De
  afzonderlijke omroepen binnen de clusters krijgen een eigen
  programmaraad of programma adviesraad (PAR) die waakt over de
  journalistieke uitvoering en de relatie met het zendgebied. In bijlage 2 is dit
  uitgetekend.
  Concreet houdt dit het volgende in:
 Het aantal directeuren in de koepel wordt teruggebracht naar 2,5 of 3 fte;
 De vijf raden van toezicht op regioniveau verdwijnen, één sterke raad van
  toezicht boven de hele organisatie volstaat;
 Er wordt één concessie verleend aan ROOS, voor alle omroepen;
 Eén managing editor of hoofdredacteur/directeur/stationmanager wordt
  per clusterredactie aangesteld, die financieel-organisatorisch
  verantwoording aflegt aan de directie in de koepel en journalistiek
  inhoudelijk aan de Beleidscommissie Media-aanbod.6 Deze leidinggevende
  dient primair een journalistieke achtergrond te hebben;
 Beleidscommissie Media-aanbod wordt niet per clusterregio ingesteld, maar
  per omroep. Het is voor het draagvlak in de doelgroep van belang dat deze
  commissies zo dicht mogelijk op het uitzendgebied zitten, dus één voor elke
  redactie. Hierin zitten bijvoorbeeld vertegenwoordigers van de politiek
  (provincie, gemeente), de cultuursector, het bedrijfsleven en
  maatschappelijke organisaties;
 De benoeming van de hoofdredacteuren/directeuren/stationmanagers is de
  verantwoordelijkheid van de raad van toezicht, die daartoe een
  sollicitatiecommissie samenstelt met vertegenwoordiging uit de
  koepeldirectie, de redactieraad en de Beleidscommissie Media-aanbod.
  6 De raad stelt voor deze beleidscommissie een Programma Adviesraad of Programmaraad te
  noemen. Een programmaraad is inhoudelijk dwingender, omdat daar de uitgangspunten voor
  het programmabeleid worden vastgesteld en het geen advies betreft.
                                                                                         5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2. Samenwerking met landelijke omroepen
De door u verlangde uitbreiding van de samenwerking met de landelijke
publieke omroep is in het plan van ROOS benoemd en komt overeen met de
voornemens van de NPO, zoals die zijn vastgelegd in het
Concessiebeleidsplan 2016-2020. De raad is wat betreft televisie
voorstander van het model zoals dat gehanteerd wordt bij de BBC. De
regionale nieuwsprogramma’s zijn daar gekoppeld aan het BBC News uit
Londen. Voor Nederland zou dit betekenen dat bij een aantal NOS-
Journaals een regionaal journaal wordt geplaatst.
De raad adviseert u ook de landelijke en regionale omroep meer samen te
laten werken op het gebied van lineaire radio en bij online-activiteiten. Dit
blijft nu vrijwel ongenoemd, terwijl hier nog het nodige te winnen valt. Ook
hier is een goed voorbeeld uit het buitenland te halen. De samenwerking
tussen de regionale en landelijke omroep in Vlaanderen spreekt tot de
verbeelding. Hier zijn de regionale omroepen in de nationale zender Radio 2
geïntegreerd met een ongekend marktaandeel van 28%. In het advies van de
raad over het CPB van de NPO wordt uitvoeriger ingegaan op de
samenwerking van de landelijke radio-omroep met de regionale radio.
3. Samenwerking met lokale omroepen en private mediapartijen
In het voorstel van ROOS wordt meer naar ‘boven’ gekeken, naar de
landelijke omroep, dan naar ‘beneden’, naar de lokale omroepen. Terwijl
daar, op streek- en lokaal niveau, juist de gezochte haarvaten van de
maatschappij zitten.
In verschillende studies is de penibele situatie van de regionale
nieuwsvoorziening aangetoond. Om verdere verschraling van het
informatieaanbod op lokaal en regionaal niveau tegen te gaan adviseert de
raad, zoals ook beschreven in De tijd staat open (2014), dat ROOS in zijn
beleid meer nadruk legt op samenwerking in zogenaamde mediacentra.
Partijen kunnen elkaar zodoende versterken, maar ook de burger zal er baat
bij hebben. In verschillende provincies wordt geëxperimenteerd -en
sommige zijn al verder- met mediacentra, waarin publieke en private
partijen samenwerken bij het vergaren van het feitelijke nieuws en een
technische infrastructuur delen. Het is de vertaling van dat nieuws naar de
eigen doelgroep en taakopdracht die de pluriformiteit voedt.
                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>5. Mediacentra
De raad adviseert dat ROOS na de bestuurlijke reorganisatie op den duur
samen met OLON streeft naar een samensmelting van de 13 regionale en
278 lokale publieke omroepen tot mediacentra. Hieraan kunnen
verschillende partijen deelnemen: commerciële media, culturele en
maatschappelijke organisatie, maar ook burgerinitiatieven en lokale
overheden. In een aantal steden (o.a. Zaanstad, Eindhoven en Hilversum)
zijn experimenten in die richting gaande. In Limburg is 1Limburg nu
succesvol. Het is een gezamenlijk initiatief van Media Groep Limburg BV en
de regionale omroep L1. In de Achterhoek werkt Regio8 eveneens met veel
succes.
In deze toekomstige constructie kan de ROOS-organisatie voortbestaan als
concessiehouder van de centrale technische en administratieve
infrastructuur, en een inhoudelijk platform voor gedeelde formats en
onderlinge uitwisseling zijn. Bij de subsidie vanuit de overheid ligt de
zwaarte op het meefinancieren van de primaire journalistieke functie in de
regio, en niet op het meefinancieren van het kanaal zelf (krant, lokale
omroep, webinitiatief etc.). Provinciale en lokale overheden kunnen
voorlichting aan de burgers inkopen, zoals ze dat nu al vaak doen in de huis-
aan-huisbladen, of journalistieke coproducties financieren.
Voordat het echter zover is, zal een organisatorische bezuinigingsslag
gemaakt moeten worden. Daartoe heeft ROOS een voorstel gedaan, waarbij
de raad in dit advies vanuit een positieve houding ten opzichte van de
regionale omroepen en de medewerkers een aantal kanttekeningen plaatst.
Organisatorisch, maar ook inhoudelijk. Altijd met het oog op versterking
van het journalistieke potentieel. Samenwerking en samenvoeging zullen
daarna noodzakelijk zijn voor een sterke regionale nieuwsvoorziening. Ook
daartoe heeft ROOS met zijn voorstel een eerste belangrijke stap gezet.
Met vriendelijke groet,
Joop Daalmeijer                                       Jeroen Bartelse
Voorzitter                                            Algemeen Secretaris
                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: bestuursmodel ROOS
[Pagina 44. In: Het nieuwe publieke regionale mediabedrijf: betrokken en betrouwbaar van ROOS]
                                                                                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: alternatief bestuursmodel
                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: overzicht van gesprekpartners
Piet Bakker
       Lector Massamedia en Digitalisering Hogeschool Utrecht
Toos Bastiaansen
       Beleidsmedewerker OLON
Inge Brakman
       Media-adviseur, oud-voorzitter Commissariaat voor de Media
Bart Brouwers
       Journalist, Initiator E52
Michiel Buitelaar
       Online expert
Jan Knudde
       Nethoofd VRT-Radio 2
Peter van Raemdonck
       Chef technicus Radio2
Aziz Rashid
       Head of Regional and Local Programmes, BBC North West
Johan van Uffelen
       Oud-hoofdredacteur BN DeStem
Danny Vermeulen
       Bestuursvoorzitter OLON
Jack de Vries
       Voorzitter ROOS
                                                                  10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: geraadpleegde bronnen
Joustra, Arendo e.a. Brandbrief concurrentievervalsing publieke omroep.
         Amsterdam, 10 juni 2015.
Kik, Quint. Lammert Landman. Nieuwsvoorziening in de regio (s39). Den
         Haag: Stimuleringsfonds voor de Journalistiek, 2013.
Kik, Quint. Lammert Landman, Liesbeth Hermans en Niek Hietbrink.
         Nieuwsvoorziening in de regio 2014. Gelukkig zijn hier geen
         journalisten (s40). Den Haag: Het stimuleringsfonds voor de
         journalistiek, 2015.
l1.nl. ‘Limburgse lef in medialand’. Geraadpleegd op 4 augustus 2015.
         http://www.l1.nl/nieuws/267990-weblog-limburgse-lef-medialand
Nederlandse Publieke Omroep. Het publiek voorop. Concessiebeleidsplan
         2016-2020. Hilversum, juni 2015.
omroepflevoland.nl. ‘Programmaraad’. Geraadpleegd op 10 augustus 2015.
         http:// www.omroepflevoland.nl/info/programmaraad
persinnovatie.nl. ‘Proef publiek/privaat regionaal mediumcentrum’.
         Geraadpleegd op 28 juli 2015. http://www.persinnovatie.nl
         /9163/nl/proef-publiek-privaat-regionaal-mediacentrum
Raad voor Cultuur. De tijd staat open. Advies voor een toekomstige
         publieke omroep. Den Haag, maart 2014.
Raad voor Cultuur. Agenda Cultuur. 2017-2020 en verder. Den Haag, april
         2015.
regio8.nl. ‘Over ons’. Geraadpleegd op 10 augustus 2015. http://www.
         regio8.nl/over-ons/content/page?1912
rtvdrenthe.nl. ‘Over ons’. Geraadpleegd op 10 augustus 2015.
         http://www. rtvdrenthe.nl/omroep
rtvnh.nl. ‘RTV NH, RTi Hilversum en HilversumsNieuws starten
         Mediacentrum’. Geraadpleegd op 28 juli 2015. http://www.rtvnh.nl
         /nieuws/166513/rtv-nh-rti-hilversum-en-hilversumsnieuws-starten-
         mediacentrum
                                                                         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>rtvoost.nl. ‘Missie.’ Geraadpleegd op 10 augustus 2015.
         http://www.rtvoost.nl/meer/default.aspx
Stichting Regionale Omroep Overleg & Samenwerking. Het nieuwe publieke
         regionale mediabedrijf: betrokken en betrouwbaar. Voorstel van
         ROOS voor een slagvaardige en efficiëntere regionale publieke
         omroep. Hilversum, april 2015.
vrt.be. ‘Beheersovereenkomst 2012-2016’. Geraadpleegd op 16 juli 2015.
         http://www.vrt.be/opdracht/de-beheersovereenkomst
vrt.be. ‘Doelstellingen beheersovereenkomst behaald’. Geraadpleegd op 16
         juli 2015. http://www.vrt.be/nieuws/2014/10/2013-doelstellingen-
         beheersovereenkomst-behaald
vrt.be. ‘Radio 2’. Geraadpleegd op 16 juli 2015. http://www.vrt.be/wat
         -doen- we/netten/radio2
                                                                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>