<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>BIS / Adviezen / Podiumkunsten / Theater / Het Nationale Theater i.o.
Het Nationale Theater                                                                           € 3.250.000
                                                                                                geadviseerd
in oprichting               [1]
                                                                                                subsidiebedrag
                                                                                                € 3.255.000
                                                                                                gevraagd
Stichting Het Nationale Theater in oprichting (hierna: Nationale Theater) komt voort uit        subsidiebedrag
theatergezelschap het Nationale Toneel, jeugdtheatergezelschap NTjong en de Haagse
theaters de Koninklijke Schouwburg en Theater aan het Spui. Na een intensieve                   De aanvraag is gebaseerd
samenwerking in de huidige periode zullen zij per 1 juli 2016 fuseren. Hiermee doorbreken de    op artikel 3.8 en artikel 3.9
vier instellingen de scheiding tussen programmeren en produceren. Het gezelschap blijft het     van de Subsidieregeling
                                                                                                culturele basisinfrastructuur
grootste reizende theatergezelschap van Nederland wat betreft publieksbereik en
                                                                                                2017 – 2020.
speelplaatsen. Er wordt gestreefd naar publieksverbreding en publieksvergroting in en buiten
Den Haag voor jeugd en volwassenen, waarbij de instelling de band met haar thuisstad wil
verstevigen. Er wordt gewerkt met zeven regisseurs, een achttienkoppig ensemble en vele
jonge en ervaren talenten. Het Nationale Theater wil een gemeenschapshuis zijn, een
nationaal podium voor een breed publiek waar toneelverhalen worden verteld die nu in dit
land urgent zijn, een ‘platform voor het nationale gesprek’.
Subsidieadvies
De Raad voor Cultuur adviseert Stichting Het Nationale Theater in oprichting een
subsidiebedrag toe te kennen van € 3.250.000. Daarvan heeft € 2.670.000 betrekking
op de functie theater en € 580.000 op de functie jeugdtheater.
De raad oordeelt positief over de fusie tussen het Nationale Toneel, NTjong, de Koninklijke
Schouwburg en Theater aan het Spui. Hij denkt dat hierdoor een stevige theaterorganisatie
voor jeugd en volwassenen in Den Haag zal ontstaan met een inspirerende uitwerking op
theaters en partners in de rest van Nederland.
De raad vindt de plannen inhoudelijk uitstekend uitgewerkt. Er spreekt een duidelijke visie
uit op de rol van het theater voor de stad, evenals op talentontwikkeling, artistieke creatie,
repertoire en samenwerking. De keuze voor een vast, achttienkoppig ensemble vindt de raad
sterk, omdat dit het gezelschap een grote herkenbaarheid zal verlenen. Hetzelfde geldt voor
de zeven regisseurs die het Nationale Theater aan zijn huis verbindt. De raad heeft bovendien
vertrouwen in Eric de Vroedt als hoofd productie.
Educatie en participatie zijn stevig ingebed in het programma van het gezelschap, met
activiteiten voor zowel kinderen als jongeren en volwassenen, inclusief mensen die niet
gewend zijn naar theater te gaan.
De raad heeft vertrouwen in de manier waarop het Nationale Theater zowel de stad Den Haag
als twaalf kernpodia in het land wil bespelen. De raad merkt op dat het Nationale Theater
hiermee een grote verantwoordelijkheid neemt voor het Nederlandse theaterbestel.
De inschatting van bezoekcijfers, inkomsten en kosten voor de gefuseerde instelling lijkt de
raad reëel. Hoewel het Nationale Theater de vele positieve gevolgen die het verwacht van de
fusie grotendeels nog niet opneemt in zijn begroting, gaat de raad ervan uit dat het niet al te
veel tijd zal kosten om financiële voordelen uit de fusie te halen.
                                                                                                  1
Er zijn drie instellingen in de grote gemeenten die een aanvraag doen als groot                 Het Nationale Theater heeft één
theatergezelschap. De raad adviseert op basis van een vergelijking tussen de artistieke         aanvraag ingediend voor groot
kwaliteit van de drie aanvragers om het Nationale Theater te subsidiëren als groot              theater (Het Nationale Toneel)
                                                                                                voor € 2.675.00 en voor
theatergezelschap. Voor een integrale afweging tussen de verschillende aanvragers groot         jeugdtheater (NTjong) voor
theatergezelschap, zie de inleiding.                                                            € 580.000.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Beoordeling
Kwaliteit
Het Nationale Toneel en NTjong, in de huidige periode beide gesubsidieerd in de BIS als
respectievelijk groot theatergezelschap en jeugdtheatergezelschap, dienen een gezamenlijk
plan in voor het Nationale Theater in oprichting, dat zij samen met Theater aan het Spui en
de Koninklijke Schouwburg zullen vormgeven. De aanvraag betreft de productiefunctie van
beide instellingen, dus het maken en produceren van toneel voor jeugd en volwassenen.
Terugblikkend vindt de raad het Nationale Toneel een belangwekkend gezelschap, dat een
toegankelijk aanbod verzorgt met een constant hoge kwaliteit en een wat traditionele
repertoirekeuze. De afgelopen periode heeft de raad het Nationale Toneel zien zoeken naar
manieren om zich naast zijn landelijke uitstraling ook meer als stadsgezelschap te profileren.
In dit licht vindt hij het een sterke keuze om in de komende jaren het artistiek leiderschap
over te dragen van Theu Boermans aan De Vroedt, wiens werk veelal maatschappelijk en
politiek geëngageerd is. De raad vertrouwt erop dat De Vroedt een brug weet te slaan naar de
samenleving. Ook het diversifiëren van het acteursensemble, waarin naast Nederlandse
acteurs tegenwoordig ook acteurs met een niet-Nederlandse of biculturele achtergrond zitten,
kan volgens de raad bijdragen aan een betere worteling in de stad.
NTjong, onder leiding van Noël Fischer, heeft zich volgens de raad in de huidige periode goed
op de kaart gezet als jeugdgezelschap met het kwaliteitslabel van het Nationale Toneel. De
producties hebben een hoge actualiteitswaarde. NTjong boekte successen met
familievoorstellingen, veelal gemaakt met jonge acteurs. De raad ziet het theater van NTjong
als ‘volwassen jeugdtheater’; het is met liefde voor de doelgroep gemaakt zonder kinderlijk te
zijn. Wel is de raad van mening dat het gezelschap zich nog niet al te stevig in Den Haag heeft
weten te wortelen.
De raad juicht de voorgenomen fusie van deze theatergezelschappen, de Koninklijke
Schouwburg en Theater aan het Spui toe. Hij vindt dat deze fusie logisch voortvloeit uit de
geïntensiveerde samenwerking tussen de vier instellingen in de laatste jaren. Hij denkt dat
hierdoor in Den Haag een zeer stevige theaterorganisatie zal ontstaan, die een inspirerende
uitwerking kan hebben op theaterinstellingen in de rest van de stad en het land.
De raad is eveneens verheugd over de inhoudelijke uitwerking van de plannen. Er is goed
nagedacht over de betekenis van de organisatie voor de stad en voor het theater als
‘gemeenschapshuis’. Ook spreekt er een duidelijke visie uit op talentontwikkeling, artistieke
creatie, repertoire en samenwerking. De keuze voor een vast, achttienkoppig ensemble vindt
de raad sterk, omdat dit het gezelschap een grote herkenbaarheid zal verlenen. Verder bindt
het Nationale Theater zeven getalenteerde regisseurs aan zich, die allen vanuit toneelteksten
met acteurs werken. Zij ontwikkelen een samenhangend kwaliteitsaanbod voor een breed in
theater geïnteresseerd publiek.
De manier waarop beginnend en ervaren talent, experimenten en veiliger werk elkaar in
balans houden, kan volgens de raad leiden tot spannende artistieke uitkomsten. Hij merkt wel
op dat deze manier van werken het risico met zich meebrengt dat de ervarener regisseurs en
de grotere producties in de productieplanning voorrang krijgen op de kleinere, waardoor de
balans in de praktijk minder goed uit de verf komt dan op papier.
De raad verwacht dat door het samenbrengen van een volwassenen- en een jeugdgezelschap
interessante kruisbestuivingen tot stand kunnen komen tussen regisseurs, acteurs,
ontwerpers en jong talent. Zo zal een regisseur die eerder een talentontwikkelingstraject heeft
doorlopen bij het Nationale Toneel, als regisseur aan de slag gaan bij NTjong. De raad ziet ook
uit naar een verdere uitwisseling tussen het vaste acteursensemble van het theatergezelschap
en de acteursgroep van NTjong.
Het Nationale Theater werpt alvast een blik op de toekomst met een stevig programma voor
talentontwikkeling. Zo biedt het gezelschap naast langjarige trajecten ook advies en zakelijke
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>ondersteuning aan makers en jonge gezelschappen. Het stemt de raad optimistisch dat hierin
niet alleen het jongste talent wordt begeleid, maar dat er ook aandacht is voor mid-career-
talent.
Educatie en participatie
Eerder educatiemateriaal van het Nationale Toneel ging uit van goede, maar vrij reguliere
activiteiten, zoals workshops, inleidingen, nabesprekingen en rondleidingen. NTjong
timmerde de afgelopen periode actief aan de weg met projecten op het grensvlak van educatie
en community art, zowel op scholen als in wijken en op locatie.
Het educatieve programma dat het Nationale Theater presenteert voor de komende periode is
volgens de raad veelvormig en divers. Het Nationale Theater ontwikkelt aanbod voor scholen,
begeleidt docenten en kunstcoördinatoren, ontwikkelt educatieve programma’s rond
voorstellingen (voor scholieren en vrij publiek) en biedt daarnaast opzichzelfstaand educatief
aanbod. In Den Haag ontwikkelde programma’s kunnen worden overgedragen naar theaters
in de rest van het land. Er zal worden geïnvesteerd in nieuwe werkvormen en methodieken,
alsmede in digitalisering om programma’s breder inzetbaar te maken.
De educatieprogramma’s richten zich op kinderen, volwassenen en nadrukkelijk ook op
mensen die niet vanzelfsprekend met kunst in aanraking komen. Zelf ervaren, nadenken en
vormgeven staat in het materiaal centraal. Interessant vindt de raad vooral het mobiel
laboratorium dat zich door de Haagse wijken zal bewegen als onderzoekscentrum voor
nieuwsgierige kinderen en jongeren.
Maatschappelijke waarde
Publieksbereik
Het Nationale Toneel speelde de afgelopen periode ongeveer een derde van zijn
voorstellingen in Den Haag en twee derde daarbuiten. Met een divers aanbod van enerzijds
gewilde repertoirestukken en anderzijds gedurfder materiaal sprak het gezelschap volgens de
raad een breed theaterpubliek aan. Het gezelschap behaalde dan ook hoge bezoekcijfers, met
gemiddeld bijna 82.000 bezoekers in 2014 en 2015. NTjong maakte weliswaar in artistiek
opzicht een mooie start, maar de raad moet constateren dat hier nog niet genoeg bezoekers
naartoe werden getrokken.
In de komende periode wil het Nationale Theater met een herkenbare, toegankelijke naam
werken aan een groot bereik. Er wordt samengewerkt met twaalf kerntheaters, verspreid door
het land. Het aantal voorstellingen binnen de standplaats wordt vergroot van gemiddeld 75 in
2013 en 2014 naar gemiddeld 110 in de komende periode. De raad vindt dat het Nationale
Theater zich met zijn vele speelbeurten (gemiddeld 170 per jaar in de komende periode) in het
land onderscheidend profileert. Hij vindt het belangrijk dat het gezelschap hiermee een grote
verantwoordelijkheid neemt voor het Nederlandse theaterbestel.
De raad vindt dat het gezelschap een goed pakket aan middelen heeft ontwikkeld om
bestaand en nieuw publiek te bereiken. Zo wordt de marketing aangepast aan het type
grotezaalproductie, waardoor elke bezoeker gemakkelijk de voorstellingen kan vinden die bij
hem passen. Met de kerntheaters in het land wordt intensief samengewerkt op het gebied van
marketing en contextprogrammering.
De raad staat positief tegenover de wijze waarop het Nationale Theater zicht wil krijgen op
zijn publiek door middel van ‘datamining’. Door programmering en productie te bundelen in
één organisatie, kunnen bezoekersgegevens gebundeld worden in een centrale database – wat
volgens de raad veel bruikbare informatie kan opleveren voor de marketing en verkoop van
voorstellingen.
Ondernemerschap
In de afgelopen periode had het Nationale Toneel zijn financiële positie op orde, al waren er
veel kostenoverschrijdingen. Voor de komende periode presenteert het Nationale Theater in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>oprichting een totaalbegroting voor de volledige nieuwe organisatie, waarin de begrotingen
van het Nationale Toneel, NTjong en de beide theaters zijn uitgesplitst. Gezien de aard van de
meerjarige subsidie van OCW doet de raad alleen uitspraken over de begrotingen van beide
gezelschappen, al is vanzelfsprekend ook de financiële gezondheid van de organisatie als
geheel bekeken.
De financiële situatie van het Nationale Toneel en NTjong was de afgelopen jaren goed, maar
is in 2015 iets minder stabiel geworden. Er wordt uitgegaan van vergelijkbare bezoekcijfers,
inkomsten en kosten als in voorgaande jaren.
Het Nationale Theater rekent op een hoge extra bijdrage van de gemeente Den Haag, die op
basis van de plannen misschien mag worden verwacht, maar waarvan de toezegging uit het
plan niet duidelijk wordt. Mocht deze subsidie niet worden toegekend, dan zal het Nationale
Theater een aantal van zijn voorgenomen activiteiten moeten schrappen. De raad gaat mee in
de inschatting van het Nationale Theater dat het met dit soort tegenvallende inkomsten
flexibel kan omgaan, omdat het meerdere functies en podia ter beschikking heeft, waarbij
‘aan meer knoppen kan worden gedraaid’ als de inkomsten achterblijven bij de plannen.
Het valt de raad op dat vele positieve gevolgen van de voorgenomen fusie nog niet duidelijk te
herleiden zijn tot de begroting. De raad gaat ervan uit dat het niet al te veel tijd zal kosten om
financiële voordelen uit de fusie te halen.
Het Nationale Theater stelt zich op als een goede werkgever die ruimte biedt voor
ontwikkeling, scholing en eigen initiatief, en die zijn werknemers volgens de cao Theater
betaalt. Er wordt rekening gehouden met diversiteit en er worden banen aangeboden aan
mensen met een ziekte of handicap. Ook worden de Governance Code Cultuur en de Code
Culturele Diversiteit toegepast, al wordt in de aanvraag niet toegelicht op welke manier de
organisatie daarmee omgaat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>