<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RR A A Prins Willem Alexanderhof 20
2595 BE Den Haag

O Postbus 61243
2506 AE Den Haag
C L U U IR t 070 3106686
info@cultuur.nl
www.cultuur.nl

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Ter attentie van de heer drs. S. Dekker

Postbus 16375

2500 BJ Den Haag

15 maart 2016
Kenmerk: RC.2016.07354/1

Betreft: Advies meerjarenplan 2016-2020 Beeld en Geluid

Geachte heer Dekker,

In uw brief van 17 november 2015 vraagt u de Raad voor Cultuur advies uit te
brengen over het beleidsplan 2016-2020 van het Nederlands Instituut voor
Beeld en Geluid.

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (verder: Beeld en Geluid)
gaat een nieuwe fase in. Dat heeft vooral te maken met de beëindiging van
het project ‘Beelden voor de Toekomst’ en de bijbehorende
overheidsfinanciering. In dit grote digitaliserings- en archiveringsproject
werkte Beeld en Geluid samen met EYE Filmmuseum, het Nationaal Archief
en Kennisland.

U vraagt de raad de ambities uit het beleidsplan te toetsen aan het
concessiebeleidsplan 2016-2020 van de Nederlandse Publieke Omroep en
aan functies en beleid van andere instellingen die op aanverwante
beleidsterreinen actief zijn, zoals EYE Filmmuseum. Eveneens vraagt u de
raad ook zijn ‘Agenda Cultuur 2017-2020 en verder’ bij het advies te
betrekken en hierin aandacht te besteden aan de ambities van Beeld en
Geluid op het gebied van onderwijsdiensten, zoals Teleblik. Op uw verzoek
besteedt de raad daarnaast ook aandacht aan het relatieve belang van de
verschillende ambities.

De raad heeft een commissie samengesteld om dit advies voor te bereiden.
Die bestond uit: Wim Jansen (voorzitter), Ouke Arts, Bart Hufen, Frank
Huysmans, Guido van Nispen, Géke Roelink, Corrie-Christine van der
Woude en Jaap Visser (secretaris). Bij de totstandkoming van het advies
heeft de commissie een gesprek gevoerd met Beeld en Geluid. Naast het

1 Met referentie 830955
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>RAA
AC

beleidsplan heeft de raad de ‘begroting 2016 en realisatie cumulatief oktober
2015’ van Beeld en Geluid geraadpleegd.

Prioriteiten en financiële kaders

Beeld en Geluid is de belangrijkste organisatie in Nederland als het gaat om
de digitalisering, archivering en ontsluiting van audiovisueel materiaal. De
ambities zijn talrijk, in het beleidsplan worden er maar liefst 36 genoemd.
Die veelkoppige taakopvatting valt te prijzen, maar roept ook de vraag op of
die wel uitvoerbaar is. De raad mist prioriteitstelling, zowel inhoudelijk als
financieel.

Beeld en Geluid schrijft dat prioriteiten in de ambities worden aangebracht
als dat noodzakelijk is. De raad is van mening dat een organisatie altijd een
rangorde in ambities dient te beschrijven, zeker in tijden van financiële
krapte. De raad adviseert Beeld en Geluid te vragen in het plan meer focus
aan te brengen en zijn prioriteiten daarin helder te beschrijven.

De kerntaak van Beeld en Geluid, aldus de raad, is het archiveren en
ontsluiten van multimediale content die door Nederlandse publieke media is
geproduceerd. Dit betekent dat Beeld en Geluid het media-archief moet zijn
van alle landelijke, regionale en lokale publieke media. Het gaat daarbij om
multimediale content in de breedste zin van het woord, waaronder beeld
(televisie en online video), geluid (radio en online audio), tekst, animatie en
games. De raad is van mening dat hierbij behorende ambities prioriteit
moeten krijgen. Bij de kerntaak die is gericht op het ontsluiten van dit
media-archief passen in ieder geval ambities rondom de museale presentatie
van het materiaal en het faciliteren van wetenschappelijk onderzoek.

De financiële gevolgen van alle ambities van Beeld en Geluid zijn voor de
raad onduidelijk. Ze roepen echter wel de vraag op waaraan een goed en
toegankelijk media-archief voor Nederland in ieder geval moet voldoen. De
raad adviseert u deze vraag nader te onderzoeken en de financiële
consequenties ervan in kaart te brengen. Zo’n onderzoek reikt verder dan de
activiteiten van Beeld en Geluid. Zo is het de raad bekend dat vele
instellingen in het media-, cultureel of erfgoeddomein geen
digitaliseringsbudget hebben. Er is de afgelopen jaren een grote inspanning
gedaan om het verleden te digitaliseren, maar nu gaat het erom dat deze
digitalisering van mediacontent ook in de toekomst kan doorgaan. De raad
maakt zich daarover zorgen.

Ook Beeld en Geluid en Filminstituut EYE hebben met deze problematiek te
maken. Beide instellingen krijgen een schat aan (nieuw) materiaal in huis dat
gedigitaliseerd moet worden. De raad adviseert te onderzoeken hoeveel geld
structureel nodig is om de digitalisering van relevante mediacontent ook in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>RAA
cùfTuuR

de toekomst te waarborgen. De raad roept de politiek op om deze middelen
ter beschikking te stellen zodat Nederlands audiovisueel erfgoed ook in de
toekomst beschikbaar en toegankelijk blijft.

In dit verband wijst de raad ook op de technische infrastructuur die met het
project ‘Beelden voor de Toekomst’ met publieke middelen is opgetuigd. Bij
Beeld en Geluid staat nu een digitaliseringsstraat van formaat die er vanwege
de weggevallen financiering werkeloos bijstaat. Alleen het nationale film- en
omroepgeheugen kon binnen dat project gedigitaliseerd worden. Er is echter
nog veel materiaal dat gedigitaliseerd moet worden: de archieven van de
regionale en lokale omroepen en van de Wereldomroep. Daarnaast zijn er
veel audiovisuele producten uit lokale (stads)archieven en van particulieren
die het verdienen als onderdeel van ons erfgoed centraal gedigitaliseerd en
beheerd te worden. Een extra structureel budget kan deze
digitaliseringsfaciliteit weer activeren — een ‘quick win’ volgens de raad .

Een onderzoek zoals hierboven bedoeld, inclusief een beeld van de financiële
consequenties, geeft een kader voor de prioriteitstelling van Beeld en Geluid.
Wanneer een verhoging van het budget geen haalbare kaart is, dan zal er
kritisch gekeken moeten worden naar de ambities van het instituut. De raad
is van mening dat hoe dan ook de kerntaken van het instituut gewaarborgd
moeten worden.

Bevindingen
De aanbevelingen over het beleidsplan van Beeld en Geluid baseert de raad

op onderstaande bevindingen.

Positionering

Sinds de opening in 2006 heeft het Nederlands Instituut voor Beeld en
Geluid meer dan twee miljoen bezoekers ontvangen. Met name de
experience, de tentoonstellingen en de Top 2000 zorgen ervoor dat het
instituut op een blijvende populariteit kan rekenen.

In zijn nog relatief korte bestaan is het instituut bovendien uitgegroeid tot
een (inter)nationaal kennisinstituut, dat zijn kennis ruimhartig deelt via een
waaier aan organisaties die in hetzelfde veld werkzaam zijn, waaronder EYE,
ROOS, Olon, BRAIN en DEN.

Digitaliseren en duurzaam beheer van digitaal audiovisueel erfgoed is
precair, complex en prijzig. De bijbehorende technieken ontwikkelen zich
bovendien snel. Beeld en Geluid zorgt voor kennisuitwisseling hiervan, ook
internationaal. Hiermee weet het instituut zichzelf en Nederland goed op de
kaart te zetten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>RAA
cùfruuR

Beeld en Geluid heeft de afgelopen jaren een flinke bezuiniging en
reorganisatie weten door te voeren zonder de kerntaken te verwaarlozen.
Dat verdient waardering. Die taken op een goed niveau blijven uitvoeren kan
niet zonder bijbehorende budgetten, maar ook niet zonder een heldere visie
op het doel en bestaansrecht als instituut.

Nationaal multimedia-archief

Uit het beleidsplan maakt de raad op dat Beeld en Geluid de ambitie heeft
een omslag te maken: van voornamelijk het geheugen van de publieke
omroep naar een breed nationaal multimedia-archief. De komst van het
persmuseum in het gebouw van Beeld en Geluid lijkt in deze lijn te passen,
evenals de wens meer onlinemateriaal van commerciële aanbieders aan het
digitale collectieve geheugen toe te voegen. Deze laatste ambitie roept de
vraag op wat de meerwaarde hiervan is. Het antwoord erop en het waarom
van deze ambitie wordt nog niet met volle overtuiging in het beleidsplan
uitgedragen.

Opdracht

De zoektocht naar het nieuwe doel is mogelijk een gevolg van de
onduidelijkheid van beleidszijde: welke opdracht geeft het ministerie van
OCW aan Beeld en Geluid? In de Mediawet wordt alleen gesproken van een
‘door Onze Minister aangewezen instelling voor het in stand houden en
exploiteren van een media-archief. ? Er worden geen nader omschreven
taken aan deze instelling gegeven.

Wél aan de landelijke en regionale omroeporganisaties: die dienen het
programmamateriaal ter beschikking te stellen aan de ‘instelling voor het in
stand houden en exploiteren van een media-archief’. Het valt de raad hierbij
op dat in het artikel over de regionale omroepen (2.170a lid 5b Mw)
bovenstaande zin uitgebreider is. Het materiaal van de regionale omroep
dient aan het media-archief ter beschikking te worden gesteld ‘voor gebruik
door andere publieke media-instellingen’. Betekent dit dat materiaal van de
landelijke omroeporganisaties niet ter beschikking gesteld hoeft te worden
voor gebruik door andere publieke media-instellingen? De raad pleit ervoor
dit onderscheid op te heffen.

Kernfuncties

Uit het beleidsplan blijkt dat Beeld en Geluid drie kernfuncties heeft
gedefinieerd: Archivering en Dienstverlening; Museale Presentatie en
Beschikbaarheid; Kennisontwikkeling, Innovatie en Samenwerking. Bij
iedere kernfunctie noemt Beeld en Geluid een aantal ambities, in totaal
meer dan 35.

? Art. 138a lid 3c Mw en art. 2.170a lid 5b Mw.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>RAA

cUfuuR

Beeld en Geluid schrijft in het beleidsplan dat er afdoende structurele
middelen nodig zijn om uitvoering te geven aan alle ambities. Het instituut
schrijft eveneens: ‘Indien noodzakelijk zullen prioriteiten worden
aangebracht binnen de geformuleerde ambities’. De raad is van mening dat
dit sowieso en altijd moet gebeuren, bij iedere organisatie.

Met de breed geformuleerde ambities ontstaat de indruk dat Beeld en
Geluid de staatssecretaris op deze wijze indirect uitnodigt om aan de hand
van de financiering sturing te geven aan het beleid voor de periode 2016-
2020. Daar is wat voor te zeggen. Zoals eerder gemeld, is de raad van
mening dat een onderzoek naar wat in Nederland nodig is voor een goed en
toegankelijk media-archief noodzakelijk is. Niettemin vindt hij dat Beeld en
Geluid zelf, vooraf, zijn belangrijkste ambities moet prioriteren. De raad
verwacht van Beeld en Geluid een beschrijving van een inhoudelijke visie,
inclusief een heldere positionering in samenhang met relevante
stakeholders.

Tijdsbeeld

De archivering - onder redactie van Beeld en Geluid - van commerciéle
producties, van YouTube filmpjes of fragmenten en van Twitterberichten,
behoren volgens de raad niet tot de eerste prioriteit van Beeld en Geluid, ook
al gaat het om content met maatschappelijke importantie. Beeld en Geluid
geeft in zijn beleidsplan onvoldoende reflectie op wat de meerwaarde van
deze uitingen is voor de cultuurhistorie.

De raad kan zich wel voorstellen dat Beeld en Geluid het als zijn taak ziet
een uitsnede van deze uitingen te archiveren voor later gebruik, als
illustratie van een tijdsbeeld, als onderdeel van het collectief geheugen.

De raad ziet games als onderdeel van de Nederlandse mediageschiedenis.
Maar het is de vraag of bij de archivering van games die relevant zijn voor de
geschiedschrijving , deze voor de eeuwigheid speelbaar moeten worden
gehouden. Het emuleren van steeds meer en snel verouderende
computersystemen kan een dure aangelegenheid worden. Beeld en Geluid
zou moeten onderzoeken of er niet volstaan kan worden met een
beschrijving, met afbeeldingen en video, om later dat tijdsbeeld op te
kunnen roepen.

Museale taak

De raad is positief over de museale activiteiten van Beeld en Geluid. Het
gebouw biedt alle mogelijkheden om de museale taak te vervullen. De raad
had mede daarom graag een beschrijving ervan in het beleidsplan gezien.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>RAA
cùffuuR

Met exposities trekt het museum momenteel veel bezoekers . De visie, die
daar ongetwijfeld achter zit, is niet terug te vinden in het beleidsplan.

Educatie

Educatie hoort bij de museum- en kennisfunctie van Beeld en Geluid. Een
activiteit als Teleblik ziet de raad dan ook als een basistaak van het instituut.
Beeld en Geluid gebruikt veel materiaal uit ‘Beelden voor de Toekomst’ voor
educatie. Met het stopzetten van de financiering weet Beeld en Geluid geen
goede afweging te maken tussen deze taken en de andere ambities.

De missie om het media-archief van Nederland te worden, lijkt niet overeen
te komen met de manier waarop de educatieve taak, zoals bijvoorbeeld
Teleblik, wordt omschreven. Beeld en Geluid mag deze voorname functie
met meer visie en kracht uitdragen. Het beleidsplan zou moeten
omschrijven wat Beeld en Geluid de jeugd wil bijbrengen, wat er gedaan
wordt voor vakgenoten of onderzoekers en hoe de tentoonstellingen hieraan
bijdragen. Beeld en Geluid zou moeten laten zien hoe en met welke
activiteiten hij wil uitgroeien tot het media-archief van Nederland.

Kennisinstituut

Ten aanzien van de taken die zijn gericht op kennisontwikkeling, innovatie
& samenwerking kan Beeld en Geluid in het vaarwater zitten van Digitaal
Erfgoed Nederland (DEN). Beeld en Geluid zit in deze functie echter meer
aan de uitvoerings- en ontwikkelingskant - specifiek voor audiovisueel
beheer - terwijl DEN meer een coördinerende rol vervult voor verschillende
culturele instellingen met digitale (duurzaamheids)vraagstukken. De raad
vindt het dan ook goed dat Beeld en Geluid deze expertise zelf in huis heeft
en houdt, met name in relatie tot de eerste kernfunctie (archivering en
dienstverlening).

Beeld en Geluid werkt goed samen met overkoepelende instellingen op het
gebied van media-archivering. De raad ziet voor Beeld en Geluid een
blijvende rol als spin in dit web.

Waar de digitaliseringsactiviteiten van EYE en Beeld en Geluid elkaar
overlappen zou aan ‘kruisbestuiving’ of samenwerking moeten worden
gedacht. Dit kan bezuinigingen opvangen en de efficiëntie ten goede komen.

Bij het streven het media-archief van Nederland te zijn, zou een nauwere
verbondenheid met andere digitaliseringsinstellingen een logische stap zijn.
Voor de toegankelijkheid zou Beeld en Geluid een centrale rol moeten
vervullen door minimaal een portal te zijn tot de audiovisuele archieven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>RAA
cùfrüur

Archief van de omroeporganisaties

De omroepen onderhouden nog vaak een eigen archief. Dubbel werk bij het
archiveren en verrijken van content moet voorkomen worden. De raad
vraagt de staatssecretaris er daarom bij de NPO op aan te dringen het
gesprek hierover aan te gaan met Beeld en Geluid; daarbij zou de uitkomst
moeten zijn dat de omroepen hun materiaal onderbrengen bij Beeld en
Geluid, zonder ook nog eenzelfde archief in te richten. Met deze
ontdubbeling dienen efficiencywinst, kostenbesparingen en de kwaliteit van
het opgeslagen materiaal bereikt te worden.

Voor bepaalde omroepen kan er een uitzonderingspositie bestaan. De NOS
bijvoorbeeld beheert haar eigen nieuwsarchief zodat zij het materiaal onder
handbereik heeft. Maar ook hier moet het doel zijn één omroeparchief te
vormen, zeker wanneer dankzij de techniek het voor de bereikbaarheid geen
verschil maakt waar het materiaal opgeslagen is. De archivering bij de NOS
dient te voldoen aan een met Beeld en Geluid overeengekomen standaard,
zodat samenvoeging later altijd mogelijk is. Als de actualiteitswaarde van
het materiaal is verminderd, kan het alsnog verplaatst worden naar Beeld en
Geluid.

Wereldomroep

Het archief van de Wereldomroep is in bezit van Beeld en Geluid en dient
nog gedigitaliseerd te worden. Hiervoor is echter nog geen budget
beschikbaar. Dat heeft er onder meer mee te maken dat de Wereldomroep
sinds 2013 niet meer vanuit de mediabegroting wordt bekostigd en de
opslag van die producties daarom niet tot de taken van Beeld en Geluid
hoort. De raad is van mening dat het materiaal van de Wereldomroep dat tot
2013 werd geproduceerd vanuit de mediabegroting gedigitaliseerd moet
worden.

Aanbevelingen
- Beeld en Geluid zegt hét media-archief van Nederland te willen zijn. De

raad vindt dit een mooi streven, maar mist de hiervoor benodigde focus
op de belangrijkste ambitie, inclusief de daarbij horende budgetten. De
raad adviseert de staatssecretaris daarom Beeld en Geluid te verzoeken
de ambitie voor 2016-2020 alsnog helder te prioriteren.

- De verandering van de ambitie van audiovisueel archief naar media-
archief impliceert dat Beeld en Geluid een archief van alle media in
Nederland wil zijn, inclusief print. De raad vraagt zich af of deze ambitie
haalbaar is. Daarom adviseert hij u te onderzoeken waaraan een goed en
toegankelijk media-archief voor Nederland in ieder geval moet voldoen.
Beeld en Geluid zou, vanwege de kennis en techniek die hij bezit,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>RAA
cUfuuR

de ‘portal’ kunnen zijn naar overige archieven; de wegwijzer voor publiek
en wetenschap naar alle digitale media-archieven.

- De raad constateert in het beleidsplan onvoldoende aandacht voor het
maatschappelijk belang en rendement van Beeld en Geluid. De
beschikbaarheid van het archiefmateriaal is het grootste
maatschappelijke rendement. Cijfers over het gebruik hiervan worden
niet genoemd. Beeld en Geluid ziet vooral de waarde in het vastleggen
van het collectief geheugen en de mogelijkheid tot het raadplegen hiervan
in de toekomst. Beeld en Geluid zou meer in beeld moeten brengen welke
inspanningen er worden verricht, en welke belemmeringen er zijn op dit
gebied.

- Beeld en Geluid dient te functioneren - en doet dat ook - als hét archief
voor de publieke omroepen. Toch houden individuele omroepen er nog
eigen (kostbare) archieven op na. Deze dubbeling is ongewenst en moet
worden weggenomen. De raad adviseert u hierover met de omroepen in
gesprek te gaan.

- Volgens de Mediawet hoeft de landelijke publieke omroep zijn materiaal
niet ter beschikking te stellen aan Beeld en Geluid - voor gebruik door
andere publieke media-instellingen zoals de regionale omroep dat moet
doen. De raad adviseert u dit wettelijke onderscheid op te heffen.

- Beeld en Geluid heeft geen budget om het archief van de Wereldomroep
te digitaliseren. De raad adviseert in ieder geval het materiaal van de
Wereldomroep dat tot 2013 werd geproduceerd, vanuit de
mediabegroting te digitaliseren en toegankelijk te maken.

- De raad adviseert om Beeld en Geluid ook de begroting te laten opnemen
in het beleidsplan. Wanneer de kosten van de diverse activiteiten
inzichtelijk zijn, krijgt de beoordelaar van het plan een beter en
completer beeld van de activiteiten en de financiële prioritering daarvan
binnen de organisatie.

Tot slot

Beeld en Geluid is Nederlands belangrijkste organisatie op het gebied van
archivering en ontsluiting van audiovisueel materiaal. Het instituut heeft
een leidende positie te midden van de samenwerkingspartijen. Bij een
dergelijke organisatie passen hoge ambities. De raad is van mening dat in
die ambities echter wel prioriteiten moeten worden aangebracht. Juist in
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>een tijd waarin vele instellingen in het media-, cultureel of erfgoeddomein
 geen digitaliseringsbudget hebben, is het van belang dat er heldere keuzes
 worden gemaakt.
 Naar aanleiding van de voorbereidingen van dit advies moet de raad
vaststellen dat de digitaliseringsbudgetten in Nederland ontoereikend lijken
te zijn om audiovisueel materiaal blijvend digitaal te archiveren en te
ontsluiten. Dat is niet alleen een gemis voor burgers en onderzoekers van
vandaag, maar ook voor de generaties na ons. De raad dringt erop aan dat
het kabinet zich een goed beeld vormt van wat nodig is en daarvoor
vo ldo ende middelen beschikbaar stelt.
Met vriendelijke groet,
Joop Daalmeijer                                Jeroen Bartelse
Voorzitter                                     Directeur
                                                                            9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>