<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                               Prins Willem Alexanderhof 20
                                                                               2595 BE Den Haag
                                                                               t 070 3106686
                                                                               info@cultuur.nl
                                                                               www.cultuur.nl
  De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
  Mevrouw Dr. M. Bussemaker
  Postbus 16375
  2500 BJ Den Haag
21 juni 2016
Kenmerk: RVC-2016-1067
Betreft: advies subsidieaanvraag Cultuur + Ondernemen
Geachte mevrouw Bussemaker,
In uw brief van 23 maart 2016 vraagt u de Raad voor Cultuur te adviseren
over de subsidieaanvraag van Cultuur + Ondernemen (C+O) voor de periode
2017-2018. C+O is een semipublieke instelling die sinds 2013 het
programma ‘Ondernemerschap in Cultuur’ uitvoert.1 Dit gebeurt op basis
van projectsubsidies, buiten het kader van de Culturele Basisinfrastructuur
(BIS).
U vraagt de raad bij de beoordeling van C+O de missie, visie en het profiel
van de organisatie als referentiekader te gebruiken. U verzoekt de raad de
subsidieaanvraag te toetsen op de volgende punten:
         De mate waarin het aanbod voorziet in een lacune en is ontwikkeld
          vanuit concrete behoeften in het veld.
         De inhoudelijke kwaliteit. Die kan worden beoordeeld aan de hand
          van de aanwezige expertise, methodiek, werkwijze en samenwerking.
         De mate waarin kennisopbouw en -deling plaatsvinden.
         De mate waarin de concrete subsidiebehoefte is onderbouwd en het
          evenwicht met niet-gesubsidieerde activiteiten.
1 Het programma ‘Ondernemerschap Cultuur’ bestaat uit een aantal tijdelijke acties, langs
drie lijnen:
     1. Stimuleren van een geefcultuur.
     2. Ondersteunen van culturele instellingen en makers op het terrein van
          ondernemerschap.
     3. Onderzoeken en monitoren van de sociale en fiscale aspecten van het
          cultuurmecenaat.
                                                                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Ten behoeve van de inrichting van de subsidieaanvraag heeft u in januari
2016 een leidraad voor C+O opgesteld: ‘Bouwstenen voor de inrichting van
de subsidieaanvraag 2017-2018’. U verzoekt de raad om dit document bij
zijn advisering te betrekken, evenals de gegevens uit het jaarverslag van
C+O over 2014.
In de leidraad schetst u ook de context voor de subsidieaanvraag van C+O.
Zo schrijft u dat in 2016 het programma ‘Ondernemerschap in Cultuur’
officieel eindigt, maar dat de ondersteuningsfunctie voor ondernemerschap
zal worden gecontinueerd, in elk geval in de periode 2017-2018.2 Hiervoor is
een projectbijdrage van 1,6 miljoen euro per jaar beschikbaar.
Behalve dat u een aantal eisen stelt aan de inrichting van de
subsidieaanvraag, verwacht u ook dat C+O beschrijft welke doelen zij wil
bereiken met welke activiteiten, voor welke doelgroepen en op welke wijze
dit wordt afgestemd met externe stakeholders. In de leidraad worden in dit
verband drie kernactiviteiten genoemd:
    1. Financiering: taken op het terrein van advies en begeleiding bij het
         ontwikkelen van een verdienmodel en een daarop afgestemde
         financieringsmix; taken op het terrein van kennisontwikkeling en -
         deling, plus taken die samenhangen met het Fonds
         Cultuur+Financiering.
    2. Governance: taken op het terrein van actualisering en promotie van
         de Governance Code Cultuur.
    3. Performance: taken op het terrein van arbeidsmarkt, HRM en
         capacity building.
De raad heeft een commissie ingesteld om het advies over de
subsidieaanvraag van C+O voor te bereiden. De commissie bestaat uit Ouke
Arts, Femke den Boer, Roy Cremers, Kai van Hasselt, Bernard Kobes, Coby
Zandbergen en Annick Schramme (voorzitter). Klazien Brummel is de
projectsecretaris.
Op dinsdag 19 april jl. hebben Jo Houben en Alexander Ramselaar namens
C+O een toelichting gegeven op het activiteitenplan. Bij dit gesprek waren
namens de commissie Annick Schramme, Roy Cremers en Klazien Brummel
aanwezig.
2 Minister Bussemaker (OCW): ‘Ruimte voor Cultuur’. Uitgangspunten voor het cultuurbeleid
2017-2020.
                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Subsidieaanvraag en werkprogramma C+O
C+O formuleert haar visie op ontwikkelingen in de culturele sector aan de
hand van een aantal maatschappelijke trends die volgens de instelling
blijvend van invloed zullen zijn op de culturele sector. Zo voorziet C+O dat
het belang van publiek-private financiering van cultuur verder zal
toenemen. Dit brengt met zich mee dat de verhouding tussen de overheid en
de culturele sector transformeert van subsidiënt naar medespeler, te midden
van andere financiers. Deze ontwikkeling is een dragend onderdeel van de
missie van C+O.
De doelgroep van C+O bestaat uit culturele organisaties, zelfstandig
werkende kunstenaars en creatieven. De instelling wil voor deze partijen hét
kenniscentrum zijn op het gebied van ondernemerschap. C+O ondersteunt
bij professionalisering, bij het vinden van passende financiering, bij het
vinden van nieuwe businessmodellen en bij het ‘up to date’ houden en/of
optimaliseren van de governance. C+O treedt op als regisseur en als
penvoerder, bijvoorbeeld bij het opstellen van het Sectorplan Cultuur.
In de subsidieaanvraag presenteert C+O haar werkprogramma voor 2017 en
2018. Het werkprogramma bevat een activiteitenplan per kernactiviteit.
Startadviezen
C+O begroot circa 900 startadviezen aan instellingen, creatieve
ondernemingen, individuele kunstenaars en creatieven. C+O stelt dat zij een
evenwichtige verdeling van deze startadviezen maakt over de verschillende
doelgroepen, disciplines en regio’s. Een gratis startadvies kan aanleiding
geven voor een intern of extern betaald adviestraject.
Voor deze activiteit staat een overheidsbijdrage van 315.000 euro op de
begroting.
Financieren (revolverend financieren, advies en begeleiding bij
financiering van cultuur, vernieuwing van cultuurfinanciering)
C+O biedt de culturele sector advies en begeleiding bij het opzetten en
vernieuwen van financiële diensten. Het doel hiervan is om de
financieringsmogelijkheden en -diversiteit te vergroten en zo meer
cultuurproductie en -distributie mogelijk te maken. C+O zet instrumenten
in als leningen, microkredieten en garantstellingen. De instantie die de
financiële diensten levert, is het Fonds Cultuur +Financiering. C+O heeft de
ambitie om drie tot vijf nieuwe regionale fondsen in te richten en drie tot vijf
partnerships met bestaande fondsen aan te gaan.
Op de begroting is voor de financieringsdiensten 3.330.610 euro
opgenomen, waarvan 695.500 euro afkomstig is van het ministerie van
OCW en 2.635.110 uit overige inkomsten.
                                                                               3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Besturen (organisatie 2.0, governance, professionalisering)
C+O faciliteert besturen en raden van toezicht, evalueert en actualiseert de
Governance Code Cultuur. Dit gebeurt in samenspraak met partners als
Federatie Cultuur, Federatie Creatieve Industrie, brancheorganisaties,
fondsen, overheden en de Nederlandse Vereniging van Toezicht Cultuur.
Eens per vier jaar wordt de code herzien; in 2017 is dit weer het geval.
Voor deze activiteiten staat 959.900 euro op de begroting, waarvan 420.500
afkomstig is van het ministerie van OCW en 539.400 euro uit overige
inkomsten.
Beoordeling
De raad constateert dat voor een deugdelijke beoordeling van de
subsidieaanvraag te veel informatie ontbreekt en de inhoud van de diverse
documenten niet op elkaar aansluit. Zo ontbreken in de subsidieaanvraag
van C+O de volgende onderdelen die volgens de leidraad ‘Bouwstenen voor
de inrichting van de subsidieaanvraag 2017-2018’ meegeleverd zouden
worden:
      Een stakeholdersanalyse en een beschrijving hoe programma’s
         worden afgestemd met externe stakeholders.
      Een onderbouwing van de subsidiebehoefte per
         programmaonderdeel.
      Activiteiten die ten doel hebben om met de branches de uitvoering
         van de zelfevaluaties in de sector te faciliteren.
Met betrekking tot de uitvoering van de zelfevaluaties vermeldt C+O in de
aanbiedingsbrief bij de subsidieaanvraag dat zij hierover met partijen uit het
veld in gesprek is. Voor wat betreft het onderdeel performance deelt C+O in
dezelfde aanbiedingsbrief mee dat zij uitvoerder en penvoerder blijft van het
Sectorplan Cultuur.
De raad vindt dat de missie en visie van C+O over het algemeen een goed
beeld geven van de rol die een ondersteunende instelling kan spelen op het
gebied van ondernemerschap. In de subsidieaanvraag verbindt C+O op
aansprekende wijze haar maatschappelijke visie aan de behoefte van
culturele instellingen om sterker en onafhankelijker te worden. Toch mist de
raad in de aanvraag een nadere onderbouwing daarvan, bijvoorbeeld in de
vorm van een behoefteanalyse. De raad kan niet goed beoordelen of C+O
met haar visie en de daaruit voortvloeiende activiteiten ook daadwerkelijk
voorziet in een lacune en/of concrete behoeften in het veld. Daarom
adviseert de raad om C+O een behoefteonderzoek te laten uitvoeren. Het
lijkt de raad ook wenselijk dat C+O, net als andere ondersteunende
instellingen, een onafhankelijk stakeholdersonderzoek laat uitvoeren.
                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Daarin moet aan bod komen hoe C+O zich positioneert en afstemming zoekt
met andere spelers en regionale en/of lokale initiatieven in Nederland.
Startadviezen
C+O begeleidt individuele kunstenaars, creatieven en medewerkers van
culturele instellingen in alle fasen van hun loopbaan. Hiervoor onderhoudt
C+O een groot netwerk van circa 150 coaches, mentoren en adviseurs.
Daarnaast werkt de instelling op dit terrein samen met het Mondriaanfonds.
In de subsidieaanvraag presenteert C+O het programmaonderdeel
‘startadviezen’. Hierover is de raad in beginsel positief. Wel mist hij inzicht
in de vraag naar en de impact van de startadviezen in voorgaande jaren. De
begroting voor dit programmaonderdeel is niet transparant en de
subsidiebehoefte wordt niet onderbouwd.
De raad vraagt zich ook af hoe de loketfunctie precies wordt ingevuld en is
benieuwd of voor dit programmaonderdeel ook een vouchersysteem in
overweging is genomen.
Financieren
De raad waardeert de activiteiten van C+O om culturele instellingen,
kunstenaars en creatieven te ondersteunen bij het ontwikkelen van een
verdienmodel en een daarop afgestemde financieringsmix. Ook over de
bijdrage aan de vorming van regionale cultuurfondsen is de raad positief. De
wijze waarop het beleid van C+O wordt uitgevoerd door het Fonds
Cultuur+Financiering komt slechts beknopt in de aanvraag terug. Hieruit
wordt de raad niet duidelijk hoe de doelgroep de financiële diensten
waardeert en wat de impact ervan is. De raad adviseert om C+O te vragen de
procedures en governance rondom de verstrekking van de
financieringsdiensten in een evaluatie nader toe te lichten.
Besturen
De raad is positief over de activiteiten op het gebied van governance. De
culturele sector heeft behoefte aan een Governance Code Cultuur en C+O
voorziet hierin. De code wordt breed geaccepteerd en steeds meer in praktijk
gebracht. C+O verzorgt updates van de code, verspreidt kennis erover en
doet aan promotie en marketing ervan. In 2017 is de code toe aan
herziening. De raad kan uit de aanvraag niet opmaken hoe de procedure
rondom deze herziening is ingericht en adviseert daarom dat informatie
hierover openbaar wordt gemaakt.
De raad ziet mogelijkheden om met een kwaliteitsmonitor de volgende stap
te zetten in de ontwikkeling van de Governance Code Cultuur. Volgens de
raad heeft C+O een grote kennis van de sector en kan de instelling op basis
daarvan een instrument ontwikkelen, waarmee besturen en raden van
toezicht de kwaliteit en diversiteit kunnen borgen.
                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Conclusie
 De raad onderstreept dat de functie van C+O belangrijk is voor de culturele
 sector; het is nuttig dat culturele instellingen, kunstenaars en creatieven
 ondersteund worden ten behoeve van hun professionalisering en toegang
 krijgen tot laagdrempelige financieringsproducten.
 De raad kan niet tot een evenwichtige beoordeling van de kwaliteit en
 impact van de kernactiviteiten komen, omdat relevante informatie daarover
 ontbreekt. Daarnaast is de begroting niet transparant en de
 subsidiebehoefte niet onderbouwd.
 De raad adviseert u de subsidie volgens planning te continueren, maar C+O
 te vragen om de volgende onderdelen uit de leidraad ‘Bouwstenen voor de
 inrichting van de subsidieaanvraag 2017-2018’ zo spoedig mogelijk te
 leveren:
      Een stakeholdersanalyse, inclusief een beschrijving hoe
         programma’s worden afgestemd met externe stakeholders.
      Een onderbouwing van de subsidiebehoefte per
         programmaonderdeel.
      Een activiteitenplan dat in samenspraak met de branches wordt
         uitgevoerd ten behoeve van het faciliteren van de zelfevaluaties in de
         culturele sector.
Met vriendelijke groet,
Joop Daalmeijer                                  Jeroen Bartelse
Voorzitter                                       Directeur
                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>