<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>R A A Prins Willem Alexanderhof 20
2595 BE Den Haag

O t 070 3106686
cÄuur sere

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
De heer drs. S. Dekker

Postbus 16375

2500 BJ Den Haag

1 november 2016
Kenmerk: RVC-2016-1134

Betreft: advies Begroting 2017 NPO

Geachte heer Dekker,

Op 15 september 2016 heeft de Raad voor Cultuur uw adviesaanvraag

ontvangen over de Begroting 2017 van de Nederlandse Publieke Omroep. In

de adviesaanvraag stelt u de raad enkele specifieke vragen:

- In hoeverre zijn de in het concessiebeleidsplan genoemde ambities
uitgewerkt in concrete acties en doelstellingen?

- In hoeverre is de strategie van de NPO gekoppeld aan de financiële
uitwerking?

- In welke mate komen de aandachtspunten en uitdagingen voor de
publieke omroep, die uit de Terugblik 2015 blijken, terug in de
meerjarenbegroting?

De Begroting 2017 bevat een aanvraag voor een wijziging van de
verspreidingswijze van NPO Soul & Jazz; de Nederlandse Publieke Omroep
(NPO) wil dit kanaal ook via de analoge kabel verspreiden. U vraagt de raad
hierover te adviseren in het kader van de uniforme openbare
voorbereidingsprocedure. U heeft belanghebbenden uitgenodigd om hun
mening te geven over de aanvraag. De Vereniging voor Commerciële Radio
heeft hiervan gebruikgemaakt en een onderbouwd bezwaar tegen de nieuwe
verspreidingswijze van NPO Soul & Jazz naar de raad gestuurd! De raad
heeft dit bezwaar bij zijn advies betrokken.

| Brief van Brinkhof Advocaten, 23 september 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>RAA

cUGuuR

Beoordelingskader en procedure

Bij de beoordeling van de Begroting 2017 houdt de raad, naast uw
adviesaanvraag, rekening met de uitgangspunten in uw toekomstvisie op de
publieke omroep: een onderscheidende publieke omroep (inhoudelijke
toetsing, publieke verantwoording en versterking van de journalistieke
taak); vergroten van de pluriformiteit en creatieve competitie (vergroten van
de toegang voor externe makers); meer eenheid en herkenbaarheid (meer
inhoudelijke sturing, versterken van de culturele programmering,
talentontwikkeling, innovatie en inbedding van levensbeschouwelijke
programmering). 2

De raad onderschrijft deze uitgangspunten van harte. Hij is van mening dat
de publieke omroep er primair is om de samenleving te versterken door
informatie, inzichten en ook bepaalde vormen van amusement te
verschaffen. Vanwege het overweldigende buitenlandse en commerciéle
aanbod is het nodig dat de NPO de ruimte krijgt om een strategie uit te
zetten waarmee hij zichtbaar en herkenbaar blijft voor de Nederlandse
kijkers en luisteraars.

Met dit kader als leidraad heeft de raad in zijn adviezen over het
Concessiebeleidsplan 2016-20203 en over de vorige meerjarenbegroting een
aantal aandachtspunten genoemd. Mede op basis daarvan bespreekt de raad
in dit advies de volgende onderwerpen: de ambities van de NPO, de
financiéle uitwerking, de openheid van het bestel, de online-strategie, het
bereik van jongeren, creéren van culturele diversiteit, regelen van rechten,
het NPO-fonds, en ten slotte de aanvraag voor NPO Soul & Jazz.

De raad heeft een commissie samengesteld om het advies voor te bereiden.
Deze bestond uit Wim Jansen (voorzitter), Sander van Meurs, Géke Roelink,
Annemiek van der Zanden en Jaap Visser (secretaris).

Ambities

De Begroting 2017 is een stap vooruit ten opzichte van de vorige begroting;
de ambities worden uitgebreider beschreven dan voorheen.

In het algemeen geldt echter nog steeds dat de ambities en vooral de wijze
waarop die behaald moeten worden, weinig concreet en niet meetbaar zijn.
De raad mist kwantificering; wat zijn de targets? De ambitie in het integraal

bereik is wel geformuleerd, maar is zo ruim dat die altijd wel zal worden
behaald.4

* Visiebrief van 13 oktober 2014
3 Advies van 17 september 2015
* Begroting 2017 NPO, p. 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>RAA
cüur

Financiële uitwerking

Bij de meerjarenbegroting uit 2015 constateerde de raad dat er nauwelijks
inzicht werd gegeven in de financiële invulling van de voornemens. Nu geeft
de NPO aanzienlijk meer inzicht in de allocatie van budgetten. De raad
constateert echter dat de financiële uitwerking van de ambities nog niet
transparant is. Er wordt wel een verdeling van budget over de ‘domeinen’
nieuws en opinie, sport, expressie, samenleving, kennis en amusement
gegeven, maar die terminologie wordt verder niet eenduidig gehanteerd; het
is niet duidelijk welk budget bijvoorbeeld bij Nederlandse fictie hoort.

Net als in eerdere begrotingen koppelt de NPO geen budget aan de ambities
ten aanzien van zijn prioriteiten. De raad herhaalt dan ook zijn vraag uit het
advies over de vorige meerjarenbegroting: hoe positioneert de NPO de
aanbodprioriteiten in de uiteindelijke uitzendschema’s, welk bereik
ambieert men en welke budgetten horen daarbij?

Openheid van het bestel

De toegang tot het omroepbestel voor externe partijen is, wat de raad
betreft, een wezenlijk onderdeel van een toekomstbestendige publieke
omroep. In de begroting staat dat de NPO, in aansluiting op het
Coördinatiereglements, het komende jaar een ‘pitchmodule’ ontwikkelt voor
het indienen van programmavoorstellen. Op basis van het
Coördinatiereglement kan de raad niet beoordelen of voor externe partijen
de toegang tot het bestel voldoende gegarandeerd is en welke partijen en
doelgroepen de NPO met die openheid wil bereiken. Ook is het de raad niet
duidelijk of er voor externe partijen een gelijk speelveld is ten opzichte van
de ‘eigen producties’ van de omroepen.

De raad is benieuwd naar de uiteindelijke methodiek om externe partijen
toegang te geven; hij leest graag in een evaluatie of terugblik in welke mate
en met welk soort programma’s die partijen inderdaad zijn
‘binnengekomen’.

Online

Hoewel lineair televisiekijken nog altijd het grootste deel van de
televisiekijktijd beslaat, is er wel degelijk een trend van lineair naar
uitgesteld en meer online kijken (= on demand en gestreamd). De raad mist
in de begroting een gevoel van urgentie die deze verschuiving met zich mee
zou moeten brengen. Digitalisering en het daarbij behorende integrale
online mediagebruik van het publiek zorgen ervoor dat de publieke omroep
zijn strategie moet aanpassen. De NPO zet zich hiervoor ook in. De

5

http://over.npo.nl/uploads/media item/media item/58/34/Co rdinatie Reglement Aanbodkanalen He
rziene Versie-1408350835.pdf

</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>RAA
cUfuur

onlinestrategie wordt nu veel te generiek beschreven. Hoe wordt die
bijvoorbeeld ingezet om jongeren te bereiken? De relatie tussen online

kijken en jongerenbereik zou wat de raad betreft meer aandacht mogen
hebben.

Het onlinebeleid lijkt vooral nog samen te hangen met het televisiebeleid.
De raad is van mening dat het voor de publieke omroep mogelijk zou
moeten zijn om, met een passend budget, ervoor te kiezen programma’s
alleen voor online gebruik (on demand en gestreamd) te maken. De door de
NPO aangekondigde uitbreiding van web-only series is daarbij een goede
eerste stap. Van belang is wel dat de content op een NPO-platform te vinden
is; de kijker weet dan dat het om kwalitatief goede, onafhankelijk gemaakte
programma’s gaat.

Jongeren

In de Terugblik 2015 is te lezen dat het bereik van NPO3 onder jongeren
(20-34 jaar) ten opzichte van 2014 is gedaald, van 43,3% naar 40,4%. Het
weekbereik onder 3-12 jaar is ook gedaald. De NPO heeft blijkbaar niet
kunnen inspelen op deze dalende trend, waardoor de ambities op dit terrein
niet zijn gehaald.

Al jaren daalt het bereik onder jongeren. Uit de Media & Entertainment
Outlook 2016-2020 van PWC blijkt dat het dagelijkse lineaire televisiekijken
in de leeftijdsgroep 6-19 jaar sinds 2013 versneld daalt. Eenzelfde
ontwikkeling is zichtbaar in de groepen 20-34 en 35-49 jaar.

De ambitie van de NPO om in de doelgroep 20-34 jaar 70% -80% te
bereiken, lijkt de raad hoog gegrepen en komt, zo zonder nadere uitwerking,
niet erg reëel over.

Het budget dat voor online-mediagebruik beschikbaar is voor NPO3 is, in
verhouding tot het totale budget voor de zender, het grootst van de NPO-
televisiezenders. Gezien het mediagebruik van jongeren is dit
vanzelfsprekend. Zij bekijken immers, meer dan welke doelgroep dan ook,
NPO-content online. Hierdoor is het nodig dat omroepen die zich op
jongeren richten - of welke doelgroep dan ook die voornamelijk of louter
online content consumeert - meer ruimte krijgen van de NPO om hun
achterban of doelgroep online te bedienen. Dit geldt met name voor
omroepen als bijvoorbeeld PowNed en VPRO.

Diversiteit

De NPO streeft er terecht al jaren naar om meer vrouwen en meer mensen
met een andere culturele achtergrond in zijn programmering een rol te laten
spelen. Net als het streven om meer jongeren te bereiken, is dit echter een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄDur

lastig te behalen doelstelling voor de NPO. Uit de Terugblik 2015 blijkt dat
de representatie van vrouwen in het genre fictie in overeenstemming is met
het aandeel vrouwen in de samenleving. Dat is een mooi resultaat. In de
genres nieuws & opinie en sport is de representatie echter veel lager dan die
in de samenleving. Ten opzichte van 2010 is de representatie van vrouwen
op televisie bij de NPO ondanks de ambities flink gedaald. Op radio is die
sinds 2010 juist gestegen.

Ook representatie van ‘personen met kleur’ in de categorie nieuws & opinie
blijft achter ten opzichte van de samenleving, hoewel er wel sprake is van
een stijging. De NPO schrijft omroepen te stimuleren meer makers van
niet-westerse komaf te zoeken. De raad acht deze inclusieve benadering van
‘diversiteit’ van groot belang. Diversiteit op de redactievloeren, dan wel in
het personeelsbestand, zorgt ervoor dat het perspectief van de makers
verandert. Hierdoor zal het waarschijnlijk uiteindelijk minder lastig zijn ook
diversiteit in beeld te krijgen.

NPO-fonds

Het NPO-fonds krijgt steeds meer vorm: het bureau, de adviseurs en de
werkwijze zijn nagenoeg allemaal bekend. Op npo.nl staat de werkwijze van
het fonds beschreven. Hieruit blijkt dat een adviescommissie per
vergadering uit drie leden bestaat, inclusief de voorzitter. De raad vraagt
zich af of zo’n kleine commissie voldoende diversiteit aan perspectieven
heeft om altijd een goed gewogen beoordeling te geven over de ingediende
voorstellen. Hij pleit voor een tussentijdse evaluatie van deze werkwijze.

De NPO heeft niet alle taken en activiteiten van het Mediafonds
overgenomen. Wat volgens de raad hierdoor vooral ontbreekt, is geld voor
onder meer experimenten en cross-overprojecten. Deze zijn met de
opheffing van het Mediafonds tussen wal en schip gevallen. De raad
adviseert u te onderzoeken of hiervoor toch aanvullende middelen
beschikbaar gesteld kunnen worden.

Rechten

De exploitatie van de rechten zal via een nog op te richten rechtenentiteit
worden georganiseerd. De NPO schrijft terecht dat goed rechtenbeheer
bijdraagt aan de realisatie van inkomsten — ook noodzakelijk om
bezuinigingen op te vangen.

De raad is benieuwd naar de definitieve vorm en werkwijze van de
rechtenentiteit. Als deze gaat werken met standaard definities en een matrix
waarmee rechten worden geadministreerd, vindt de raad het wel van belang

° Terugblik 2015 NPO, p.18 Tabel ‘aandeel vrouwen’ en ‘aandeel personen met kleur’.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>RAA
cURUUR

dat afzonderlijke onderhandelingen tussen rechthebbenden en omroepen
mogelijk blijven.

Aanvraag NPO Soul & Jazz

In het advies over het concessiebeleidsplan schreef de raad dat er, in het
kader van de aangescherpte taakopdracht, kritisch gekeken moet worden
naar het muziekaanbod op de publieke radiostations. Jazz en soul dienen,
net als andere muziekgenres waar de massa niet naar luistert, een
herkenbare, substantiéle en vooral frequente plaats te houden in de
programmering van de publieke omroep.

De raad is van mening dat het aantal luisteraars voor NPO Soul & Jazz
vergroot kan worden wanneer het kanaal ook gebruik kan maken van de
analoge kabel. De raad ondersteunt dan ook de plannen van de NPO om
NPO Soul & Jazz ook analoog te verspreiden. Hij adviseert de aanvraag goed
te keuren.

Rekening houdend met het soul- en jazzaanbod van private partijen, en met
de publieke mediaopdracht van de publieke omroep, verbindt de raad aan
dit advies wel voorwaarden. Wat de raad betreft dient de zender, ongeacht
de verspreidingswijze, een aanbod te hebben dat onderscheidend is van het
overige soul- en jazzaanbod. Dat kan onder meer door het kanaal
grotendeels van presentatoren te voorzien, het te richten op Nederlandse
luisteraars en door ruimte te geven aan Nederlandse producties. De raad
moedigt de NPO ook aan om afspraken te maken over live-registraties en de
samenwerking met conservatoria voort te zetten.

Ten slotte

De raad heeft waardering voor de inspanningen van de NPO om een visie en
strategie te presenteren die recht doen aan de rol en positie van alle
belanghebbenden, binnen en buiten het omroepbestel.

Samenvattend, constateert de raad naar aanleiding van uw adviesvragen het
volgende. Ten aanzien van uw eerste vraag moet de raad constateren dat dat
de ambities in het concessiebeleidsplan nog niet voldoende zijn uitgewerkt
in concrete acties en doelstellingen. Wat betreft uw tweede vraag, over de
koppeling tussen de strategie van de NPO en de financiéle uitwerking ervan:
deze is in de Begroting 2017 veel duidelijker dan in de Meerjarenbegroting
2016-2020, maar de raad heeft er in dit advies nog wel een aantal
prangende vragen over. Zo is het hem bijvoorbeeld niet duidelijk welk
bedrag de NPO gaat vrijmaken voor drama of onderzoeksjournalistiek.

In antwoord op uw derde vraag: naar de mening van de raad is de NPO in de
Begroting 2017 voldoende ingegaan op de aandachtspunten en uitdagingen
uit de Terugblik 2015.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>RAA
cUUur

De raad vraagt, ten slotte, uw aandacht voor twee punten in het bijzonder.
Door de toegang van externe partijen tot het bestel ontstaat een creatieve
competitie die de programmering van de gehele publieke omroep ten goede
komt. De raad wil hier nog eens benadrukken dat deze toegang goed en
helder wordt georganiseerd: externe partijen moeten echt mee kunnen
doen.

Ook het bereik onder jongeren wil de raad nogmaals onder uw aandacht
brengen. Dit bereik werd al minder met de komst van commerciële
omroepen, en vanwege het intensieve online-mediagebruik van deze
doelgroep zal deze trend doorzetten. Wanneer de NPO geen stevig antwoord
heeft op het stijgende aandeel non-lineair kijken, dan verliest hij zijn
publiek van de toekomst.

Tegen deze achtergronden adviseert de raad u :

- erop toe te zien dat de toegang tot het bestel voor externe partijen
voldoende gegarandeerd is; de raad adviseert u er bij de NPO op aan te
dringen dat er een gelijk speelveld is ten opzichte van de ‘eigen
producties’ van de omroepen;

- de NPO meer in te laten zetten op online programmering, met name om
jongeren te bereiken;

- de NPO te vragen omroepen meer ruimte te geven louter of vooral
onlineprogramma’s te maken, zodat zij hun achterban beter kunnen
bedienen.

Mef vriendelijke Cn

Joop Da me

en Baftelse
Voorzitter Directeur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>