<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                    Prins Willem Alexanderhof 20
                                                                    2595 BE Den Haag
                                                                    t 070 3106686
                                                                    info@cultuur.nl
                                                                    www.cultuur.nl
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Mevrouw dr. M. Bussemaker
Postbus16375
2500 BB Den Haag
Den Haag, 9 maart 2017
Kenmerk: RVC-2017-1173
Betreft: advies over besteding 1 miljoen euro voor cultuursector
Geachte mevrouw Bussemaker,
Op 9 januari jl. heeft u de raad verzocht te adviseren over de besteding van een
bedrag van 1 miljoen euro voor de Nederlandse cultuursector. Het gaat om een
eenmalig bedrag dat besteed moet worden in 2017. Met deze brief komt de raad
tegemoet aan uw verzoek.
Aanleiding van uw adviesaanvraag is het amendement van het Tweede Kamerlid
Vermue c.s. waarin wordt geregeld dat: “[…] een bedrag van 10 miljoen wordt
vrijgemaakt voor de Nederlandse cultuursector. Dit bedrag kan de Minister van
OCW, op basis van de adviezen van de Raad voor Cultuur en de besluiten van de
cultuurfondsen, verdelen onder de culturele instellingen en gezelschappen die een
positieve beoordeling hebben gehad en aan wie nog geen toereikende subsidie is
toegekend. Met als eerste prioriteit de positieve beoordelingen vanuit het Fonds
Podiumkunsten (de instellingen in de B-categorie).” 1
U heeft inmiddels besloten om alle instellingen in deze categorie subsidie toe te
kennen voor het jaar 2017. Daarmee is een bedrag van 9 miljoen euro gemoeid. Over
de besteding van het resterende bedrag vraagt u de raad nu om advies.
Voor de beantwoording van dit advies heeft de raad overleg gevoerd met de
cultuurfondsen. Wij zijn deze fondsen zeer erkentelijk voor hun constructieve
bijdragen. In deze brief lichten wij eerst de gebruikte uitgangspunten en
overwegingen toe, vervolgens komen wij tot ons advies.
1 Tweede Kamer 2016-2017, 34550-vII, nr. 87
                                             1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Uitgangspunten
De uitgangspunten van ons advies ontlenen wij aan uw adviesaanvraag en aan het
amendement zelf.
     -   Het gaat om een eenmalig bedrag voor het jaar 2017. Hiermee kunnen
         instellingen niet structureel worden ondersteund voor de exploitatie van hun
         activiteiten. De raad richt zijn advies dan ook op bijdragen aan de uitvoering
         van programma’s, projecten en/of experimenten.
     -   Het geld moet volgens het amendement beschikbaar komen voor instellingen
         die een positief advies hebben gekregen over hun subsidieaanvraag, maar nog
         geen toereikende subsidie hebben ontvangen. De raad voegt aan dit
         uitgangspunt toe dat met de besteding van het geld minimale
         uitvoeringslasten gemoeid zijn. Het geld moet worden besteed aan culturele
         activiteiten van de instellingen.
     -   U wijst de raad nadrukkelijk op andere cultuurfondsen dan het FPK, omdat
         ook daar instellingen met een positief advies geen of een ontoereikende
         subsidie hebben ontvangen. Wij nemen daarom als uitgangspunt dat - na de
         toekenning van 9 miljoen euro aan de B-categorie van het FPK - instellingen
         in andere sectoren prioriteit krijgen.
Overwegingen
In ‘De Cultuurverkenning’ (2014) beschrijft de raad de invloed van grote
maatschappelijke ontwikkelingen op het Nederlandse cultuurveld. Digitalisering,
verstedelijking en globalisering veranderen de manier waarop het culturele aanbod
wordt gemaakt, gepresenteerd en geconsumeerd. Met een steeds diverser
samengestelde bevolking hebben de afgelopen decennia, naast de ‘canonieke’
kunstgenres, vele nieuwe stromingen voet aan de grond gekregen.
Sommige daarvan zijn nog experimenteel en avantgardistisch, andere genres weten
al een groter publiek te vinden. Hiphop en streetdance bijvoorbeeld zijn in Nederland
al decennia een vaste waarde in het podiumkunstenlandschap. Rap en spoken word
worden nog steeds gezien als uitingen van een subcultuur, ondanks hun vaak hoge
literaire of muzikale kwaliteit.
In ‘Agenda Cultuur’ (2015) en het advies over de culturele basisinfrastructuur (2016)
signaleert de raad dat het rijksgesubsidieerde culturele aanbod nog in overgrote mate
wordt gemaakt, gezien en beluisterd door degenen die de weg naar de gevestigde
instellingen weten te vinden.
                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Ook u heeft de afgelopen jaren dikwijls uw zorgen geuit over het achterblijven van
een nieuw en meer divers samengesteld publiek bij de rijksgesubsidieerde
instellingen.
Het huidige publiek vormt nog geen afspiegeling van de veranderende
bevolkingssamenstelling. Instellingen met een vernieuwend, niet-westers aanbod en
nieuwe publiekgroepen blijven relatief weinig zichtbaar. Ze breken niet vaak door op
de grote podia. Kleinschalige, cross-disciplinaire en cultureel diverse initiatieven
weten bovendien de weg naar subsidiekanalen minder goed te vinden; zij vallen vaak
tussen de wal en het schip als zij financiële ondersteuning nodig hebben.
Andere publieksgroepen vragen om een andere esthetiek, een andere taal, andere
codes en andere verhalen dan die van het westerse, gecanoniseerde cultuuraanbod.
De raad vindt het dan ook van belang dat niet-canonieke genres, interactieve en
multidisciplinaire benaderingen - waar nodig - kunnen rekenen op ondersteuning
van het Rijk. Zij dragen bij aan een gevarieerd aanbod van kunst en cultuur en
verrijken het cultureel leven.
De bezuinigingen hebben in de hele cultuursector diepe sporen nagelaten. Kleinere
en middelgrote instellingen en initiatieven zijn daarbij zwaar getroffen.2 Omdat
nieuwe genres en vernieuwende presentatievormen vaak in dit segment te vinden
zijn, is dit voor de raad ook een reden om de extra middelen aan deze categorie
instellingen en initiatieven beschikbaar te stellen. De cultuurfondsen hebben de
infrastructuur om in deze doelgroepen te investeren; daarom ligt het voor de hand
om de extra middelen via deze fondsen in te zetten.
Een andere overweging die de raad laat meespelen in dit advies is de regionale
spreiding van culturele voorzieningen. Onlangs heeft u het startschot gegeven voor
een verkenning naar de contouren van een cultuurbestel, waarin de relatie tussen het
Rijk en de regio’s een belangrijk element is. U sluit daarmee aan bij onze eerdere
adviezen om landelijk meer rekening te houden met de keuzes die door stedelijke
regio’s worden gemaakt. Ook de Tweede Kamer heeft regelmatig een pleidooi
gehouden voor een evenwichtige spreiding van voorzieningen in het land. In de
stedelijke regio’s is er behoefte aan een culturele dynamiek die uiteenlopende
groepen inwoners aanspreekt en erbij betrekt. Het stimuleren van een vernieuwend,
regionaal georiënteerd aanbod laten we in dit advies meewegen.
2 Zie Raad voor Cultuur, Slagen in Cultuur, Den Haag: 2012
                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Advies
Op grond van bovenstaande uitgangspunten en overwegingen adviseert de raad de
beschikbare 1 miljoen euro toe te voegen aan bestaande (makers)regelingen van de
landelijke cultuurfondsen, met als opdracht dit bedrag te besteden aan instellingen
die:
     - Ruimte geven aan nieuwe genres, interdisciplinaire programma’s en/of
           projecten.
     - Bij het produceren, presenteren en/of het verspreiden oog hebben voor
           jongere generaties, cultureel diverse makers en nieuwe publiekgroepen die
           met hun objecten, verhalen en beeldtalen Nederland een hedendaags gezicht
           geven.
Gelet op de voorwaarde in het amendement (gericht op instellingen die al een
positieve beoordeling hebben gekregen) en de eerdere toekenning aan de B-categorie
van het FPK, geeft de raad prioriteit aan instellingen die een subsidieaanvraag
hebben ingediend bij het Fonds Cultuurparticipatie, het Nederlands Letterenfonds,
het Mondriaanfonds en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie3.
Op basis van de reeds ingediende aanvragen bij deze fondsen komt de raad tot het
advies om dertien instellingen een eenmalige subsidie te verlenen, omdat zij ruimte
geven aan nieuwe genres en interdisciplinaire programma’s en/of omdat zij bij het
produceren, presenteren en/of het verspreiden oog hebben voor jongere generaties,
cultureel diverse makers en nieuwe publiekgroepen. Het gaat om de volgende
instellingen.
1. DOX
€ 62.000
DOX is een theatergroep in Utrecht die zich richt op urban makers en spelers. Ze
trekken daarmee een jong en zeer divers publiek. De instelling is positief beoordeeld
door het Fonds Cultuurparticipatie, maar kreeg van wegens krappe budgettaire
kaders een ontoereikende financiering.
2. Worm
€ 100.000
Worm is een presentatie- instelling voor ‘avantgardistische recreatie’ in de
multiculturele stad Rotterdam. Het interdisciplinaire programma bestaat uit
performances, geluidskunst, filmvoorstellingen, kunstenaarspublicaties, boeken,
hoorspelen, en workshops, cursussen en residencies met veelal jonge makers.
3 Het Filmfonds kent geen regelingen die voldoen aan de voorwaarde die het amendement stelt: dat het om
instellingen moet gaan die een positief advies hebben gekregen, maar geen of een niet toereikende subsidie hebben
ontvangen.
                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De faciliteiten van Worm geven het programma richting: een pand met
winkel/videotheek, café 'Wunderbar' en werkplaatsen voor film, geluid en media.
Worm trekt een nieuw, jong stedelijk en cultureel divers publiek.
3. P/////AKT
€ 60.000
P/////AKT is een presentatie-instelling in Amsterdam die zich richt op
solotentoonstellingen van jonge talenten, gekoppeld aan een jaarthema. Het
programma bestaat jaarlijks uit zeven solo-exposities, waarbij een redactie van
kunstenaars en schrijvers een randprogramma op maat ontwikkelt. P/////AKT trekt
een nieuw en jong publiek naar zijn activiteiten.
4. TAAK
€ 65.000
TAAK is een platform dat in heel Nederland kunstprojecten rond maatschappelijke
onderwerpen initieert, ontwikkelt en produceert. Het programma heeft drie grote
lijnen: projecten in opdracht, plannen van kunstenaars en projecten die TAAK
initieert. De instelling werkt veel samen met maatschappelijke partners in de regio,
zoals bijvoorbeeld in Friesland, waar het een divers en nieuw publiek voor beeldende
kunst vindt en op die manier veel particuliere middelen genereert.
5. Onomatopee
€ 80.000
Onomatopee is een internationaal opererende, interdisciplinaire presentatie-
instelling en uitgeverij voor beeldende kunst en vormgeving in Eindhoven. Het
programma krijgt vorm vanuit drie pijlers: projecten die Onomatopee zelf initieert,
coproducties en Onomatopee als uitgever van publicaties. De instelling werkt meestal
met jonge kunstenaars en vormgevers.
6. Noorderlicht
€ 100.000
Noorderlicht is een presentatie-instelling, projectbureau en festival in Groningen en
Leeuwarden met de focus op fotografie en de verbeeldende ‘non-fictie’, uitgewerkt in
langlopende thema's. Het is een instituut dat vooral vanwege de maatschappelijk
relevante thematische lijnen, bijzondere concepten in het programma en het
wijdvertakte internationale netwerk veel nieuw publiek bereikt en een eigen plek in
het bestel heeft. Ook door het festivalkarakter en kunst op onverwachte plekken
brengt Noorderlicht een nieuw publiek in contact met fotografie.
7. BioArt Laboraties
€ 100.000
BioArt Laboratories in Eindhoven stelt sinds 2012 diverse projecten, evenementen en
presentaties samen, die het publiek kennis laten maken met de bio-art en do-it-
                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>yourself stromingen. Om een kritisch en artistiek perspectief te werpen op
(biotech)ontwikkelingen en creatieve innovaties te faciliteren, betrekt het initiatief
een grote diversiteit aan talenten hierbij. BioArt zet zich in voor crossovers tussen
wetenschap, natuur, technologie en de creatieve industrie; en zij verbindt gemeente,
overheid, het bedrijfsleven en studenten met elkaar. BioArt verkent in haar
programmering nieuwe vormen van en opvattingen over cultuur. Daarmee is zij ook
interessant voor de ‘Pilot Eindhoven’ (een programma in ontwikkeling, op basis van
het convenant tussen Eindhoven en het ministerie van OCW).
8. Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR)
€ 100.000
De IABR baseert haar meerjarenprogramma ‘Naar een weerbare stad’ op de
Sustainable Development Goals van de UN en het klimaatverdrag van Parijs. In 2018
is de achtste editie van de biënnale. Hier staat het fysieke aspect van weerbaarheid
centraal. De nadruk ligt op infrastructuur, op de water- en energieopgave en op
klimaatadaptatie. De editie in 2020 zal de sociale weerbaarheid centraal stellen. De
IABR brengt maatschappelijke vraagstukken direct in verband met ruimtelijke
vraagstukken, en onderzoekt de relatie tussen cultuur en economie. In meerdere
projectateliers worden deze thema’s onderzocht. De IABR betrekt hierbij
internationale expertise en staat garant voor ongewone ontmoetingen tussen
verschillende doelgroepen en disciplines.
9. Textielmuseum | Textiellab
€ 50.000
Het Textielmuseum en het hieraan gelieerde TextielLab in Tilburg zetten zich in voor
een steviger positie van textiel binnen de creatieve industrie, op het gebied van
vormgeving, architectuur, mode en interieur. Het activiteitenprogramma van 2017
richt zich op actuele ontwikkelingen, zoals duurzaamheid en een nieuwe omgang met
grondstoffen. Het Textielmuseum biedt recent afgestudeerden de mogelijkheid om te
experimenteren; in het publieksprogramma richt het zich op nieuwe publiekgroepen.
10. Het Nationaal Jeugdorkest en Jeugdorkest Nederland
€ 133.000
Het Nationaal Jeugdorkest en Jeugdorkest Nederland zijn erkende kweekvijvers van
jong muzikaal talent, afkomstig uit het hele land. Het is belangrijk dat in de komende
jaren de diversiteit van Nederland zich ook weerspiegelt in de deelnemers aan deze
landelijke orkesten. De raad adviseert om deze orkesten een extra bijdrage te geven,
met als opdracht te werken aan een grotere diversiteit van makers en publiek.
11. Crossing Border
€ 50.000
Crossing Border is een literatuur- en muziekfestival in Den Haag dat zich richt op
nieuwe genres en de wisselwerking tussen verschillende (kunst)disciplines.
                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Het festival biedt een internationaal podium voor jonge makers. De organisatie wil
het festival verder ontwikkelen als internationale ontmoetingsplek voor
boekprofessionals. Ook zijn er plannen om met lokale organisaties in verschillende
kunstsectoren nieuwe programma’s te ontwikkelen in de regio.
12. El Hizjra
€ 60.000
El Hizjra in Amsterdam heeft als kerntaak het talent te ontwikkelen van jonge
makers met een andere culturele achtergrond. Dat doet El Hizjra inmiddels al 25
jaar. De organisatie heeft een uitgebreid netwerk, weet een moeilijk te bereiken
doelgroep aan zich te binden en vormt een belangrijk podium voor de ontwikkeling
van jong schrijftalent. Met deze extra bijdrage kan de organisatie zijn programmalijn
interculturele talentontwikkeling verwezenlijken.
13. Literaire tijdschriften
€ 40.000
Literaire tijdschriften zorgen voor een divers en kwalitatief hoogwaardig literair
aanbod. Zij vormen een podium voor literair experiment en voor beginnende
schrijvers en vertalers. Met de extra middelen kunnen maximaal tien tijdschriften
worden ondersteund, die door het Letterenfonds positief zijn beoordeeld. Het gaat
om tijdschriften als ‘De Gids’ en ‘Boekie Boekie’. De extra middelen moeten worden
ingezet om ruimte te scheppen voor cultureel divers talent, onder meer door gerichte
scouting en intensieve redactionele begeleiding.
Tot slot
De raad realiseert zich dat deze eenmalige toekenningen nog lang niet voldoende zijn
om diversiteit, jonge makers en nieuwe genres de impuls te geven die zij nodig
hebben. Met de sectoradviezen en discussie over de toekomst van het cultuurbestel
hopen wij de komende tijd beter in beeld te krijgen wat er op dit terrein moet
gebeuren.
De raad benadrukt in dit verband opnieuw het belang van de Code Culturele
Diversiteit en de daaraan gekoppelde prijs, die is bedoeld om de zichtbaarheid van
goede initiatieven te vergroten: de Code Culturele Diversiteit Award. Deze prijs wordt
sinds 2016 jaarlijks uitgereikt wordt door de Federatie Cultuur aan een instelling of
project dat zich op bijzondere wijze inzet voor culturele diversiteit.
Het is nu nog een kleine prijs, maar het bereik ervan en de aandacht ervoor zijn
bemoedigend.
                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Om nog meer instellingen aan te sporen cultureel divers te programmeren en een
nieuw publiek aan te spreken, adviseren wij u om de uitbreidingsplannen van de
organisator van deze prijs te steunen.
Met vriendelijke groet,
Marijke van Hees                                   Jeroen Bartelse
Voorzitter                                         Directeur
                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>