<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>im A A Prins Willem Alexanderhof 20

2595 BE Den Haag

O t 070 3106686
cUfuuR tee

De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Mevrouw dr. M. Bussemaker

Postbus 16375

2500 BJ Den Haag

Den Haag, 26 januari 2017
Kenmerk: RVC-2017-1163
Uw kenmerk: 1070392

Betreft: Vier adviezen aanwijzing professionele organisaties voor monumentenbehoud

Geachte mevrouw Bussemaker,

In uw adviesverzoek van 20 september 2016 verzocht u de Raad voor Cultuur te adviseren
over vier aanvragen tot aanwijzing als professionele organisatie voor monumentenbehoud
(POM). Het betreft de aanvragen van:

Stichting tot Instandhouding van Goederen en Rechten van het Huis Bergh
Stichting het Limburgs Landschap

Rijnlandse Molenstichting

Stichting het Nationale Park De Hoge Veluwe

PONE

De raad heeft de aanvragen getoetst aan de vijf beoordelingscriteria als bedoeld in artikel
31 van de Subsidieregeling instandhouding monumenten en heeft daarbij gehandeld in
overeenstemming met de ‘Werkwijze Raad voor Cultuur inzake advisering POM’ van 25
augustus 2016. Ook heeft de raad getoetst of aanvragers hebben aangetoond dat
instandhouding van monumenten een hoofdactiviteit van de organisatie is.

Bijgaand treft u de adviezen van de raad aan. De raad heeft zijn adviezen gebaseerd op de
bij uw adviesverzoek verstrekte gegevens en de toelichtingen van de aanvragers.

De raad heeft waardering voor de ambitie en inzet die uit de aanvragen spreekt. Drie van
de vier organisaties hebben eerder een aanvraag tot aanwijzing ingediend en voldeden in
vorige aanvraagrondes niet aan alle gestelde criteria. Stichting het Nationale Park De
Hoge Veluwe diende voor het eerst een aanvraag in.

Twee aanvragers hebben een positief advies van de raad gekregen. Stichting het Limburgs
Landschap en Rijnlandse Molenstichting hebben zich de afgelopen jaren dusdanig
verbeterd dat zij naar de mening van de raad nu voldoen aan de criteria die de POM-
status aan hen stelt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>RAA

cUGUUR

Stichting tot Instandhouding van Goederen en Rechten van het Huis Bergh en Stichting
het Nationale Park De Hoge Veluwe voldoen nog niet aan de criteria om aangewezen te
worden als POM en hebben geen positief advies gekregen.

De raad is vanzelfsprekend bereid tot een toelichting en ziet uw reactie op deze adviezen
met belangstelling tegemoet.

Hoogachtend,

IL
' |
Marijke van Hees Eroen Bartelse

Voorzitter Directeur

</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄbur

1. Advies Stichting tot Instandhouding van Goederen en Rechten van het
Huis Bergh

Organisatie

Stichting tot Instandhouding van Goederen en Rechten van het Huis Bergh (hierna:
Huis Bergh) is opgericht in 1946. Huis Bergh heeft 20 rijksmonumenten in haar bezit,
waaronder kasteel Huis Bergh, een muntgebouw, woningen, molens, een tuin en de
Motte Montferland.

Advies
De Raad voor Cultuur (hierna: de raad) adviseert de Huis Bergh niet aan te wijzen als
professionele organisatie voor monumentenbehoud.

Beoordeling

Samenvatting bevindingen:

Huis Bergh heeft niet aangetoond dat zij voldoet aan de vijf beoordelingscriteria als
bedoeld in artikel 31 van de Subsidieregeling instandhouding monumenten (hierna:
Sim).

Huis Bergh heeft de afgelopen jaren een aantal ontwikkelingen in gang gezet om de
professionaliteit van de organisatie te vergroten. Zij is met een al aangewezen
professionele organisatie voor monumentenbehoud een dienstverleningsovereenkomst
aangegaan om de instandhoudingskwaliteit van haar rijksmonumenten beter te kunnen
borgen. De raad is hierover positief, maar merkt op dat de overeenkomst pas zeer recent
(1 januari 2017) is ingegaan en de praktijk nog niet te toetsen is. Huis Bergh voldoet dan
ook niet aan het vijfjaarscriterium. Ook toont Huis Bergh niet aan dat tenminste de helft
van de rijksmonumenten in goede staat verkeert.

Hoofdactiviteit:

Uit het bezit, de jaarrekeningen en de beschrijving van de feitelijke werkzaamheden van
Huis Bergh is de raad gebleken dat de instandhouding van monumenten een
hoofdactiviteit van Huis Bergh is.

Beoordelingscriteria:
Huis Bergh diende zowel in 2013 als in 2015 een aanvraag in om aangewezen te worden

als professionele organisatie voor monumentenbehoud. Over deze aanvragen hebben de
toenmalige beoordelingscommissie professionele organisaties monumentenbehoud in

* Huis Bergh heeft opgegeven 23 rijksmonumenten in haar bezit te hebben. Bij controle door de Rijksdienst voor
het Cultureel Erfgoed bij het Kadaster bleken drie hiervan in erfpacht te zijn uitgegeven. Voor de
Subsidieregeling instandhouding monumenten is Huis Bergh van 20 rijksmonumenten eigenaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>RAA
cUUur

2013 en de raad in 2015 negatief geadviseerd.

De raad heeft voorliggende aanvraag van Huis Bergh getoetst aan de vijf
beoordelingscriteria als bedoeld in artikel 31 van de Sim. Hij heeft daarbij gehandeld in
overeenstemming met de ‘Werkwijze Raad voor Cultuur inzake advisering POM’ van 25
augustus 2016.

1. Huis Bergh heeft aangetoond dat zij een statutaire doelstelling tot instandhouding van
cultureel erfgoed heeft.

In de vastgestelde statuten van september 1994 luidt de doelstelling van Huis Bergh: “Zij
heeft ten doel het kasteel Bergh met de daarin ondergebrachte verzamelingen als
monument van geschiedenis en kunst en de daarbij behorende bossen en landerijen als
natuur- en landschapsreservaat voor de gemeenschap te bewaren. Zij richt haar streven
ook op het behoud van andere historische gebouwen, natuurgebieden en terreinen van
landschappelijke waarde en kan deze aan haar bezittingen toevoegen.”

2. Huis Bergh heeft aangetoond dat de kwaliteit van de uitvoering van werkzaamheden aan
rijksmonumenten is geborgd.

Om de borging van kwaliteit te kunnen bepalen let de raad op de volgende aspecten:

1. De beschikking over en organisatie van structurele deskundigheid bij de uitvoering van
werkzaamheden aan rijksmonumenten.
Huis Bergh heeft de afgelopen jaren een aantal stappen gezet om de professionaliteit van

de organisatie te laten toenemen. In 2015 constateerde de raad dat Huis Bergh de
werkprocessen inzichtelijker had gemaakt en ook de uitvoeringskwaliteit beter had
beschreven en geborgd. De raad bleef de organisatiestructuur echter kwetsbaar vinden
en miste restauratiespecifieke kennis bij Huis Bergh zelf. De raad was van mening dat de
professionaliteit van de organisatie zou toenemen wanneer er een interne, en meer
onafhankelijke toetsing door de opdrachtgever van de instandhoudingswerkzaamheden
zou kunnen plaatsvinden.

Uit voorliggende aanvraag blijkt dat Huis Bergh in 2016 gesprekken heeft gevoerd met
Stichting Het Geldersch Landschap waarin verkend is op welke wijze deze stichting

— aangewezen als professionele organisatie voor monumentenbehoud — ondersteuning
kan leveren. Dit heeft geresulteerd in het voornemen per 1 januari 2017 een
dienstverleningsovereenkomst voor vijf jaar aan te gaan waarin Stichting Het Geldersch
Landschap Huis Bergh zal adviseren bij het opstellen van onderhoud- en
restauratieplannen en eventueel de uitvoering daarvan. De raad is hierover positief. De
samenwerking kan Huis Bergh voorzien in een meer onafhankelijke toetsing en een
betere borging van de instandhoudingsprocessen. Voor specifieke typen rijks-
monumenten in haar bezit zoals molens, betrekt Huis Bergh al externe specialisten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>RAA
cUfuuR

2.

De toepassing van de in de beroepsgroep geldende normen voor werkzaamheden aan
beschermde monumenten.

In zijn advies van 2015 constateerde de raad dat Huis Bergh het onderhoud en de
restauratiewerkzaamheden aan de rijksmonumenten in haar bezit liet uitvoeren door
vaste partijen die erkend zijn en aantoonbare ervaring in de restauratiesector hebben.
Niet werd onderbouwd dat bij werkzaamheden de in de beroepsgroep geldende normen
werden toegepast.

In voorliggende aanvraag heeft Huis Bergh de toepassing van de kwaliteitsnormen van
de relevante expertisevelden in de instandhouding van monumenten in haar beleid

opgenomen, laat deze onderdeel uitmaken van de opdrachtformulering en controleert
deze na afloop.

Planmatig onderhoud aan beschermde monumenten.

Alle rijksmonumenten van Huis Bergh worden jaarlijks geïnspecteerd door de
Monumentenwacht. Aan de hand van de resultaten van deze inspecties wordt bepaald
welk onderhoud wordt uitgevoerd. Na inwerkingtreding van de dienstverlenings-
overeenkomst tussen Huis Bergh en Stichting Het Geldersch Landschap zal regelmatig
overleg plaatsvinden over de werkzaamheden en de te verwachte advisering. Stichting
Het Geldersch Landschap zal op bouwkundig gebied adviezen verstrekken die
betrekking hebben op het beheer en onderhoud van de monumenten van Huis Bergh.
Huis Bergh overlegt daarnaast over restauratiewerk ook met onder andere de
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de Provincie Gelderland.

Verrichten van cultuurhistorisch onderzoek bij restauratie werkzaamheden:
Huis Bergh laat voorafgaand aan restauraties bouwhistorisch onderzoek verrichten. Dit
is onder meer gebeurd in het geval van het kasteel, de Zeddammer molen en de tuinen.

De raad constateert dat Huis Bergh voldoende heeft aangetoond dat de kwaliteit van de
uitvoering van werkzaamheden aan rijksmonumenten is geborgd.

Huis Bergh heeft niet aangetoond dat de professionele omgang met rijksmonumenten in
de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een structureel en consistent karakter heeft.

De vier aspecten onder punt 2 dienen structureel en consistent te zijn. De raad
constateert dat Huis Bergh de afgelopen jaren een aantal stappen heeft gezet om
werkprocessen te professionaliseren en dat de organisatie in ontwikkeling is. Echter, de
verbeteringen zijn van recente datum en de voor borging van het instandhoudingsproces
belangrijke dienstverleningsovereenkomst met Stichting Het Geldersch Landschap is
pas in 2017 in werking getreden waardoor de praktijk nog niet te toetsen is. De raad
constateert dat Huis Bergh nog niet voldoet aan dit criterium.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄbur

4. Huis Bergh heeft aangetoond dat zij financieel stabiel is.

Financieel beheer:

Huis Bergh heeft jaarrekeningen van 2011 t/m 2015 ingediend. De jaarrekening 2011 is
door de accountant voorzien van een goedkeurende controleverklaring. De
jaarrekeningen van 2012 t/m 2015 zijn slechts voorzien van een beoordelingsverklaring.
Huis Bergh geeft met de meerjarenbegroting 2016-2020 inzicht in de te verwachten
financiële resultaten.

Financiële stabiliteit en continuïteit:

Huis Bergh heeft door de verkoop van driekwart van haar gronden in 1984 een ruime en
stabiele vermogenspositie, waardoor de financiële risico’s beperkt zijn. Wel is Huis
Bergh in grote mate afhankelijk van het resultaat van beleggingen. Met de
beleggingsopbrengsten van het eigen vermogen financierde Huis Bergh in 2014 en 2015
de negatieve exploitatieresultaten uit de directe kosten en baten.

De raad constateert dat de liquiditeit van Huis Bergh in 2015 5,3 bedroeg, de solvabiliteit
1,0 en het weerstandsvermogen 49,8.

De meeste inkomsten verkrijgt Huis Bergh uit huren en pachten, museumopenstelling
en verhuur van het kasteel. De personeelslasten, gevolgd door de openstelling en de
instandhouding van het kasteel zijn de grootste kostenposten. Huis Bergh werkt met een
vaste staf van 6,43 fte met ondersteuning van 50 vrijwilligers.

Uit het toelichtende gesprek op de aanvraag van 28 oktober 2016 is de raad gebleken dat
Huis Bergh werkt aan verbreding van haar ondernemerschap door met een
sponsorprogramma ondernemers (Nobele Ridders) en personen (Heeren van Bergh) aan
zich te binden.

Hoewel het financieel beheer van Huis Bergh nog aandacht behoeft, zoals een jaarlijkse
accountantscontrole en de verdere ontwikkeling van interne expertise ter beoordeling
van de financiële positie, is de raad gebleken van een voldoende financieel bestendige
bedrijfsvoering. Naar het oordeel van de raad wordt voldoende aangetoond dat bij Huis
Bergh sprake is van financiële stabiliteit en continuïteit.

5. Huis Bergh heeft niet aangetoond dat ten minste de helft van het aantal
rijksmonumenten waarvan zij eigenaar is in goede staat is.

Huis Bergh heeft gebruik gemaakt van het model ‘Overzicht en staat van onderhoud van
monumenten in eigendom’ van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Ze laat haar
monumenten controleren door de Monumentenwacht. Huis Bergh is eigenaar van 20
rijksmonumenten, bij negen hiervan is de kwalificatie goed-goed, redelijk-goed of goed-
redelijk opgenomen. Hiermee voldoet Huis Bergh niet aan deze voorwaarde.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>RAA
cüftuur

Ingediende bescheiden

-  Aanbiedingsbrief
Aanvraag POM-status
Overzicht eigendom
Overzicht BRIM 2013-2018
Onderhoudsbegroting
Notulen vergadering 5 april 2015
-  Verslag november 2015
Verslag overleg 20 januari 2015
- Jaarrekeningen 2011 t/m 2015
- Directiejaarverslagen 2011, 2012, 2014 en 2015
-  Molenaarscontract
- - Meerjarenbegroting 2016-2020
-  Statuten
- ‘Het oude kasteel herleefde. Jan Herman van Heek en Huis Bergh 1912-2012”
- Overzicht staat van onderhoud

Aanvullend:
- Beleid 2010-2020 Kasteelmuseum
-  Calamiteitenplan augustus 2016
-  Calamiteitenplan bijlagen
-  Regels ATers, gidsen etc.
- Bank Ten Cate Vermogensbeheer
-  BankGiro Loterij
- Bergh Jaarprogramma vrienden 2016-2017
-  Collectieplan 2014-2018
- Contract Catharijneconvent- Huis Bergh 2015
-  Gilissen Vermogensbeheer
Hoofdlijnen publiekbeleidplan
Kring Heeren en Vrouwen van Bergh
Notulen Collectie Gelderland
Organogram Stichting Huis Bergh
-  Overeenkomst Gelders Landschap —Huis Bergh
-  Presentatie Collectiewacht
-  Registratiebesluit Huis Bergh
-  Ridders van het Cultureel Erfgoed
-  Vrijwilligersbeleid op Huis Bergh
-  Vrijwilligersovereenkomst 2016
- | Wijzer Werven Huis Bergh
- | Wijzer Werven Plan van Aanpak
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>RAA
cUGUUR

2. Advies Stichting het Limburgs Landschap

Organisatie

Stichting het Limburgs Landschap (hierna: Limburgs Landschap) is opgericht in 1931.
Limburgs Landschap heeft 46 rijksmonumenten in eigendom, waaronder klooster
Hoogcruts, de landgoederen en kastelen Arcen en Elsoo, de ruine van Stein, boerderijen
en molens.

Advies

De Raad voor Cultuur (hierna: de raad) adviseert Limburgs Landschap aan te wijzen als
professionele organisatie voor monumentenbehoud.

Beoordeling

Samenvatting bevindingen:

Limburgs Landschap heeft aangetoond dat zij voldoet aan de vijf beoordelingscriteria als
bedoeld in artikel 31 van de Subsidieregeling instandhouding monumenten (hierna: Sim).

Limburgs Landschap heeft sinds de vorige aanvraag een aantal verbeteringen door-
gevoerd in haar eigen organisatie en heeft haar beleid ten aanzien van rijksmonumenten
verder ontwikkeld. Voorliggende aanvraag, het beleidsplan en de jaarverslagen geven een
duidelijk beeld van de visie, de strategie, de borging van kennis en de doelstellingen van
Limburgs Landschap.

Hoofdactiviteit:

In haar aanvragen in 2013 en 2014 toonde Limburgs Landschap niet aan dat zij in de vijf
jaar voorafgaand aan de aanvragen gemiddeld tenminste 40% van de feitelijke
werkzaamheden of financién heeft besteed aan de instandhouding van monumenten. In
voorliggende aanvraag is door Limburgs Landschap geen aanvullende informatie gegeven
die had kunnen leiden tot nieuwe inzichten. De raad heeft dan ook geen aanleiding gezien
af te wijken van zijn eerdere bevinding op dit punt. Limburgs Landschap heeft niet
aangetoond dat het in stand houden van monumenten een hoofdactiviteit van de
organisatie is.

Beoordelingscriteria:

Limburgs Landschap diende in 2013 en 2014 een aanvraag in om aangewezen te worden
als professionele organisatie voor monumentenbehoud. Over deze aanvragen heeft de
toenmalige beoordelingscommissie professionele organisaties monumentenbehoud in
2013 en de raad in 2014 negatief geadviseerd.

* Limburgs Landschap heeft opgegeven 61 rijksmonumenten in haar bezit te hebben. Bij het Kadaster is door de
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed steekproefsgewijs het eigendom van de rijksmonumenten gecontroleerd in
aanvulling op de controle die bij de eerdere aanvragen van Limburgs Landschap heeft plaatsgevonden. Gebleken is dat
15 van de opgegeven rijksmonumenten geheel of deels in erfpacht zijn uitgegeven. Voor de Subsidieregeling
instandhouding monumenten is Limburgs Landschap van 46 rijksmonumenten volledig eigenaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄbur

De raad heeft de voorliggende aanvraag van Limburgs Landschap getoetst aan de vijf
beoordelingscriteria als bedoeld in artikel 31 van de Sim. Hij heeft daarbij gehandeld in
overeenstemming met de “Werkwijze Raad voor Cultuur inzake advisering POM’ van 25
augustus 2016.

1. Limburgs Landschap heeft aangetoond dat de organisatie een statutaire doelstelling
tot instandhouding van cultureel erfgoed heeft.

In de vastgestelde statuten van november 2010 luidt de doelstelling van Het Limburgs

Landschap: “De stichting heeft tot doel het behoud en beheer van in natuurweten-

schappelijk en landschappelijk opzicht belangrijke terreinen en andere objecten in de

provincie Limburg, waartoe tevens gerekend wordt het in stand houden en beheren

van beschermde monumenten in eigendom. Dit geschiedt zowel ter wille van de

natuur zelf als ten behoeve van het geestelijk en lichamelijk welzijn van de mens. Haar

streven is mede gericht op:

a. het bevorderen van het behoud, het herstel en de ontwikkeling van natuur en
landschap;

b. het bevorderen van de zuiverheid van water, bodem en lucht, alsmede het
beschermen van de stilte;

c. het bevorderen van besef dat de mens hiervoor verantwoordelijkheid draagt.”

2. Limburgs Landschap heeft aangetoond dat de kwaliteit van de uitvoering van
werkzaamheden aan rijksmonumenten is geborgd.

Om de borging van kwaliteit te kunnen bepalen let de raad op de volgende aspecten:

1. De beschikking over en organisatie van structurele deskundigheid bij de

uitvoering van en de werkzaamheden aan rijksmonumenten.
Sinds 2014 zijn bij Limburgs Landschap diverse wijzigingen doorgevoerd om de

kwaliteit en professionaliteit binnen de organisatie te verbeteren. De raad
constateerde in 2014 dat de benodigde deskundigheid voor de instandhoudingsopgave
bij Limburgs Landschap aanwezig was en de werkprocessen inzichtelijk waren. In
2014 heeft Limburgs Landschap het document ‘Beleid en kwaliteitsbeheersing
gebouwen’ opgesteld. De raad was positief over de intenties, maar vond dat de
verschillende disciplines bij Limburgs Landschap meer in samenhang beoordeeld
zouden moeten worden. Ook miste de raad beleid met betrekking tot groene
monumenten en een visie op cultuurhistorie en de instandhouding ervan, of
overwegingen over mogelijke belangentegenstellingen tussen groene monumenten en
landschap.

In voorliggende aanvraag heeft Limburgs Landschap het door haar gevoerde beleid
ten aanzien van rijksmonumenten duidelijk gemaakt. De werkwijze is gestructureerd,
de kennis en kunde voor behoud en beheer is goed uitgewerkt en onderbouwd met
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>RAA
cUfuuR

processchema’s. De checks and balances zijn ingebouwd en de raad constateert een
doorontwikkeling van de organisatie. Ook over de ‘Erfgoednota’, die in oktober 2016
door Limburgs Landschap is vastgesteld, de referentieprojecten en de adviseurs van
Limburgs Landschap is de raad positief. Limburgs Landschap geeft aan dat zij meer
aandacht voor evaluatie en beslissingsbevoegdheden heeft gekregen en een
erfgoedcommissie heeft ingesteld. In de mondelinge toelichting op haar aanvraag op 1
november 2016 heeft Limburgs Landschap haar beleid en werkwijze ten aanzien van
groene monumenten uiteengezet. Dit was helder, maar de raad vindt meer expliciete
aandacht voor groene rijksmonumenten in de beleidsstukken van Limburgs
Landschap wenselijk.

2. De toepassing van de in de beroepsgroep geldende normen voor werkzaamheden
aan rijksmonumenten.

In de aanvraag van 2014 verwees Limburg Landschap naar het belang van
vakmanschap en streekgevoelige differentiatie. Destijds bleek echter niet hoe
Limburgs Landschap zich verhield tot het gebruik van kwaliteitsnormen van de
relevante expertisevelden in de monumenteninstandhouding, en hoe zij het gebruik
ervan toepaste en toetste.

Limburgs Landschap heeft in voorliggende aanvraag en in de mondelinge toelichting
daarop uiteengezet op welke wijze zij omgaat met het gebruik van normen. Hoewel er
in Limburg weinig bedrijven gecertificeerd zijn, dienen zij - wanneer zij
werkzaamheden voor Limburgs Landschap uitvoeren - zich wel tot de relevante
kwaliteitsnormen te verhouden. Limburgs Landschap vermeld normen in
werkomschrijvingen, toetst hierop en legt bovendien in opdrachten expliciet vast
welke mensen van een bedrijf het werk dienen uit te voeren, zodat de inzet van
specifieke expertise gegarandeerd kan worden.

3. Planmatig onderhoud aan rijksmonumenten.
Limburgs Landschap laat haar monumenten inspecteren door de Monumentenwacht
en pleegt op basis van deze inspectierapporten meerjarig onderhoud.

4. Verrichten van cultuurhistorisch onderzoek bij restauratie werkzaamheden.
Limburgs Landschap geeft aan dat de cultuur- en bouwhistorische bureaus die zij
selecteert de Richtlijnen Bouwhistorisch Onderzoek volgen. In haar aanvraag geeft
Limburgs Landschap daarnaast voorbeelden van tuinonderzoek zoals zij dat heeft
laten uitvoeren bij onder andere de historische buitenplaats Kasteel Arcen.

De raad constateert dat Limburgs Landschap heeft aangetoond dat de kwaliteit van de
uitvoering van werkzaamheden aan haar rijksmonumenten is geborgd.

3. Limburgs Landschap heeft aangetoond dat de professionele omgang met
rijksmonumenten in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een structureel en
consistent karakter heeft.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>RAA
cUftuuR

De vier aspecten onder punt 2 dienen structureel en consistent te zijn. Met de
vaststelling van het document ‘Beleid en kwaliteitsbeheersing gebouwen’ in 2014 is
een positieve ontwikkeling ingezet en de ‘Erfgoednota’ is in oktober 2016 vastgesteld.
Op basis van eerdere jaarstukken vindt de raad het aannemelijk dat de werkwijze zoals
die in 2014 en 2016 is vastgelegd al sinds 2011 wordt toegepast. De raad constateert
dat Limburgs Landschap voldoet aan dit criterium.

4. Limburgs Landschap heeft aangetoond dat de organisatie financieel stabiel is.

Financieel beheer:

De jaarverslagen met jaarrekeningen van 2011 t/m 2015 zijn alle gecontroleerd en
voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. De verslagen zijn ingericht
volgens de Richtlijn 650 voor Fondsenwervende Instellingen. Limburgs Landschap
heeft het CBF-keurmerk.

Financiële stabiliteit en continuïteit:

Limburgs Landschap heeft een stabiele vermogenspositie en laat een brede
financieringsmix zien. Naast subsidies van overheden, genereert Limburgs Landschap
inkomsten uit terreinbeheer en verhuur van vakantiehuizen, beleggingen, acties van
derden en fondsenwerving. Limburgs Landschap behaalt aanzienlijke inkomsten uit
sponsoring en fondsenwerving en het aantal particuliere gevers en bedrijven vertoont
een stijgende lijn in aantallen en inkomsten. Het exploitatieresultaat van Limburgs
Landschap was negatief in 2011, maar positief in 2014 en 2015.

De raad constateert dat de liquiditeit van Limburgs Landschap in 2015 3,0 bedroeg,
de solvabiliteit 0,6 en het weerstandsvermogen 0,9.

De subsidies van overheden vormen voor Limburgs Landschap de grootste
inkomstenbron. Het beheer van natuurterreinen en gebouwen en de aankoop van
natuurterreinen zijn de twee grootste lastenposten. Limburgs Landschap werkt met
een staf van 57 fte (in 2015). Het aantal vrijwilligers is door Limburgs Landschap niet
gekwantificeerd.

De raad is gebleken van een financieel bestendige bedrijfsvoering. Naar het oordeel
van de raad toont Limburgs Landschap aan dat er sprake is van financiële stabiliteit
en continuïteit.

5. Limburgs Landschap heeft aangetoond dat ten minste de helft van het aantal
rijksmonumenten waarvan de organisatie eigenaar is in goede staat is.

Limburgs Landschap heeft een overzicht ingediend met daarop aangegeven de staat
van de beschermde monumenten waarvan zij eigenaar is. Hieruit blijkt dat meer dan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>RAA
cur

de helft van de monumenten zich in goede staat bevindt. Limburgs Landschap maakt
gebruik van de rapportages van de Monumentenwacht.

Ingediende bescheiden

-  Aanbiedingsbrief
Aanvraag
-  Certificaat natuurbeheer
- Kamer van Koophandel 27 juli 2016
- Stichting het Limburgs Landschap: Professioneel werk voor het Limburgse erfgoed
-  ev’s medewerkers
- Certificaat ANBI
- | Gebouwenbeleid Stichting het Limburgs Landschap
-__ Jaarverslagen 2011 t/m 2015
- Overzicht monumenten in eigendom
- Overzicht staat monumenten

Aanvullend:

-  Erfgoednota

- Historische buitenplaats Elsloo Beheerplan, inspectierapporten, kaarten,
bomenbestand, cultuurhistorische toets

- ‘Montfort, een kasteel en zijn landschap’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄbur

3. Advies Rijnlandse Molenstichting

Organisatie
Rijnlandse Molenstichting is opgericht in 1959 en heeft 46 poldermolens in het
Hoogheemraadschap Rijnland in haar bezit. Deze zijn alle rijksmonument.

Advies
Raad voor Cultuur (hierna: de raad) adviseert Rijnlandse Molenstichting aan te wijzen als
professionele organisatie voor monumentenbehoud.

Beoordeling

Samenvatting bevindingen:

Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat zij voldoet aan de vijf beoordelings-
criteria als bedoeld in artikel 31 van de Subsidieregeling instandhouding monumenten
(hierna: Sim).

Rijnlandse Molenstichting heeft sinds haar vorige aanvraag een aantal verbeteringen
doorgevoerd in haar organisatie en heeft de instandhoudingskwaliteit geborgd. De raad
beoordeelt Rijnlandse Molenstichting als een ontwikkelende organisatie die aantoont dat
zij in staat is professioneel te werken met vrijwilligers.

Hoofdactiviteit:

Het bezit van Rijnlandse Molenstichting bestaat uitsluitend uit rijksmonumenten. Alle
activiteiten en financiële middelen van Rijnlandse Molenstichting zijn erop gericht deze
monumenten in stand te houden. Instandhouding van monumenten is dan ook de
hoofdactiviteit van Rijnlandse Molenstichting.

Beoordelingscriteria:
Rijnlandse Molenstichting diende in 2014 een aanvraag in om aangewezen te worden als

professionele organisatie voor monumentenbehoud. Over deze aanvraag heeft de raad in
2014 negatief geadviseerd.

De raad heeft voorliggende aanvraag van Rijnlandse Molenstichting getoetst aan de vijf
beoordelingscriteria als bedoeld in artikel 31 van de Sim. Hij heeft daarbij gehandeld in
overeenstemming met de “Werkwijze Raad voor Cultuur inzake advisering POM’ van 25
augustus 2016.

1. Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat zij een statutaire doelstelling tot
instandhouding van cultureel erfgoed heeft.

Volgens de vastgestelde statuten van 1 april 1997 luidt de doelstelling van Rijnlandse
Molenstichting:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄDur

“De stichting heeft ten doel het bevorderen en verzekeren van de instandhouding van
beschermde monumenten, in het bijzonder van windmolens in het gebied van het
Hoogheemraadschap Rijnland, voor zover deze instandhouding door doeleinden van
algemeen belang gerechtvaardigd en door technische en economische middelen
uitvoerbaar is.”

2. Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat de kwaliteit van de uitvoering van
werkzaamheden aan rijksmonumenten is geborgd.

Om de borging van kwaliteit te kunnen bepalen let de raad op de volgende aspecten:

1. De beschikking over en organisatie van structurele deskundigheid bij de

uitvoering van werkzaamheden aan rijksmonumenten.
Sinds 2014 heeft Rijnlandse Molenstichting verschillende wijzigingen doorgevoerd om

de kwaliteit en professionaliteit binnen de organisatie te verbeteren. Zo heeft zij de
werkprocessen en procedures vastgelegd, een externe toetsing ingevoerd en de
kwaliteit van de instandhouding geborgd.

De werkorganisatie van Rijnlandse Molenstichting, het bestuur en de molenaars,
bestaat uit vrijwilligers. In het bestuur van Rijnlandse Molenstichting, opdrachtgever
bij restauraties en onderhoud en verantwoordelijk voor de instandhouding van haar
monumenten, is restauratiespecifieke kennis aanwezig. De molenaars zijn alle
gediplomeerd. Met hen heeft Rijnlandse Molenstichting molenaarscontracten, zodat
vrijwillig niet vrijblijvend is. Rijnlandse Molenstichting leidt bovendien molenaars op
en heeft een technische commissie met kennis van instandhouding.

Rijnlandse Molenstichting heeft haar beleid uitgeschreven en heeft een stappenplan
waaruit blijkt hoe instandhoudingswerkzaamheden aan haar rijksmonumenten
gekoppeld worden aan verantwoordelijkheden. Restauraties en groot onderhoud aan
de molens worden uitgevoerd door een professionele molenmaker, kleine
onderhoudswerkzaamheden worden door de molenaars zelf verricht. De raad is
positief over de overeenkomst die Rijnlandse Molenstichting is aangegaan met Van
Reeuwijk Bouwmeester, een externe, in molenzaken gespecialiseerde adviseur, die de
onderhouds- en restauratiebehoefte toetst. Ook heeft Rijnlandse Molenstichting een
audit commissie ingesteld, met daarin externe deskundigen, waarmee zij checks and
balances heeft ingebouwd.

De raad constateert dat bij Rijnlandse Molenstichting de deskundigheid en de
professionaliteit van de instandhouding zowel in de organisatie als bij de uitvoering
van werkzaamheden is geborgd.

2. De toepassing van de in de beroepsgroep geldende normen voor werkzaamheden
aan rijksmonumenten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>RAA

cUÊDur

Alle molens van Rijnlandse Molenstichting worden door gediplomeerde molenaars in
bedrijf gehouden. Voor grote onderhoudswerkzaamheden of restauraties is de
hoofdaannemer een molenmaker die gecertificeerd is en erkend conform de
beoordelingsrichtlijn van Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg.
Rijnlandse Molenstichting contracteert alleen bedrijven die gecertificeerd zijn.

3. Planmatig onderhoud aan rijksmonumenten.

Naar aanleiding van het vorige advies heeft Rijnlandse Molenstichting haar procedure
voor meerjarenonderhoud aangepast. Ze heeft een nulmeting, een inspectierapport,
door een externe molenadviseur laten opmaken. Deze dient als input voor het
meerjarenonderhoudsplan 2019-2024, waarin groot onderhoud en restauraties
worden vastgelegd.

4. Verrichten van cultuurhistorisch onderzoek bij restauratiewerkzaamheden.
Op 28 oktober 2016 heeft Rijnlandse Molenstichting haar aanvraag mondeling

toegelicht. Zij gaf aan bouwhistorisch onderzoek aan haar molens te verrichten
wanneer daar aanleiding toe is. Als voorbeeld heeft Rijnlandse Molenstichting een
bouwhistorische verkenning van de Buurtermolen in Rijpwetering bij de aanvraag
gevoegd.

De raad constateert dat voldoende is aangetoond dat de kwaliteit van de uitvoering
van werkzaamheden bij de rijksmonumenten van Rijnlandse Molenstichting is
geborgd.

3. Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat de professionele omgang met
rijksmonumenten in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een structureel en
consistent karakter heeft.

De vier aspecten onder punt 2 dienen structureel en consistent te zijn. Rijnlandse
Molenstichting kijkt met een professionele blik naar vrijwilligers en werkt volgens een
stelsel van opleiding, diploma’s, molenaarscontracten en audit commissie. Hoewel pas
in 2015 vastgelegd, toont Rijnlandse Molenstichting aan deze werkwijze al langer te
volgen, mede onderbouwd door verklaringen van onafhankelijke deskundigen. De
raad constateert dat Rijnlandse Molenstichting voldoet aan dit criterium.

4. Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat de organisatie financieel stabiel is.

Financieel beheer:

Rijnlandse Molenstichting heeft jaarrekeningen over de periode 2011 t/m 2015
ingediend en een jaarverslag over 2015. De jaarrekeningen zijn samengesteld door een
accountant op basis van de door de Rijnlandse Molenstichting verstrekte informatie.
De raad constateert dat de accountant geen controle- of beoordelingswerkzaamheden
heeft uitgevoerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>RAA
cULTUUR

Financiéle stabiliteit en continuiteit:

Rijnlandse Molenstichting heeft een gezonde financiéle positie met een stabiel eigen
vermogen. Overheidssubsidies voor onderhoud aan haar rijksmonumenten zijn voor
Rijnlandse Molenstichting de grootste inkomstenbron. Daarnaast ontvangt zij een
vergoeding voor de reservebemalingscapaciteit voor het Hoogheemraadschap
Rijnland, huuropbrengsten van een aantal bewoonde molens en bijdragen van een
aantal donateurs. Het onderhoud van de molens is voor Rijnlandse Molenstichting de
grootste kostenpost. Het saldo van baten en lasten was in 2011, 2014 en 2015 positief.

De raad constateert dat de solvabiliteit van Rijnlandse Molenstichting in 2015 1,0
bedroeg en het weerstandsvermogen 2,3. De liquiditeit kon voor 2015 niet berekend
worden omdat de kortlopende schulden in dit jaar gelijk waren aan 0. Het aantal
vrijwilligers is door Rijnlandse Molenstichting niet gekwantificeerd.

Rijnlandse Molenstichting voert naar de mening van de raad een prudent financieel
beleid. Uit de mondelinge toelichting op de aanvraag op 28 oktober 2016 is de raad
bovendien gebleken dat Rijnlandse Molenstichting belang hecht aan toekomst-
bestendigheid, zowel wat betreft financiën als draagvlak. De afgelopen jaren heeft de
organisatie aandacht voor mogelijke inkomstengroei door fondsenwerving, donateurs
en B&B-mogelijkheden. De raad is positief over het cultureel ondernemerschap van
Rijnlandse Molenstichting. Wel is hij van mening dat Rijnlandse Molenstichting meer
aandacht zou moeten besteden aan het financiële beheer en de financiële
verantwoording. De raad vindt het van belang dat een professionele organisatie voor
monumentenbehoud, die publieke middelen toebedeeld krijgt, goedkeurende
accountantsverklaringen kan overleggen.

Rijnlandse Molenstichting toont voldoende aan dat sprake is van financiële stabiliteit
en continuiteit.

5. Rijnlandse Molenstichting heeft aangetoond dat ten minste de helft van het aantal
rijksmonumenten waarvan de organisatie eigenaar is in goede staat is.

Rijnlandse Molenstichting heeft de staat van haar 46 rijksmonumenten in 2016 laten
beoordelen door een externe molendeskundige. Uit deze inspecties is gebleken dat
67% van het constructief casco van de molens in goede staat verkeert en dat, wanneer
alleen de onderhoudstoestand wordt bezien, 71% van de molens in eigendom bij
Rijnlandse Molenstichting in goede staat is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>RAA

cUÄDur

Ingediende bescheiden

Aanvraagbrief

Toelichting op bijlagen bij aanvraag

Statuten

Uittreksel Kamer van Koophandel

Overzicht rijksmonumenten

Beleidsvisie

Werkwijze instandhoudingsproces

Samenstelling en cv’s van bestuursleden

Certificaat 2012 Erkende Molenmaker Verbij Hoogmade B.V.
Molenaarscontract

Auditcommissie versie juli 2016

Overzicht grote uitgaven 2014-2019

Brief RCE Brim 2013-2018

Samenvatting inspectie Van Reeuwijk Bouwmeester
Inspectierapporten 46 molens Van Reeuwijk Bouwmeester
Conclusies inspectie Van Reeuwijk Bouwmeester
Bouwhistorisch onderzoek Buurtermolen

Brieven onafhankelijke deskundigen

Jaarverslag 2015

Jaarrekeningen 2011 t/m 2015

Overzicht technische staat rijksmonumenten in eigendom

Aanvullend:

Oplegnotitie voor POM-commissie mbt aanvullende stukken
Raamovereenkomst Van Reeuwijk Bouwmeester

Werkwijze aanstelling molenaars

Besluitenlijst 2 februari 2016 Personele zaken
Informatiepaneel molen opzet

Informatiepanelen bij molens Rijnlandse Molenstichting
Kruiwerk 3 2016 Nieuwsbrief Rijnlandse Molenstichting
Molens, recreatie, toerisme

Samenstelling bestuur

Samenvatting molenbezoek 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>RAA

cUfuuR

4. Advies Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe

Organisatie

Stichting Het Nationale Park De Hoge Veluwe (hierna: De Hoge Veluwe) is opgericht in
1935. De Hoge Veluwe heeft 23 rijksmonumenten in haar bezit, waaronder
toegangspoorten, woningen, het dienstgebouw en de tuin- en parkaanleg bij Jachthuis
Sint Hubertus, een begraafplaats en de keermuren van het Grote Museum!

Advies

De Raad voor Cultuur (hierna: de raad) adviseert De Hoge Veluwe niet aan te wijzen als
professionele organisatie voor monumentenbehoud.

Beoordeling

Samenvatting bevindingen:

De Hoge Veluwe heeft niet aangetoond dat zij voldoet aan de vijf beoordelingscriteria als
bedoeld in artikel 31 van de Subsidieregeling instandhouding monumenten (hierna:
Sim).

Hoofdactiviteit:

De Hoge Veluwe toont in haar aanvraag niet aan dat zij in de vijf jaar voorafgaand aan de
aanvraag gemiddeld tenminste 40% van de feitelijke werkzaamheden of financién heeft
besteed aan de instandhouding van monumenten. Ook uit het bezit en de jaarrekeningen
van De Hoge Veluwe is de raad niet gebleken dat de instandhouding van monumenten
een hoofdactiviteit is.

Beoordelingscriteria:

De raad heeft de aanvraag van De Hoge Veluwe getoetst aan de vijf beoordelingscriteria
als bedoeld in artikel 31 van de Sim. Hij heeft daarbij gehandeld in overeenstemming
met de ‘Werkwijze Raad voor Cultuur inzake advisering POM’ van 25 augustus 2016.

1. De Hoge Veluwe heeft niet aangetoond dat zij een statutaire doelstelling tot
instandhouding van cultureel erfgoed heeft.

In de vastgestelde statuten van februari 2012 luidt de doelstelling van De Hoge
Veluwe:

1. “De stichting stelt zich ten doel het verwerven, beheren, instandhouden,
documenteren en openstellen van een nationaal park met daarop gevestigde

1 De Hoge Veluwe heeft opgegeven 24 rijksmonumenten in haar bezit te hebben. Bij controle door de Rijksdienst
voor het Cultureel Erfgoed bij het Kadaster bleek Jachthuis Sint Hubertus in erfpacht te zijn uitgegeven. Voor de
Subsidieregeling instandhouding monumenten is De Hoge Veluwe van 23 rijksmonumenten eigenaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>RAA
cUfUur

culturele instellingen en musea, in de eerste plaats door het verwerven en als
zodanig bewaren en verzorgen van het landgoed “De Hooge Veluwe”.

2. De stichting zal, teneinde haar doel te bereiken, trachten:
a. het landgoed “De Hooge Veluwe” als natuurmonument te behouden;
b. het landhuis “St. Hubertus” zodanig te beheren en in stand te houden als in
overeenstemming met zijn betekenis als representatief werk van dr. H.P. Berlage
en als woonhuis met museale collecties van het stichtersechtpaar;
c. de op het landgoed “De Hooge Veluwe” aanwezige beeldhouwwerken in bij
hun aard passende omgeving te verzorgen;
d. mede te werken aan de bouw van een museum, zoveel mogelijk volgens de
aanwezige plannen van Professor H. van de Velde, overeenkomstig de
bepalingen, voorkomende in de akte, waarbij de schilderijen en andere
kunstvoorwerpen door de Kröller-Müller Stichting aan de Staat zijn geschonken,
met dien verstande, dat het gebouw ook voor andere doeleinden van kunst zal
kunnen worden ingericht.

3. De stichting wordt mede geacht te werken in de geest van haar oprichters en het
doel dat hen voor ogen stond: het scheppen en in stand houden van een
Nederlands nationaal park en cultureel centrum op de Veluwe.

4. Ter bereiking van haar doel kan de stichting in relatie treden met organisaties in
binnen- en buitenland, die een soortgelijk of aanverwant doel nastreven.

5. De stichting is niet gericht op het maken van winst.

Jachthuis Sint Hubertus, het belangrijkste rijksmonument van De Hoge Veluwe, is
sinds 1947 in erfpacht uitgegeven aan de Staat der Nederlanden. Het Rijksvastgoed-
bedrijf zorgt voor de instandhouding van dit rijksmonument en De Hoge Veluwe
verzorgt het dagelijks beheer.

De raad stelt vast dat De Hoge Veluwe in haar statuten weliswaar een bepaling heeft
opgenomen die verwijst naar de instandhouding van cultureel erfgoed (artikel 2.b.),
maar dat zij die instandhouding heeft overgedragen aan de Staat. Omdat artikel 2.b.
de enige bepaling is die hier naar verwijst en de raad in de doelstelling van De Hoge
Veluwe instandhouding van cultureel erfgoed, of woorden die dezelfde strekking
zouden kunnen hebben, niet leest, is hij van mening dat De Hoge Veluwe niet heeft
aangetoond dat zij een statutaire doelstelling tot instandhouding van cultureel
erfgoed heeft.

2. De Hoge Veluwe heeft niet aangetoond dat de kwaliteit van de uitvoering van
werkzaamheden rijksmonumenten is geborgd.

Om de borging van kwaliteit te kunnen bepalen let de raad op de volgende aspecten:

1. De beschikking over en organisatie van structurele deskundigheid bij de
uitvoering van en de werkzaamheden aan rijksmonumenten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>RAA
cULUUR

De verantwoordelijkheid voor het beheer en onderhoud van alle groene- en de
meeste gebouwde monumenten ligt bij het hoofd Bedrijfsvoering van De Hoge
Veluwe. Andere verantwoordelijken voor de dagelijks beheer- en onderhouds-
activiteiten van gebouwde monumenten zijn het hoofd Bezoekersmanagement (voor
Jachthuis Sint Hubertus) en het hoofd Stafdiensten (voor het dienstgebouw en de
woningen). De onderhouds-en herstelwerkzaamheden van de groene monumenten -
zoals de tuin- en parkaanleg van Jachthuis Sint Hubertus - worden uitgevoerd door
de afdeling Bedrijfsvoering in eigen beheer. Voor het beheer en onderhoud van haar
gebouwen en infrastructuur heeft De Hoge Veluwe sinds 2004 een overeenkomst
heeft met Antea Group. Antea Group stelt voor de rijksmonumenten van De Hoge
Veluwe het meerjarenonderhoudsplan op, en verzorgt de bestekken, de
vergunningsaanvragen, de aanbesteding en de controle van de uitvoering van het
werk.

De Hoge Veluwe geeft aan zich bij de aansturing van Antea Group te laten adviseren
door haar Kwaliteitsteam Architectuur, een extern bouwraadgever en de leden van
de Raad van Toezicht, de Raad van Advies en de Adviescommissie Natuurbeheer.
Hoewel de raad in het ‘Procedureschema (restauratie)projecten’ van De Hoge
Veluwe het Kwaliteitsteam Architectuur genoemd ziet, wordt dit team niet genoemd
in het ‘Procedureschema onderhoud monumenten (gebouwd)’ en ziet de raad het
Kwaliteitsteam ook niet terug in de twee voorbeeldprojecten die De Hoge Veluwe
geeft: de restauratie en verbouwing van het dienstgebouw, en het herstel van de tuin-
en parkaanleg bij Jachthuis Sint Hubertus. De daadwerkelijke rol en invloed van dit
team bij de instandhouding van monumenten blijft daardoor voor de raad
onduidelijk.

Het is de raad niet gebleken dat de monumentspecifieke- of restauratiekennis in de
eigen organisatie van De Hoge Veluwe is geborgd. Daarnaast toont De Hoge Veluwe
niet aan dat Antea Group over monumentspecifieke kennis beschikt. De raad is
bovendien uit de overeenkomst met Antea niet gebleken dat voor rijksmonumenten
in bezit bij De Hoge Veluwe meer specifieke afspraken zijn gemaakt dan voor niet-
rijksmonumenten. De raad meent dat dit een risico vormt voor het belang van de
rijksmonumenten van De Hoge Veluwe.

2. De toepassing van de in de beroepsgroep geldende normen voor werkzaamheden
aan rijksmonumenten.

De Hoge Veluwe geeft in haar aanvraag aan te werken met Erkende Restauratie
Bedrijven die werken volgens de richtlijnen van Stichting ERM en met architecten-
bureaus met een goede reputatie. Het is de raad echter niet gebleken hoe De Hoge
Veluwe het gebruik van de kwaliteitsnormen van de relevante expertisevelden bij de
instandhouding van monumenten in haar bedrijfsvoering heeft geborgd, en hoe zij
deze toetst. Ook in de overeenkomst met Antea Group is de raad hierover geen
informatie tegengekomen.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>RAA
cURUUR

3. Planmatig onderhoud aan rijksmonumenten.

Alle rijksmonumenten van De Hoge Veluwe worden elke vijf jaar geïnspecteerd door
Antea Group die het Meerjarenonderhoudsplan bijstelt als basis voor de nieuwe
contractperiode van vijf jaar.

4. Verrichten van cultuurhistorisch onderzoek bij restauratie werkzaamheden.

De Hoge Veluwe heeft in 2007 een cultuurhistorische analyse van Het Nationale
Park De Hoge Veluwe laten opstellen. In haar aanvraag vermeldt De Hoge Veluwe bij
restauraties en grote renovatieprojecten historisch onderzoek te verrichten; zij
onderbouwt dit echter niet met voorbeelden.

De raad constateert dat De Hoge Veluwe niet heeft aangetoond dat de kwaliteit van
de uitvoering van werkzaamheden bij rijksmonumenten is geborgd.

3. De Hoge Veluwe heeft niet aangetoond dat de professionele omgang met
rijksmonumenten in de vijf jaar voorafgaand aan de aanvraag een structureel en
consistent karakter heeft.

Om positief beoordeeld te worden op dit criterium dient het totaalbeeld onder punt
2 positief te zijn, en de vier aspecten structureel en consistent. De raad constateert
dat dit door De Hoge Veluwe niet wordt aangetoond.

4. De Hoge Veluwe heeft aangetoond dat zij financieel stabiel is.

Financieel beheer:

De Hoge Veluwe heeft jaarrekeningen en jaarverslagen van 2011 t/m 2015
ingediend. De jaarrekeningen zijn door de accountant alle voorzien van een
goedkeurende controleverklaring.

Financiële stabiliteit en continuïteit:

De Hoge Veluwe heeft een ruime en stabiele vermogenspositie en het exploitatie-
resultaat was in 2011, 2014 en 2015 positief. De Hoge Veluwe is sterk afhankelijk van
bezoekersinkomsten en geeft aan te werken aan een grotere spreiding van haar
inkomstenbronnen. Zij voorziet voor de komende jaren omvangrijke investeringen
en zal deze uitvoeren onder voorbehoud van financieringsmogelijkheden.

De raad constateert dat de liquiditeit van De Hoge Veluwe in 2015 0,9 bedroeg, de
solvabiliteit 0,7 en het weerstandsvermogen 1,4.

Veruit de meeste inkomsten verkrijgt De Hoge Veluwe uit entreegelden. De
personeelslasten en de diverse directe kosten zijn de twee grootste kostenposten. De
Hoge Veluwe werkt met een vaste staf van 54 fte. Het aantal vrijwilligers is door De
Hoge Veluwe niet gekwantificeerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>RAA
cUftuuR

De raad is gebleken van een financieel bestendige bedrijfsvoering. Naar het oordeel
van de raad toont De Hoge Veluwe voldoende aan dat er sprake is van financiéle
stabiliteit en continuiteit.

De Hoge Veluwe heeft niet aangetoond dat ten minste de helft van het aantal
rijksmonumenten waarvan zij eigenaar is in goede staat is.

De Hoge Veluwe heeft gebruik gemaakt van het model ‘Overzicht en staat van
onderhoud van monumenten in eigendom’ van Rijksdienst voor het Cultureel
Erfgoed. Hierop zijn de resultaten ingevuld van een inspectie door Antea Group in
juli 2014, waarbij is vermeld dat meer dan de helft van het aantal rijksmonumenten
in eigendom van De Hoge Veluwe in goede staat is.

De raad controleert of de staat van onderhoud aan de hand van geobjectiveerde en
deskundige waarnemingen is opgemaakt. Antea Group voert het onderhoud uit aan
de rijksmonumenten van de Hoge Veluwe en heeft daarnaast een overeenkomst met
De Hoge Veluwe waar zij risicodragend in zit. De raad beschouwt de toetsing door
Antea Group daarom als niet-onafhankelijk. Daarnaast is niet aangetoond dat Antea
Group over monumentspecifieke deskundigheid beschikt, waardoor voor de raad
niet vaststaat dat het resultaat van de kwaliteitsmeting reéel en betrouwbaar is.

Ingediende bescheiden

Aanvraagbrief POM-status

Algemeen Beleidsplan 2015-2020

Cultuurhistorische analyse Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Cultuurhistorische visie Het Nationale Park De Hoge Veluwe
Jaarrekeningen 2011 t/m 2015

Jaarverslagen 2011 t/m 2015

Notitie Duurzame instandhouding monumenten

Overzicht staat van onderhoud

Statuten

Aanvullend:

Overeenkomst onderhoud 2015-2019
Onderhoudsplanning 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>