<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20843465
         Nota:    Richtinggevende stikstofreductiedoelen per gebied (ruimtelijke vertaling
         landelijke omgevingswaarden)
         Ter besluitvorming
         Aanleiding
         In de Wet Stikstofreductie      en   natuurverbetering (WSN)zijn resultaatsverplichtende
         omgevingswaarden vastgelegd voor 2025, 2030 en 2035. In het coalitieakkoord is een versnelling
         vastgesteld waarbij de doelstelling opgenomen is van 74% van het areaal van de stikstofgevoelige
         N2000 onder de KDW in 2030 (omgevingswaarde). Dat komt ongeveer overeen met halveren van
         de emissies in Nederland. Om meer duidelijkheid te bieden aan de gebiedsprocessen en de
         bronmaatregelen beter te kunnen richten kunnen richten is besloten om deze omgevingswaarden
         ruimtelijk te verdelen. (verwijzing contourennota PSN) Voor de emissies uit de landbouwsector
         blijkt het, het meest zinvol om deze opgave ruimtelijk te richten, voor de overige sectoren ligt
         generieke reductie meer voor de hand. Naast stikstof is de opgave in het coalitieakkoord ten
         opzichte van het aangevuld met de doelstellingen uit de jkaderrichtlijn water en een deel van de
         klimaattransitie. Rijk en provincies hebben gezamenlijk de verschillende varianten voor het
         ruimtelijk richten van stikstofreductie en de overwergingen daarbij verkend. De scenario’s zijn
         afgewogen aan een aantal criteria zie bijlage 1. Door te kiezen voor één van deze varianten zullen
         er richtinggevende doelen kunnen worden afgeleid die behulpzaam zijn voor het opstellen van de
         gebiedsplannen. In deze nota zullen de varianten, de criteria (voor en nadelen) en de overie
         overwegingen worden toegelicht.
         Bespreekpunten:
              1.   Het DT/ DO/DGO/ RFL/MR.. wordt              gevraagd om een keuze te maken voor 1 van de
                   ruimtelijke varianten       waaruit de   richtinggevende stikstofreductiedoelen kunnen
                  worden afgeleid.
         Beoogd      resultaat
         Vanuit de keuze      voor €én van de varianten kunnen richtinggevende doelen per gebied worden
         afgeleid.   Deze  zijn behulpzaam voor de gebiedsprocessen en gebiedsplannen. Daarbij zijn er nog
         veel onzekerheden en afhankelijikheden waardoor deze doelen gaando gaanog aangescherpt
         kunnen worden. Bij het vastleggen van het gebiedsplan zal ook het uiteindelijke doel worden
         vastgelegd. Belangrijke voorwaarde is dat deze doelen bij elkaar opgeteld voldoen aan het behalen
         van de omgevingswaarden.
         Varianten     van  ruimtelijk   richten
         Er  zijn een  ontelbaar aantal     mogelijkheden voor het richten van stikstofreductie. Rijk en provincies
         hebben met      behulp van het RIVM inzicht gekregen in een aantal verschillende (combinaties van )
         varianten. Uiteindelijk heeft dit ertoe geleid dat er nu          ... varianten voorliggen. Deze varianten zijn
         gebaseerd op eerdere onderzoekenvan               ..... Daarnaast ligt er een scenario voor waarbij provincies
         voor de eigen provincie hebben gekeken wat voor hen ‘optimaal’ lijkt. Deze varianten worden
         hieronder toegelicht met daarbij de voor/nadelen aan de hand van een set aan criteria. Om (snelle)
         besluitvorming te faciliteren liggen er beperkt aantal varianten voor.
         Variant 1: Combinatie Generiek/ABCD
         Toelicten: Recent is een alternatief in beeld gekomen: Een scenario waarin 20 Kton generiek 20 ton via ABCD wordt
                                                                                                      en
         gereduceerd. Belangrijk verschil met alleen depositiepotentie/ABCD is dat de helft van de opgave dan via landelijke
         normering zou lopen en een kleiner deel via de gebiedsgerichte aanpa.(38% reductie in veenweide en transitiegebieden
         ipv 50%).
         Variant 2:    Depositiepotentie        + ABCD
         Toelichten
         Tabel met de voor/nadelen         aan    de hand  van   de criteria
         Variant 3: ABCD
         Toelichten
         Tabel met de voor/nadelen         aan    de hand  van   de criteira
                                                                                                                              0000000108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20843465
         Variant 4: Optelsom
         Toelichten
         Tabel met de voor/nadelen aan de hand van de criteira
         Variant 5: Ringen
         Toelichten
         Tabel met de voor/nadelen aan de hand van de criteria.
         Variant 5: Meest kwetsbare natuur
         Toelichten
         Tabel met de voor/nadelen aan de hand van de criteria.
                                                                0000000109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20843465
                                                                                  pe     E+
                                                                   —
                                                                Sn
                            HEI
                       |
                                 = Hetuchiale         Fr
                                   -
                         [I H71LDA Actisve hoop
                         I HTL             hoogvenen [heldesenties
         Overwegingen bij                     de scenario keuze /noties vooraf
              1.  Juridische houdbaarheid-                                     Stoppen verslechtering
         Verder is essentieel dat in                                gebieden waar sprake is van een mogelijk proces van verslechtering
         deze trend wordt gestopt. In juridische zin is verslechtering een urgentere opgave dan het halen
         van de omgevingswaarde. Op basis van art. 6 lid 2 van de Habitatrichtlijn is verslechtering van
         Natura 2000 gebieden vanaf het moment van aanwijzing verboden. Het is in de Nederlandse
         situatie haast niet vast te stellen of sprake is van verslechtering omdat gegevens over de staat van
         instandhouding op het moment van aanwijzing (ergens tussen 1994 en 2004) ontbreken. Er wordt
         van uitgegaan dat valt te onderbouwen dat verslechtering gestopt kan worden als de depositie tot
         1000 mol verlaagd wordt (of tot de KDW als die meer dan 1000 mol bedraagt). De onderbouwing
         hiervan dient op korte termijn geleverd worden door de Taakgroep Ecologische Onderbouwing
         (verder: TEO). Onlosmakelijk onderdeel van deze onderbouwing is een doorgaande daling richting
         KDW     na 2030.
         Er wordt   zo snel          mogelijk                      een  nieuw scenario      doorgerekend   die   gericht  is op het bereiken van de
         KDW-t op alle gebieden in Nederland waar dit redelijkerwijs haalbaar is. Rond gebieden met een te
         grote invloed vanuit bronnen waar Nederland geen rechtstreekse invioed op heeft (buitenland,
         zeescheepvaart) waarbij                                 de KDW-t     vooralsnog     buiten bereik  blijft is wel extra reductie doorgevoerd
         zonder het doel te bereiken. Het kan                                   zijn dat in  dat scenario  uitgegaan wordt van een reductie
         groter  dan 40 ton.
             2. Integraliteit
         Integraliteit is een belangrijk aspect                               in de    gebiedsgerichte aanpak.       Vanuit het NPLG wordt   gekeken
         hoe de verschillende doelen die op het landelijk gebied af komen zo goed mogelijk kunnen worden
         vervliochten en te regionaliseren. Het zou wenselijk zijn om de doelbepaling uit te stellen tot de
         samenhang       tussen alle opgaven                               integraal ruimtelijk is doorvertaald naar doelen. Die tijd is er op dit
         moment niet. Er             lopen               een         groot aantal    beroepsprocedures (vergunningen,
         handhavingsverzoeken, intrekkingsverzoeken) die risicovol zijn omdat er geen concreet
         maatregelpakket in zicht is. Daarnaast dienen zomer 2023 de gebiedsplannen gereed te zijn. Om
         die gebiedsplannen op tijd te kunnen afronden zijn gebiedsdoelen voor stikstofreductie nodig en
         die moeten dit voorjaar bekend zijn. Daarom nemen we integraliteit mee als één van de belangrijke
         criteria waaraan de verschillende scenario’s worden getoetst. Ambtelijke experts vanuit de
         verschillende discplines van in ieder geval water en klimaat zullen hierop meekijken.
             3.   Doelbereik                  geént                op  omgevingswaarden
                                                                                                                                                     0000000110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20843465
         40 Kton emissiereductie                                                bij    de landbouw is -mits op de             juiste manier ruimtelijk gericht (zie tabel)  -
                        Overzicht scenario’s t.0.v. generiek.
                          Variant emissiereductie                                          Rapportages  |Analysetool/
                           (40 kton NH3 aanvullend               aan  basispad 2018-2030)  (40 kton)    Moniter21
                                                                                           Hexagonen    |Gekarteerd
                                                                                                        opperviak
                           Basispad 2018-2030                                                   41%          43%
                           Generiek 20% (20 kton)                                                            62%
                           Provinciescenario             (scenario 1)                                        67%
                          Generiek 40%                                                          65%         70%
                          Zonering ABCD                                                         70%          73%
                          Generiek 20%              + ABCD tot    40kton (scenario  3)                       74%
                           Depositiepotentie 66% (scenario 2)                                   Fa4%         81%
                           Depositiepotentie             100%                                    nfa         85%
         voldoende                            om            de 74% onder de KDW in 2030 te halen. De vraag is of de 40 Kton voldoende is                                   om
         de     stikstofbelasting op Natura 2000 gebieden waar mogelijk sprake is van een proces van
         verslechtering                                    zover        omlaag          te brengen         dat de     verslechtering gestopt wordt. De keuze voor één
         van         de scenario’s kan betekenen dat                                                  er  met de voorziene 40kton de        omgevingswaarden niet
         gehaald                      worden.
                  4.             Ruimtelijke aspect
         Het        ruimtelijk richten kan via ondergrond                                                   of    depositiepotentie  of generiek (kaasschaaf)
                                                                                                                                               -_—
           Zonering platteland ABCD
                                                                                                                                     _
           Iomering
           |     A
                   - (hand gemchibls larfimymgulsadion
                IB
                     Tries bagaisedion
           coe
           = ae,   st
                       a2000  tn
           =         hstsurgutieden   =
                                        MN    O00   getieter
            FA    em
           Deearig
                Babson,
                             sam  -_
                War
                                               [ny
                                           vF.
                                    RE
         Figuur 1 ABCD-zoneringskaart (bron: LNV)
         Uit de               kaartjes volgt dat de keuze voor een bepaalde vorm van richten grote gevolgen heeft voor
         de opgave per                                       provincie. Zowel bij toepassing van de ABCD zonering als bij de
         depositiepotentiebenadering is (zij het op andere locaties) sprake van een forse opgave op afstand
         van natura 2000 gebieden. Dit betekent een breuk met de aanpak uit de Wet stikstofreductie en
         natuurverbetering (verder:Wsn), die uitging van gebiedsplannen die betrekking hadden op
         stikstofoverbelaste Natura 2000 gebieden een beperkte zone daaromheen.
         Met de                  depositiepotentie methode en/of ABCD wordt een groot areaal toegevoerd met een forse
         reductieopgave (in gebieden als de gelderse vallei 66% reductie bij depositiepotentie, in
         zandgebieden en veenweidegebieden 50% reductie bij ABCD). Dat betekent (veel) meer
         gebiedsprocessen en een fundamenteel ander type gebiedsplan dat soms zelfs hagenoeg een
         gehele provincie kan betreffen (bijvoorbeeld Drenthe als gekozen wordt voor de ABCD zonering).
                                                                                                                                                                              0000000111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20843465
                                                           a
                                                                 Emissiereductie stallen+veld, 20% generiek +
                                                                                                              zonering, jokton
                                                          &2     i          Lag
             Emissiereductieverdeling
             >
                Landelijk 20%
                emissiereductie      voor     stal-  en
                                                                 AR EN Eraesdugny
                veldemissies
             >
                Vervolgens volgens zonering
                verdeling van(stal- en veld)
                emissiereductiepercentages
                tot totaal 40 kton:
             >  74% <KDW
                             A
                                                                Bai          EAT
                 =     “|       (Perspectief)       20%         Vo
                         gh  B  (Transitie)         38%
                             C1  (Veenweiden)       38%
                             C2  (rendorm N2000)    70%
                             D  (in N2000)          100%
             5.    Onontkoombaarheid                     —
                                                            gebiedpslannen 2023
         Als de   reductieopgave regionaal en per gebied is bepaald dient dit te worden doorvertaald naar
         maatregelen (van het wat naar het hoe) in de gebiedsplannen. Hierbij dient duidelijk te zijn dat het
         gaat om onontkoombare resultaatsdoelstellingen. Onontkoombaarheid omvat ook een duidelijk
         escalatie mechanisme, dat het gebruik van meer dwingende instrumenten niet categorisch uitsluit.
         De Omgevingswet biedt de nodige instrumenten om de onvermijdelijkheid ook bij niet-naleving te
         garanderen en zal dienovereenkomstig worden ingezet. Als een (regionale) of lokale doelstelling in
         de vorm van een omgevingswaarde op grond van de Omgevingswet dreigt niet te worden gehaald,
         geldt op grond van de Omgevingswet in ieder geval een programmaplicht. In dat geval moeten
         maatregelen worden genomen om alsnog tijdig aan de omgevingswaarde te voldoen. De
         Rijksoverheid kan met betrekking tot dat programma nadere regels stellen. Bestuursorganen
         hebben de plicht om doelen te realiseren en door hen afgesproken maatregelen uit te
         voerenAlgemene bestuursinstrumenten zijn onder meer de inzet van financiéle instrumenten,
         bestuurlijke afspraken en beleidsregels voor de invulling van bestaande bevoegdheden,
         bijvoorbeeld op het gebied van vergunningen en registratiebevoegdheid. Lokale overheden hebben
         bijzondere bevoegdheden, zoals toelating bestemmingen in het kader van de ruimtelijke ordening
         en voorkeursrecht. Provincies, gemeenten en waterschappen hebben elk sturingsmogelijkheden
         via de algemene instrumenten van de Omgevingswet, waaronder de omgevingsvisies,
         programma’s gekoppeld aan regionale of lokale omgevingswaarden en decentrale regelgeving
         (normering, taakverdeling). Regels kunnen worden onderscheiden per zone/gebied. Provincies
         kunnen via instructieregels ook eisen stellen aan omgevingsplannen voor gemeenten.
             6.    Sectoren        (eventueel hier nog even                          benoemen dat                            we dus hier enkel voor
                   gebiedsgericht landbouw kiezen                                 —
                                                                                    met alle               overwegingen daarbij).
                                                                                                                                                    0000000112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20843465
         Bijlage      1:   Criteria
         Deze criteria        zijn interbestuurlijk opgesteld            en   vastgesteld op        ...
         Doelbereik
               *     In welke mate halen       we  de KDWt     en  de KDW ?
               *     Hoe   groot is het verschil    tussen KDWt halen        en  KDW?
               »     Wat is de     bijdrage  aan  de  landelijke omgevingswaarden?
         Efficiéntie, kosteneffectiviteit       en  uitvoerbaarheid
         a.    Efficiéntie   gedefinieerd    als Kiloton:  mol/ha/jr. vergeleken         t.o.v. generiek verdeeld.
                     o    Landelijk
                     o    Per  provincie
         b.    Kosteneffectiviteit
         Dit betreft     een eerste ruwe duiding waarin de scenario’s ten opzichte van elkaar worden bekeken. Pas na
         invulling van de gebiedsplannen, kan een betere inschatting van kosten worden gemaakt, omdat dan de
         maatregelen bekend zijn.
         c.    Uitvoerbaarheid
         Dit betreft     een  kwalitatieve    duiding   waarin de scenario’s ten       opzichte   van   elkaar worden bekeken.
         Juridische houdbaarheid
         Op basis      van  de kennis    en  expertise   van juristen zal gekeken worden          naar    de juridische houdbaarheid
         van    de diverse scenario’s ten       opzichte   van  elkaar. Ook zal      hierbij  naar de   planologische borging worden
         gekeken.
         Mogelijkheden        voor   landbouw
         De mate waarin          (extensieve) landbouw mogelijk is rond de N2000 gebieden en in de andere delen                      van  de
         provincies.      Dit is  een kwalitatieve duiding van de scenario’s ten opzichte van elkaar.
         Integraliteit
         a.    Bijdrage aan KRW en Klimaat
         Hierbij focussen we op twee aspecten. Zowel het mee koppelen (input) van opgaves maar ook
         (onbedoelde) afwenteling (output). Dit wordt gedaan op basis van een kwalitatieve inschatting en de best
         beschikbare inzichten op dit moment vanuit de water en klimaatopgave. De doelen worden naar
         aanleiding van de natuurdoelanalyses herijkt. Op dat moment is er ook meer kennis beschikbaar over
         deze drie opgaves en de samenhang daartussen.
         b.    Risico   potentiéle Lock-ins
         Risicogebieden        vanuit water    en klimaat (en andere opgaven) zijn geidentificeerd en worden getoetst aan
         de verschillende scenario’s.         Afgaande op publicaties zoals het PBL-rapport ‘Grote opgaven in een
         beperkte ruimte’ en de ‘Nationale wateranalyse’ zijn er twee landschapstypen waar we in Nederland te
         maken hebben met een cumulatie van opgaven met een, gelet op de internationale verplichtingen,
         urgent karakter. Dat zijn de hoge zandgronden en de veenweidegebieden. De hoge zandgronden, met
         name op die locaties waar de vee-dichtheid hoog is en waar Natura2000 gebieden en/of KRW
         waterlichamen, zowel oppervlakte- als grondwater, in de buurt liggen. Ook in de verbrede stikstofaanpak
         worden de landschapstypen zandgronden en veenweiden als urgent benoemd. !
         "
            Een  mogelijk derde categorie landschapstype vormen  de zeekleipolders in verband met de verzilting. De KRW bevat voor
         verschillende type  oppervlaktewater ook verschillende chloridenormen. Anders dan bij de zandgronden en veenweiden zijn de bodem-
         en  watervraagstukken geen gevolg van het landgebruik, maar omgekeerd, heeft verzilting wel ingrijpende gevolgen voor verschillende
         landbouwsectoren.
                                                                                                                                             0000000113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20843465
         Sociaaleconomische effecten
         Dit zal wederom     een kwalitatieve inschatting zijn ten opzichte van andere scenario’s. De bredere sociaal
         economische    beoordeling zal zowel in het kader van het programma Stikstofreductie en
         Natuurverbetering als voor de gebiedsplannen gedaan worden. Voor het programma SN worden de
         effecten in beeld gebracht aan de hand van brede welvaartindicatoren en de Theory of Change. De
         effecten van maatregelen uit gebiedsplannen zullen op basis van dezelfde indicatoren op gebiedsniveau in
         beeld worden gebracht.
         Ontwikkelruimte     voor  vergunningverlening
         We werken met elkaar toe         naar een    versterkte natuur     en   willen tevens ontwikkelruimte op            een
         verantwoorde manier       weer    doorgang laten vinden.       De ontwikkelruimte          voor vergunningverlening (6.3)     is
         een  belangrijk aspect bij het beocordelen van de diverse scenario’s. Dit                 zal een kwalitatieve inschatting
         zijn op basis van de vergelijking tussen de scenario’s en op basis van beschikbare kennis                        over   de
                                                                 2
         ontwikkelbehoefte per provincie en landelijk.
         Het betreft hier tevens enkel nog de         richtinggevende doelen en nog niet de invulling van hoe deze doelen
         worden behaald. Met       name    dit |laatste is van belang voor de ontwikkelruimte daarom kan over dit
         criterium in deze fase nog       maar   beperkt uitspraken over gedaan worden.
         Ruimtelijke effect   op  andere    opgaven
         Dit zal tevens   een  kwalitatieve    duiding zijn ten opzichte van de andere scenario’s. De verschillende
         scenario’s zullen   een  bepaalde gebiedsgerichte benadering kiezen en daarmee zou dit ook in meer of
         mindere mate     consequenties kunnen hebben voor andere ruimtelijke opgaven.
         Draagvlak
         Dit zal een  kwalitatieve    inschatting zijn    t.o.v. andere scenario’s. In de         beoordeling    van   het gebiedsplan
         zal dit ook meegenomen worden.            Daarbij    wordt onder andere              gekeken     naar    de betrokkenheid
         en  invloed   van    de stakeholders          bij het opstellen      van     het   gebiedsplan.
         Kan mogelijk ook kaartlaag zijn wanneer bekend is waar  ontwikkelruimte  nodig is. NB. Voor meldingen is zo'n kaart er.
                                                                                                                                          0000000114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20843465
         Van depositieopgave    naar  emissieopgave
         Om de opgave werkbaar te maken voor de gebieden is het nodig de depositiedoelen naar
         emissiedoelen te vertalen. Dit wordt mogelijk gemaakt door een nieuwe tool die door RIVM en
         anderen in mei?? Wordt   opgeleverd.
                                                                                                     0000000115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>