<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20843877
         Samenvatting: Uitgangspunten stikstoftool, ABC(D) zonering + Depostitiepotentie/
         Ontspannen Nederland                                                                               1 april
         De uitgangspunten achter de twee scenario’s zijn toegelicht door Jan Willem Erisman
         (depositiepotentie) en Martha Bakker (Zoneringskaart) om een gedeeld beeld te krijgen over welke
         keuzes vooraf gaan aan een doorrekening van een bepaald scenario. Daarna is gebrainstormd met
         de aanwezigen over mogelijke combinaties en varianten van regionale emissiereductiedoelen
         waarbij de afbakening van de regio afhangt van de benadering. Op hoofdlijnen is het volgende uit
         het gesprek gekomen.
         Uitgangspunten ABC(D) kaart            -
                                                  Martha Bakker!
         ABC(D) Kaart
              e   De kaart is opgesteld door een aantal wetenschappers vanuit diverse disciplines.
              »   De zones zijn vrij ruim opgesteld. Met een veilige marge zodat de gebieden ook nog wat
                  kunnen hebben mochten er toch nog tegenvallers of meetfouten zijn. Zodoende bied je
                  duidelijkheid voor de komende dertig jaar. En blijft er ruimte over om in te spelen op
                  eventuele nieuwe opgaven.
                Vanuit     stikstofperspectief lijken de zones van 500 meter misschien           wat weinig  maar
                  doordat   er zo'n groot gedeelte in de extensiveringszones zit, is dat        voor  stikstof meer  dan
                  genoeg.
              »   Deze   zones  zijn opgesteld vanuit de bredere opgaven. Ook opgaven die minder goed te
                  kwantificeren   zijn zoals belevingswaarden.
              »   Met deze benadering toon je als overheid aan welke manier van landbouw waar nog
                  wel/niet kan. Dit biedt lange termijn helderheid.
              -
                  De extensiveringszone is om andere reden dan stikstof tot die zone gerekend. Namelijk
                  vanwege ecologische verbindingen, waterbeheer etc.
              -
                  Water is wel meegenomen in de kaarten           maar dit kan gedetailleerder. Maar de eerste
                  inschatting is dat ook de wateropgave die gepaard gaat met de vervuiling uit de landbouw
                  goed is afgedekt
              -
                  A zones zijn hoofdzakelijk kleizones. Per kilogram input is het daar al efficiénter, dus meer
                  dan 0.
              -
                   Globaal komt deze zonering ook neer op een halvering van de landbouwemissies.
              -
                   Perspectief voor de landbouw: hierbij wordt niet gekeken naar het productieperspectief
                  maar   wordt veel meer gekeken naar alternatieve vormen van landbouw zoals het leveren
                  van  (en betaald worden voor) ecosysteemdiensten.
              -
                  Voor stikstof betekent dit dat mogelijk niet alle N2000 gebieden er goed vanaf komen.
              -
                  Dit is een lange termijnplan. Mogelijk kan er vanwege de korte termijn en benodigde
                  efficiéntie wel bovenop de ABCD kaart een aantal bedrijven worden geselecteerd die op
                  korte termijn weg zullen moeten/reduceren met de depositiepotentiemethode. Dit kan
                  mogelijk op korte termijn wat meer lucht geven.
                                                                                          ?
         Depositiepotentie methode/           Naar   een   Ontspannen Nederland
              -
                  Naar  een   ontspannen Nederland heeft alle verplichtingen, doelen, opgaven            en  ambities
                  voor  het  landelijk gebied  in kaart  gebracht. Vervolgens is een benadering gekozen hoe
                  deze doelen    en vooral de  verplichtingen te halen met zo min mogelijk maatschappelijke
                  kosten. Een onderdeel daarvan is het realiseren          van de doelen    voor  natuurkwaliteit
                  waarvoor    de depositiepotentie methode is ontwikkeld.
              -
                  Deze benadering is tot stand gekomen door te kijken vanuit de doelen wat er nodig is en
                  waarbij er tegelijkertijd perspectief voor de landbouw blijft.
              -
                   Drijfveer hierachter is om met een gemeenschappelijke oplossing te komen voor lange
                  termijn duidelijkheid. Daarbij is het van belang dat je alle doelen meeneemt en er lange
                  termijn duidelijkheid is. Dus niet alleen naar 2030 maar ook verder naar 2050 te kijken.
              -
                    Bodem en kwaliteit van de bodem is het uitgangspunt in relatie tot ruimtelijke ordening en
                  functie.
                  Met deze    benadering  is er primair gekeken      naar  de drie internationale   verplichtingen  op het
                  gebied   van  klimaat, water   en stikstof  (natuur). Aangezien      NOx veel verder weg
         !
           ‘Zoneren biedt landbouw toekomstperspectief’, Bakker, M. M., de Vries, W., Ros, G. H., Kros, J., Kuhlman, J.
         W., Mashhoodi, B., de Vries, S. & Witte, J-P.. Milieu dossier. 2021, April, p. 39-44
         ?
           ‘Naar een Ontspannen Nederland’, Erisman J.W. & Strootman B., 2021)
                                                                                                                           0000000295
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20843877
                transporteert heeft ruimtelijke optimalisatie       van emissies   weinig meerwaarde.   Voor
                 landbouw    ligt dat anders. Voor de optimalisatie en vertaling van doelen naar
                 regio’s/bedrijven zijn er twee lastige ruimtelijke componenten: Lucht en stroomgebieden.
                Vervolgens is er voor landbouwdoelen een optimalisatie toepast vanuit de
                omgevingswaarden beredeneerd. Mede in tegenstelling tot de ABCD een randzone heel erg
                varieert per gebied.
                 Met deze benadering wordt er geoptimaliseerd bekeken naar wat er waar nodig is aan
                 reducties om het doel (omgevingswaarde) met een zo laag mogelijke emissiereductie te
                bereiken.
                Verschil met de RIVM       doorrekening   is dat niet wordt   uitgegaan   van 40 Kton reductie  en dan
                wordt berekend welk percentage onder de KDW komt maar dat is berekend hoeveel Kton
                 reductie nodig is om de omgevingswaarde van 74% te halen. Dit is minder dan 40 Kton.
                 De ontwikkelde tool     (die door  ministerie Financién is   gebruikt) kan gebruikt worden om
                afwegingen     en  keuzes te maken. Zodat      je weet dat  je je doelen haalt, gekoppeld met
                bodem en water en klimaat. De tool rekent met maximale emissiereducties per bedrijf of
                gebied, zo is gerekend met 66% reductie maar kan ook andere percentages afhankelijk
                van de beleidskeuzes. Daar kan je vervolgens je plafonds per gebied op baseren.
                 Met deze benadering is rekening gehouden met 50% reductie vanuit de overige sectoren.
                Ofwel basispad + Remkes.
         Belangrijke overeenkomsten           tussen de twee      benaderingen:
                 Beredeneert vanuit de bredere opgaven. Maar twee verschillende insteken. Zo is de
                 redenatie achter ABCD opgesteld vanuit beperkingen voor natuurkwaliteit en duurzaam
                volhoudbare landbouw        (met spelingsruimte voor wat we nog niet weten) op lange termijn
                en  schetst daarmee breder       perspectief voor stikstofreductieverdeling. Waar de
                depositiepotentiebenadering (Ontspannen Nederland) onderdeel is van een bredere visie
                om doelen te realiseren en beredeneert vanuit de stikstofopgave uit de Wsn/
                coalitieakkoord om gebiedsdoelen te stellen waarbinnen de landbouw zelf bepaald hoe daar
                te komen: kaders stellend.
                 Beschermen      van  vruchtbare bodem    voor   landbouw. Beide    benaderingen   gaan uit van
                bodem, hydrologie       en functie.
                 Er moet   een  economische    drager zijn vanuit beide benaderingen wordt er ook gekeken
                                                             —
                 naar  bijvoorbeeld    het betalen   van ecosysteemdiensten.
                Zowel ABCD zonering als ook OntspannenNederland nemen ook niet kwantificeerbare
                doelen mee (landschappelijke waarden, ecologische connectiviteit) en opgaven die (nog)
                 niet wettelijk verplicht zijn (waterberging, reductie pesticidedruk).
         Belangrijk verschil     tussen de twee      benaderingen:
                 Effectieve inzet   van  (maatschappelijke) middelen      zit meer  in de  benadering van
                ontspannen Nederland. Met minder inspanning hetzelfde              te bereiken.
                 De mate waarin boeren vrij worden gelaten in de manier           van  bedrijfsvoering.
                     o    Filosofie  OntspannenNederland:       kaderstellend: laat de landbouw    bedrijven vrij in
                          het hoe. Biedt binnen de kaders mogelijkheden. Door efficiénte inzet van geld voor
                          de transitie biedt dit ook weer ruimte om geld te besteden aan bijvoorbeeld
                          stimuleringsregelingen/ transitie voor blijvers en stimulering van
                          ecosysteemdiensten via KPI's (buiten de verplichtingen).
                     o    Filosofie ABCD: invulling van hoe en het wat. Duidelijkheid hoe het landschap eruit
                          ziet. Scherper onderscheid in zones. Boeren worden op een andere manier
                          ondernemer. Niet primair productiegericht. Mogelijkheden aanbieden om
                          bijvoorbeeld te betalen voor ecosysteemdiensten of (pacht)grond om te
                          extensiveren.
         Expliciete keuzes     moeten er gemaakt worden op de volgende                 onderdelen:
                 Keuze  voor   wel/geen randzones (vast of dynamisch)
                 Keuze welk doel zwaarder       weegt, klimaat,   water stikstof.
                 Keuze in welke     gebieden je nog   een  restopgave (voor stikstof) accepteert.
                 Prioritering emissiereductie (grootste daling depositiesom of prioriteit aan meest urgente
                gebieden, ook die met een lage depositiesom)
                 Keuze voor gebieden en wie die maakt
                                                                                                                       0000000296
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20843877
                   Keuze  over inzet   van  financiéle middelen
                   Keuze  over instrumentarium
                   Emissie  naar  depositie
                       o   door reductie te    prioriteren volgens grootste belasting op totale overbelasting
                       o   door reductie te prioriteren    volgens emissiebronlocatie (ABCD/ringen)
                       o   door reductie generiek te verdelen
                   Depositie naar emissie (vb. Kwetsbare natuur eerst)
                       o   Door reductie te prioriteren op overbelasting €én mate van gevoeligheid (urgentie),
                           uitgaande    van een   opgelegde daling of maximale KDW per N2000-gebied.
                       o   Urgentie   zit in de mate   van gevoeligheid/urgentie x overbelasting, niet alleen
                           overbelasting.
                       o   Afhankelijk van je prioritering heb je    een  andere benadering   voor piekbelasting (vb.
                           op voorhand de      grootste overbelaster op totaal areaal of grote belasting op
                           restopgave (zeer) urgente natuur, etc).
                  Voor deze laatste is    aangeboden dat    EEE
                                                                 IEEELR. Jan Willem Erisman gaan bekijken      of zij
                  de  depositiepotentie methode kunnen toepassen op basis van de individuele
                   natuurgebieden.
         Suggesties     voor  welke scenario’s       er voorgelegd kunnen worden:
                  Ideaalbeeld   -
                                   scenario beeld   (waar wil je staan in 2050)
                   Provinciescenario    —
                                          (optelsom scenario)
                   Per gebied doorgerekend naar maximale krachtvoer en kunstmest als plafond om de doelen
                  voor stikstof, water en klimaat te halen (met meekoppeling van andere opgaven). Zie
                   hiervoor rapport uit 2002.
                  Gebiedskaart met doelen        (cultuurlandschapsgebieden)
                  ABCD kaart    +   combinatie met    een aantal piekbelasters
         Bij alle benaderingen moet er een economische drager zijn.
         Vervolgproces benutten om te concretiseren en aan te scherpen.           Er is hoe dan ook baat  bij
         duidelijkheid.
         Conclusie
         Op basis   van  de discussies wordt door de     vertegenwoordigers van ipo en DGS geconcludeerd dat        er
         geen reden is om nu verder af te       wijken  van het spoor dat gevolgd wordt. Er zijn daarom geen
         verdere acties afgesproken.
                                                                                                                       0000000297
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>