<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20855212

Directie Regionale Zaken

Ministerie van

=

U
=
ri

z l
= provincie

u > gr

u groningen

Ke)

u

2)

> ie dd: 25 FEB 2008

ja

wo Aan Geadresseerde taa
ien Corr.nr.: Zaaknr.: ed
en | —
= Afd.: L BIL. 5
2 sw/ Hi =
= =F

= landbouw, natuur en
5 Bas
o voedselkwaliteit
E=)
D

c

i]

— uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum

DRZ/08/933/BB/SM = 22-02-2008
onderwerp doorkiesnummer bijlagen
Bijlagen vergunningen ES div.

Natuurbeschermingswet 1998

Geachte heer/mevrouw,

Bij deze vergunning met inhoudelijke overwegingen zijn, uit‘oogpunt van beperking van
de bestuurslasten, voor u niet alle in de vergunningen vermelde (omvangrijke) bijlagen
bijgevoegd. Het betreft de bijlage (op CD-rom) die u reeds in het kader van de gelegenheid
tot het geven van een zienswijze in een eerder stadium is toegestuurd. Omdat deze bijlage
ongewijzigd deel uitmaakt van onderhavige vergunningen zij hier kortheidshalve naar

verwezen.

Mocht u onverhoopt een van de niet bijgevoegde bijlagen zijn kwijtgeraakt en wenst u
alsnog toezending daarvan, dan kunt u daarvoor contact opnemen met mw. (tel.

Ministerie van Landbouw, Hoogachtend,
Natuur en Voedselkwaliteit

Directie Regionale Zaken
Vestiging Noord
Cascadeplein 6
Postadres: Postbus 30032

9700 RM Groningen
Telefoon: 050-5992300
Telegramadres: Landvis

Web: www.mintny.nl

mod. 001 LNV

of e-mail BEEM minlnv.nl.

0000000164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20855212
|

ER

van ”g

Directie Regionale Zaken

7

Ministerie

Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

_NUON Power Projects 1 B.V. mie
T.a.v. de heer ir. —
Postbus 41920 —,

1009 DC AMSTERDAM =

landbouw, natuur en

voedselkwaliteit
uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum
4 seme 29-10-2007. … .. PAS25100701 ©. .... DRZ/08/933/BB/SM. ... . 22-02-2008 …
onderwerp doorkiesnummer bijlagen
Vergunning Nb-wet 1998 5992357 2

multifuelcentrale NUON Eemshaven

Geachte heer

Bij brief van 29 oktober 2007 verzoekt u mij om vergunningverlening op grond van de
Natuurbeschermingswet 1998 (hierna: Nb-wet 1998) voor de bouw, het in werking
brengen en het in werking houden en het uitvoeren van regulier onderhoud van een … .
multi-fuelcentrale op het Eemshaven-terrein ten behoeve van het opwekken van

elektriciteit.

Procedureel

Ik heb uw aanvraag op 2 november 2007 ontvangen. Bij brief van 7 november 2007, _
kenmerk: DRZ/07/4136/SM, heb ik de ontvangst van uw aanvraag bevestigd. Bij brief van
22 januari 2008, kenmerk DRZ/08/477/SM, heb ik de termijn waarbinnen een beslissing op
de aanvraag moet worden genomen op grond van artikel 42, tweede lid Nb-wet 1998
verlengd m met t13 weken.

Ministerie van Landbouw, Conform artikel 41, lid 1, van de Nb-wet 1998 heeft u binnen u uw aanvraag uw belang bij

Natuur en Voedselkwaliteit het verlenen van de vergunning gemotiveerd.
Directie Regionale Zaken
Vestiging Noord Op 25 januari 2008 heb ik van u enkele aanvullende rapporten en dori menten
Cascadeplein 6 ontvangen.
Postadres: Postbus 30032
9700 RM Groningen Op 18 februari 2008 heb ik van u een schrijven ontvangen waarin u de aanvraag, voor het
Telefoon: 050-5992300 gedeelte van het koelwateruitlaatsysteem voor zover gelegen binnen de begrenzing van
Kak: O50;5992499 het PKB-gebied Waddenzee, intrekt.

Telegramadres: Landvis
BASE Bevoegdheid tot vergunningverlening

| Op basis van de Nb-wet 1998 (artikel 2, lid 1 juncto artikel.16, lid 1, juncto artikel 19d, lid 1)

zijn de Gedeputeerde Staten van de provincie waarin beschermde natuurmonumenten c.q.

Natura 2000-gebieden geheel of grotendeels gelegen zijn, bevoegd ten aanzien van de

beoordeling van aanvragen ter verkrijging van een vergunning op basis van artikel 19d, lid

1, van de Nb-wet 1998.

Op 30 november 2005 is het Besluit vergunningen Nb-wet 1998 (hierna: het Besluit)
(Staatsblad 2005, nr. 594) in werking getreden. De in dit Besluit specifiek opgesomde
activiteiten worden aangemerkt als handelingen als bedoeld in artikel 16, lid 6, van de Nb-

1.001 LNV

0000000165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 2

wet 1998 en projecten of andere handelingen of categorieén van gebieden als bedoeld in
artikel 19d, lid 3, van de Nb-wet 1998. Voor deze specifieke activiteiten geldt de minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (hierna: LNV) als, in deze, bevoegd gezag.

Uw activiteiten vallen onder artikel 3, sub ‘a’, van dit Besluit: ‘activiteiten die een
beschermd natuurmonument of een op grond van artikel 10a, eerste lid, van de Nb-wet
1998 aangewezen gebied betreffen dat gelegen is in het betwiste gebied waarop het
Eems-Dollardverdrag van toepassing is’.

Hiermee is de minister van: LNV-bevoegd om te besluiten -op-uw aanvraag.

Gelet op het mandaatbesluit van 8 mei 2006 (kenmerk nr. TRCIZ/2006/775) is de
regiodirecteur van de directie Regionale Zaken vestiging Noord van het ministerie van
LNV (hierna: regiodirecteur Noord) onder meer gemachtigd om namens de minister te

beslissen en stukken te ondertekenen betreffende een besluit als bedoeld in artikel 19d,
eerste lid, van de Nb-wet 1998.

Besluit

Met de door u uitgevoerde passende beoordeling waaronder begrepen de daarbij
horende rapportages en documenten, als bedoeld in artikel 19f, van de Nb-wet 1998, is de
zekerheid verkregen dat op grond van de beste beschikbare informatie er
wetenschappelijk gezien redelijkerwijs geen twijfel bestaat dat de bouw, het in werking
brengen en het in werking houden en regulier onderhoud van een multi-fuelcentrale ten
behoeve van het opwekken van elektriciteit in het industriegebied Eemshaven, in

AET samenhang met overige projecten in'eri rönd de Eemshaven, gelet op de retevante
instandhoudingsdoelstellingen van het gebied en ondanks de hierna weergegeven
voorschriften, waaronder mitigerende maatregelen:

A. geen significante, maar mogelijk wel negatieve effecten zal hebben voor de natuurlijke
- kenmerken van de Natura. 2000-gebieden:. qs -
- Duinen Ameland
- Duinen Terschelling
- Noordzeekustzone

B. een, deels potentiéle en een deels zekere aantasting zal betekenen van de natuurlijke
kenmerken van het Natura 2000-gebied Waddenzee.

Ondanks deze deels potentiële en deels zekere aantasting ben ik van mening dat toch tot
vergunningverlening kan worden overgaan. Dit gezien de mitigerende maatregelen, de
aan de vergunning verbonden voorschriften alsmede de aangevoerde dwingende reden

_ van groot openbaar belang en bij ontstentenis van alternatieve technieken en locaties ter
realisatie van de voorgenomen activiteit welke dit belang faciliteert. De vereiste

compensatie van de (al dan niet in potentie) aangetaste relevante natuurlijke kenmerken

van deze gebieden is zodanig vormgegeven en geborgd dat de algehele samenhang van
de beschermde waarden van de Natura 2000-gebieden bewaard blijft.

Ten aanzien van de te verwachten niet-significant negatieve effecten op natuurlijke
kenmerken in de Natura 2000-gebieden Noordzeekustzone, Duinen Ameland en Duinen
Terschelling ben ik van oordeel dat deze, gelet op de instandhoudingsdoelstellingen,

0000000166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 3

aanvaardbaar zijn. Door de voorschriften welke aan deze vergunning zijn verbonden is de
aantasting van deze kenmerken in voldoende mate beperkt.

Gelet op de bepalingen van de Nb-wet 1998 en de in bijlage 1 vermelde overwegingen
besluit ik derhalve NUON Power Projects 1 B.V. te Amsterdam de gevraagde vergunning
ingevolge artikel 19d van de Nb-wet 1998 te verlenen onder de navolgende voorschriften

. en beperkingen, waaronder het voorschrift inhoudende de verplichting compenserende

maatregelen te treffen.

„Voor een-weergave van-de-inhoud van de aanvraag, de relevante wet- en regelgeving …- -- - —

alsmede het toepasselijk beleid verwijs ik naar bijlage 1 van het onderhavige besluit. In
dezelfde bijlage treft u voorts mijn inhoudelijke overwegingen aan die aan dit besluit ten

grondslag liggen.
Bijlage 2 bevat de door u ingediende aanvraag en passende beoordeling en aanvullende

rapporten en documenten.

De bijlagen maken onderdeel uit van de vergunning. Bij strijdigheid van de inhoud van
deze bijlagen met de onderstaande voorschriften en beperkingen prevaleren deze

laatsten.
Voorschriften en beperkingen

Ter bescherming van de in de Natura 2000 gebieden Waddenzee, Noordzeekustzone,
Duinen Ameland en Duinen Terschelling alsmede de binnen het beschermd

“natuurmonument Waddenzee en het beschermd natuurmonument Dollard aanwezige :

beschermde natuurlijke kenmerken verbind ik aan deze vergunning de volgende
voorschriften en beperkingen.

Algemeen
1. Als houder van deze vergunning wordt aangemerkt NUON Power Projects 1 B.V. of

haar rechtsopvolger. .
2. Deze vergunning kan uitsluitend gebruikt worden door (medewerkers van) de
_ vergunninghouder of in opdracht van de vergunninghouder handelende (rechts)
personen. De vergunninghouder blijft daarbij verantwoordelijk voor de juiste
naleving van deze vergunning.

3. Tijdens de uitvoering van de vergunde werkzaamheden dient een afschrift van deze
vergunning op de locatie van de werkzaamheden aanwezig te zijn en op verzoek te
worden getoond aan de daartoe bevoegde toezichthouders en
opsporingsambtenaren.

4. Van opgetreden incidenten, waaronder in ieder geval verstaan worden alle
gebeurtenissen waarbij onbedoeld schadelijke stoffen vrijkomen, dan wel waardoor
anderszins schade aan de natuurlijke kenmerken in de betrokken Natura-2000
gebieden kan worden toegebracht, dient onverwijld melding te worden gedaan aan
de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team) onder
overlegging van alle relevante gegevens.

5. Alle door of namens de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger te geven
aanwijzingen dienen onverwijld te worden opgevolgd.

0000000167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 4

Verstoring algemeen

6. De bouwwerkzaamheden, de bedrijfsvoering van de centrale, inclusief het regulier
onderhoud, dienen/dient zodanig plaats te vinden dat onnodige verstoring van
vogels en habitatrichtlijnsoorten wordt voorkomen. Onder onnodige verstoring
wordt in elk geval verstaan dat de werkzaamheden zodanig worden uitgevoerd dat
piekgeluiden zoveel mogelijk worden vermeden en dat werkzaamheden zo veel als
redelijkerwijs mogelijk inpandig worden uitgevoerd.

7. De bouw van het buitendijkse koelwaterwerk, voor zover onderdeel van deze
aanvraag en gelegen buiten de begrenzing van de PKB Waddenzee, dient te worden

weeen eeen err yitgevoerd door middel van droge aanleg. Dit dient te worden gerealiseerd middels --
een droge werkplaats omgeven door een damwandconstructie.

8. Voor de bouw van het buitendijkse koelwaterwerk, als bedoeld in voorgaand
voorschrift, dienen, in plaats van gewone heipalen, schroefpalen toegepast te
worden.

g. Het heien van de palen voor de binnendijkse bouwwerken wordt geluidsarm
uitgevoerd. Hiertoe wordt de heimachine voorzien van een geluidsmantel of wordt
door toepassing van andere maatregelen gezorgd voor beperking van de
geluidssterkte tot het niveau volgens voorschrift 10. Indien er wordt gekozen voor
andere geluidsbeperkende maatregelen dan een geluidsmantel dient het plan hiertoe
uiterlijk twee weken voor aanvang van de betreffende heiwerkzaamheden voor
instemming te worden voorgelegd aan de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).

10. Het geluidsniveau tijdens het heien voor binnendijkse bouwwerken mag de
geluidscontouren, zoals opgenomen in bijlage 2 sub j, q en r, niet overschrijden.

‘ Beïnvloeding beschermde soorten (populaties)

11. De koelwaterinlaat dient te worden voorzien van een daartoe geëigende
zeefinstallatie welke de inzuiging van vissen en andere organismen zoveel mogelijk
beperkt. Er dient een maximale maaswijdte van 5x5 mm te worden gehanteerd.

12. De maximate inlaatsnelheid, ter hoogte van het inlaatpunt, mag niet meer bedragen

: . dan 0,13m/s.
13. Er dient een afdoende werkend üäteksursjeteem in het inkastpurit ie worden
i aangelegd waarbij de toch nog op de fijnbandzeef komende vis tegen beschadiging
wordt beschermd en weer wordt teruggevoerd naar het havengebied.

14. Het terugvoeren van de vis (en overige organismen) uit het visretoursysteem dient op
zodanige wijze plaats te vinden dat wordt voorkomen dat de afgevoerde organismen
direct weer in het koelsysteem ingezogen kunnen worden.

15. De uitmonding van het visretoursysteem dient Zodanig te worden afgeschermd dat
predatie door ‘visetende vogel- en diersoorten’ beperkt blijft en er in de uitmonding
geen sport- of beroepsvisserij kan plaatsvinden.

16. Het ontwerp van de koelinstallatie, evenals de viszeefinstallatie en visretoursysteem,
dient te voren voor instemming te worden overgelegd aan de regiodirecteur Noord
of diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).

17. Indien uit monitoring blijkt dat de getroffen maatregelen onvoldoende zijn, in die zin
dat blijkt dat de vissterfte van één of meer van de vissoorten fint, zeeprik of rivierprik,
als gevolg van de inzuiging zodanig is dat hierdoor populaties in significante mate
beïnvloed worden (zulks ter beoordeling van de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger en al dan niet in samenhang met effecten van andere projecten en
handelingen), zullen extra mitigerende maatregelen genomen dienen te worden om
sterfte van mariene organismen, en in het bijzonder van de vissoorten fint, zeeprik en
rivierprik, te minimaliseren. |

0000000168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk _ Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 5.
Geluid

18. Verstoring door geluid dient te worden beperkt tot hetgeen strikt onvermijdbaar is
voor de bouw, het in werking brengen en houden en het regulier onderhoud van de
multi-fuelcentrale. Daarbij dienen piekgeluiden zoveel als redelijkerwijs mogelijk is te
worden voorkomen.

19. Onverlet de geluidsnorm inzake binnendijks heien zoals opgenomen in voorschrift
10, mag tijdens de bouw- en aanlegwerkzaamheden de piekbronsterkte van 128dB(A)
voor incidentele piekgeluiden niet worden overschreden, gemeten conform methode
Il van de “Handleiding meten en rekenen industrielawaai, uitgave 1999”.

Tt õn EEE "0. Geluidemissie als gevolg van het affakkelen-moet zo veel als redelijkerwijs mogelijk is

worden beperkt, doch dient in ieder geval te voldoen aan de geluidsvoorschriften

zoals opgenomen in de vigerende Wet milieubeheervergunning.

Licht
21. De verlichting op het werkterrein en aan apparatuur ten behoeve van de bouw van

zowel de centrale als de bouw van het uitlaatwerk koelwater en het reguliere
onderhoud tijdens de gebruiksfase van de centrale dient, ook wat de hoogte daarvan
betreft, te worden beperkt tot het strikt noodzakelijke ten behoeve van de
werkzaamheden zoals beschreven in de aanvraag met bijlagen.

22. De verlichting dient zodanig te worden opgesteld en ingericht, en de lampen zodanig
naar buiten toe te worden afgeschermd, dat lichtstraling door direct licht naar het
Natura 2000-gebied Waddenzee zoveel mogelijk wordt voorkomen.

23. De buitenverlichting van de centrale zelf en de verlichting van de bijbehorende
‘installaties en gebouwen, dient volledig te worden uitgevoerd door middel van

_____groene verlichting zoals opgenomen en bedoeld in de vergunningaanvraag. -

24. De eïs in voorgaand voorschrift geldt ook voor binnenverlichting indien deze’
verlichting kan leiden tot lichtuitstraling naar het Natura 2000-gebied en het
beschermd natuurmonument Waddenzee.

25. De lichtsterkte, afkomstig van de verlichting van de centrale, mag op de grens van het
Natura 2000-gebied en het beschermd natuurmonument Waddenzee maximaal 0 lux

- bedragen.

26. Per kalenderjaar mag het pn voor x affakkelen niet meer et 175 uurin werking
zijn. Daarbij geldt de restrictie dat het affakkelen maximaal 90 uur/jaar plaatsvindt in
de periode tussen zonsondergang en zonsopgang. Indien laatstgenoemd maximum
overschreden zal worden, dient de vergunninghouder dit uiterlijk twee weken
voorafgaand aan de daadwerkelijke overschrijding ter instemming te melden aan de
regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team). Ingeval van
een aantoonbare calamiteit wordt deze termijn verkort tot uiterlijk 12 uur

‚voorafgaand aan de daadwerkelijke overschrijding. De melding dient vergezeld te
worden van een onderbouwde opgaaf van de omvang van de geprognosticeerde
„overschrijding. Door of namens de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger zal
worden bepaald of de gevraagde overschrijding, al dan niet onder het stellen van
nadere voorschriften, toelaatbaar is.

Verontreiniging algemeen

27. Voor wat betreft emissies naar de lucht en bodem dient, mede vanuit de ecologische
borging vanuit de Nb-wet 1998, het gestelde in de vigerende vergunning op grond
van de Wet milieubeheer in acht genomen te worden.

28. Afval en andere mogelijke verontreinigingen, waaronder ook gemorste grond- en
reststoffen worden verstaan, dienen op een zodanige wijze en tijdstip te worden

0000000169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20855212

ze

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 6

verwijderd dat in of nabij de relevante beschermde gebieden geen vermijdbare
effecten op de natuurlijke kenmerken ontstaan.

29. De voorzieningen en materialen welke bij de uitvoering van de werken en van het
regulier onderhoud worden gebruikt, dienen in goede staat van onderhoud te
verkeren; lekkages van koel- en hydraulische vloeistoffen, smeermiddelen e.d. dienen
voorkomen te worden. Stofontwikkeling bij op- en overslag van harde brandstoffen
en grondstoffen dient voorkomen te worden op de wijze zoals vastgelegd in de
voorschriften onder $ 2.2 van de Wm-vergunning,

‘Verontreiniging oppervlaktewater >

30. Voor wat betreft de lozingseisen, € de maximale warmtevracht van et KISSA,
alsmede de aansluiting op de afvalwaterbehandelingsinstallatie dient, ook mede
vanuit de ecologische borging vanuit de Nb-wet 1998, het gestelde in de vigerende
vergunning op grond van de Wet verontreiniging oppervlaktewateren en de Wet op
de waterhuishouding in acht genomen te worden.

31. Er dient een dagregistratie te worden bijgehouden van de koelwaterstroom (inname-
en lozingsdebiet, temperatuur, gemiddelde dagtemperatuur van het
oppervlaktewater). Indien er sprake is storingen in het koelwatersysteem dient een
afschrift van de melding als bedoeld in de vergunning Wvo/Wwh (artikel 15)
eveneens te worden gezonden aan de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger
(t.a.v. Nb-wet team).

32. Het is niet toegestaan om aangroei/algenbestrijding in het koelwatersysteem toe te
passen door middel van chloorbleekloog of andere chemicaliën.

33. Inde condensators dient titanium of een gelijkwaardig materiaal te worden
toegepast. Indien er wordt gekozen voor een ander materiaal dan titanium, dan dient
het onderbouwde voorstel hiertoe uiterlijk twee maanden voor daadwerkelijke” 7
toepassing voor instemming te worden overgelegd aan de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team). Dit voorstel dient een onderbouwing te
bevatten welke ingaat op de ecologische effecten in relatie tot de beschermde
gebieden van toepassing van dit andersoortig materiaal in vergelijking met de
toepassing van titanium: - :

34. Dein het koelsysteem toegepaste materialen dienen te voldoen aan de hoogste
corrosiviteitseisen (zoals toepassing van (gecoat) koolstofstaal, glasvezel, gecoat
beton en gebruik van titanium en hoge kwaliteit RVS).

Bescherming waarden open landschap ,

35. De gebouwen en installaties van de centrale dienen te worden uitgevoerd in
gedekte/grauwe tinten ten behoeve van inpassing in het landschap. Deze eis geldt
alleen voor de delen van de gebouwen en installaties welke zichtbaar zijn vanuit het
Natura 2000-gebied Waddenzee en de beschermde natuurmonumenten ‘Waddenzee
en Dollard’. Een schriftelijk voorstel inzake gebruik van kleurstelling en tinten dient
vooraf ter instemming te worden voorgelegd aan de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger (t.a.v, het Nb-wet team).

36. Toepassing van reflecterende of spiegelende materialen en constructies in of op de
gebouwen en installaties is niet toegestaan indien hierdoor, als gevolg van in- of
opvallend licht, lichtreflectie of -spiegeling naar het Natura 2000-gebied Waddenzee
en de beschermde natuurmonumenten ‘Waddenzee en Dollard’ kan ontstaan.

37. Gebruik van reclame-uitingen, hetzij in de vorm van verlichting hetzij op andere °
wijze, is niet toegestaan indien deze in het Natura 2000-gebied Waddenzee en de
beschermde natuurmonumenten ‘Waddenzee en Dollard’ zichtbaar kunnen zijn.

38. De maximale gebouwhoogte van de centrale mag niet meer dan 90 meter bedragen.

0000000170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20855212

ra

Datum … Kenmerk „Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 7
Compensatie

39. De uitvoering van de compensatie, zowel de tijdelijke, de terrestische als de mariene
compensatie dient te worden uitgevoerd conform de op 25 januari 2008 aan de
vergunningaanvraag toegevoegde rapporten en documenten.

40. De aantasting van de beschermde natuurlijke kenmerken in de genoemde relevante
beschermde gebieden als gevolg van de vergunde werkzaamheden dient tijdig, dat
wil zeggen conform het bepaalde in artikel 19h Nb-wet 1998, door of vanwege
vergunninghouder te worden gecompenseerd, Daartoe dienen in ieder geval,

-alvorens-met de werkzaamheden die aantasting van de relevante beschermde -. .. …
natuurwaarden, als beschreven in het compensatieplan, veroorzaken, een aanvang
wordt genomen, door of vanwege de vergunninghouder de volgende onderdelen te
zijn gerealiseerd; _

a. Terrestische natuurcompensatie: tenminste een oppervlak van 25
ha compensatiegebied dient te zijn gerealiseerd als
hoogwaterviuchtplaats (hvp) en broedgebied voor pionier-
vogelsoorten. Onder realisatie wordt verstaan dat het
compensatiegebied volledig is ingericht en kan worden gebruikt
door vogels als hvp en/of broedgebied. Dit ter beoordeling van de
regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger.

b. Mariene natuurcompensatie: de aankoop van kwelders en de
beëindiging van de garnalenvisserij in het Kerkeriet, zoals
omschreven in het rapport “Maatregelen- en faseringsplan mariene
natuurcompensatie Eemshaven (Altenburg & Wijmenga/Ziltwater
d.d. 22 januari 2008)” dient te zijn afgerond.

“= 41. "De tertestische compensatie, waaronder verstaan de verwerving en inrichting van -

gebieden, zoals opgenomen in de verschillende compensatieplannen, wordt pas
geacht volledig te zijn uitgevoerd indien deze gebieden ook daadwerkelijk geschikt
zijn als vestigingsplaats voor, van nature voorkomende, planten- en diersoorten en
met name de soorten waarvoor de compensatieplicht geldt, zulks ter beoordeling van
de regiodirecteur Noord dan wel diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team). Indien
er nog werkzaamheden of ingrepen in (de nabijheid van) de compensatiegebieden .
plaatsvinden of moeten plaatsvinden, gericht op de inrichting van deze gebieden en
die de ecologische functie van de reeds ingerichte gebieden kunnen verstoren c.q.
teniet kunnen doen, wordt de gebiedscompensatie geacht (nog) niet volledig te zijn
uitgevoerd.

42. Ten behoeve van de populatie velduilen (broed- en leefgebied) dient in het
compensatieplan voor de terrestische natuur een gebiedsdeel te worden ingericht dat
voldoet aan de voor deze vogelsoort benodigde biotoop. De oppervlakte van het
gebied dient voldoende te zijn voor 2-4 broedparen. De wijze van uitvoering en
inrichting van het broed- en leefgebied voor velduilen dient te voren voor
instemming te worden overgelegd aan de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).

43. Indien na afgifte van de vergunning in voorkomend geval naar aanleiding van
monitoring of anderszins mocht blijken dat de compensatie op specifieke punten
door de regiodirecteur Noord als onvoldoende wordt beoordeeld, dan zal de
compensatie op die punten overeenkomstig worden aangepast.

0000000171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20855212

We

‘Datum Kenmerk Vervolgblad

22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 8

Monitoring en rapportage

Algemene verplichtingen

A4. Het optreden van effecten op de natuurlijke kenmerken in het licht van de
instandhoudingdoelsteltingen van de in dit besluit genoemde Natura 2000-gebieden
als gevolg van de bouw en aanwezigheid van de multi-fuelcentrale, inclusief het
koelwaterwerk dient door middel van monitoring door of vanwege de
vergunninghouder gevolgd te worden.

45. Door of vanwege vergunninghouder dient binnen 3 maanden na het van kracht
worden van deze vergunning een monitoringsplan te worden overgelegd. Dit

monitoringsplan behoeft:schriftelijkeinstemming van de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).

46. In het monitoringsplan, als bedoeld in voorgaand voorschrift, dienen tenminste de
volgende aspecten omschreven te worden:

- Alle relevante te monitoren biotische en abiotische factoren met het oog op de
effecten van de vergunde werkzaamheden zoals omschreven in de aanvraag met
bijlagen, waaronder de effecten van de hei- en bouwwerkzaamheden, de effecten
van immissie (lucht en water) van de centrale afkomstige stoffen in gebieden met
kwetsbare vegetaties en habitats en de effecten van de compenserende
maatregelen zoals omschreven in dit besluit waaronder in ieder geval: de omvang

van broedresultaten van vogels in het compensatiegebied, inventarisatie
gegevens van het voorkomen van zeehonden in het Doekegat en het gebruik van
de Dollard als rust-, zoog- en leefgebied door zeehonden.

- De wijze waarop de monitoring plaatsvindt, zowel tijdens als na de bouw, in het
bijzonder de frequentie van meting, de periode gedurende welke gemonitord zal

_ worden en de dekking van de uitgevoerde werkzaamheden door de metingen en
“de uitgangspunten voor en frequentie van rapportéren waarmee (met voldoende
zekerheid) kan worden vastgesteld of:

* er dreiging is van aantasting van de natuurlijke kenmerken van de in dit
besluit genoemde Natura 2000-gebieden door de vergunde
werkzaamheden of door cumulatie van de eventuele effecten van deze
werkzaamheden, activiteiten en processen met andere invloeden;

* de effecten van de mitigerende maatregelen. en, indien dit uit
monitoring blijkt, te nemen aanvullende mitigerende maatregelen
voldoende zijn teneinde de aantasting van de natuurlijke kenmerken van
de in dit besluit genoemde Natura 2000-gebieden te voorkomen;

* de compenserende maatregelen die worden getroffen om de aantasting
van de natuurlijke kenmerken in de betrokken en specifiek benoemde
Natura 2000-gebieden te compenseren het beoogde effect hebben.

47. Jaarlijks vóór 1 april, volgend op het kalenderjaar waarop de rapportage betrekking

heeft, of indien naar het inzicht van de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger

daarvoor op basis van tussentijdse resultaten aanleiding toe bestaat, rapporteert de
vergunninghouder aan de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v. het

Nb-wet team) over de voortgang van de werkzaamheden en de resultaten van de

activiteiten die overeenkomstig het monitoringsplan hebben plaatsgevonden.

48. Het monitoringsplan dient te worden bijgesteld indien nieuwe (wetenschappelijke)
inzichten, wijzigingen in wetgeving danwel de monitoringsresultaten zelf daartoe,
naar het oordeel van de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger, gelet op het in
voorschrift 46 bepaalde doel van de monitoring, aanleiding geven. Dergelijke
tussentijdse wijzigingen van het monitoringsplan behoeven de schriftelijke
instemming van de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger alvorens zij worden
doorgevoerd. Na 5 jaar na de inwerkingtreding van onderhavige vergunning zal in

0000000172
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20855212

| Va

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 9

overleg met de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger worden bepaald in
hoeverre de monitoring dient te worden aangepast of kan worden bešindigd.

- Specifieke verplichtingen

Visinzuiging

49. Door of namens vergunninghouder dient te worden onderzocht of de
Wilhelminahaven een paaigebied en/of een opgroeigebied is voor juveniele vis
alsmede dient onderzoek uitgevoerd te worden naar het algemeen voorkomen van
vissoorten. Daarbij dient de populatiedichtheid en leeftijdsopbouw van populaties

eee eenn seeme Van de-betreffende-vissoorten-in-de Wilhelminahaven-en het-Eems-estuarium te -....
worden meegenomen. In het onderzoek dient specifiek aandacht te worden besteed
aan de habitatrichtlijnsoorten.fint, zeeprik en rivierprik. De resultaten van het
onderzoek dienen

50. uiterlijk 31 december 2009 aan de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v.
het Nb-wet team) te worden overgelegd.

51. Erdient steekproefsgewijs tijdens het biologische voor- en najaar de significantie
worden vastgesteld tussen de vanuit de Wilhelminahaven te verwachten ingezogen
hoeveelheid vis en de grootte van de vispopulatie in het Eems-estuarium. Dit
onderzoek dient te worden uitgevoerd overeenkomstig de verleende Wvo/Wwh
vergunning d.d. 23 juli 2007 (artikel 8, lid 1 laatste alinea). De resultaten van het
onderzoek dienen uiterlijk 31 december 2009 aan de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team) te worden overgelegd.

52. Indien uit de, in voorgaande voorschriften voorgeschreven onderzoeken, en uit de
resultaten van het monitoringsplan als voorgeschreven in voorschrift 45, blijkt dat er
sprake is van significante hoeveelheden ingezogen vis dient de vergunninghouder

“een onderzoek naar aanvullende maatregelen te verrichten. Dit onderzoek betreft de-- >>>
technische mogelijkheden om intrek van mariene organismen tegen te gaan en (de
technische mogelijkheden om) de overlevingskansen van mariene organismen te
vergroten. ;

Wateremissies
53.. Van de voorgeschreven monitoringsverplichting op basis van de Wvo en de Wwh

dient eveneens de voorgeschreven rapportage aan aan de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team) te worden gezonden. De resultaten van
deze monitoring dienen te worden gerapporteerd in de monitoringsrapportage als
bedoeld in voorschrift 47.

Luchtemissies By .

54. De resultaten van de voorgeschreven monitoring van luchtemissies op basis van de
Wm-vergunning dienen eveneens te worden overlegd aan de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team). De resultaten van deze monitoring |
dienen te worden gerapporteerd in de monitoringsrapportage als bedoeld in
voorschrift 47. i

Geluidsemissies

55. Tijdens de bouwwerkzaamheden dient door meting te worden gemonitord in
hoeverre de geluidsemissies van de heiwerkzaamheden binnen de gestelde
geluidsnorm blijft als opgenomen in voorschrift 10. De resultaten van deze metingen
dienen te worden vastgelegd in een rapportage welke gedurende de
bouwwerkzaamheden te allen tijde beschikbaar dient te zijn en te kunnen worden
getoond aan de daartoe bevoegde toezichthouders en opsporingsambtenaren.
Tevens dienen de resultaten te worden gerapporteerd in de monitoringsrapportage
als bedoeld in voorschrift 47.

0000000173
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 10
Fakkel

55. Door vergunninghouder wordt een fakkelregister bijgehouden met daarin de
tijdstippen (data, uren en duur) waarop het affakkelen heeft plaatsgevonden. Het
voorgeschreven fakkelregister op basis van de Wm-vergunning kan hiervoor worden
toegepast. In het fakkelregister dienen ook de klimatologische omstandigheden ten
tijde van het affakkelen te worden vastgelegd (temperatuur, gemiddelde
bedekkingsgraad, minimaal zicht, luchtvochtigheid, windrichting en sterkte en
luchtdruk).

56. Het fakkelregister als bedoeld in voorgaand voorschrift dient te allen tijde

beschikbaar te zijn en te kunnen worden getoond aan de daartoe bevoegde -
toezichthouders en opsporingsambtenaren.

57. Het uitte voeren monitorings- en evaluatieprogramma aangaande het gebruik van de
fakkel in relatie tot lichthinder en mogelijke gevolgen voor vogels en vleermuizen
(Wm-vergunning; voorschrift 10.6.4) dient eveneens in overleg met de regiodirecteur
Noord of diens rechtsopvolger te worden opgesteld en uitgevoerd.

58. De resultaten van het monitorings- en evaluatieprogramma (inclusief de
onderliggende wetenschappelijke data), als bedoeld in voorgaand voorschrift,
worden jaarlijks vóór 1 april van het opvolgend jaar aan de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team) toegezonden.

Slotbepalingen

59. De werkzaamheden gericht op de realisatie van de centrale, zoals deze zijn’
omschreven in de aanvraag en bijgevoegde documenten, dienen uiterlijk drie jaar na
het onherroepelijk worden van onderhavige vergunning te zijn afgerond. Indien de
hiervoor gestelde termijn dreigt te worden overschreden dient vergunninghouder dit

„uiterlijk twee jaar na het onherroepelijk worden van de onderhavige vergunning te: ~
melden aan de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).
Zulks onder specifieke opgave van de geprognosticeerde overschrijding (in weken) en
de daarbinnen nog te uit te voeren werkzaamheden. Door of namens de
regiodirecteur zal worden bepaald of de gevraagde overschrijding, al dan niet onder

„nader te stellen voorschriften, toelaatbaar is. Een verzoek tot actualisatie. van een …
deel of het geheel van de aan de onderhavige vergunning ten grondslag liggende
gegevens en documenten kan daarbij aan de orde zijn.

60. Het uitvoeren van aanleg- en bouwwerkzaamheden, het beoogd gebruik, de
productie-omvang en emissies, in afwijking van de aanvraag, evenals de uitvoering
van modificaties en onderhoudswerkzaamheden die niet vallen onder ‘regulier.
onderhoud’, kan worden uitgevoerd indien en voor zover deze afwijking naar het
oordeel van de regiodirecteur Noord niet leidt tot een andere of grotere nadelige
aantasting van de beschermde natuurwaarden in de betrokken Natura 2000-gebieden
ten opzichte van de uitvoering conform de aanvraag. Het voornemen tot het
uitvoeren van een activiteit in afwijking van de aanvraag dient minimaal 3
kalendermaanden, voorafgaand aan de beoogde uitvoering, schriftelijk te worden
gemeld aan de regiodirecteur Noord en kan slechts plaatsvinden na uitdrukkelijk
verkregen schriftelijke instemming van de regiodirecteur Noord. De hiervoor
benoemde schriftelijke instemming zal niet worden afgegeven indien, naar het
oordeel van de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolgers, vergunningplicht geldt
voor de voorgenomen activiteiten cq veranderingen.

61. Onverlet artikel 43, lid 2, van de Nb-wet 1998 kunnen de voorschriften en
beperkingen waaronder dit besluit ís verleend worden gewijzigd of aangevuld indien
naar het oordeel van de minister van LNV uit eigen waarneming of anderszins blijkt
dat de vergunde activiteiten andere of nadeliger gevolgen hebben voor de

0000000174
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 10
Fakkel

55. Door vergunninghouder wordt een fakkelregister bijgehouden met daarin de
tijdstippen (data, uren en duur) waarop het affakkelen heeft plaatsgevonden. Het
voorgeschreven fakkelregister op basis van de Wm-vergunning kan hiervoor worden
toegepast. In het fakkelregister dienen ook de klimatologische omstandigheden ten
tijde van het affakkelen te worden vastgelegd (temperatuur, gemiddelde
bedekkingsgraad, minimaal zicht, luchtvochtigheid, windrichting en sterkte en

- luchtdruk).

56. Hetfakkelregister als bedoeld in voorgaand voorschrift dient te allen tijde
beschikbaar-te-zijn-en te-kunnen worden getoond aan de daartoe bevoegde - - --.
toezichthouders en opsporingsambtenaren.

57. Het uit te voeren monitorings- en evaluatieprogramma aangaande het gebruik van de
fakkel in relatie tot lichthinder en mogelijke gevolgen voor vogels en vleermuizen
(Wm-vergunning; voorschrift 10.6.4) dient eveneens in overleg met de regiodirecteur
Noord of diens rechtsopvolger te worden opgesteld en uitgevoerd.

58. De resultaten van het monitorings- en evaluatieprogramma (inclusief de
onderliggende wetenschappelijke data), als bedoeld in voorgaand voorschrift,
worden jaarlijks vóór 1 april van het opvolgend jaar aan de regiodirecteur Noord of
diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team) toegezonden.

Slotbepalingen

59. De werkzaamheden gericht op de realisatie van de centrale, zoals deze zijn
omschreven in de aanvraag en bijgevoegde documenten, dienen uiterlijk drie jaar na
het onherroepelijk worden van onderhavige vergunning te zijn afgerond. Indien de
hiervoor gestelde termijn dreigt te worden overschreden dient vergunninghouder dit
uiterlijk twee jaar na het onherroepelijk worden van de onderhavige vergunning te
melden aan de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolger (t.a.v. het Nb-wet team).
Zulks onder specifieke opgave van de geprognosticeerde overschrijding (in weken) en
de daarbinnen nog te uit te voeren werkzaamheden. Door of namens de
regiodirecteur zal worden bepaald of de gevraagde overschrijding, al dan niet onder

en nader te stellen voorschriften, toelaatbaar is. Een verzoek tot. actualisatie. van een …
deel of het geheel van de aan de onderhavige vergunning ten grondslag liggende
gegevens en documenten kan daarbij aan de orde zijn.

60. Het uitvoeren van aanleg- en bouwwerkzaamheden, het beoogd gebruik, de
productie-omvang en emissies, in afwijking van de aanvraag, evenals de uitvoering
van modificaties en onderhoudswerkzaamheden die niet vallen onder ‘requlier
onderhoud’, kan worden uitgevoerd indien en voor zover deze afwijking naar het
oordeel van de regiodirecteur Noord niet leidt tot een andere of grotere nadelige
aantasting van de beschermde natuurwaarden in de betrokken Natura 2000-gebieden
ten opzichte van de uitvoering conform de aanvraag. Het voornemen tot het
uitvoeren van een activiteit in afwijking van de aanvraag dient minimaal 3
kalendermaanden, voorafgaand aan de beoogde uitvoering, schriftelijk te worden
gemeld aan de regiodirecteur Noord en kan slechts plaatsvinden na uitdrukkelijk
verkregen schriftelijke instemming van de regiodirecteur Noord. De hiervoor
benoemde schriftelijke instemming zal niet worden afgegeven indien, naar het
oordeel van de regiodirecteur Noord of diens rechtsopvolgers, vergunningplicht geldt
voor de voorgenomen activiteiten cq veranderingen.

61. Onverlet artikel 43, lid 2, van de Nb-wet 1998 kunnen de voorschriften en
beperkingen waaronder dit besluit is verleend worden gewijzigd of aangevuld indien
naar het oordeel van de minister van LNV uit eigen waarneming of anderszins blijkt
dat de vergunde activiteiten andere of nadeliger gevolgen hebben voor de

0000000175
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 11

natuurlijke kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden, anders dan die welke
bij het nemen van dit besluit op basis van de op dat moment beschikbare informatie
werden verwacht.

62. Onverlet artikel 43, lid 2, van de Nb-wet 1998 geldt dat, indien op enig moment
mocht blijken dat de vergunde activiteiten zodanige schade aan de natuurlijke
kenmerken van de betrokken Natura 2000-gebieden dreigen toe te brengen dat
hieraan door het geven van aanwijzingen, het wijzigen of aanvullen van de
voorschriften of beperkingen niet kan worden tegemoet gekomen, deze vergunning
door de minister van LNV kan worden ingetrokken.

„63. - Alvorens tot wijziging van-vergunningvoorschriften-dan wel intrekking van de ==. —---
vergunning over te gaan, wordt de houder van deze vergunning in de gelegenheid
gesteld haar zienswijze naar voren te brengen.

64. Overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht dient alle medewerking te worden
gegeven aan door de minister van LNV aangewezen toezichthouders.

Het niet naleven van de voorschriften van deze vergunning kan, naast eventuele
strafvervolging, intrekking van de vergunning tot gevolg hebben.

Bezwaar
Tegen dit besluit staat op grond van het bepaalde in de Algemene wet bestuursrecht voor
een belanghebbende de mogelijkheid open een bezwaarschrift in te dienen. Een dergelijk
bezwaarschrift dient binnen zes weken na bekendmaking of verzending van deze
beschikking te worden ingediend bij:

De minister van Landbouw, Natuur en Vandsellwalkei:

Dienst Regelingen - eee
Afdeling Recht & Rechtsbescherming

Postbus 20401

2500 EK ’s Gravenhage

Het bezwaar dient te zijn ondertekend en moet tenminste de volgende elementen
bevatten:

a) de naam en het adres van de indiener;

b) de dagtekening;

c) een omschrijving van het besluit waartegen het bezwaar gericht is, en

d) de gronden van bezwaar.

Het is raadzaam een kopie van dit besluit bij het bezwaarschrift te voegen.

Kennisgeving
Conform artikel 42, lid 3, van de Nb-wet 1998, zijn afschriften van deze vergunning
verzonden aan: de provincie Groningen, de provincie Fryslân, de gemeente Eemsmond,
RWS Waterdistrict Waddenzee, Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland,
Stichting WAD, Stichting Natuur en Milieu, Greenpeace, Faunabescherming, MOB te
Nijmegen, Milieufederatie Groningen, Stichting Groninger Landschap, Landschapsbeheer
Groningen, Natuurmonumenten, LTO-Noord, Groningen Seaports, RWE, Essent, Wasser-
und Schiffahrtsamt Emden, Landkreis Aurich, Stadt Emden, NLWKN Oldenburg,
Fischereiamt Bremerhaven, de subcommissie Eems-Dollard, het ms. ‘Harder’, de K.L.P.D. te
Harlingen, de A.D. te Zwolle en de A.I.D. Groendesk te De Meern.

0000000176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22-02-2008 DRZ/08/933/BB/SM 12

Op grond van artikel 42, lid 3, van de Nb-wet 1998 en artikel 8 van de Wet openbaarheid

- van bestuur zal het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit onderhavig

besluit openbaar maken. De besluiten op grond van de Nb-wet 1998, waaronder
onderhavige, zullen, onder anonimisering van de persoonsgegevens, geplaatst worden op

www.mintnv.nl.

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT,
voor deze,

--DE REGIODIRECTEUR NOORD, --

RK. Oosterveld

Bijlage 1: Inhoudelijke overwegingen /
Bijlage 2: De aanvraag en de bijbehorende documenten (a t/m s)
Aanvraagbrief d.d. 29 oktober 2007 met kenmerk PAS25100701
Leeswijzer en aanvullende informatie
Passende Beoordeling d.d. 11 oktober 2007
Algemeen Werkplan NUON d:d. 11 oktober-2007-— ~~:
D&A document d.d. 25 oktober 2007
Inventarisatie van de te compenserende natuurwaarden d.d. 17 oktober 2007
Rapport ‘zeezoogdieren in de Eems’ d.d. 24 oktober 2007
Compensatieplan Eemshaven d.d. 10 oktober 2007
Commitmentietter d.d. 23 oktober 2007... ... … AAA
Inrichtings- en-faseringsplan terrestische natuurcompensatie Eemshaven
(Eelerwoude/Altenburg & Wijmenga d.d. 23-01-08);
Nederlandstalige samenvatting van “maatregelen- en faseringsplan terrestrische
natuurcompensatie Eemshaven d.d. 25-01-08;
Duitstalige samenvatting “Massnahmen- und Stufenprogramm zum
landespflegerischen Naturausgleig im Emshaven” d.d. 25 januari 2008;
m. Maatregelen- en faseringsplan mariene natuurcompensatie Eemshaven (Altenburg
& Wijmenga/Ziltwater d.d. 22 januari 2008);
n. Nederlandstalige samenvatting van “maatregelen- en faseringsplan mariene
natuurcompensatie Eemshaven d.d. 24-01-08;
o. Duitstalige samenvatting “Massnahmen- und Stufenprogramm zum marinen
naturausgleig im Emshaven” d.d. 24 januari 2008;
p. Realisatie tijdelijke compensatie GSP (Eelerwoude/ Altenburg & Wijmenga d.d, 24
januari 2008);
q. TNO-rapport geluidmetingen Eemshaven (d.d. januari 2008, kenmerk TNO-DV C-

Fe mean oD

=

gem

033);

r. Notitie nieuwe geluidscontouren Eemshaven, Consulmij Milieu, d.d. 24 januari
2008;

s. Memo Wageringen/Imares d.d. 24 januari 2008 met als onderwerp
‘geluidsmetingen’.

0000000177
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
1

Bijlage 1 bij besluit DRZ/08/933/BB/SM, d.d. 22-02-2008

OPRICHTEN, IN WERKING BRENGEN, IN WERKING HOUDEN EN REGULIER ONDERHOUD
VAN EEN ELEKTRICITEITSCENTRALE IN DE EEMSHAVEN
(Locatie kadastraal bekend onder: Uithuizermeeden, A 3038, 3307, 3311, 3318, 3322)

INHOUDELIJKE OVERWEGINGEN

Ministerie van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit
Directie Regionale Zaken
Vestiging Noord
Cascadeplein 6

Postadres: Postbus 30032
9700 RM Groningen
Telefoon: 050-5992300
Fax: 050-5992399

Web: www.minlnv.nl

0000000178
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
2

De aanvraag

De aanvraag om een vergunning in het kader van de Natuurbeschermingswet 1998 (hierna
Nb-wet 1998) bevat de volgende stukken;

- De aanvraagbrief d.d. 29 oktober 2007 met kenmerk PAS25100701;

- Leeswijzer en aanvullende informatie;

- Passende Beoordeling d.d. 11 oktober 2007;

- Algemeen Werkplan Nuon d.d. 11 oktober 2007;

5 D&A document d.d. 25 oktober 2007;

- Inventarisatie van de te compenserende natuurwaarden d.d. 17 oktober 2007;

- Rapport ‘zeezoogdieren in de Eems’ d.d. 24 oktober 2007;

- Compensatieplan Eemshaven d.d. 10 oktober 2007;

- - Commitmentletter d.d. 23 oktober 2007.

Op 25 januari 2008 heb ik van de aanvrager de volgende rapporten en documenten
ontvangen:
- Inrichtings- en faseringsplan terrestische natuurcompensatie Eemshaven
(Eelerwoude/Altenburg & Wijmenga d.d. 23-01-08);
- Nederlandstalige samenvatting van “maatregelen- en faseringsplan terrestrische
natuurcompensatie Eemshaven d.d. 25-01-08;
- Duitstalige samenvatting “Massnahmen- und Stufenprogramm zum
landespflegerischen Naturausgleig im Emshaven” d.d. 25 januari 2008;
- Maatregelen- en faseringsplan mariene natuurcompensatie Eemshaven
(Altenburg & Wijmenga/Ziltwater d.d. 22 januari 2008);
- Nederlandstalige samenvatting van “maatregelen- en faseringsplan mariene
natuurcompensatie Eemshaven d.d. 24-01-08;
- Duitstalige samenvatting “Massnahmen- und Stufenprogramm zum marinen
naturausgleig im Emshaven” d.d. 24 januari 2008;
- Realisatie tijdelijke compensatie GSP (Eelerwoude/Altenburg & Wijmenga d.d.
24 januari 2008);
“ TNO-rapport geluidmetingen Eemshaven (d.d. januari 2008, kenmerk TNO-DV C-

033);
- Notitie nieuwe geluidscontouren Eemshaven, Consulmij Milieu, d.d. 24 januari
2008;
A Memo Wageringen/Imares d.d. 24 januari 2008 met als onderwerp
‘geluidsmetingen’;

Deze rapportages en documenten bevatten een verdere invulling van de door
initiatiefnemer, in samenhang met overige initiatiefnemers in de Eemshaven, voorgestelde
compensatie ten gevolge van de geconstateerde aantasting van de
instandhoudingsdoelstellingen. Tevens is een verdere invulling toegevoegd inzake de te
verwachten verstorende effecten door heiwerkzaamheden op zeehonden en bruinvissen.

Op 18 februari 2008 heb ik van de aanvrager een schrijven ontvangen, gedateerd 15 februari
2008, kenmerk PAS150208001. In dit schrijven trekt aanvrager het deel van de
vergunningaanvraag in inzake de bouw van het gedeelte van de koelwateruitlaat, voor
zover gelegen binnen de begrenzing van de PKB Waddenzee.

0000000179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk , Vervolgblad
3

Gebruik van een multi-fuelcentrale houdt in dat energie wordt opgewekt via gebruikmaking
van zowel aardgas als door vergassing van kolen met petroleum cokes en via biomassa
verkregen synthetisch gas en/of mengsels van genoemde gassen.

De nieuw te bouwen centrale zal in hoofdzaak bestaan uit vier ‘Stoom- en Gasturbine
installaties’ (STEG-Installaties), een vergassingseenheid met een luchtscheidingsinstallatie en
gasbehandelingssysteem voor koeling en reiniging van het synthetisch gas, alsmede, op- en
overslagsystemen voor brandstoffen en bijproducten en een
afvalwaterbehandelingsinstallatie. De locatie is geheel gelegen in het gebied van de
Eemshaven (oostelijk deel) dat is bestemd als industrieterrein

De aanvraag betreft de bouw, het in werking brengen en het in werking houden en regulier
onderhoud van een multi-fuelcentrale ten behoeve van het opwekken van elektriciteit.
Hieronder geef ik (samengevat) een beschrijving van de activiteiten die vallen onder de
verschillende onderdelen van de aanvraag.

Bouw

Onder de bouw van de centrale in het kader van de behandeling van onderhavige Nb-wet
aanvraag valt het inrichten van het bouwterrein, inclusief grond en graafwerkzaamheden,
de heiwerkzaamheden, het storten en bouwen van betonnen fundaties en
bouwonderdelen, de realisatie van gebouwen, het installeren van de equipement met
apparatuur, evenals aanlegwerkzaamheden voor een koelwateruitiaat, voor zover gelegen
buiten de begrenzing van het PKB gebied Waddenzee. De bouw zal in twee fasen worden
uitgevoerd. Fase 1 omvat de bouw en het in werking brengen van drie eenheden met
natuurlijk gas gestookte gasturbines met afgasketel, koelsystemen, e.d. Fase 2 omvat de
bouw en in werking brengen van de vergassingsinstallatie en de bijbehorende op- en
overslagvoorzieningen en de afvalwater behandelingsinstallatie.

De aanvang van de bouw zal in maart 2008 plaats moeten gaan vinden. Daarbij zal de
gehele centrale gefaseerd over een periode van drie jaar worden gebouwd.

Onder de bouwfase wordt ook het in bedrijf stellen van de gasturbines met afgasketel,
koelsystemen etc. verstaan.

Bedrijfsvoering

Onder het in werking houden van de centrale in het kader van de behandeling van
onderhavige Nb-wetaanvraag wordt verstaan de bedrijfsvoering van de turbines met
afgasketel, koelsystemen, afvalwaterlozingen etc. Hieronder valt ook (na gereedkomen en
in bedrijf stellen) de bedrijfsvoering van een vergassingsinstallatie met een
luchtscheidingsinstallatie en een gasbehandelingssysteem voor koeling en reiniging van
synthetisch gas, alsmede op- en overslag van brandstoffen en bijproducten en een
afvalwaterbehandelingsinstallatie. Onder bedrijfsvoering wordt ook het dagelijks
(doorlopend) onderhoud aan de installaties verstaan, voor zover deze betrekking hebben op
het dagelijks in bedrijf houden van de centrale. Groot onderhoud, anders dan het hieronder
genoemde ‘regulier’ onderhoud en anders dan het hierboven beschreven ‘dagelijks
onderhoud’ valt niet onder de grondslag van de aanvraag.

0000000180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk : Vervolgblad
4

Regulier onderhoud

Er wordt eveneens vergunning aangevraagd voor regulier onderhoud aan de centrale. Uit
het bij de vergunningaanvraag gevoegde werkplan blijkt dat hieronder het volgende wordt
verstaan:

Het uitvoeren van onderhoudsstops. Hierbij worden de STEG-installaties stilgelegd en
worden deze gedemonteerd en gereinigd. Onderdelen van de STEG-installaties worden
zonodig gerepareerd. Na montage worden de installaties getest alvorens de normale
bedrijfsvoering weer plaatsvindt.

Toekomstige ontwikkelingen

In het, bij de aanvraag gevoegde werkplan, wordt eveneens een zogenaamde
uitbreidingsfase genoemd. Uit de aangeleverde informatie kan worden opgemaakt dat het
hier gaat om (mogelijk) toekomstige ontwikkelingen, waaronder de bouw van een vierde
vergasser, de bouw van een CO;-afvang en transportinstallatie en realisatie van
‘synergieprojecten’ als koelwaterhergebruik. Deze toekomstige ontwikkelingen zijn, voor
zover de effecten reeds bekend zijn, in de passende beoordeling en overige documenten
meegewogen. Voor zover er sprake kan zijn van, op dit moment nog, onvoorziene effecten
op de beschermde natuurwaarden is aan onderhavige vergunning een voorschrift
verbonden om tijdig een melding te doen bij de regiodirecteur Noord of diens
rechtsopvolger. Dit teneinde te beoordelen of de handelingen of de werkzaamheden niet
leiden tot een andere of grotere nadelige aantasting van de beschermde natuurwaarden in
de betrokken Natura 2000-gebieden.

Wettelijk kader

Beschermde natuurmonumenten

Artikel 60, lid 1 en lid 2, van de Nb-wet 1998 bepaalt dat besluiten welke genomen zijn op
basis van de Nb-wet '67 (waaronder o.a. de besluiten tot aanwijzing van het
natuurmonument ‘Waddenzee’) gelden als besluiten welke genomen zijn op basis van
artikel 10 van de Nb-wet 1998 (besluiten ter aanwijzing van beschermde
natuurmonumenten).

_ Artikel 10, lid 1, van de Nb-wet 1998 bepaalt dat de minister van LNV bij besluit een
natuurmonument kan aanwijzen als beschermd natuurmonument.

Artikel 10a, lid 1, van de Nb-wet 1998 bepaalt dat de minister van LNV gebieden aanwijst ter
uitvoering van de Vogel- en Habitatrichtlijn. Lid 3 van dit artikel stelt dat de
instandhoudingdoelstelling van deze gebieden mede betrekking kan hebben op
doelstellingen ten aanzien van het behoud, het herstel en de ontwikkeling van het
natuurschoon of de natuurwetenschappelijke betekenis van het gebied, anders dan vereist
ingevolge de Vogel- en Habitatrichtlijn.

Artikel 15a, lid 2, van de Nb-wet 1998 stelt dat een-besluit houdende aanwijzing van een
natuurmonument als beschermd natuurmonument onder de Nb-wet 1998 vervalt met
ingang van het tijdstip waarop doch slechts voorzover dat beschermd natuurmonument
deel uitmaakt van een Natura 2000-gebied.

0000000181
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
5

Natura seo nebiedien
Artikel 19d, lid 1, van de Nb-wet 1998 bepaalt dat het verboden i is zonder vergunning, of in

strijd met aan een dergelijke vergunning verbonden voorschriften of beperkingen, projecten
of andere handelingen te realiseren c.q. te verrichten die, gelet op de
instandhoudingdoelstelling, de kwaliteit van de natuurlijke habitats en de habitats van
soorten in een Natura 2000-gebied kunnen verslechteren of een verstorend effect kunnen
hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen. Zodanige projecten of andere
handelingen zijn in ieder geval projecten of handelingen die de natuurlijke kenmerken van
het desbetreffende gebied kunnen aantasten.

Artikel 19e, sub a en sub b, van de Nb-wet 1998 bepaalt dat GS c.q. de minister van ENV bij
het verlenen van een vergunning op basis van artikel 19d, lid 1, van de Nb-wet 1998
rekening houden met:

- -de gevolgen die een project oF andere handeling, waarop de vergunningaanvraag
betrekking heeft, gelet op de instandhoudingdoelstelling kan hebben voor een op
grond van artikel 10a, lid 1, van de Nb-wet 1998 aangewezen gebied of het gebied
waarvan de aanwijzing als zodanig in overweging is genomen als bedoeld in artikel
12, lid 3, van de Nb-wet 1998 en

- met een op grond van artikel 19a of artikel 19b, van de Nb-wet 1998, vastgesteld
beheersplan.

Vergunningplicht

De bouw, in werking hebben en het regulier onderhoud van de centrale kan effecten hebben
op de volgende Natura 2000-gebieden of beschermde natuurmonumenten.

Waddenzee :

De ‘Waddenzee’ is aangewezen als Vogelrichtlijngebied en aangemeld als
Habitatrichtlijngebied. Een integraal ontwerp-aanwijzingsbesluit vanuit beide richtlijnen is in
2007 gepubliceerd. Dit besluit is nog niet definitief. ~

De ‘Waddenzee’ is tevens een beschermd natuurmonument.

Het Eems-Dollard estuarium is buiten het genoemde ontwerp-aanwijzingsbesluit
Waddenzee (2007) gehouden voor wat betreft de begrenzing als Habitatrichtlijngebied.
Aanwijzing van het gebied zal in een later stadium plaatsvinden.

Noordzeekustzone
De Noordzeekustzone is bij besluit van 7 april 2005 aangewezen als Vogelrichtlijngebied.
Het gebied is voorts aangemeld als Habitatrichtlijngebied.

‘Duinen Ameland’
Het gebied ‘Duinen Ameland!’ is op 7 april 2005 aangewezen als Vogsldiewijnaehieë), Het
gebied is voorts in mei 2003 aangemeld in het kader van de Habitatrichtlijn.

‘Duinen Terschelling’
Het gebied ‘Duinen Terschelling’ is op 7 april 2005 aangewezen als Vogelrichtlijngebied. Het
gebied is voorts in mei 2003 aangemeld in het kader van de Habitatrichtlijn.

0000000182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
6

Gezien het feit dat de bouw van de centrale, zowel zelfstandig als in samenhang met
overige projecten in en rond de Eemshaven kan leiden tot zowel negatieve effecten
(verstoring van zeehonden en vogelsoorten) als significant negatieve effecten (verlies van
habitats en permanente afname van de kwaliteit van gebiedsdelen) op de
instandhoudingsdoelstellingen van de Waddenzee en Dollard zal ik in mijn overweging
nadrukkelijk deze te verwachten effecten beoordelen. i

De. te beschermen natuurwaarden, voor zover relevant, van de Natura 2000-gebieden
Noordzeekustzone, Duinen Ameland en Duinen Terschelling dien ik eveneens in mijn
overweging te betrekken.

Ik stel vast dat de aangevraagde bouw, in werking hebben en regulier onderhoud van een
elektriciteitscentrale in potentie de natuurlijke kenmerken van de beschermde gebieden
“Waddenzee, Dollard, Noordzeekustzone’, ‘Duinen Ameland’ en ‘Duinen Terschelling’ zou
kunnen aantasten. Derhalve ben ik van mening dat onderhavig project als
vergunningplichtig onder de Nb-wet 1998 moet worden aangemerkt.

Beleid

Algemene Handreiking Natuurbeschermingswet 1998 (hierna: de Handreiking)

In de Handreiking wordt het volgende gesteld:

“Als (een deel van) een bestaand beschermd natuurmonument en een Natura 2000-gebied
samenvallen, gaan de bestaande, voor het natuurmonument geldende doelstellingen over de
bescherming van natuurschoon en natuurwetenschappelijke betekenis van het gebied over naar het
nieuwe Natura 2000-gebied. De status van beschermd natuurmonument komt te vervallen voor het
gedeelte van het beschermd natuurmonument dat deel uitmaakt van een Natura 2000-gebied.
Wanneer dat gebeurd heeft de instandhoudingdoelstelling voor dat gedeelte van het Natura 2000-
gebied mede betrekking op de doelstellingen voor het behoud, herstel en de ontwikkeling van het
natuurschoon of de natuurwetenschappelijke betekenis van het gebied, zoals bepaald in het vervallen
besluit van het beschermde natuurmonument (artikel 15a, lid 3, Nb-wet 1998).”

In dat verband kan opgemerkt worden dat het Natura 2000-gebied ‘Waddenzee’ de
voormalige staatsnatuurmonumenten ‘Waddenzee’ omvat. Omwille van inzicht in de
wezenlijke kenmerken en waarden waarvoor deze natuurmonumenten zijn aangewezen
(deze waarden maken immers sinds de inwerkingtreding van de Nb-wet 1998 deel uit van
het Natura 2000-gebied “Waddenzee') worden deze specifieke waarden in de appendix van
deze bijlage weergegeven en (waar relevant) inhoudelijk meegenomen in de passende
beoordeling.

Nota Ruimte (2006)

De Nota Ruimte bevat de visie van het kabinet op de ruimtelijke ontwikkeling van
Nederland. Voor de Waddenzee wordt gesteld dat het gebied zich op een duurzame wijze
dient te ontwikkelen. Dat wil zeggen op een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van
de huidige generatie, zonder de mogelijkheden in gevaar te brengen voor de
behoeftevoorziening van toekomstige generaties. Voor de economische activiteiten
betekent dit, dat zij mogelijk zijn mits ze passen binnen de hoofddoelstelling voor de

0000000183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
7

Waddenzee. De Waddenzee is primair een natuurgebied en een uniek open landschap. De
natuurlijke dynamiek van de fysische processen in de Waddenzee, op de Waddeneilanden
en in de Noordzeekustzone wordt zo min mogelijk beperkt, zodat zich nieuwe platen,
geulen en jonge duin- en kustgebieden kunnen ontwikkelen. De rust, weidsheid en open
horizon zijn gewaarborgd en worden hoog gewaardeerd. In relatie tot de Waddenzee wordt
binnen de Nota Ruimte gesteld dat het rijk een nadere uitwerking en- concretisering van het
in deze nota beschreven beleid voor de Waddenzee zal opnemen in een aparte PKB, te
weten de Derde Nota Waddenzee.

In zijn algemeenheid is het ruimtelijk beleid voor de VHR-, NB-wet- en EHS- gebieden gericht
op het behoud, herstel en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van
een gebied. De bescherming van de wezenlijke kenmerken en waarden vindt plaats door
toepassing van een specifiek afwegingskader, het zogenoemde «nee, tenzij»-regime.

EHS-gebieden

De Waddenzee en het Eems-Dollard gebied zijn volgens de Nota Ruimte EHS-gebieden.
Binnen deze gebieden is het «nee-tenzij»-regime van kracht. Hiervoor geldt dat nieuwe
plannen, projecten of handelingen niet zijn toegestaan indien deze de wezenlijke
kenmerken of waarden van het gebied significant aantasten, tenzij er geen reële
alternatieven zijn én er sprake is van redenen van groot openbaar belang. Voor ingrepen
die aantoonbaar aan de criteria voldoen geldt het vereiste dat de schade zoveel mogelijk
moet worden beperkt door mitigerende maatregelen. Resterende schade dient te worden
gecompenseerd. Om te kunnen bepalen of de wezenlijke kenmerken en waarden van een
gebied significant worden aangetast, moet het bevoegde gezag erop toezien dat hiernaar,
door de initiatiefnemer, onderzoek wordt verricht.

Om een zorgvuldige afweging te kunnen maken zullen de te beschermen en te behouden
wezenlijke kenmerken en waarden per gebied moeten worden gespecificeerd. De
wezenlijke kenmerken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden, gebaseerd op de
natuurdoelen voor het gebied. Het gaat daarbij om: de bij het gebied behorende
natuurdoelen en -kwaliteit, geomorfologische en aardkundige waarden en processen, de
waterhuishouding, de kwaliteit van bodem, water en lucht, rust, stilte, donkerte en
openheid, de landschapsstructuur en de belevingswaarde.

Derde Nota PKB Waddenzee (hierna: de PKB)

De op grond van deze PKB te beschermen en te behouden waarden en kenmerken vloeien
direct voort uit de hoofddoelstelling van deze PKB. Deze hoofddoelstelling betreft de
duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee als natuurgebied en het
behoud van het unieke open lähtikehap:

Om dit te bereiken is het beleid astet op de duurzame bescherming en/of een zo
natuurlijk mogelijke ontwikkeling van:
e de waterbewegingen en de hiermee gepaard gaande geomorfologische en
bodemkundige processen;
e natuurlijk bodemrelišf; .
e de kwaliteit van water, bodem en lucht. De water-en bodemkwaliteit dient zodanig te
- zijn dat verontreinigingen slechts een verwaarloosbaar effect hebben op flora en
fauna;

0000000184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
8

* biologische processen, waaronder de migratiemogelijkheden van dieren;

e _gebiedsspecifieke planten- en diersoorten;

e fourageer-, broed- en rustgebieden van vogels, de werp-, rust- en zooggebieden van
zeezoogdieren en de kinderkamerfunctie van vis;

e landschappelijke kwaliteiten, met name rust, weidsheid, open horizon en
natuurlijkheid inclusief duisternis;

e inde bodem aanwezige archeologische waarden en in het gebied aanwezige
cultuurhistorische waarden.

De PKB stelt in deze, meer specifiek, dat plannen, projecten en handelingen de
afwegingskaders van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn dienen te doorlopen. Deze zijn
nationaal geïmplementeerd in de Nb-wet 1998 en de Flora- en Faunawet. Voor zover
wettelijke regelingen zich er niet tegen verzetten, zal door het bevoegd gezag een zelfde
afweging als bij de natuurwaarden moeten worden gemaakt ten aanzien van de hierboven
reeds benoemde landschappelijke kwaliteiten.

Plannen, projecten of handelingen buiten het PKB-gebied, waarvan op grond van objectieve
gegevens niet kan worden uitgesloten dat zij afzonderlijk of in combinatie met andere
plannen, projecten of handelingen significante gevolgen hebben voor de, op grond van
deze PKB, te beschermen en te behouden waarden en kenmerken van de Waddenzee,
dienen tevens aan de hoofddoelstelling van de PKB te worden getoetst. De wijze van
toetsing vindt plaats door toepassing van reeds eerder benoemde afwegingskader.

In relatie tot de onderhavige vergunningaanvraag dient acht geslagen te worden op de
hiernavolgende beleidspassages uit de genoemde PKB:

“ De belasting van de Waddenzee met verontreinigingen en nutriënten zal worden teruggebracht
overeenkomstig het landelijk waterkwaliteits- en Noordzeebeleid met speciale aandacht voor diffuse
verontreinigingen en het (inter)nationaal beleid voor de lucht, de bodem en het water. Voor de lange
termijn is het doel het bereiken van de streefwaarden voor water en bodem uit de Vierde Nota
Waterhuishouding en het bereiken van een ‘goede toestand’ op basis van de Kaderrichtlijn Water. In
de planperiode van de Vierde Nota Waterhuishouding (tot 2006) wordt er naar gestreefd voor zoveel
mogelijk stoffen de minimumkwaliteit (MTR) te realiseren.”

“Nieuwe bebouwing in de nabijheid van de Waddenzee mag alleen plaatsvinden binnen de
randvoorwaarden van het nationaal ruimtelijk beleid, en dient qua hoogte aan te sluiten bij de
bestaande bebouwing en daar waar het gaat om bebouwing in het buitengebied, te passen bij de aard
van het landschap. Een uitzondering op de hoogtebepaling wordt gemaakt voor haven-gerelateerde
bebouwing in Den Helder, Delfzijl en de Eemshaven. [...]

Onder bebouwing worden alle gebouwen en bouwwerken verstaan, met uitzondering van
windturbines. Het kabinet zet zich in om verstoring van de nachtelijke duisternis door grootschalige
lichthinder van bijvoorbeeld kassencomplexen te voorkomen.”

“Ontwikkelingsmogelijkheden op bedrijventerreinen in de nabijheid van de Waddenzee kunnen
worden benut, onder de voorwaarden dat wordt voldaan aan de landelijke milieuhygiënische normen
en dat risicodragende bedrijven en/of stoffen worden toegestaan mits aangetoond wordt dat in geval
van calamiteiten er geen onherstelbare schade kan worden toegebracht aan de Waddenzee”.

0000000185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
9

“Bestaande havens en bedrijventerreinen direct grenzend aan de Waddenzee, uitgezonderd Den
Helder, mogen niet zeewaarts worden uitgebreid”.

“Uitbreiding van havens en bedrijventerreinen, buiten de genoemde uitzonderingen, is alleen
landinwaarts toegestaan. Zeewaartse aanleg of aanpassing van havendammen en veerdammen is in
beginsel niet toegestaan, tenzij veiligheid of bereikbaarheid dat vereisen en mits passend binnen het
afwegingskader zoals aangegeven in deze pkb”.

“Gezien de economische potenties van de havens van Den Helder, Harlingen en Delfzijl alsmede de
Eemshaven, kan voor de vaargeulen vanaf de Noordzee naar deze havens in uitzondering op de
vastgestelde streefdieptes/normering tot verdere verdieping worden overgegaan, onder de
voorwaarde
dat dit past binnen het afwegingskader van deze pkb”

Passende beoordeling

- Beheersplan
In casu kan vastgesteld worden dat ten aanzien van het voorgenomen initiatief, op het

moment van besluitvorming, geen beletsel voortvloeit uit enig beheersplan o.b.v. de Nb-wet
1998.

Geen beheer, nieuw project

Het onderhavig initiatief vormt een project welke geen direct verband heeft met of nodig is
voor het beheer van de betrokken beschermde gebieden. Onderhavig initiatief is voorts nog
niet eerder beoordeeld in het kader van de Nb-wet 1998.

Mogelijk significante gevolgen
Uit artikel 19f, lid 1, van de Nb-wet 1998 volgt dat voor nieuwe projecten of andere

handelingen die niet direct verband houden met of nodig zijn voor het beheer van een
Natura 2000-gebied, maar die afzonderlijk of in combinatie met andere projecten of
handelingen significante gevolgen kunnen hebben voor het desbetreffende gebied, de
initiatiefnemer een passende beoordeling opstelt.

Artikel 199, lid 1, van de Nb-wet 1998 stelt dat een vergunning slechts verleend kan worden
indien het bevoegd gezag zich ervan verzekerd heeft dat. de natuurlijke kenmerken van het
desbetreffende gebied niet aangetast zullen worden.

Het Europese Hof van Justitie heeft in haar uitspraak van 7 september 2004 aangegeven dat
een passende beoordeling slechts dan achterwege kan worden gelaten indien op grond van
objectieve gegevens kan worden uitgesloten dat in casu het voorgenomen project
afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante gevolgen kan
hebben voor het betrokken gebied.

In casu kunnen dergelijke gevolgen, naar mijn mening, niet bij voorbaat uitgesloten
worden. Derhalve concludeer ik dat een passende beoordeling conform artikel 19f van de
Nb-wet 1998 vereist is.

0000000186
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
10

Een passende beoordeling houdt in dat op basis van de beste wetenschappelijke kennis ter
zake, alle aspecten van een plan of project die op zichzelf of in combinatie met andere
plannen of projecten de instandhoudingdoelstellingen in gevaar kunnen brengen
geïnventariseerd moeten worden. In opdracht van initiatiefnemer is een passende
beoordeling uitgevoerd door Buro Bakker Adviesburo voor Ecologie B.V. (hierna genoemd
“passende beoordeling”). De rapportage van deze passende beoordeling en de aanvullende
onderzoeksrapportages zijn bij de aanvraag gevoegd.

Voor een overzicht van de onder de relevante aanwijzings- en aanmeldingsbesluiten
beschermde natuurwaarden verwijs ik naar de passages dienaangaande in de bijgevoegde
passende beoordeling alsmede naar de hieromtrent omgenomen informatie op

www.minlnv.nl.

Waarden van het natuurmonument

Aangezien het Natura 2000-gebied ‘Waddenzee’ het voormatige natuurmonument
‘Waddenzee’ volledig omsluit, ben ik van mening dat voor wat betreft de effectbeoordeling
in relatie tot het natuurmonument ‘Waddenzee! in hoofdzaak verwezen kan worden naar
de, ten aanzien van het Natura 2000-gebied ‘Waddenzee’, uitgevoerde ‘passende
beoordeling’ en mijn beoordeling hiervan. Zulks mede vanwege het gegeven dat de
wezenlijke kenmerken van het natuurmonument in de beide aanwijzingsbesluiten ruim
geformuleerd zijn en een breed scala aan diverse natuurwaarden behelzen.

Een aantal aspecten hebben ook een relatie met de mogelijke negatieve effecten op de
beschermde waarden van de Natura 2000-gebieden. Daarom zullen de aspecten ‘lichthinder’
en ‘aantasting duisternis’ grotendeels via de passende beoordeling in relatie tot het Natura
2000-gebied worden beoordeeld. Aanvullend zullen binnen mijn beoordeling, een aantal
kenmerkende (‘natuurmonument-eigen’) waarden (rust en landschappelijk schoon} alsmede
de beleidsmatig beschermde waarde van duisternis (Nota Ruimte en PKB Waddenzee), als
additionele elementen meegenomen worden.

Studiegebied
De bouwlocatie grenst vrijwel direct aan het Vogelrichtlijngebied ‘Waddenzee’. De

begrenzing van het Vogelrichtlijngebied is gelijk aan de begrenzing van het
Habitatrichtlijngebied en het beschermd natuurmonument “Waddenzee”.

De realisatie van de multi-fuelcentrale zal leiden tot een aantal directe effecten als gevolg
van de bouw en het in werking hebben ervan. Daarnaast moet de centrale niet op zichzelf
worden beschouwd. Ten behoeve van de aanvoer van grondstoffen zullen in de Eemshaven
infrastructurele voorzieningen worden aangebracht. Dit geldt ook voor de noodzakelijke
maatregelen aan de vaargeul (verdieping) om de.aanvoer van grondstoffen mogelijk te
maken. Dit betekent dat het project in samenhang met andere activiteiten/projecten
beoordeeld zal moeten worden. Het studiegebied ten behoeve van deze vergunning omvat
dan ook zowel het gebied rondom de nieuwe centrale waar directe effecten zijn te
verwachten als bepaalde andere delen van de Eemshaven en de aanvoerroutes. Dit
voorzover er effecten zijn te verwachten als gevolg van de bouw en in werking hebben en
het regulier onderhoud van de centrale. Het studiegebied omvat dan ook het havengebied
van de Eemshaven en de vaargeul die naar de Eemshaven leidt. Beoordeling van de effecten

0000000187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
11

van het verruimen en uitdiepen van de vaargeul en de havens en havenbekkens vindt plaats
in een aparte vergunningsprocedure in het kader van de Nb-wet 1998.

Selectie van relevante natuurwaarden
Externe werking Natura 2000-gebieden Noorzeekustzone, Duinen Ameland en Terschelling
De bouw en het in werking hebben en het regulier onderhoud van de aangevraagde
centrale kan gevolgen hebben voor een aantal kwalificerende soorten waarvoor in de
genoemde Natura 2000-gebieden instandhoudingsdoelstellingen zijn geformuleerd. Voor de
Noordzeekustzone geldt dit voor een aantal soorten waarvoor ook het Natura 2000-gebied
Waddenzee is aangemeld als habitatrichtlijngebied (fint, zeeprik, rivierprik, grijze zeehond
‘en gewone zeehond). Voor deze soorten vindt afweging plaats op basis van de
instandhoudingsdoelstellingen Waddenzee daar hier als doelstelling voor de genoemde
vissoorten en gewone zeehond een zwaardere opgave geldt dan voor de
Noordzeekustzone. Voor de bruinvis zijn alleen in relatie tot de Noordzeekustzone
instandhoudingsdoelstellingen geformuleerd. De realisatie van de centrale, in samenhang
met de overige projecten in en rond de Eemshaven, kunnen leiden tot negatieve effecten op
de bruinvissenpopulatie. Ik zal dan ook in mijn afweging ook de gevolgen voor deze soort
beoordelen (effecten habitatsoorten).

De bouw van de aangevraagde centrale kan eveneens gevolgen hebben voor de
Nederlandse velduilenpopulatie. Gezien de landelijk zeer ongunstige staat van
instandhouding is voor de Natura 2000-gebieden Duinen Ameland en Terschelling als
doelstelling de uitbreiding van omvang en/of verbetering van de kwaliteit van het
leefgebied geformuleerd, Uit expert judgement zoals aanwezig binnen mijn ministerie is
gebleken dat de populaties velduilen op de beide waddeneilanden niet kunnen overleven
zonder zogenaamde ‘satelliet-populaties’. Daar het Eemshavengebied zich in de afgelopen
jaren heeft ontwikkeld tot een relatief belangrijke verblijf- en broedbiotoop voor de velduil
zal ik in mijn afweging apart de gevolgen voor deze soort beoordelen.

Broedvogels
De bouwlocatie van de centrale is zelf nagenoeg ongeschikt voor broedvogels. Het terrein is

bouwrijp gemaakt en er is geen open water aanwezig. In de nabijheid zijn wel gebieden
aanwezig die vanwege de aanwezigheid van openwater, rust en beschutting wel voor
broedvogels van belang (kunnen) zijn. Op basis van het onderzoek door Buro Bakker, zoals
is opgenomen in de passende beoordeling, is de bouwlocatie en de omgeving daarvan
vooral van belang voor 6 kwalificerende en 2 overige relevante soorten van het
Vogelrichtlijngebied: pijlstaart, tureluur, bergeend, kluut, noordse stern, scholekster,
bontbekplevier en visdief.

Pleisterende- en trekvogels

Uit onderzoek door Buro Bakker (gebaseerd op Eekelder: 2004 en aanvullende
waarnemingen in 2006) blijkt dat in de nabije omgeving van de bouwlocatie de scholekster,
bergeend, visdief, steenloper, visdief, slabeend, kluut, zilvermeeuw, krakeend, wilde eend in
relatief hoge aantallen voorkomen. Geen van de soorten overstijgt echter in het
studiegebied (telgebied WG 4113) 1% van de internationale populatiegrootte. Zowel in
percentage (31% van de 1% norm) als in feitelijke aantallen komt de scholekster in de
grootste omvang in de nabijheid van de bouwlocatie voor.

0000000188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
12

Habitattypen
Het gebied, onder potentiële invloed van de elektriciteitscentrale kent, volgens de passende

beoordeling, de aanwezigheid van vier beschermde habitattypen: H1110 (permanent met
zeewater van geringe diepte overstroomde zandbanken), H1130 (estuaria), H1140A (slik en
zandplaten) en H1310 (eenjarige pioniersvegetaties). De (potentiële) effecten op deze
habitats worden in de effectanalyse van onderhavige vergunning nader beoordeeld.

Inzake de habitattypen H1320 (schorren met slijkgrasvegetatie) en H1330 (atlantische
schorren met kweldergrasvegetatie) wordt in de passende beoordeling gesteld dat deze
habitattypen op meer dan 10 km van de Eemshaven voorkomen. Er is geen aanleiding om te
verwachten dat onderhavig plan enig direct effect zal kunnen hebben op deze habitats.

Habitatsoorten

Uit onderzoek van het RIKZ (Kleef en Jager, 2002) blijkt dat in het studiegebied drie
prioritaire vissoorten voorkomen die allen een deel van hun leven in zoet water en een deel
van hun leven in zout water verblijven; het betreft de zeeprik, de rivierprik en de fint.

Het onderzoek naar de daadwerkelijke aanwezigheid van de drie beschermde vissoorten
heeft zich beperkt tot literatuur- en ander bronnenonderzoek.

Rivierprik

Uit het onderzoek van het RIKZ is gebleken dat rivierprikken vanaf augustus in toenemende
aantallen in het estuarium (Eems-Dollardgebied) verschijnen, met een maximum in
november. Deze toename staat in verband met de paaitrek naar zoet water, in dit geval het
achterland van de Eems. Deze najaarsvangsten duiden op de aanwezigheid van
voortplantingsmogelijkheden en het bestaan van een populatie in het Eems-estuarium. De
soort kan in het Eems-estuarium als algemeen worden beschouwd.

Het is volgens de passende beoordeling aannemelijk dat de rivierprik het Doekegat (de
brede stroomgeul die de verbinding vormt tussen de Noordzee en de Dollard en voorlangs
de monding van de Eemshaven loopt). gebruikt als doortrekroute naar de
voortplantingsgebieden. Uit schattingen, gedaan bij de inlaat van de Eemscentrale, is
gebleken dat er jaarlijks tussen de 33 en 2.535 rivierprikken naar binnen worden gezogen. Er
is geen onderbouwde wetenschappelijke verklaring voor de wisselende aantallen.

Zeeprik

Uit het onderzoek van het RIKZ is gebleken dat de zeeprik in zeer lage aantallen wordt
aangetroffen. In de passende beoordeling wordt gesteld dat de zeeprik tot de meer
zeldzame soorten behoort. Inzake de aantallen ingezogen vissen bij de Eemscentrale kon
voor deze soort geen inschatting worden gegeven (Hartholt & Jager, 2004)

Fint

Uit het onderzoek door het RIKZ is niet met zekerheid gebleken dat er sprake is van een zich
voortplantende populatie in het Eems-Dollard estuarium. De populatie blijkt niet stabiel te
zijn. Vanaf 2000 is het aantal waargenomen finten in het gebied erg laag.

Het wordt aannemelijk geacht dat de fint het Doekegat gebruikt als doortrekroute naar de
(mogelijke) paaiplaats in het Eems-Dollard gebied en het Duitse deel van de Waddenzee. Uit
schattingen, gedaan bij de inlaat van de Eemscentrale, is gebleken dat er jaarlijks tussen de

0000000189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>20855212

Datum i Kenmerk Vervolgblad
13

3.000 en 50.000 exemplaren naar binnen worden gezogen. Deze wisselende aantallen
duiden op een weinig stabiele populatie.

Het wordt in de passende beoordeling mogelijk geacht dat de rustige wateren van de
Eemshaven als ‘rustpunt’ dienen voor dieren op paaitrek (de periode voorafgaand aan de
paaiperiode mei-juni). Er zijn geen gegevens bekend van aantallen dieren die van de
Eemshaven gebruik maken.

Andere habitatsoorten die in de nabijheid van de beoogde centrale voorkomen zijn de
gewone zeehond, de grijze zeehond en de bruinvis.

Zeehonden/bruinvis

In de omgeving van de Eemshaven en daarbij in de mogelijke invloedssfeer van de
elektriciteitscentrale en de daarmee samenhangende projecten of handelingen zijn diverse
locaties bekend waar zeehonden (gewone zeehond en grijze zeehond} gebruik maken van
zandbanken (Brasseur, 2007). De locaties liggen aan de noordkant van de zandplaat de
Hond/Paap ten noorden van Delfzijl. De andere locatie is in de Dollard ten zuiden van de
Punt van Reide aan de oostzijde van de haven van Delfzijl. Zeehonden zijn niet aan één
plaats gebonden en zullen vrijelijk migreren tussen de Dollard en de rest van de
Waddenzee, inclusief de Duitse delen daarvan. Het is aannemelijk dat het Doekegat deel
uitmaakt van de migratieroute van zeehonden.
Met name het gebied in de Dollard lijkt belangrijk voor jonge zeehonden. De zeehonden
zijn gevoelig voor licht, geluid en verontreiniging. De meest nabijgelegen ligplaats van
groepen zeehonden is ongeveer 6 km. verwijderd van de planlocatie (zandplaten in de
Eems).

Ook btijkt uit een overzicht van de beschikbare data dat bruinvissen in de nabijheid van de
Eemshaven worden aangetroffen.

Landschappelijke waarden, rust en duisternis

De realisatie, het gebruik en regulier onderhoud van de centrale kan een aantasting
betekenen van de landschappelijke schoonheid, het weidse karakter van de Waddenzee en
de kenmerkende duisternis van dit gebied, alsmede een verstoring van de heersende rust.

EFFECTENANALYSE

Broedvogels
In de passende beoordeling wordt, samengevat, het hiernavolgende gesteld, -

In de winter van 2006/2007 is het plangebied (bouwlocatie) bouwrijp gemaakt door middel
van ophoging. Uit de passende beoordeling blijkt dat zich sindsdien in het plangebied geen
vogels meer hebben gevestigd. | Ni

Vanwege de bouwactiviteiten en de daarmee gepaard gaande verstoring naar de omgeving .
wordt aangenomen dat in de omgeving voorkomende vogels die hier (mogelijk) broeden de
omgeving van het plangebied zullen gaan mijden. Met name geldt dit voor vogels die zich
ophouden in het riet-, moeras- en plasgebied aan de oostzijde van het plangebied. Hier zal
sprake zijn van sterke verstoring als gevolg van de bouwactiviteiten — met name als gevolg
van heiwerkzaamheden - welke zich zullen uitspreiden over meerdere jaren. Er wordt

0000000190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
14

aangenomen dat over een gebiedsgrootte van ca. 69 ha. een contour van 60 dB zal komen
te liggen waarbij sprake zal zijn van continue geluidsverstoring.

In de aanlegfase kan niet exact worden aangegeven welke geluidsbronnen zich waar, op
welk tijdstip bevinden. Bouwwerkzaamheden leiden tijdelijk tot een verhoging van het
geluidsniveau in de directe omgeving. Tijdens de werkzaamheden treden ook kortstondige

verhogingen op van het geluidsniveau (piekgeluiden).

Ik acht het in dit geval aannemelijk dat, na gereedkomen van de centrale, en in samenhang
met de overige initiatieven in de Eemshaven, het genoemde riet-, moeras- en plasgebied
geheel verloren zal zijn gegaan als broedgebied voor vogels. Tijdens de
bouwwerkzaamheden ten behoeve van de centrale zal in elk geval een deel van het riet-
moeras- en plasgebied verstoord worden. Uit inventarisatiegegevens blijkt dat hier ook
vogelsoorten broeden waarvoor de Waddenzee is aangewezen als Vogelrichtlijngebied en
beschermd natuurmonument. Het gebied blijkt tevens te fungeren als broedgebied voor de
velduil (2-4 broedparen per jaar). Het betreft, meer specifiek, satellietpopulaties verbonden
aan de populaties in de Natura 2000-gebieden ‘Duinen Ameland’ en ‘Duinen Terschelling’
De aanwezigheid van dergelijke satellietpopulaties zijn volgens experts noodzakelijk voor
het voortbestaan van de populaties van de velduil in de laatstgenoemde beschermde
duingebieden. Ik acht het derhalve afdoende vaststaan dat, indien geen compensatie
plaatsvindt na gereedkoming van de voorgenomen centrale, een deel van het broedgebied
van meerdere beschermde vogels zal zijn afgenomen.

Pieisterende vogels en trekvogels

Zowel tijdens de bouwwerkzaamheden als na ingebruikname en regulier onderhoud van de
centrale zal verstoring kunnen optreden van pleisterende vogels en trekvogels.

Tijdens de bouw zal vooral verstoring kunnen optreden van in de nabijheid foeragerende en
pleisterende vogels. Uit de passende beoordeling blijkt dat het gebied aan de zeewaartse
zijde van de Waddendijk geen betekenis zou hebben als rust- of foerageergebied voor
vogels vanwege het voorkomen van permanent met zeewater van geringe diepte
overstroomde zandbanken. Uit bijlage 2 van de passende beoordeling blijkt echter dat het
buitendijkse deel wél wordt aangemerkt als foerageer- en/of rustgebied voor vogels.

Uit het bij de vergunningaanvraag gevoegde ‘algemeen werkplan in het kader van de Nb-
vergunning’, opgesteld door bureau Altenburg en Wijmenga concludeer ik dat het
habitattype H1140 (droogvallende slik- en zandplaten) vooral langs de dijk en de strekdam
voorkomt. Op basis van deze informatie concludeer ik dat het buitendijkse gebiedsdeel dat
direct grenst aan de zeedijk wel degelijk van betekenis kan zijn als foerageer- en rustgebied
en dat derhalve verstoring kan optreden bij pleisterende vogels en trekvogels.

In de passende beoordeling worden geen specifieke vogels benoemd welke verstoord
kunnen worden. Uitgaande van de bij mijn ministerie aanwezige kennis acht ik het
aannemelijk dat vooral stelt- en waadvogels zich (vooral) tijdens de hoogwaterperiode in de
nabijheid van het plangebied zullen ophouden. De bouwwerkzaamheden kunnen er toe
leiden dat de vogels dit gebiedsdeel zullen mijden. Ik acht de mate van verstoring daarbij
beperkt daar de vogels voldoende mogelijkheden hebben om op relatief korte afstand een
andere rustplek of hoogwatervluchtplaats te vinden. De voornaamste verstoring zal
plaatsvinden tijdens de bouwwerkzaamheden van het uitlaatpunt voor het koelwater.

0000000191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
15

Hierbij moet worden opgemerkt dat de passende beoordeling uitgaat van
bouwwerkzaamheden die ook binnen de begrenzing van de PKB Waddenzee zouden
worden uitgevoerd. Inmiddels is onderhavige aanvraag zodanig aangepast dat de
bouwwerkzaamheden beperkt zullen blijven tot het buitendijkse deel dat buiten de
‘begrenzing van de PKB is gelegen.

Om tijdens deze bouwwerkzaamheden de mate van verstoring te beperken heb ik een
aantal voorschriften bij deze vergunning opgenomen.

Tijdens het gebruik van de centrale zal er sprake zijn van een toename in verlichting en kan
ook het affakkelen van de installaties leiden tot lichthinder naar de omgeving. Vooral
trekvogels kunnen worden aangetrokken door lichtbronnen en daardoor gedesoriënteerd
raken. Het affakkelen in de nacht kan daarbij eveneens leiden tot desoriëntatie van vogels
en leiden tot verwondingen of de dood als gevolg van botsingen met objecten of
verbranding in de vlam. In de passende beoordeling wordt gesteld dat het hier vooral zal
gaan om zangvogels en minder om vogels waarvoor de Waddenzee is aangewezen als
Vogelrichtlijngebied. Er wordt gesteld dat er ‘in die zin geen effect is te verwachten op de
instandhoudingsdoelstellingen van de Waddenzee”. Ik acht het echter niet uitgesloten dat
de nieuwe centrale op de beoogde locatie toch óók kan leiden tot desoriëntatie van
vogelsoorten waarvoor de Waddenzee is aangewezen (gekwalificeerd) als
Vogelrichtlijngebied en beschermd natuurmonument. Daar er sprake kan zijn van negatieve
effecten op deze vogelsoorten acht ik mij bevoegd om deze vergunning te verlenen onder
beperkende voorschriften teneinde negatieve gevolgen voor deze vogels zo veel als
redelijkerwijs mogelijk te beperken.

Door gebruik te maken van aangepaste verlichting en het affakkelen te beperken tot een
maximaat aantal uren/jaar waarbij tevens een maximum wordt gesteld aan het aantal
fakkeluren in de nachtperiode kunnen de negatieve effecten zo veel als redelijkerwijs
mogelijk worden beperkt. Ik heb dan ook aan deze vergunning voorschriften verbonden om
lichthinder voor en verstoring van trekvogels te beperken.

In de passende beoordeling wordt gesteld dat het innemen en lozen van koelwater geen
(significant) negatief effect op vogels (pleisterende en trekvogels) zal hebben. Met name in
de trektijd kan de uitlaat van het warmere water een waardevol foerageergebied voor
bepaalde vogels zijn. Gezien de snelle afkoeling van het geloosde water is er ook geen
sprake van een beïnvloeding van bodemorganismen. Negatieve effecten op
foerageermogelijkheden, anders dan de hiervoor reeds beschreven fysieke gebiedsafname,
zijn dan ook niet te verwachten.

Ik concludeer dat, na gereedkomen van de centrale, en in samenhang met de realisatie van
de overige initiatieven in de Eemshaven, het nabijgelegen riet-, moeras- en plasgebied
geheel verloren zal zijn gegaan als rust- en foerageergebied voor vogels. Daar er uit
inventarisatiegegevens blijkt dat hier ook vogelsoorten pleisteren waarvoor de Waddenzee
is aangewezen als Vogelrichtlijngebied en beschermd natuurmonument neemt hierdoor een
deel vanhet leefgebied van de Waddenzee, en met name de algehele samenhang, af. Het
betreffende gebied ligt buiten de formele begrenzing van de genoemde beschermde
gebieden. In deze dien ik echter in acht te nemen dat verlies van gebiedsdelen die van

0000000192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk E Vervolgblad
| 16

belang zijn voor de soorten welke onder de aanwijzings- en aanmeldingsbesluiten van de

7 gebieden beschermde ‘Waddenzee’, ‘Dollard’, ‘Duinen Terschelling’ en ‘Duinen Ameland!
beschermd zijn, ongeacht de exacte begrenzing van de genoemde beschermde gebieden, is
aan te merken als een aantasting van de wezenlijke kenmerken van het Natura 2000-gebied.
Gezien de nabijheid tot de Waddenzee en de aantallen waargenomen soorten vogels acht ik
het verlies van het betreffende gebied mogelijk significant in relatie tot de
instandhoudingsdoelstellingen van de genoemde beschermde gebieden. Ik acht het dan ook
noodzakelijk om aan onderhavige vergunning voorschriften te verbinden teneinde
negatieve effecten te mitigeren danwel een compensatieverplichting op te leggen.
Daarnaast concludeer ik dat de lozing van het koelwater in de Waddenzee in potentie kan
leiden tot een verandering in de waterkwaliteit. Uit metingen bij de Eemscentrale is
gebleken dat er over een oppervlak van 1 bij 1 km een verandering in de watertemperatuur
is waar te nemen. Uit onderzoek bij andere energiecentrales is gebleken dat er sprake kan
zijn van een waarneembare opwarming van het oppervlaktewater van enkele vierkante
kilometers. Ik acht echter de conclusie juist dat de vogels hier geen negatief effect van
zullen ondervinden. Op het aspect waterkwaliteit ga ik verderop in mijn overwegingen

nader in.
Habitattypen

Het gebied, onder potentiële invloed van de elektriciteitscentrale kent, op basis van de
passende beoordeling, de aanwezigheid van vier beschermde habitattypen: H1110
(permanent met zeewater van geringe diepte overstroomde zandbanken), H1130 (estuaria),
H1140A (slik en zandplaten) en H1310 (eenjarige pioniersvegetaties). In algemene zin wordt
in de passende beoordeling het niet aannemelijk of wordt de kans verwaarloosbaar geacht
dat de habitats negatiève effecten zullen ondervinden als gevolg van de emissies vanuit de
elektriciteitscentrale. Zowel de emissies naar de lucht als naar het water worden in de
passende beoordeling zo gering geacht dat deze geen negatieve effecten kunnen hebben
voor de instandhoudingsdoelstellingen voor de hieronder benoemde habitats.

Per habitattype beoordeel ik hieronder welke effecten er te verwachten kunnen zijn. Inzake
de aanwezigheid of het ontbreken van effecten van emissies naar lucht en water op de
habitattypen ga ik verderop in mijn overwegingen in.

H1110 Permanent met zeewater van geringe diepte overstroomde zandbanken

Doel: Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit permanent overstroomde zandbanken,
getijdengebied (subtype A).

H1140 Bij eb droogvallende slikwadden en zandplaten

Doel: Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit slik- en zandplaten, getijdengebied

(subtype A).

Voor de afvoer van koelwater zal een ruimtelijke ingreep nodig zijn. Deze omvat een
verdieping van de aanwezige platen en de aanleg van een tweetal dammen. De
onderhavige aanvraag heeft geen betrekking op de aanleg van de dammen, voor zover deze
gelegen zullen zijn binnen de begrenzing van het PKB gebied Waddenzee. Hiervoor dient
separaat een vergunningaanvraag, inclusief een passende beoordeling, te worden
ingediend. De onderhavige aanvraag heeft echter wel betrekking op het toekomstige
gebruik van de centrale. Dit betekent dat ook de effecten van het koelwaterwerk in mijn
overweging meegenomen dienen te worden. Daarnaast dien ik onderhavige aanvraag in

0000000193
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
17

samenhang met overige te verwachten projecten en/of handelingen te beoordelen.
Derhalve zal ik eveneens de te verwachten effecten van het koelwaterwerk, voor zover nu
bekend en uitgezonderd de wijze van realisatie, in mijn deze effectenanalyse mee nemen.
De aanleg van het koelwaterwerk zal voornamelijk leiden tot een fysieke aantasting van het
op deze locatie gelegen habitattype H1140 en mogelijk een fysieke aantasting van een deel
van het habitattype H1110 met een gezamenlijk oppervlak van 1,6 ha.

De huidige situatie kenmerkt zich door de aanwezigheid van een klein oppervlakte van het
habitattype H1140 (droogvallende slik- en zandplaten) en het habitattype H1110 (permanent
overstroomde zandbanken). De hoge stroomsnelheid in het Doekegat en het gebruik van de
vaargeul zorgt er voor dat een uitbreiding van de hier voorkomende zandbanken nauwelijks
kan plaatsvinden. Ook is er geen sprake van kansen voor kwalitatieve verbetering van de
hier voorkomende zandbanken. Aantasting/afname van dit habitattype voor de aanleg en
later gebruik van het koelwaterwerk zal niet leiden tot een beperking van ontwikkelkansen
van dit habitattype in de Waddenzee. Wel acht ik de afname van de omvang van habitats,
beoordeeld in samenhang met andere projecten mogelijk significant in relatie tot de
instandhoudingsdoelstellingen.

H1310 Eenjarige pioniersvegetaties van slik- en zandgebieden met Salicornia spp. en andere
zoutminnende soorten

Doel: Behoud oppervlakte en kwaliteit.

In de directe nabijheid van de elektriciteitscentrale komt dit habitattype niet voor. Dit
habitattype wordt het meest aangetroffen aan de zeezijde van de Groningse kwelders. Er
zijn geen directe fysieke effecten op dit habitattype te verwachten als gevolg van de bouw
en het in werking hebben van de centrale.

H1320 Schorren met slijkgrasvegetatie (Spartinion maritimae)

Doel: Behoud oppervlakte en kwaliteit.

Volgens de passende beoordeling komt dit habitattype voor op een afstand van meer dan
10 km. van de Eemshaven.

H1330 Atlantische schorren (Glauco-Puccinellietalia maritimae)
Doel: Behoud oppervlakte en verbetering kwaliteit schorren en zilte graslanden,
buitendijks (subtype A}.

Volgens de passende beoordeling komt dit habitattype voor op een afstand van meer dan
10 km. van de Eemshaven.

Ik acht de conclusie uit de passende beoordeling juist dat de bouw en aanleg van de
elektriciteitscentrale en het koelwaterwerk niet zal leiden tot een aantasting van de
habitattypen H1310, H1320 en H1330.

H1130 Estuaria

Voor dit habitattype zijn nog geen doelstellingen geformuleerd, anders dan opgenomen in
de aanmelding van het Eems-Dollard estuarium als Habitatrichtlijngebied. Richtlijnconforme
afweging achten wij in deze op zijn plaats. Daarnaast is de Dollard aangewezen als
Beschermd Natuurmonument met name vanwege het bijzondere karakter van het brakke
estuarium. |

0000000194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
18

Uit de passende beoordeling blijkt dat de afstand tussen de centrale en het
Habitatrichtlijngebied Eems-Dollard ca 20 km bedraagt. In de passende beoordeling wordt
gesteld dat de bouw, aanleg en het gebruik van de centrale (inclusief regulier onderhoud)
niet zal leiden tot een aantasting van dit habitattype.

Samenvattend concludeer ik dat de bouw, aanleg en het in gebruik hebben van de centrale
zal leiden tot een areaalverlies van 1,6 ha van de habitats H1110 en H1140. Gezien de
dynamiek van de Waddenzee is het niet opportuun om in deze een scheiding te maken
tussen beide habitattypen. De overige habitattypen zullen niet in omvang afnemen als
gevolg van de aangevraagde activiteiten. Ik acht het daarnaast voldoende aangetoond dat
een deel van de habitats H1110 en H1140 în kwaliteit zullen afnemen. Verderop in mijn
overweging beoordeel ik apart de mogelijke effecten op de habitats als gevolg van emissies
naar het water en naar de lucht.

Habitatrichtlijnsoorten

Vissen
Het voorkomen van de zeeprik is zeldzaam in het Eems-Dollard gebied. Dit geldt eveneens

voor de Eemshaven en de nabijgelegen wateren.

In het Eems-estuarium lijkt een populatie van de rivierprik te bestaan. Veel van de
rivierprikken trekken de Eems op. Gezien het beperkt voorkomen en de geringe reproductie
kan de fint in het Eems-estuarium als zeldzaam worden beschouwd.

Uit het uitgevoerde onderzoek blijkt dat het aannemelijk is dat de prikken en de fint het
Doekegat als trekroute gebruiken. Ook wordt het mogelijk geacht dat de fint de rustige
wateren van de Eemshaven gebruiken als ‘rustpunt’ tijdens de paaitrek (periode
voorafgaand aan de paaiperiode mei-juni) of tijdens de trek van jonge dieren naar zee. Er
zijn geen gegevens bekend van aantallen dieren die van de Eemshaven gebruik maken.

Uit schattingen, gedaan bij de inlaat van de Eemscentrale, is gebleken dat er jaarlijks
(wisselende) aantallen rivierprikken naar binnen worden gezogen. Er wordt tevens
aangenomen dat dit ook kan gebeuren bij zeeprik en de fint.

De inlaat van koelwater zal gesitueerd worden binnen het havengebied van de Eemshaven.
Het is onwaarschijnlijk dat de havenbekkens zelf gebruikt worden als trekroute voor de
hiervoor genoemde vissoorten. Het is echter wel mogelijk dat de havenbekkens gebruikt
worden als rustpunt of tijdelijke verblijfplaats door vissen. Derhalve kan niet worden
uitgesloten dat vissen met het koelwater worden ingezogen. Ik acht dit, gezien de
instandhoudingsdoelstellingen voor deze vissen, ongewenst en een negatief effect. Er
ontbreekt voldoende wetenschappelijk inzicht in de aantallen en de effecten die deze sterfte
kan hebben op het voortbestaan van de soorten. Ik acht het noodzakelijk om maatregelen
voor te schrijven om het inzuigen van de benoemde vissen zoveel als mogelijk te
voorkomen.

In het kader van de vergunningenprocedure in het kader van de Wet verontreiniging
oppervlaktewater en de Wet op de waterhuishouding (hierna Wvo en de Wwh) is omtrent
de inzuiging van vissen reeds de eis gesteld om in de koelwaterinlaat een daartoe
geëigende zeefinstallatie te plaatsen. Daarbij is de eis gesteld dat het ontwerp van deze

0000000195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
19

installatie eerst voor goedkeuring aan de hoof dingenieur-directeur van Rijkswaterstaat
moet worden voorgelegd. Ik acht het mijn bevoegdheid om eveneens aan deze installatie
eisen te verbinden. Aan deze vergunning heb ik dan ook voorschriften verbonden om
maatregelen dienaangaande te nemen.

Eventuele temperatuurstijgingen van het water als gevolg van geloosd koelwater zijn
volgens de passende beoordeling verwaarloosbaar en blijven beperkt tot een deel van het
uitlaatwerk en de nabije omgeving. Een effect hiervan op bovengenoemde vissoorten valt,
gelet op het verspreidingsgebied van deze vissen, niet te verwachten volgens de passende
beoordeling. |

Ik acht niet op voorhand uitgesloten dat er, als gevolg van het lozen van koelwater,
beschermde natuurwaarden worden aangetast. Uit onderzoek is gebleken dat een
elektriciteitscentrale, die koelwater met 50m7/s loost met een temperatuurverschil van 7
graden, de pluim met opgewarmd water enkele vierkante kilometers groot zal zijn en zich
dicht bij de kust zal bevinden. Afhankelijk van de getijde- en weersomstandigheden zal
afkoeling sneller of minder snel plaatsvinden. In de Waddenzee komen vissoorten voor die
minder goed met temperatuursverschillen om kunnen gaan. Veel vissoorten van de
Waddenzee en kustzones kunnen echter een relatief ruim temperatuursverschil overleven.
Mede gezien de hoeveelheden water in het Waddengebied zal de opwarming van het
oppervlaktewater, als gevolg van de lozing, niet significant zijn. Wel is het van belang dat
vissen de warmwaterpluim kunnen ontwijken. Dit betekent dat de warmwaterpluim niet de
gehele geul mag bedekken die gebruikt kan worden als trekroute door vissen. In het kader
van de vergunningenprocedure in het kader van de Wet verontreiniging oppervlaktewater
(hierna Wvo) en de Wet op de Waterhuishouding (hierna: Wwh) zijn omtrent de inname en
de lozing van koelwater strikte beperkingen gesteld. Hierbij is eveneens aandacht besteed
aan de maximale warmtelast en de toelaatbare warmtepluim in het oppervlaktewater,
specifiek in relatie tot de passeerbaarheid van de warmwaterpluim door vissen. Indien aan
de voorschriften van de verleende vergunning in het kader van de Wvo en Wwh wordt
voldaan is er naar mijn mening (mede op basis van de binnen mijn ministerie aanwezige
expert judgement) geen sprake van een ontoelaatbare aantasting van de te beschermen
natuurwaarden. Hiertoe verbind ik aan de vergunning een voorschrift.

Zeehond en bruinvis

Bij de vergunningaanvraag is een onderzoeksrapport gevoegd van Wageningen Imares.
inzake de te verwachten effecten van de oprichting en in gebruik hebben van de
elektriciteitscentrale, mede in samenhang met de overige activiteiten in de Eemshaven.
(rapport “Zeezoogdieren in de Eems, cumulatieve effecten van de activiteiten rond de
ontwikkeling van de Eemshaven, Rapportnr C102/07”.)

In het onderzoeksrapport worden een aantal conclusies getrokken. Daarnaast wordt gesteld
dat voor een aantal aspecten leemten in kennis bestaan. Ik ga verderop in mijn
overwegingen nader in op de bestaande kennislacunes.

Een groot aantal voorgenomen werkzaamheden en/of activiteiten zal verstoring
veroorzaken. Het is echter nog niet duidelijk tot welke afstand de zeehonden én bruinvis,
met hun variérende gehoorspecialiteiten, dit kunnen waarnemen, en hierop zullen

0000000196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk . Vervolgblad
20

reageren. Ook is het niet mogelijk om aan te geven, wanneer de dieren de verstoring
dermate groot achten (overschrijden van een drempelwaarde), dat ze een gebied gaan
verlaten. Hierdoor is moeilijk op voorhand te bepalen of nadere mitigerende maatregelen
noodzakelijk zullen zijn en zo ja, hoe doelmatig deze zullen. zijn.

De aanlegwerkzaamheden en opeenvolgende ingebruikname zullen zeker effect hebben op
de individuele zeezoogdieren die zich in de nabijheid van de Eemshaven ophouden en er
langs zwemmen. Met zekerheid kan worden gesteld dat er verstoring van individuele
zeehonden en bruinvissen zal kunnen optreden. Effecten op populatieniveau zijn veel
moeilijker voorspelbaar. De verandering van het habitat (verkleining van het areaal, afname
van de visstand en vertroebeling effecten) zal naar verwachting een gering effect op de
populatieomvang van deze zeezoogdieren kunnen hebben.

Zonder mitigatie wordt verwacht dat zeehonden het gebied (gedeeltelijk) zullen mijden. Als
de Eems bovendien een belangrijk migratiegebied is voor zeehonden in de Dollard, bestaat
er een aanzienlijke kans dat de Dollard geheel of deels wordt verlaten. Vooral het continue
en langdurige karakter van de werkzaamheden zal hierbij een rol spelen. In het
onderzoeksrapport wordt aanbevolen om nader onderzoek te laten doen naar de
verspreiding en gebruik van het gebied door de drie soorten en het migratiegedrag. Tevens
wordt aanbevolen om nader onderzoek te doen naar de frequentiespecifieke
geluidscontouren van de activiteiten met en zonder mitigatie.

Mede in opdracht van initiatiefnemer is door TNO een onderzoek gedaan naar de effecten
van heiwerkzaamheden op de zeehond en bruinvis. In het op 25 januari 2008 aan de
vergunningaanvraag toegevoegde rapport van TNO blijkt dat de effecten
(onderwatergeluid) van heiwerkzaamheden tot ca. 3 kilometer vanaf de heistelling niet
meer waarneembaar zijn voor de betreffende zeezoogdieren. Tot op een afstand van ca 1
kilometer van de heistelling zal sprake zijn van een overschrijding van de irritatiegrens.
Mede na advies van Wageningen Imares op het rapport concludeer ik dat tot op een afstand
van ca 1 kilometer van de heistelling de dieren verstoord zullen raken en dit gebiedsdeel

zullen mijden.

Zowel door aanvrager als door Wageningen/Imares worden een aantal mitigerende
maatregelen voorgesteld. Deze omvatten het toepassen van gedempt heien op het land en
het in een bouwkuip (droog) aanbrengen van funderingen voor de buitendijkse
koelwaterwerken door middel van schroefpalen. In het kader van onderhavige vergunning

‘is deze laatste mitigerende maatregel alleen van toepassing indien er sprake is van
heiwerkzaamheden buiten de begrenzing van het PKB gebied Waddenzee. Tevens wordt
geadviseerd om de werkelijke effecten van de heiwerkzaamheden en de toegepaste
mitigerende maatregelen te monitoren. Ik acht het dan ook noodzakelijk om aan deze
vergunning voorschriften te verbinden omtrent te nemen mitigerende maatregelen en
monitoring teneinde onnodige verstoring als gevolg van de bouwwerkzaamheden te
voorkomen. De

Landschappelijke waarden, rust, open ruimte en duisternis

In de Nota Ruimte en de PKB worden voor de Waddenzee de rust en open ruimte als te
behouden waarde aangemerkt:

0000000197
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
21

De realisatie van de voorgenomen centrale kan leiden tot een aantasting van de rust in het
gebied. In mijn afweging inzake verstoring van habitat- en vogelrichtlijnsoorten benik
ingegaan op de verstorende effecten van de aangevraagde activiteiten voor deze soorten.
Ik acht dit aspect hiermee voldoende behandeld.

Het project kan ook nadelige effecten hebben op de waarde ‘open ruimte’. Vestiging van
een centrale past echter binnen de uitzondering die de Derde Nota Waddenzee (PKB) inzake
haven-gerelateerde bebouwing in de Eemshaven stelt. Tevens laat de PKB toe dat
ontwikkelingsmogelijkheden op bedrijventerreinen in de nabijheid van de Waddenzee
kunnen worden benut.

In de Nota Ruimte en de PKB wordt ook ‘duisternis’ als te behouden waarde aangemerkt.
Voorts kan lichtverstoring relevant zijn voor de in casu betrokken. beschermde vogelsoorten
en zeehonden. i

Tijdens de bouw van de centrale en het koelwaterwerk zullen de bouwactiviteiten worden
afgestemd op de perioden waarin verstoring zo veel mogelijk wordt voorkomen. Het
moment is afhankelijk van de aanwezigheid van gevoelige soorten en de voor deze soorten
noodzakelijke rustperioden (bijvoorbeeld broedperioden). Het is niet op voorhand
uitgesloten dat de werkzaamheden ook in de avond- en nachtperioden zullen plaatsvinden.
Gebruik van bouwverlichting kan ook leiden tot verstoring. Ter voorkoming van
ongewenste verstoring als gevolg van lichtuitstraling heb ik aan deze vergunning
voorschriften verbonden om negatieve effecten zoveel als mogelijk te voorkomen,

Na de realisatie van de centrale en het in gebruik nemen ervan zal gebruik worden gemaakt
van groene buitenverlichting. Uit onderzoek is gebleken dat deze verlichting minder teidt
tot desoriëntatie van trekvogels. Ook leidt het gebruik van groene verlichting, zeker indien
gebruik wordt gemaakt van armaturen die uitstraling naar de omgeving afschermen, tot
minder negatief effect op de te beschermden waarde ‘duisternis’.

Het affakkelen van gas kan leiden tot een aantasting van de te beschermen waarde
‘duisternis’. Door het affakkelen zoveel als mogelijk te laten plaatsvinden in de dagperiode
en door het stellen van een limiet waarbij ook in de avond- en nachtperiode kan worden
afgefakkeld, acht ik de bescherming van deze waarde voldoende gewaarborgd.

Naast vogelsoorten is de gewone zeehond een soort die mogelijk gevoelig is voor
lichtverstoring. De ligplaatsen van de zeehonden zijn evenwel ongeveer 6 km. verwijderd
van de planlocatie. In de passende beoordeling wordt aangenomen dat de lichtverstoring
ook voor deze soort geen rol speelt. Ook in het onderzoeksrapport van Imares
(Zeezoogdieren in de Eems, cumulatieve effecten van de activiteiten rond de ontwikkeling
van de Eemshaven; Brasseur, Rapport C102/07) wordt licht niet beoordeeld als mogelijke
verstoringsbron voor zeehonden en bruinvissen. :

Met inachtneming van de door mij gestelde voorschriften in deze vergunning concludeer ik
dat ten aanzien van de relevante beschermde natuurwaarden geen onaanvaardbare
aantasting in termen van lichtverstoring zal optreden.

0000000198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
22

Ik concludeer voorts dat de bouw en het inwerking hebben van de elektriciteitscentrale,
mits voldoend aan de door mij gestelde voorschriften, niet strijdig is met de bescherming
van de te beschermen waarden, zoals verwoord in de PKB en de Nota Ruimte.

Algemeen: waterkwaliteit

Het ecologisch netwerk Natura 2000 moet de betrokken natuurlijke habitats en
leefgebieden van soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van
instandhouding behouden of, in voorkomend geval, herstellen. Onder het begrip
“instandhouding” wordt een geheel van maatregeten verstaan die nodig zijn voor het
behoud of herstel van natuurlijke habitats en populaties van wilde dier- en plantensoorten
in een gunstige staat van instandhouding.

De gevolgen van activiteiten of projecten voor de Natura 2000-gebieden moeten dan ook
beoordeeld worden op basis van de natuurlijke kenmerken van de gebieden en van de
samenhang van de ecologische structuur en functies van het gehele gebied voor alle
habitattypen en soorten waarvoor instandhoudingsdoelen zijn geformuleerd. Hoewel is
aangetoond dat bepaalde stoffen kunnen leiden tot schadelijke effecten op individuele
dieren en planten betekent dit niet per definitie dat hierdoor de gunstige staat van
instandhouding van de betrokken beschermde populaties in het gedrang komt. In de
afweging door het bevoegd gezag in het kader van de Wvo en Wwh is eveneens beoordeeld
in hoeverre de Waddenzee en het Eems/Dollard-systeem voldoet en blijft voldoen aan de
eisen die voortvloeien uit de Kaderrichtlijn Water. Voor de beide systemen geldt een
doelstelling dat uiterlijk 2015 een goede ecologische toestand moet zijn bereikt. Uit
onderzoek blijkt dat de emissies vanuit de elektriciteitscentrale er niet toe zullen leiden dat
het behalen van deze toestand gehinderd of vertraagd zal worden. Voor zover er volgens de
aangeleverde passende beoordeling en op basis van een inschatting vanuit de binnen mijn
ministerie aanwezige expert judgement sprake kan zijn van effecten op deze staat van
instandhouding van de in casu relevante, beschermde soorten ga ik hieronder in op de
gevolgen van veranderingen in watertemperatuur en waterverontreiniging. Ik hou daarbij
reeds rekening met de afweging die door het bevoegd gezag in het kader van de Wvo en de
Wwh is gemaakt in de verleende vergunning d.d. 23 juli 2007 met kenmerk DNN2007/2975.
In deze afweging is nadrukkelijk ingegaan op de te verwachten effecten van de centrale op
het watersysteem. Daarbij is eveneens gebruik gemaakt van de bevoegdheid die deze
wetten geven om ook eisen te stellen aan de te lozen stoffen, de warmtelast van het
geloosde koelwater én het voorkomen van inzuiging van vissen. Daarbij is eveneens een
afweging gemaakt van de effecten in samenhang met andere projecten in de Eemshaven.

Watertemperatuur

Ten behoeve van de koeling van de turbines moet koelwater worden ingenomen. Hiervoor
wordt zeewater gebruikt. Het innamepunt is gelegen in het havenbekken van de
Eemshaven. Het gebruikte koelwater wordt vervolgens afgevoerd richting de Waddenzee.

De op basis van de Wvo/Wwh vergunning toegestane waterinname (debiet) mag niet meer
dan 45 M?/s bedragen. De lozing van het gebruikte koelwater zal nagenoeg gelijk zijn aan
de innamehoeveetheid.

In de passende beoordeling wordt gesteld dat “uit koelwatermodellering blijkt dat door het
koelwater het water van de Eems in de directe omgeving niet tot onacceptabele waarde

0000000199
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
23

wordt opgewarmd. Omdat het warmere koelwater bovenop het koudere water drijft wordt
de bodem niet opgewarmd. Door de constructie van de uitlaat met twee dijklichamen blijft
de invloed van het warme water beperkt tot de minder dan 1,6 ha binnen de dijklichamen.
Daarbuiten blijft het drijven op het koudere water, koelt snel af en heeft geen invloed”. In
de passende beoordeling wordt opgemerkt dat het effect van opwarming van water geen
invloed zal hebben op vogels, zeehonden en beschermde habitats.

Zoals ik al heb geconstateerd bij mijn afweging inzake de effecten op vissen acht ik het niet
op voorhand uitgesloten dat de opwarming van het oppervlaktewater kan leiden tot
aantasting van de natuurwaarden.

Inzake de kwaliteit van het zeewater is reeds een afweging gemaakt in het kader van de
vergunningprocedure Wvo en Wwh. Hierbij zijn aan initiatiefnemer, met inachtneming van
de Kaderrichtlijn Water, beperkende voorschriften opgelegd inzake de maximate —
warmtevracht die in de Waddenzee geloosd mag worden. Daarbij zijn in voornoemde
vergunning nadrukkelijk eisen opgenomen zodat de passeerbaarheid van de
warmwaterpluim door vissen wordt gegarandeerd. Tevens blijkt afdoende dat de
opwarming, al dan niet in samenhang met andere warmtelozingen, niet zal leiden tot
veranderingen in het watersysteem van de Eems-Dollard. Hiermee is voldaan aan de
noodzakelijke afweging omtrent de bescherming van de ecologische waarden.

Daarnaast acht ik het, mede vanuit het voorzorgsbeginsel, van belang om zekerheid te
krijgen dat de gevoelige vegetatie in de omgeving (zeegras en kweldervegetatie) niet wordt
aangetast als gevolg van temperatuursveranderingen in het oppervlaktewater. Ik verbind
dan ook aan deze vergunning een monitoringseis omtrent de temperatuur van het te lozen
koelwater. Tevens acht ik het noodzakelijk om in het algemene monitoringsplan ook
aandacht te vragen voor de mogelijke effecten op kwetsbare vegetaties.

Waterverontreiniging

Uit de stukken, behorende bij de aanvraag blijkt dat er ook sprake is van een
afvalwaterstroom. Inzake de stoffenemissies geldt een aparte vergunningsprocedure in het
kader van de Wvo. :

Uit de passende beoordeling blijkt dat van de meeste stoffen, de bijdrage vanuit de ABI
(afvalwaterbehandelings-installatie) naar het oppervlaktewater ongeveer 1% van de
streefwaarde bedraagt of geringer is dan 1% van de streefwaarde voor de betreffende stof.
De bijdrage aan de concentratie van een aantal andere stoffen bedraagt meer dan 1% van
de streefwaarde. Deze stoffen zijn: kwik (4,29% van streefwaarde), PAK (260% van
streefwaarde), dioxinen/furanen (30% van streefwaarde) en P totaal (10% van streefwaarde).
Uitgezonderd PAK geldt ook voor deze stoffen dat de emissie vanuit de AB! van de centrale
de streefwaarden in het water niet zal aantasten. Alleen voor PAK geldt dat de bijdrage aan
de concentratie hoger is dan de streefwaarde. Hierbij moet worden aangetekend dat de
MER aangeeft dat er alleen bij de maximale lozingsconcentratie en een aangenomen laag
zomerdebiet er sprake zal zijn van een overschrijding van de streefwaarde. Geconcludeerd
wordt derhalve dat de centrale dusdanig lage concentraties van stoffen zal emitteren naar
water dat hierdoor geen ecologische effecten zullen optreden.”

Bij mijn beoordeling van de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen dien ik ook een
afweging te maken tussen de (mogelijke) effecten van de te emitteren stoffen vanuit de ©

0000000200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
24

centrale, in samenhang met de overige stoffenstromen in het gebied (al dan niet afkomstig
van inrichtingen of andere bronnen). Het is in deze van belang om na te gaan of de
stoffenconcentraties in het natuurlijk milieu kunnen leiden tot een aantasting van de
natuurwaarden die zijn beschermd op basis van de Nb-wet 1998. In algemene zin wordt
aangenomen dat de streefwaarden welke voor stoffen zijn vastgesteld of algemeen gelden
zodanig laag zijn dat er geen sprake is van een kans dat hierdoor negatieve effecten
ontstaan voor de beschermde natuurwaarden. Dezelfde afweging heeft reeds
plaatsgevonden in de eerder vermelde vergunningprocedure in het kader van de Wvo en
Wwh. Hierbij is komen vast te staan dat de effecten als gevolg van de lozing vanuit de
centrale verwaarloosbaar zijn te achten. Ik concludeer dat er voor één stof(groep) sprake zal
zijn van een overschrijding van de gestelde normen omtrent waterkwaliteit. Voor PAK is er
sprake van een mogelijke overschrijding van de streefwaarde, welke in de passende
beoordeling is gesteld op 0,01 ug/l. Mede gezien deze overschrijding acht ik, in
tegenstelling tot het gestelde in de passende beoordeling, de kans aanwezig dat er een
aantasting van de beschermde waarden kan optreden. Uit nadere informatie, aangeleverd
door de aanvrager, blijkt evenwel dat de genoemde PAK-emissies zijn gebaseerd op
ontwerp-waarden van een zuiveringsinstallatie voor een vergassingsinstallatie voor
zuiveringsslib. Inmiddels is gebleken dat de aangehouden waarden naar alle
waarschijnlijkheid te hoog zijn geweest. Uit ervaringscijfers bij de centrale te Buggenum is
gebleken dat een emissiewaarde van 1 ug/l realistisch is. Door aanvrager is de zekerheid
gegeven dat de PAK-concentraties, gemeten over een langdurig gemiddelde, vanvan het
geloosde afvalwateronder de streefwaard van 0,01 pg/l zal komen te liggen.

Mij is gebleken dat in de Wvo/Wwh vergunning met betrekking tot PAK en dioxines
aanvullende lozingseisen zijn opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat, mits aan de lozingseisen
wordt voldaan, zowel bij lozing op de Eems als bij lozing in de Wilhelminahaven kan
worden gesproken van een verwaarloosbaar risiconiveau.

Algemeen: luchtkwaliteit

De realisatie, het in gebruik hebben en het regulier onderhoud van de centrale zal leiden tot
stofemissies naar de lucht. Bij mijn afweging onder Algemeen: waterkwaliteit heb ik reeds
aangegeven dat het kader van de Nb-wet 1998 gericht is op de beoordeling van effecten op
de instandhoudingsdoelstellingen voor habitats en soorten. Hierbij heb ik aangegeven dat
in casu beoordeeld moet worden in hoeverre er sprake kan zijn van gevolgen voor de
gunstige staat van instandhouding van de relevante beschermde natuurwaarden als gevolg
van de emissies naar de lucht.

In de passende beoordeling wordt een afweging gemaakt van stoffen welke negatieve
effecten kunnen hebben op de instandhoudingsdoelstellingen. Hierbij wordt aandacht
besteed aan NO, SO, en fijn stof. Gesteld wordt dat de toename van SO, en fijn stof als
gevolg van het in werking hebben en regulier onderhoud van de centrale binnen de
luchtkwaliteitsnormen zal blijven en daarom de habitattypen van het Natura 2000-gebied
Waddenzee niet negatief zal beïnvloeden.

Uit de afweging in het kader van de vergunningprocedure op basis van de Wet
milieubeheer (hierna: Wm) is gebleken dat de emissienormen in het algemeen
onderschreden worden. Veel van de luchtkwaliteitsnormen zijn gebaseerd op humane
risicofactoren. Voor een aantal stoffen zijn daarnaast ook luchtkwaliteitsnormen gesteld
voor natuur, Het gaat daarbij om de stoffen NO, en SO,. Uit de afweging in het kader van de

0000000201
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
. 5

Wm en de daaraan ten grondslag liggende mer-procedure blijkt dat de

-luchtkwaliteitsnormen voor ‘natuur’, voor zover deze zijn vastgelegd in de Wm vergunning

niet overschreden zullen worden.

Luchtkwaliteit in relatie tot de beschermde natuurwaarden

De habitattypen die tot de kweldervegetaties behoren zijn gevoelig voor verzuring en
vermesting. In de passende beoordeling wordt gesteld dat de toename van de depositie van
potentieel zuur, afkomstig van de centrale zeer beperkt is, maar wel zal leiden tot een
(minieme) verslechtering van de huidige situatie. Daarbij wordt opgemerkt dat de
kwetsbare vegetaties (habitattypen H1330, H1320 en H1310) op een afstand van ca. 10 km.
van de centrale zijn gelegen. Dit is buiten het gebiedsdeel waar een toename van depositie
is te verwachten.

Ik concludeer daarom dat de beschermde habitats in het Natura 2000-gebied Waddenzee
geen negatieve effecten zullen ondervinden van een toename van depositie van potentieel
Zuur.

Kweldervegetaties zijn hooguit matig gevoelig voor stikstofdepositie (vermesting). Mede
gezien de afstand ten opzichte van de centrale zullen de voor vermesting gevoelige habitats
in het Natura 2000-gebied geen negatieve effecten ondervinden van een toename van
stikstofdepositie. In de passende beoordeling is aangegeven dat de (toename van)
stikstofdepositie als gevolg van het in werking hebben van de centrale beneden de voor de
gevoelige habitats gestelde critical load zal blijven.

Ik stel vast dat voor het habitattype H1140 (bij eb droogvallende slikwadden en zandplaten)
een herstelopgave geldt voor zeegrasvegetatie. Zeegras (zowel klein zeegras als groot
zeegras) is gevoelig voor de effecten van vermesting (eutrofiëring). Het gaat hier met name
om eutrofiëring van het zeewater. Door toename van algengroei of versterkte groei van
fytoplankton kan een situatie ontstaan dat zeegras onvoldoende licht ontvangt welke
noodzakelijk is voor de groei.

Er zijn mij groeiplaatsen bekend van klein zeegras langs-de groninger kwelders. Groot
zeegras is waargenomen op de Paap en ook nabij de Eemshaven. Hier zijn ook
experimenten uitgevoerd tot herintroductie van de soort. Uit onderzoek is gebleken dat
voor groot zeegras op dit moment geen goede kansen bestaan voor verdere ontwikkeling.
Dit heeft te maken met de algemene troebelheid van de Waddenzee. Er is geen directe
relatie te leggen tussen de vermestende depositie vanuit de lucht en de algehele
troebelheid van het zeewater in de Waddenzee. Ik acht dan ook niet aannemelijk dat de
vestiging, het in gebruik hebben alsmede het regulier onderhoud van de centrale negatief

_ effect kan hebben op de ontwikkelkansen van groot zeegras.

De afstand van de centrale tot aan de locaties waar klein zeegras voorkomt is meer dan 5
km. Daar is aangetoond dat de NOx depositie afkomstig van de centrale, slechts een heel
gering bijdrage heeft met betrekking tot de op de groeilocaties bestaande
achtergronddepositie (circa 0,1 ~ 0,3 % van de achtergronddepositie). Ik acht het dan ook
niet aannemelijk dat de bestaande klein zeegrasvegetaties of de ontwikkelkansen van deze
vegetaties negatief beïnvloed zullen worden.

0000000202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk | Vervolgblad
26

Waarden van het voormalig natuurmonument
Ten aanzien van de diverse flora en fauna zoals benoemd in de beide aanwijzingsbesluiten

van de voormalige natuurmonumenten ‘Waddenzee’ en ‘Dollard’ merk ik het volgende op.

Al deze waarden vallen voor een zeer groot deel binnen de beoordeling van het Natura
2000-gebied “Waddenzee”.

Naar mijn mening wordt via de bij de vergunningaanvraag gevoegde passende beoordeling
en het daarbij gevoegde werkplan op voldoende wijze inzage gegeven in de te verwachten
effecten en de te nemen mitigerende maatregelen in relatie tot de kenmerken en waarden
van de genoemde voormalige natuurmonumenten.

In de passende beoordeling wordt, met betrekking tot de te beschermen natuurwaarden op
basis van het natuurmonument, gesteld dat (samengevat);

‘De nieuwe centrale van grote afstand zichtbaar zal zijn en daardoor afbreuk zal doen aan
het weidse en ongerepte karakter van het natuurmonument Waddenzee’. Tevens zal de
centrale verlicht moeten worden en zal er regelmatig worden ‘afgefakkeld’.

De situering van de elektriciteitscentrale nabij de grens van het voormalig natuurmonument
‘Waddenzee’ en de ‘Dollard’ kan het weidse en open karakter van beide gebieden in
potentie aantasten. In de aanwijzingsbesluiten van de Waddenzee als beschermd
natuurmonument wordt nadruk gelegd op het bijzondere open karakter van het
waddengebied. Ik citeer uit de toelichting van het aanwijzingsbesluit uit 1993 “Essentieel is
dat de invloed van de menselijke activiteiten op het landschap in het niet zinkt bij het
stempel dat de natuurlijke elementen op de Waddenzee drukken. Het landschap kenmerkt
zich door zijn vrijwel ongeschonden en open karakter”.

Bij de aanwijzing van de Waddenzee als beschermd natuurmonument in 1981 en 1993 is de
Eemshaven reeds planologisch bestemd om als industriegebied en havengebied te
fungeren. Hiertoe zijn (reeds voorafgaand aan de aanwijzing als natuurmonument), de
nodige ingrepen in het landschap toegepast (o.a. de aanleg van havenbekkens en de aanleg
van diverse bouwterreinen, inclusief zeewaartse uitbreiding van het beoogd haventerrein).
Dit gegeven dient nadrukkelijk meegewogen te worden in mijn landschappelijke afweging.

Momenteel geven de huidige aanwezigheid van o.a. de Eemscentrale, de moutfabriek en de
windturbines het gebied al geruime tijd een industrieel karakter en aanzien. De
Eemscentrale is daarbij het meest in het oog springende bebouwde deel. Deze gebouwen
hebben een hoogte van 55 meter. De schoorsteen van deze centrale is 68 m. hoog. De
moutfabriek is ca. 40 m. hoog.

Vastgesteld kan worden dat het effect dat een bouwwerk heeft op het karakter van het
landschap mede bepaald wordt door de omgeving waarin het wordt geplaatst.
Het reeds aanwezige industrieel karakter van het specifieke gebied beschouw ik, mede in
„het licht van onderhavige aanvraag, als een factor die verdere industriële ontwikkelingen in
de Eemshaven mitigeert. Immers, er is reeds sprake van een duidelijke aanwezigheid van
een door mensen geschapen, sterk gewijzigde horizon. De bouw van meerdere objecten in
de Eemshaven, mits deze zodanig worden uitgevoerd dat er geen sprake is van een duidelijk
afwijkend horizonbeeld, acht ik derhalve in principe mogelijk.

0000000203
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
27

De voorgenomen centrale zal, meer specifiek, een maximale hoogte krijgen van 90 m. Door
juiste toepassing van mitigerende maatregelen (kleurstelling, materiaalgebruik) zal de
toevoeging door de centrale aan de eerdergenoemde reeds aanwezige industriële
bebouwing qua landschapsbeeld van geen significante betekenis zijn. Het nieuw object zal
de omvang (hoogte en breedte) van het huidige, door mensen beïnvloede, horizonbeeld
van de Eemshaven immers niet verder uitbreiden.

Bij de (eerdere) vergunningverlening op basis van de Nb-wet 1998 in relatie tot het
‘Windpark Eemshaven’ is vastgesteld dat de oprichting en het in werking hebben van
dergelijke aantallen turbines (68 windturbines met een ashoogte van 80-105 m. en een
wiekdiameter van 82-m.), vanuit het oogpunt van de bescherming van het open landschap,
van significante betekenis is. De vergunning is dan ook verleend op voorwaarde van
uitvoering van compenserende (landschappelijke) maatregelen. Hier lag de significantie van
effecten in de plaatsing van de turbines deels in een landschappelijk nog vrijwel
ongeschonden deel van het Eemshaven-gebied en Emmapolder. De in casu voorgenomen
centrale wordt daarentegen geplaatst in een reeds industrieel vormgegeven ‘decor’. Het
initiatief valt ‘weg’ tegen de reeds aanwezige industriële horizonsbeleving. Dit verschil
maakt de aanwezigheid van deze voorgenomen centrale tot een niet-significant effect op de
beschermde landschappelijke weidsheid.

Teneinde ongewenste effecten op het landschap zo veel als mogelijk te voorkomen verbind
ik, zoals reeds boven gesteld, aan deze vergunning een aantal voorschriften inzake de
uitvoering van de centrale en het gebruik van materialen en kleurstelling.

CUMULATIE

Op basis van artikel 19f van de Nb-wet 1998 dient bij vergunningverlening voor nieuwe
projecten of andere handelingen een beoordeling plaats te vinden van de cumulatieve
effecten indien deze projecten of handelingen, afzonderlijk of in combinatie met andere
projecten of handelingen, significante gevolgen kunnen hebben voor het desbetreffende
gebied.

Ik constateer dat de bouw en het in werking hebben van een multi-fuelcentrale afzonderlijk
en in combinatie met andere projecten en handelingen significante gevolgen kan hebben
op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Waddenzee.

In mijn afweging onderscheid ik twee vormen van samenhang met andere projecten en
handelingen;

Direct met de bouw en in werking hebben van de elektriciteitscentrale samenhangende
projecten/handelingen EE
De realisatie van de centrale hangt samen met een aantal noodzakelijke

- projecten/handelingen om de centrale te laten functioneren. Dit zijn

- de aanleg van een tweetal dammen in het PKB-gebied Waddenzee ten behoeve van
de koelwateruitlaat

- - verdieping van de vaargeul naar de Eemshaven om deze geschikt te maken voor
Panamax-schepen;

0000000204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
28

-  verdieping en uitbreiding van de havenbekkens van de Eemshaven

Overige projecten/handelingen inzake de ontwikkeling van de Eemshaven/industrie- en
havengebied
Daarnaast staat de realisatie van de centrale in de Eemhaven niet op zichzelf. Op dit
moment zijn er mij een aantal initiatieven bekend voor nieuwe projecten in hetzelfde
industriegebied:

- bouw van een tweede elektriciteitscentrale (RWE-centrale);

- bouw van een LNG-installatie;

- windmolenpark Eemsmond;

- realisatie kassengebied.
Ook voor de bouw van de RWE-centrale en LNG-installatie dient de vaargeul naar de
Eemshaven te worden uitgediept en dient ook de haven te worden uitgediept en nieuwe
havenbekkens te worden aangelegd.

Daar de aanpassingen van de vaargeul en de havens wel van belang zijn voor de
onderhavige centrale, maar ook samenhangen met de overige projecten, zal voor deze
projecten een aparte vergunningprocedure in het kader van de Nb-wet 1998 worden

doorlopen.

In mijn afweging bij onderhavige aanvraag zal ik echter rekening dienen te houden met de
cumulatieve effecten als gevolg van alle projecten en ook de te verwachten toename van
het aantal scheepvaartbewegingen. Na het gereedkomen van de centrale, en in samenhang
met de overige initiatieven in de Eemshaven, concludeer ik dat een gebied ter grootte van
4,7 ha slikwad zal zijn afgenomen en er maximaal 147,25 ha. slikwad en 8,5 km waterrand
langs getijdenwater, zoals omschreven in de passende beoordeling in kwaliteit zal afnemen.
Mede op basis van later aangeleverde informatie is voldoende en overtuigend aangetoond
dat de omvang van het kwaliteitsverlies, zoals in de passende beoordeling is
gekwantificeerd, niet zal worden overschreden.
De cumulatieve effecten van alle initiatieven en projecten tezamen leiden tot ¢ een
compensatieplicht. De verschillende initiatiefnemers hebben er voor gekozen om een
gezamenlijk compensatieplan op te stellen en uit te voeren. In mijn besluit zal ik daarom
rekening houden met de plannen en afspraken hieromtrent. Daarbij acht ik het noodzakelijk
aan deze vergunning voorschriften te verbinden teneinde zekerheid te verkrijgen dat de
uitvoering van de compensatie tijdig en volledig zal zijn gewaarborgd.

KENNISLACUNES

Er zijn leemtes in kennis geconstateerd met betrekking tot de grijze zeehond en de bruinvis,
maar ook wat betreft de winterverspreiding van de gewone zeehond in de maanden buiten
de periode waarin reguliere tellingen plaatsvinden. Daarnaast ontbreekt het aan kennis van
het habitatgebruik van de gewone zeehond, specifiek in de Eems. Dit is vooral van belang
om aan te kunnen geven, in welke mate de zeezoogdieren afhankelijk zijn van het gebied in
de directe nabijheid van de Eemshaven (als foerageer- en/of migratiegebied).

Tevens zijn leemtes in kennis geconstateerd omtrent het voorkomen van vissoorten in de
nabijheid van de en in de Eemshaven, en met name de habitatrichtlijnsoorten fint, zeeprik

0000000205
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk ' Vervolgblad
29

en rivierprik. Het ontbreken van voldoende kennis omtrent het voorkomen van deze vissen
levert daarbij een onzekerheid omtrent de risico's van inzuiging van deze (en andere vissen)
in het koelwatersysteem. Ik verbind aan deze vergunning een aantal voorschriften omtrent
onderzoek en monitoring omtrent het voorkomen van vispopulaties in de nabije omgeving
en de gevolgen voor deze populaties vanwege het inzuigen in het koelsysteem. Daarbij hou
ik rekening met de eerder verleende vergunning in het kader van de Wvo/Wwh waar
eveneens een dergelijk onderzoek is voorgeschreven.

Daarnaast constateer ik dat in een andere vergunningenprocedure, op basis van de Wm,
een kennisleemte is geconstateerd omtrent het risico van het affakkelen en het effect van
lichthinder en mogelijke gevolgen voor vogels en vleermuizen. Op basis van de verleende
Wm-vergunning dient initiatiefnemer een monitorings- en evaluatieprogramma uit te
voeren en hierover het bevoegd gezag te informeren. Ik acht mij bevoegd om aan deze
vergunning het voorschrift te verbinden om geïnformeerd te worden over het monitorings-
en evaluatieprogramma en de resultaten hiervan. Tevens acht ik mij bevoegd om
aanvullende voorschriften te stellen omtrent de wijze waarop het programma wordt
opgesteld en uitgevoerd.

Ik acht het daarnaast ook van belang dat er onderzoek wordt gedaan naar de effecten van
emissies naar de lucht en het water op de herstelopgave die geldt voor het habitattype
H1140 inzake de zeegraspopulaties. Door het tot vergunningverlening op basis van de Wm
en Wvo/Wwh bevoegd gezag zijn aan initiatiefnemer monitoringsverplichtingen opgelegd
inzake de lucht- en wateremissies. Ik acht het van belang om over deze resultaten
geïnformeerd te worden. Indien uit monitoring blijkt dat de bouw, het gebruik of het
requlier onderhoud van de centrale leidt tot een negatief effect op de
instandhoudingsdoelstellingen en kan leiden tot beperking van de herstelopgave acht ik mij
bevoegd om zonodig aanvullende voorschriften aan de vergunning te verbinden.

SAMENVATTING EFFECTEN

_ Samenvattend concludeer ik dat de bouw en het in gebruik nemen van een multi-

fuelcentrale in de Eemshaven (op zichzelf beschouwd als ook tezamen met de overige
initiatieven en projecten) zal leiden tot een aantasting van de beschermde natuurwaarden
van de Natura 2000-gebieden Waddenzee, Noordzeekustzone, Duinen Ameland en
Terschetling;

- Aantasting (afname) van habitattype H1140 (droogvallende slik- en zandplaten)

- Aantasting (afname) van het habitattype H1110 (permanent overstroomde
zandbanken);

- Permanent kwaliteitsverlies van habitattypen H1140 en H1110 in de omgeving van

de centrale;

- Verlies aan oppervlakte van rust-, foerageer- en broedgebied vogels, zowel binnen
de begrenzing van het Natura 2000-gebied als buiten de begrenzing (moerasgebied
Oostlob Eemshaven);

- _ Aantasting van de beschermde waarden rust, open landschap en duisternis;

- Verstoring van vogels, vissen (fint en rivierprik), zeehonden en bruinvissen als
gevolg van heiwerkzaamheden;

0000000206
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
30

-  Risico op desoriëntatie en botsingen trekvogels als gevolg van buitenverlichting
centrale;

-  Verlies van de satellietpopulatie velduilen in het Eemshavengebied en, als gevolg
hiervan, een aantasting van de herstelopgave voor deze Vogelrichtlijnsoort.

De aangevraagde bouw, het in werking hebben en regulier onderhoud van een Multi-fuel
centrale, in samenhang met de overige beoogde projecten en handelingen in de Eemshaven
én in samenhang met de benodigde verdieping van de vaargeul leidt tot
- een afname in kwaliteit van de habitattypen H1140/H1110;
- een fysieke afname van beide habitattypen als gevolg van de aanleg van
buitendijkse werken ten behoeve van de afvoer van het koelwater;
- verlies van een belangrijk rust-, foerageer- en broedgebied voor vogels in de directe
nabijheid van de Waddenzee.

Dit acht ik van dermate omvang dat er sprake is van een significante aantasting van de
natuurwaarden van het Natura 2000-gebied Waddenzee, tezamen met het beschermd
natuurmonument Dollard.

Daarnaast concludeer ik dat de bouw en het in gebruik nemen van de centrale (mede in
samenhang met de andere projecten in en rond de Eemshaven) kan leiden tot een aantal
negatieve effecten, maar dat hier geen sluitende wetenschappelijke kennis over beschikbaar
is. Indien mitigerende maatregelen worden genomen, acht ik het niet aannemelijk dat deze
eventuele negatieve gevolgen zodanig zullen zijn dat er sprake is van een significante
aantasting. Ik acht het wel noodzakelijk dat nader onderzoek en/of monitoring wordt
uitgevoerd naar de volgende onderwerpen:

- De verstorende effecten op zeehonden (zowel als gevolg van de
bouwwerkzaamheden alsmede door toename scheepvaartverkeer) en de mogelijke
afname in kwaliteit van de leefgebieden;

- De verstorende effecten op bruinvissen als gevolg van de bouwwerkzaamheden,
maar ook als gevolg van de toename scheepvaartverkeer;

-  Risico op desoriëntatie en botsingen trekvogels als gevolg van buitenverlichting
centrale en affakkelen van gas; .

-_ Effecten op de populatie fint en rivierprik als gevolg van inzuiging in het
koelwatersysteem;

- __ Beïnvloeding van de waterkwaliteit als gevolg van lozing koelwater en afvalwater
en de luchtemissies en de mogelijke gevolgen voor de herstelopgave van de in de
nabijheid van de centrale aanwezige zeegrasvegetatie.

Dit onderzoek c.q. deze monitoring kan mij aanleiding geven tot wijziging c.q. aanscherping
van de door mij gestelde voorschriften.

MITIGATIE

De aan dit initiatief verbonden effecten op natuurwaarden en de cumulatie van effecten
door de verschillende initiatieven zijn omschreven in de Passende beoordeling en de bij de
aanvraag overlegde documenten. Door aanvrager wordt gesteld dat een groot deel van de
negatieve effecten kunnen worden gemitigeerd. Door de aanvrager worden in de.

0000000207
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
31

vergunningaanvraag de volgende mitigerende maatregelen (mede) voorgesteld en
aangevraagd;

1. Gebruik van titaan in de condensors, teneinde de emissie van metalen als koper,
door de geleidelijke oplossing van pijpen op basis van koperlegeringen, naar het

oppervlaktewater te voorkomen;

2. Het aanbrengen van roosters voor de koelwaterintaat om de inzuiging van vissen

te beperken;
3. Het aanbrengen van een visretoursysteem;

Toepassing van thermo shocking als aangroeibestrijding in het koelwatersysteem;

4.
5. Er wordt gestreefd naar een optimale uitwisseling van restwarmte met
buurbedrijven;

6. Onderzoek naar de mogelijkheid om een deel van de restwarmte via koeling naar

de lucht af te voeren;

7. Bij de bouw van het buitendijkse koelwaterwerk (voor zover gelegen buiten de

begrenzing van het PKB gebied Waddenzee), worden in plaats van gewone

heipalen schroefpalen toegepast;

8. Het heien van de palen voor de binnendijkse bouwwerken wordt geluidsarm

uitgevoerd;

9. De heiwerkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen van vogels (maart —
augustus) en de werp- en zoogperiode van zeezoogdieren (half mei — half juli);

“10. Het gebruik van de fakkel wordt tot een minimum beperkt. Hierdoor worden

zowel de eventuele hinder van het licht als van het geluid van de fakkel
gereduceerd;

11. Door het schakelbaar maken van de verlichting in en om de gebouwen zal het

aantal branduren van de verlichting tot een minimum worden beperkt;

12. Verlichtingsarmaturen worden zodanig opgesteld dat directe uitstraling naar de

omgeving vermeden wordt;

13. Door het gedeeltelijk afschermen/omhullen van de installaties worden zowel de

geluids- als de lichtuitstraling beperkt;

14. Door toepassing van groen licht als buitenverlichting wordt het verstorend effect

op trekvogels tot een minimum beperkt;

15. Door inpandige opslag van biomassa en petcokes wordt verwaaiing van deze

stoffen voorkomen. Door periodieke besproeiing van de kolenbergen wordt

verwaaïing hiervan tot een minimum beperkt.

Daarnaast constateer ik dat, mede op basis van de bij de aanvraag gevoegde stukken

ook de volgende mitigerende maatregel tot de mogelijkheid behoort.

16. Gebruikmaking van gedekte/grauwe tinten en het vermijden van het gebruik van
reflecterende materiaten ten behoeve van de inpassing van de centrale in het

landschap.

Ik acht de voorgestelde maatregelen onder nrs. 5 en 6 onvoldoende concreet om als
mitigerende maatregel te kunnen dienen. Tevens is mij gebleken dat de mitigerende
maatregel nr. 9 niet in deze vorm hoeft te worden toegepast. Daarnaast acht ik deze

maatregel voor wat betreft de genoemde werp- en zoogperiode van zeezoogdieren niet aan

de orde gezien de grote afstand tot de verblijfplaatsen van deze dieren. De overige

voorgestelde mitigerende maatregelen acht ik wel noodzakelijk om de geconstateerde

aantasting van de natuurwaarden zo veel als mogelijk te voorkomen.

0000000208
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
32

Teneinde te borgen dat de voorgestelde mitigerende maatregelen worden uitgevoerd heb
ik aan deze vergunning voorschriften verbonden.

ADC-TOETS

Daar er op basis van objectieve gegevens niet kan worden uitgesloten dat de realisatie en in
gebruikname (inclusief regulier onderhoud) van de centrale, al dan niet in samenhang met
ander projecten en handelingen, kan leiden tot aantasting van diverse beschermde
natuurwaarden en hun instandhoudingsdoelstellingen dient een ADC-toets te worden

uitgevoerd.

Dwingende reden van groot openbaar belang

De realisatie van een zogenaamde multi-fuel centrale past binnen het overheidsbeleid
inzake energiebeschikbaarheid op basis van meerdere en andere bronnen dan aardgas en
aardolie alleen. De vermindering van afhankelijkheid door diversificatie acht ik, mede in het
licht van de mondiale economische en politieke ontwikkelingen van groot openbaar belang.
Gok acht ik het van groot openbaar belang dat er voldoende en betaalbare energie-
opwekking plaatsvindt in Nederland.

Tevens past het initiatief binnen het rijksbeleid om economische efficiëntie te bereiken via
marktwerking (liberalisatie). Daarnaast acht ik de realisatie van een multi-fuel centrale
eveneens van belang vanwege de mogelijkheid om deze opwekkingstechniek te koppelen
aan technologie voor CO,-afvang bij vergassing. De maatregelen ten behoeve CO,-afvang
behoort niet tot de aanvraag en staat in het kader van onderhavige vergunningaanvraag

niet ter beoordeling.

Alternatieven locatie
in het D&A document wordt gesteld dat er onderzoek is gedaan naar een aantal locaties die

voldoen aan de eisen van een Multi-fuelcentrale. Hierbij dient een locatie te voldoen aan, in
hoofdzaak, voldoende ruimte, koelwatervoorzieningen, aanvoerlijnen vaste brandstoffen
(m.n. via scheepvaart), aansluitmogelijkheden aan hoogspanningstransportnet en
aardgasnet en milieuruimte/bestemmingsplan.

Uit het onderzoek zijn drie locaties gekomen die aan bovenstaande eisen, en de
aanvullende aspecten als genoemd in het D&A document, voldoen: de maasvlakte, de
Sloehaven nabij Vlissingen en de Eemshaven.

Op basis van het ontbreken van tijdige beschikbaarheid aansluiting op het landelijk
elektriciteitsnet, het ontbreken van beschikbaarheid van een bouwlocatie van gewenste
omvang is uiteindelijk de Eemshaven als enig beschikbaar alternatief beoordeeld.

Door mij is eveneens nagegaan in hoeverre er op andere locaties reële mogelijkheden zijn
- voor de vestiging van een multi-fuelcentrale zoals omschreven in de aanvraag. Naar

aanleiding van de mij beschikbare kennis acht ik het aannemelijk dat voor de realisatie van
een centrale van deze omvang geen alternatieven beschikbaar zijn. Er zijn mij geen andere
locaties bekend welke, binnen de omvang en tijdsbestek waarop deze aanvraag betrekking
heeft, geschikt zijn voor de vestiging van een multi-fuelcentrale. Daarbij is de Eemshaven
reeds geruime tijd beschikbaar als industriegebied. Er is, mede op basis van de gemaakte
afwegingen, voldoende zekerheid dat de onderzochte, mogelijke alternatieve locaties,
vanuit het oogpunt van gebiedsbescherming, niet geschikter zullen zijn. De genoemde

0000000209
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
33

mogelijke alternatieve locaties zijn bovendien gelegen in of nabij Natura 2000-gebieden en
zulten dan ook daar leiden tot aantasting van natuurwaarden.

Alternatieven techniek en uitvoering

De vergunningaanvraag heeft betrekking op een multi-fuelcentrale met een capaciteit van
1200MWe netto. Uit de bij de aanvraag gevoegde documenten is mij niet gebleken dat er
alternatieven bestaan in techniek en uitvoering van een multi-fuelcentrale van deze
omvang. Daarbij constateer ik dat de centrale dient te voldoen aan de best beschikbare
technieken op basis van de Wm en de IPPC-richtlijn. Gezien de inhoud van de
vergunningaanvraag en de reeds doorlopen procedures in het kader van Wm, inclusief de
milieueffectrapportage, ben ik van mening dat er afdoende onderzoek is gedaan naar
alternatieven en acht ik het niet mijn bevoegdheid om een meer inhoudelijke afweging toe
te passen omtrent andere vormen van elektriciteitsopwekking.

Compensatie

Door initiatiefnemer is samen met Groningen Seaports en andere initiatiefnemers inzake
projecten in de Eemshaven een gezamenlijk voorstel tot compensatie opgesteld. Daarbij is
ook een fasering en verdeling van compensatieverplichtingen opgesteld.

Ik acht deze compensatie volledig en voldoende om de geconstateerde significant negatieve
effecten als gevolg van onderhavige aanvraag, in samenhang met de overige projecten te
compenseren.

Bij deze vergunning zijn een drietal compensatieplannen gevoegd. Deze maken onderdeel
uit van deze vergunning. Ik verbind aan deze vergunning voorschriften teneinde te
waarborgen dat vergunninghouder de aan hem/haar toekomende compensatieplicht
volledig en tijdig zal uitvoeren.

Afwegingskader Derde Nota PKB Waddenzee (hierna: de PKB)

In de PKB is overwogen dat voor de bescherming van de natuurlijke waarden en kenmerken
van de Waddenzee het afwegingskader van de Nb-wet 1998 van toepassing is. Voor zover
wettelijke regelingen zich er niet tegen verzetten, zal door het bevoegd gezag een zelfde
afweging als bij de natuurwaarden moeten worden gemaakt ten aanzien van de onder
paragraaf 4.1 van de PKB genoemde landschappelijke kwaliteiten.

Met het doorlopen van het afwegingskader zoals opgenomen in artikel 19f, lid 1, van de Nb-
wet 1998, is, behalve voor de aspecten rust, weidsheid, duisternis en materieel aan de
vereisten van het PKB-afwegingskader voldaan. De aspecten rust, weidsheid en duisternis
zijn hiervoor apart overwogen.

Afwegingskader Nota Ruimte

Aangezien het afwegingskader van de Nota Ruimte het afwegingskader van de
Habitatrichtlijn volgt, is met het doorlopen van het afwegingskader zoals opgenomen in
artikel 19f, lid 1, van de Nb-wet 1998, uitgezonderd met betrekking tot het kenmerk
duisternis, materieel aan de vereisten van het afwegingskader van de Nota Ruimte voldaan.
Het aspect duisternis is hierom apart JAVA i

0000000210
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
34

BESPREKING VAN INSPRAAK

Naar aanleiding van deze aanvraag zijn, op grond van artikel 44, lid 3, van de Nb-wet 1998,
de provincie Groningen en de gemeente Eemsmond in de gelegenheid gesteld over deze
aanvraag hun advies kenbaar te maken. Ingevolge artikel 4:8 van de Algemene wet
bestuursrecht zijn RWS Waterdistrict Waddenzee, Waddenvereniging, Vogelbescherming
Nederland, Stichting WAD, Stichting Natuur en Milieu, Greenpeace, Faunabescherming,
MOB te Nijmegen, Milieufederatie Groningen, Stichting Groninger Landschap,
Landschapsbeheer Groningen, Natuurmonumenten, LTO-Noord, Groningen Seaports, RWE,
Essent, Wasser und Schiffahrtsamt Emden, Landkreis Aurich, Stadt Emden, NLWKN
Oldenburg, Fischereiamt Bremerhaven, in de gelegenheid gesteld tot het indienen van een
zienswijze betreffende de onderhavige aanvraag.

Hierna volgt een weergave van de ontvangen zienswijzen. Daar waar opmerkingen en
suggesties niet reeds hiervoor (impliciet) aan de orde zijn geweest dan wel binnen mijn
inhoudelijke overwegingen reeds aan deze inspraak volledig tegemoet is gekomen, volgt
een reactie van mijn zijde (cursief weergegeven).

Rijkswaterstaat, Waterdistrict Waddenzee (hierna RWS)

RWS geeft in haar zienswijze aan dat Nuon Power Projects 1 b.v, ingevolge artikel 2 van de
Wet beheer rijkswaterstaatswerken een vergunning heeft voor het aanleggen, hebben en
onderhouden van een koelwateruitloop in de Eems voor de Nuon Multi-fuel IGCC Magnum
Energiecentrale. Daarnaast is een vergunning verleend op grond van de Wet
verontreiniging oppervlaktewateren.

Gezien bovenstaande heeft RWS geen bezwaar tegen het verlenen van een vergunning op

basis van de Nb-wet 1998.

Het Niedersächisches Ministerium für den landligen Raum, Ernährung, Landwirtschaft und

Verbraucherschutz (hierna Ministerium) en het Staatsliches Fischereiamt Bremerhaven
(hierna Fischereiamt)

Het Ministerium en het Fischereiamt zijn van mening dat de beoordeling van onderhavige
vergunningaanvraag in samenhang met de vier andere initiatieven in de Eemshaven moet
plaatsvinden. Hiermee wordt verwezen naar zowel de bouw van nieuwe installaties in de
Eemshaven als het uitdiepen van de haven en de vaargeul.

Reactie: De onderhavige vergunningaanvraag heb ik beoordeeld in samenhang met zowel
de bouw van de RWE-centrale, de LNG-centrale en de verdieping van de vaargeul en de
verdieping (en uitbreiding) van de Eemshavenbekkens. Daarnaast heb ik in mijn beoordeling
ook de gehele ontwikkeling van de Eemshaven, voor zover nu bekend, meegewogen.

In de. zienswijze wordt aandacht gevraagd voor de mogelijke effecten van het inzuigen van
vissen in het koelwatersysteem, In de omgeving van het plangebied wordt boomkorvisserij
en mosselvisserij bedreven. Het in werking stellen van het koelwatersysteem kan leiden tot
het inzuigen van jonge vissen en vislarven (bijvoorbeeld schol), alle stadia van de
noordzeegarnaal en mossellarven.

Daarnaast wordt aandacht gevraagd voor de verordening nr. 1100/2007 op basis waarvan
maatregelen genomen dienen te worden om het Europese bestand van paling te herstellen.

0000000211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
35

Daar het niet uit te sluiten valt dat ook paling met het koetwater naar binnen wordt
gezogen wordt gevraagd om monitoring teneinde te bepalen of dit kan optreden. Bij de
koelwaterinname is verder ook het ingenomen soortenspectrum vast te stellen. Daar het

doelstelling zal zijn om zo min mogelijk biomassa in te zuigen zullen | BAAREN genomen

moeten worden om inzuiging te voorkomen.

Reactie: In mijn overweging heb ik nadrukkelijk de effecten van inzuiging van organismen

| meegewogen. Ik heb aan deze vergunning voorschriften verbonden om te voorkomen dat de

inzuiging kan leiden tot onaanvaardbare aantasting van de natuurwaarden. Tevens zijn bij
de beoordeling en vergunningverlening in het kader van de Wvo en Wwh al een aantal
beperkingen en voorwaarden opgelegd om inzuiging en sterfte van mariene organismen te
voorkomen. Het Fischereiamt spreekt haar zorg uit over de mogelijk negatieve effecten op
vissoorten als de schol, paling, garnaal en mossel, Hoewel de genoemde soorten niet tot de
vissoorten behoren waarvoor de Waddenzee is aangemeld als Habitatrichtlijngebied kan het
inzuigen van grote hoeveelheden vissen, die van nature thuishoren in de Waddenzee en dus
ook onderdeel zijn van het gehele ecosysteem, leiden tot een strijdigheid met de
instandhoudingsdoelstellingen van diverse natuurwaarden. Daarnaast is de bescherming
van ‘visstanden’ ook een doelstelling die is opgenomen in de aanwijzingsbesluiten
Waddenzee als beschermd natuurmonument. Gezien de te nemen maatregelen om het
inzuigen van vissen te voorkomen acht ik het niet aannemelijk dat volwassen dieren in grote
aantallen zullen worden ingezogen en, als gevolg hiervan, sterven. Het is wel mogelijk dat
dieren in het larvale stadium en ook garnalen worden ingezogen. Indien zou blijken dat het
om dermate grote hoeveelheden gaat dat hiermee de betreffende soorten bedreigd worden
in populatieomvang dan dient initiatiefnemer maatregelen te nemen. Ik heb daartoe een
voorschrift opgenomen met een monitoringsverplichting en de verplichting om, bij gebleken

negatieve effecten, passende maatregelen te nemen.

Door het Ministerium en het Fischereiamt wordt gesteld dat door de koelwateruitlaat in de
directe omgeving schade aan fauna kan ontstaan. Er zal duidelijkheid moeten komen op de
vraag of de warmteafgifte in de Eems bovendien leidt tot verandering in de stroming (tidal-
pumping). Hierbij wordt gesteld dat inzake dit mogelijke effect ook de cumulatieve werking
moet worden meegewogen van de te bouwen RWE-centrale. Indien er sprake is van een
dergelijke verandering zal compensatie van de effecten moeten plaatsvinden.

Reactie: De cumulatieve effecten van de koelwateruitlaat, samen met de koelwateruitlaat
van de RWE-centrale zijn reeds beoordeeld in de procedure Wvo en Wwh. Daarbij zijn
voorschriften gesteld om te voorkomen dat de warmtelast vanuit de koelwateruitlaat
zodanige vormen kan aannemen dat het Doekegat niet meer passeerbaar is voor vissen.
Tevens is uit onderzoek ten behoeve van de procedure in het kader van de Wvo/Wwh
gebleken dat de opwarming, tezamen met de overige koelwateruitlaten van bedrijven in de
Eemshaven, niet zal leiden tot een verandering in het watersysteem en ook niet e leiden
tot veranderingen in de stromingen.

LTO Noord

LTO Noord benadrukt in haar schrijven dat zij het belang van de: economische activiteit in de
Eemshaven onderschrijft. LTO Noord heeft bezwaar tegen de wijze waarop de compensatie

0000000212
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
36

wordt voorgesteld. De realisatie van natuur op hoogwaardige pootaardappelgrond stuit op
grote weerstand.

Gesteld wordt dat de juridische basis van natuurcompensatie discutabel is. De Eemshaven
ligt buiten de begrenzing van het Natura 2000-gebied Waddenzee. Gesteld wordt dat
natuurcompensatie alleen nodig wordt geacht indien er activiteiten worden uitgevoerd in
gebieden die horen tot de Ecologische Hoofdstructuur of die een status hebben als Natura
2000-gebied. Daarbij is de aanwijzing van de Waddenzee nog niet volledig afgerond. Hieruit
wordt verondersteld dat een compensatie-eis niet aan de orde kan zijn.

Reactie: Ik onderschrijf de zienswijze van LTO Noord niet, dat er alleen een
compensatieplicht zou gelden indien er ingrepen plaatsvinden ‘in’ Natura 2000-gebieden. Uit
de Nb-wet 1998 vloeit voort dat bij de afweging van plannen, projecten of handelingen
buiten de begrenzing van het gebied ook de directe en indirecte effecten hiervan op de
instandhoudingsdoelstellingen moeten worden meegewogen en, zonodig, gecompenseerd.
De bouw van de elektriciteitscentrale leidt voor een deel tot fysieke afname van het
beschermd gebied (koelwaterwerk). Daarnaast dient ten behoeve van de aanvoer van
grondstoffen de vaargeul geschikt te worden gemaakt voor grotere schepen. Ook zal de
intensiteit van scheepvaart toenemen. Al deze activiteiten hangen samen met het in werking
hebben van de centrale en vinden eveneens plaats ‘in’ het beschermd gebied. Daarnaast zal
de bouw van de centrale een directe negatieve werking hebben naar de directe omgeving,
waaronder het Natura 2000-gebied c.q. het beschermd natuurmonument Waddenzee. De
emissie van geluid en licht leidt tot een afname van geschiktheid van een deel van de
Waddenzee als foerageer-, broed- en rustgebied. Tenslotte worden door de aantasting van
het moerasgebied op het Eemshaventerrein natuurwaarden aangetast die deel uitmaken
van het ecosysteem van de Waddenzee. Dit is een directe strijdigheid met de
instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied Waddenzee’ en de te
beschermen natuurwaarden zoals geformuleerd in de aanwijzingsbesluiten van de
Waddenzee als beschermd natuurmonument. Ik acht dan ook een compensatieplicht wel
degelijk aan de orde.

Door LTO Noord wordt de vraag gesteld of, indien natuurontwikkeling in de Emmapolder
plaatsvindt, er dan voor de eventueel verloren gaande natuurwaarden aldaar, ergens anders
compensatie wordt geëist.

Reactie: Uit inventarisatie is gebleken dat de natuurwaarden in de Emmapolder geen relatie
hebben met de instandhoudingsdoelstellingen van de betreffende Natura 2000-gebieden.
Een compensatieplicht voor deze natuurontwikkeling is daar niet aan de orde.

LTO Noord geeft in haar zienswijze aan dat zij graag had gezien dat er meerdere
alternatieven voor compensatiegebieden in de besluitvorming worden meegewogen. Nu
wordt alleen een plan gepresenteerd in of nabij de Emmapolder. LTO Noord wijst daarbij
ook op het Convenant Brakwatergebieden. Naar het standpunt van LTO Noord is met de
vastlegging van dit convenant voor de agrarische sector de grens bereikt van wat maximaal
inpasbaar is in de agrarische structuur. .

Indien compensatie onontkoombaar is verzoekt LTO Noord om andere vormen van
natuurcompensatie na te gaan. Te denken valt (o.a.) aan herstel van kweldergebieden.

0000000213
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
37

Reactie: De wijze waarop compensatie zal plaatsvinden is primair aan de initiatiefnemer.
Deze zal maatregelen ter compensatie moeten nemen. Het is niet aan mij om omtrent
locaties een keuze te maken. Initiatiefnemer heeft er voor gekozen om, door middel van
verwerving van gronden, een compensatieplan op te stellen. Het is aan mij om te bepalen of
de voorgestelde compensatie in juiste verhouding staat tot het verlies aan natuurwaarden.
Pas indien zulks niet het geval blijkt te zijn komen eventuele alternatieve
compensatievormen en/of locaties aan de orde. Gezien de door de initiatiefnemer
voorgestelde maatregelen en de gezamenlijke afspraken tussen alle partners in de
Eemshaven acht ik het bij de aanvraag gevoegde compensatievoorstel in omvang en
uitvoering voldoende. Het voorstel van LTO Noord om ook te denken aan het herstel van
kweldergebieden is eveneens in het compensatieplan opgenomen.

In een aanvullende zienswijze inzake de bij de aanvraag gevoegde compensatieplannen
geeft LTO Noord nog het volgende aan. Natuurinrichting is ‘strijdig gebruik’; het
bestemmingsplan Buitengebied van de gemeente Eemsmond laat niet toe dat er andere
functies aan het compensatiegebied worden toegekend dan land- en tuinbouw. Ook de
beoogde beregening voor vernatting en het bezanden is niet te beschouwen als een
agrarische activiteit. Beregening met zout water tast daarbij de bodemstructuur aan.

Reactie: Inzake de vraag in hoeverre er voor de inrichting van de compensatiegebieden een
wijzigingsprocedure in het kader van de Wet op de Ruimtelijke Ordening moet worden
doorlopen ligt het niet in mijn bevoegdheid om hierover een uitspraak te doen. Dit geldt ook
voor de vraag in hoeverre de beoogde maatregelen, op basis van het bestemmingsplan, al
dan niet zijn aan te merken als agrarische activiteit.

LTO Noord stelt vervolgens in haar zienswijze dat het niet duidelijk is op welke wijze de
tijdelijke compensatie wordt vormgegeven en hoe deze tijdelijkheid wordt gewaarborgd.

Reactie: In het kader van de onderhavige beoordeling op basis van de Nb-wet 1998 is het
voor mij van belang om te waarborgen dat er sprake is c.q. zal zijn van voldoende
compensatie voor de geconstateerde, te verwachten, aantasting van de natuurwaarden. In
deze acht ik de beschrijving in de bij de aanvraag gevoegde rapporten m.b.t. de vormgeving
van de tijdelijke compensatie voldoende. De daadwerkelijke borging tot realisatie van deze
tijdelijke compensatie is een verantwoordelijkheid van de betrokken initiatiefnemers zelf. Ik
heb aan deze vergunning een voorschrift verbonden dat, de compensatiegebieden ingericht
en gereed dienen te zijn alvorens met de werkzaamheden, waarvoor de compensatie nodig
is, mag worden gestart.

LTO Noord is van mening dat het onderzoek naar bestaande natuurwaarden onzorgvuldig is
geweest. Daarbij wordt verwezen naar vogeltellingen van SOVON waaruit blijkt dat in de

_Emmapolder meer dan 1% van de populatie van de brandgans en grauwe gans is

gesignaleerd. De foerageerfunctie van akkerbauwgtend voor deze ganzen gaat verloren
met de voorgenomen inrichting.

Reactie: Er zijn mij door LTO Noord geen nadere inhoudelijke argumenten aangedragen ter

onderbouwing van de stellingname dat.het onderzoek.naar bestaande natuurwaarden
onzorgvuldig zou zijn uitgevoerd. Het voorkomen van de beweerde aantallen brandganzen

0000000214
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
38

en grauwe ganzen in de Emmapolder is niet onderbouwd met een verwijzing naar
onderliggende data. Tevens is niet aangegeven in hoeverre deze telgegevens zijn gebaseerd
op de gehele Emmapolder of op het gebiedsdeel dat zal gaan dienen als compensatiegebied.

Greenpeace
Bij haar zienswijze verzoekt Greenpeace de door haar ingediende zienswijze en beroep in

de WM/Wvo/Wwh procedure als herhaald en ingelast te beschouwen. Teven verzoekt zij het
rapport ‘Review Passende Beoordeling Multifuelcentrale in de Eemshaven’ door Tonckens
Ecologie als herhaald en ingelast te beschouwen’. Samenvattend concludeert Greenpeace in
haar zienswijze dat op basis van de door haar aangedragen argumenten de vergunning
geweigerd moet worden. Subsidiair vraagt zij, alvorens een besluit wordt genomen op de
aanvraag, alsnog onderzoek te doen naar de mogelijk negatieve gevolgen en bijbehorende
compensatievoorstellen uit te laten voeren.

Reactie: Bij de zienswijze van Greenpeace zijn eveneens zienswijzen en een beroepschrift
gevoegd inzake de vergunningenprocedures Wet milieubeheer, Wvo en Wwh (MER-
procedure). Daarin reageert Greenpeace inhoudelijk op aspecten uit de gevoerde
milieueffectrapportage-procedure. Inzake deze procedure acht ik mij niet bevoegd een
uitspraak te doen. Inzake het verzoek om alsnog onderzoek te doen naar de mogelijke
negatieve gevolgen en bijbehorende compensatievoorstellen verwijs ik naar mijn
overwegingen. Met betrekking tot de inhoudelijke aspecten die ook relatie hebben met het
toetsingskader Nb-wet 1998 zal ik hieronder nader ingaan.

De zienswijzen van Greenpeace richten zich op een aantal onderdelen. Voor de leesbaarheid
heb ik de verschillende onderdelen voorzien van een nummer.

1. Procedureel

Gesteld wordt dat de procedure inzake vergunningaanvraag Natuurbeschermingswet 1998
in volledige coördinatie met de uitdieping van de vaargeul én de WM/Wvo/Wwh-procedures
moet plaatsvinden (gebaseerd op artikel 7 IPPC richtlijn). Daarbij wordt gesteld dat de
procedure in het kader van de Nb-wet 1998 niet voldoende openbaar heeft plaatsgevonden
en dat de begrippen ‘significant’ en ‘niet significant’ onvoldoende zijn verklaard.

Reactie: Beroep op de directe werking van artikel 7 van de IPPC richtlijn inzake coördinatie
tussen de Wm/Wvo/Wwh procedure en de procedure in het kader van de Nb-wet 1998 acht
ik niet terecht. De IPPC richtlijn richt zich specifiek op maatregelen ter preventie of beperking
van verontreinigingen door stoffen (emissies) naar de verschillende milieucompartimenten.
De vergunning waarop de richtlijn doelt is gedefinieerd in artikel 2 onder 9. Daaruit blijkt
dat het gaat om een besluit dat de exploitatie van een bedrijf mogelijk maakt onder
voorwaarden waarbij wordt voldaan aan de eisen van de richtlijn. In de Nederlandse
wetgeving zijn de Wm, tezamen met de Wvo en de Wwh de kaders voor besluiten waarop
de IPPC-richtlijn doelt. De vergunningsplicht in het kader van de Nb-wet 1998 richt zich niet
primair op de preventie of beperking van verontreinigingen door stoffen. Het toetsingskader
van de wet richt zich op het al dan niet optreden van negatieve effecten van handelingen of
projecten ten aanzien van de instandhoudingsdoelstellingen. Deze
instandhoudingsdoelstellingen zijn niet geformuleerd in de vorm van ‘stofnormen’, maar
gericht op de afweging in hoeverre soorten of leefgebieden nadelig beïnvloed kunnen

0000000215
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
39

worden of in hun voortbestaan bedreigd. In mijn overwegingen ben ik nader ingegaan op de
significantie van de effecten.

2. Klimaatverandering en effect van CO,-emissie

Als gevolg van CO, emissie door de centrale zal deze bijdragen aan de klimaatverandering,
en daardoor mede leiden tot effect op zandbanken van geringe hoogte (habitattype H1140).
Deze zullen op den duur niet meer droogvallen met als resultaat een verlies aan rust- en
foerageergebied. Er is in de Passende Beoordeling onvoldoende onderzoek gedaan naar de
gevolgen van de CO,-emissie vanuit de centrale.

Reactie: De zorg voor klimaatverandering als gevolg van de CO „emissies is mij bekend.
Klimaatverandering is echter een wereldwijd probleem waarbij tot op heden de wetenschap
geen directe relatie kan leggen tussen de individuele uitstoot van bedrijven en de effecten
die door klimaatverandering kunnen optreden. Op, zowel internationaal als nationaal
niveau, worden maatregelen genomen om de CO, emissie te reduceren. Het ligt niet in de
bedoeling van de Nb-wet 1998 om via onderhavig vergunningentraject ook deze
problematiek aan te pakken. Het doel is om er voor te zorgen dat handelingen of projecten
niet leiden tot (verdere) aantasting van de beschermde natuurwaarden. Daar
klimaatverandering deels het gevolg is van natuurlijke ontwikkelingen en deels van
menselijk handelen op wereldschaal acht ik het niet mijn bevoegdheid om in dit kader op
deze gronden een vergunning te weigeren.

3. Geluid
Greenpeace stelt dat niet voldoende duidelijk is gemaakt wat de effecten zijn van de
geluidsbelasting als gevolg van het affakkelen. Dit moet in kaart gebracht worden.

‘Reactie: Bij de overweging en besluitvorming op basis van de Wm zijn alle geluidbronnen
van de centrale beoordeeld. Daarbij zijn duidelijke normen voorgeschreven waarbinnen de
centrale kan en mag opereren. De maximale geluidsbelasting naar het beschermd gebied
Waddenzee door de in werking zijnde centrale is zodanig laag dat hierdoor geen ernstige
verstoring kan optreden. De geluidsemissie van de fakkel is in deze normering opgenomen.
Ik heb aan onderhavige vergunning ook voorschriften verbonden om te voorkomen dat de
geluidsemissies kunnen leiden tot onaanvaardbare aantasting van de natuurwaarden.

4. Verzurende emissies

Uit het bij de zienswijze gevoegde rapport van buro Tonckens blijkt, naar ‘mening van
Greenpeace, dat de lange termijn reductie van uitstoot van verzurende stoffen niet gehaald
zal worden en dat daarmee de depositie op de kwelders die het dichtst bij de centrale
liggen te hoog wordt.

Reactie: In het aangehaalde rapport van buro Tonckens wordt geen onderbouwing gegeven
van de constatering dat de lange termijn reductie niet gehaald zou worden. Er wordt ook
geen verband gelegd met de te verwachten emissies vanuit de centrale. Ik verwijs daarbij
naar de volgende zinsnede uit de passende beoordeling: “de huidige achtergronddepositie
in Groningen lager is dan de doelstelling voor 2010. De toename van de depositie als gevolg
van de Multi-fuel centrale is beperkt maar leidt pal ten westen van de Eemshaven tot een
minimale en te verwaarlozen overschrijding van de doelstelling voor 2010. Op deze locatie
zijn geen kwelders aanwezig. Deze komen. ten westen van de Eemshaven pas op een aantal

0000000216
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
40

kilometers (ca. 10 km.) voor. De depositie door de Multi-fuel centrale is maximaal 0,6% van
de huidige achtergronddepositie, maximaal 0,6% van de doelstelling voor 2010 en maximaal
2,5% van de doelstelling voor 2030”. Uit deze conclusie maak ik op dat er binnen de radius
waar sprake is van een hogere depositie dan de doelstelling voor 2010 geen beschermde
habitats liggen. Ik acht het dan ook aannemelijk dat eventuele voor verzuring gevoelige
habitats geen nadelige effecten zullen ondervinden van de genoemde depositie.

5. Kwik, PAK, dioxines en furanen, koper |

De centrale zorgt voor een verspreiding van verschillende zeer gevaarlijke stoffen die
moeilijk of niet afbreekbaar zijn. Dit is voor Greenpeace een onaanvaardbaar risico voor het
leven in de Waddenzee. Uit het bijgevoegde rapport van Tonckens Ecologie wordt
aangehaald dat “voor de bijdrage van PAK wordt een hoeveelheid genoemd van 260% van
de streefwaarde, voor dioxinen 30%. Zware metalen kunnen accumuleren in de
voedselketen. In de passende beoordeling wordt onvoldoende duidelijk wat het gedrag is
van deze stoffen in het Eems estuarium”. De conclusie dat door de lozing geen effecten
optreden kan daarom niet zonder meer gemaakt worden. Greenpeace verzoekt om de
effecten alsnog volledig en op juiste wijze te onderzoeken. Gezien de hoge belasting van
het ecosysteem in de huidige situatie acht Greenpeace de te verwachten toename van deze
stoffen als ‘relatief’ te hoog. In een dergelijke situatie is elke toename ‘significant’ te
noemen, De toets had moeten aangeven of de huidige deposities een aantoonbaar nadelige
impact hebben op de natuurwaarden van de aangewezen Natura 2000-gebieden.

Reactie: Ik verwijs inzake de emissies van stoffen naar mijn overwegingen onder ‘Algemeen,
waterkwaliteit’ en ‘Algemeen, luchtkwaliteit’. De in de passende beoordeling gemaakte
keuze om de specifieke effecten van SO, NO, en fijn stof nader te beoordelen acht ik correct
en voldoende. Inzake de emissies van PAK merk ik op dat inmiddels bekend is geworden dat
deze de streefwaarde in het oppervlaktewater voor deze stoffengroep niet overschreden
zullen worden en dat derhalve geen aanleiding is te verwachten dat hierdoor de te
beschermen natuurwaarden kunnen worden aangetast.

6. Koelwaterinname

in het rapport van Tonckens Ecologie wordt gesteld dat in de Passende Beoordeling op
pagina 37 een aanname wordt gedaan die niet onderbouwd kan worden. Er wordt gesteld
dat het onwaarschijnlijk is dat het innemen van koelwater een negatief effect zal hebben op
de instandhoudingsdoelstellingen voor deze soort (fint). Greenpeace is van mening dat,
evenals de voorgestelde mitigerende maatregelen, onvoldoende is onderbouwd dat er geen
negatieve effecten kunnen optreden en dat dit alsnog moet worden onderzocht.

Reactie: Uit de effect-beoordeling blijkt dat de koelwaterinname kan leiden tot inzuiging van
mariene organismen en, mede als gevolg hiervan tot sterfte. Uit divers wetenschappelijk
onderzoek blijkt dat de effecten van inzuiging, op populatie-niveau in algemene zin als niet
significant worden beschouwd. Dat neemt niet weg dat er kennislacunes bestaan omtrent de
gevolgen voor specifieke populaties. Dit geldt ook voor de habitatrichtlijnsoorten fint,
zeeprik en rivierprik. Mede op basis van de verleende Wvo/Wwh vergunning is inmiddels een
visserijonderzoek geïnitieerd waarbij deze effecten worden onderzocht. Ik heb aan
onderhavige vergunning voorschriften verbonden teneinde onaanvaardbare aantasting te
voorkomen. Ook indien in een later stadium blijkt dat de effecten zodanig zijn dat hierdoor

0000000217
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
41

populaties in het gedrang komen, staat mij de mogelijkheid open om aanvullende eisen aan
de vergunning te verbinden.

7. Cumulatieve effecten
Greenpeace is van mening dat alle cumulatieve effecten samen met de realisatie van
onderhavige elektriciteitscentrale in kaart gebracht moet worden.

Reactie: In mijn beoordeling van de effecten als gevolg van de bouw, in werking hebben en
regulier onderhoud van de centrale heb ik nadrukkelijk de met dit project samenhangende
andere projecten betrokken. Ik heb mij daarbij gericht op de te verwachten effecten welke
‘redelijkerwijs’ een samenhang kunnen hebben met het project zoals beschreven in de
vergunningaanvraag.

8. Lange termijn effecten

Het is volgens Greenpeace van groot belang dat de gevolgen van de exploitatie van de
centrale over de totale levensduur van de centrale worden bezien. Uit de passende
beoordeling blijkt onvoldoende dat deze gevolgen zijn onderzocht.

Reactie: Uit de bij de aanvraag gevoegde passende beoordeling en de overige rapporten en
documenten blijkt voldoende wat de te verwachten effecten zijn van de centrale op lange
termijn. Uit de zienswijzen van Greenpeace blijkt niet welke effecten, anders dan reeds
beoordeeld, niet zijn onderzocht.

9. Voorzorgbeginsel |

Greenpeace stelt dat op grond van het voorzorgbeginsel de verwachte effecten op de
verschillende beschermde soorten en habitattypen een nadere afweging behoeft op basis
van de Habitatrichtlijn. Hierbij wordt gedoeld op een afweging die niet allen is gericht op de
huidige significantie, maar ook in de toekomst als gevolg van het gebruik van de centrale.

Reactie: Zoals ik hiervoor al heb aangegeven heb ik ook het ‘toekomstige’ gebruik van de
centrale in mijn overweging meegenomen. Ik acht in mijn overweging voldoende te hebben
aangegeven dat in ieder geval voor een aantal aspecten voldoende wetenschappelijke
zekerheid bestaat dat er, al dan niet na toepassing van mitigerende maatregelen, geen
aantasting van de natuurwaarden zal optreden. Daarnaast heb ik een aantal kennislacunes
opgemerkt: Door het voorschrijven van een monitoringsverplichting en het aan deze
vergunning verbinden van voorschriften teneinde, bij dreigende, dan wel gebleken,
negatieve effecten, aanvullende voorschriften op te nemen, dan wel eventueel de
vergunning in te trekken, heb ik invulling gegeven aan het voorzorgbeginsel waarop
Greenpeace doelt.

10. Dwingend openbaar belang

Er is niet overtuigend en dwingend aangetoond dat er sprake is van een project van groot
openbaar belang. Er is bij de vergunningaanvraag (dossier) geen positief advies van de
Europese Commissie gevoegd. Greenpeace bestrijdt ook de in de vergunningaanvraag
opgenomen argumentatie dat de centrale van groot openbaar belang is. Greenpeace is van
mening dat hierom de aanvraag als geheel moet worden verworpen. Daarnaast stelt
Greenpeace dat een locatiekeuze elders mogelijkerwijs geen conflict had opgeroepen in

0000000218
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
42

relatie tot Natura 2000-gebieden. Zij stelt dat een locatie aan het IJsselmeer helemaal niet is
overwogen.

Reactie: Inzake het dwingend en openbaar belang en de alternatieven voor locaties verwijs
ik naar mijn overwegingen in dit besluit. Ik merk daarbij op dat de suggestie van
Greenpeace om een locatie te kiezen aan het IJsselmeer geen doel treft daar ook dit gebied
voor een groot deel is aangemerkt als Natura 2000-gebied. Slechts indien er sprake is van
een (mogelijke) aantasting van prioritaire soorten of habitats dient een advies aan de
Europese Commissie te worden gevraagd. Er is mij niet gebleken dat er sprake is van een
dergelijke aantasting. Door Greenpeace wordt in haar zienswijze ook niet aangegeven dat
er sprake is van een dergelijke aantasting.

11. Mitigerende maatregelen en compensatie

In de zienswijze stelt Greenpeace dat er nog grote onzekerheid bestaat omtrent de
uitvoering van de voorgestelde compenserende maatregelen. Dit geldt ook omtrent de
zekerheid of de voorgestelde mitigerende maatregelen daadwerkelijk uitgevoerd worden.
Greenpeace stelt dat, vanwege het niet aanwezig zijn van voldoende garanties op de
uitvoering én het bestaan aan leemtes in kennis, de aanvraag moet worden verworpen.

Reactie: Er is mijn voldoende zekerheid dat de voorgestelde compenserende maatregelen
volledig en tijdig worden uitgevoerd. Ik heb daarnaast aan deze vergunning de verplichting
verbonden tot uitvoering van de compensatie, zoals deze is verwoord in de bij de
vergunningaanvraag gevoegde stukken.

12. Verantwoordelijke partijen voor compensatie

Greenpeace stelt in haar zienswijze dat zij onvoldoende zekerheid vindt in de afspraken
omtrent de uit te voeren compenserende maatregelen en de verantwoordelijke partijen.
Daarbij geeft zij aan dat het niet duidelijk is hoe de verantwoordelijkheden van diverse
partijen in een vergunning, die enkel gericht is aan Nuon, geregeld kunnen worden.

Reactie: Aan deze vergunning heb ik een aantal voorschriften verbonden tot uitvoering van
de voorgestelde compenserende maatregelen. Hieruit vloeit onder meer voort dat aanvrager
in elk geval verplicht is om de aangetaste natuurwaarden als gevolg van de bouw, in
werking hebben en regulier onderhoud van de centrale volledig te compenseren. Uit de
overeenkomst die tussen andere partijen en aanvrager is afgesloten blijkt tevens dat de
voorgestelde compensatie een gezamenlijk gedragen verplichting betreft waarover partijen
gezamenlijk een bindenden overeenkomst zijn aangegaan

13. Effecten
Op basis van de bij de aanvraag gevoegde rapporten en documenten komt Greenpeace tot

een opsomming van te verwachten effecten;

1. afname kwaliteit rust- en foerageergebieden
2. areaalverlies van 1.6 ha
3. effecten op-de fint en rivierprik als gevolg van inname koelwater; toename van

scheepvaart en effecten op zeehonden; gevolgen van heiwerkzaamheden en
totaal van werkzaamheden op zeehond en bruinvis;

0000000219
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk | Vervolgblad
43
kii 4. cumulatief effect vanwege het ongeschikt worden van de Oostlob van de

Eemshaven als rust- foerageer- en broedgebied voor vogels. Hiermee wordt het
in dit besluit genoemde riet- moeras- en plasgebied bedoeld;

5. de aanleg van het koelwaterwerk bij zowel Nuon als RWE leidt tot een
cumulatieve afname van het habitattype H1110 met 4.7 ha;

6. cumulatief effect is gevaar dat de Dollard door de zeehond wordt verlaten;

7. cumulatief effect zijn de mogelijke schadelijke effecten op de fint-populatie in
het Eems-estuarium (als gevolg van inzuiging in koelwaterwerken);

8. zonder mitigerende maatregelen zullen de gezamenlijke initiatieven leiden tot
cumulatieve effecten op zeezoogdieren;

9. Er zullen effecten zijn op zeezoogdieren als gevolg van de
bouwwerkzaamheden. Voornamelijk als gevolg van verstoring;

io. Het ontbreken van een precedent maakt het moeilijk daadwerkelijk de omvang

van de gevolgen van de voorgenomen activiteiten en kans op maximale effecten
te voorspellen. Leemtes in kennis laten het niet toe e.e.a. te kwantificeren.

Reactie: Greenpeace somt hierboven de te verwachten.effecten als gevolg van de bouw, in
werking hebben en regulier onderhoud van de centrale. Ik heb deze mogelijke effecten
eveneens geconstateerd en reeds in mijn overwegingen meegenomen en beoordeeld.

Mobilisation for the Environment (MOB) mede namens de Stichting Natuur 8 Milieu (hierna:

‘de partijen’).

De ingediende zienswijzen richten zich op een aantal punten. Voor de leesbaarheid heb ik
deze punten genummerd.

1, Aanvraag onoverzichtelijk

Door de partijen wordt aangegeven dat de bij de aanvraag gevoegde stukken niet coherent
zijn en elkaar op verschillende punten tegenspreken. Gesteld wordt dat, indien positief
wordt beslist op de aanvraag, het besluit niet zal voldoen aan de eisen zoals gesteld in
artikel 3.2 en 3.48 van de Algemene Wet Bestuursrecht.

In het schrijven worden, ter illustratie, een aantal zinsneden aangehaald uit verschillende
documenten om deze tegenstrijdigheid aan te tonen. Hierbij wordt aandacht gevraagd voor
de in bepaalde stukken aangenomen ‘niet significantie’ waarbij over hetzelfde onderwerp in
andere rapporten wel mogelijke effecten worden aangenomen of verwacht.

Reactie: Bij mijn beoordeling van de aanvraag heb ik gebruik gemaakt van de relevante
informatie uit de bij de aanvraag gevoegde stukken. Zonodig heb ik de juiste tekstdelen in
mijn overwegingen aangehaald. Daarnaast heb ik, mede vanuit mijn functie als bevoegd
gezag, zelfstandig een effectenanalyse uitgevoerd. Daarbij maak ik, waar mogelijk, gebruik
van expert judgment welke aanwezig is bij mijn ministerie. Ik acht de door mij uitgevoerde
afweging voldoende. Voor zover er in de bij de aanvraag gevoegde stukken sprake is van
onjuiste of onvolledige informatie blijft deze bij mijn definitieve besluitvorming buiten
beschouwing. Hiertoe wi ik in het dictum van mijn besluit een daartoe passende zinsnede
opgenomen.

2. Vastgestelde feiten omtrent effecten op natuurwaarden

0000000220
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
44

In het schrijven van de partijen wordt vervolgens een opsomming gegeven van getrokken
conclusies uit de passende beoordeling, het algemeen werkplan en het
zeezoogdierenonderzoek door Imares.

Reactie: Samengevat omvat de opsomming dezelfde aspecten welke in mijn overweging en
beoordeling zijn meegenomen onder ‘effectenanalyse’. Om deze reden wordt deze
opsomming hier niet herhaald.

3. Dwingende reden van groot openbaar belang
Door partijen wordt aangegeven dat er niet overtuigend en dwingend is aangetoond dat er
sprake is van een project van groot openbaar belang. Er is geen positief advies van de

Europese Commissie verkregen.

Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 10.

4. Mitigerende maatregelen en compensatie

Door de partijen wordt gesteld dat er nog grote onzekerheid bestaat omtrent de uitvoering
van de voorgestelde compenserende maatregelen. Dit geldt ook omtrent de zekerheid of de
voorgestelde mitigerende maatregelen daadwerkelijk uitgevoerd worden. Daarnaast wordt
gesteld dat de resultaten van het uit te voeren onderzoek naar de effecten van (hei)-geluid
op zeehonden en het visonderzoek te laat bekend zullen zijn ten tijde van onderhavig
besluit en dat hierdoor de resultaten van de onderzoeken niet zullen leiden tot tijdige
mitigerende maatregelen tijdens de bouw en het latere gebruik.

In de zienswijzen wordt aangegeven dat in het te nemen besluit duidelijke voorschriften
opgenomen dienen te worden waarbij zekerheid bestaat dat resultaten en bevindingen na
vergunningverlening (als gevolg van later bekend worden van onderzoekresultaten of
monitoringsresultaten) ook hun weerslag vinden in eventuele nadere of strengere eisen aan
Nuon. Er moet worden voorkomen dat pas maatregelen genomen worden nadat er feitelijke
negatieve effecten zijn vastgesteld (verstoring of aantasting). Zo moeten er heldere
procedures in de vergunning worden opgenomen van te volgen stappen bij een
vastgestelde verstoring of aantasting natuurwaarden.

Reactie: ik verwijs voor het eerste deel naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 11.
Inmiddels is het aanvullende onderzoek naar heigeluid bij de vergunningaanvraag gevoegd.
Ik acht het daarnaast niet noodzakelijk dat de resultaten van het visonderzoek bekend zijn
alvorens ik een besluit kan nemen. Door het opleggen van een monitoringsverplichting en
„het aan deze vergunning verbinden van een voorschrift waarbij het mogelijk is om, bij later
gebleken nadelige effecten, alsnog beperkende maatregelen voor te schrijven acht ik
voldoende zekerheid te hebben dat de instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar zullen
komen.

5 Verantwoordelijke partijen voor compensatie.

Door de partijen wordt gesteld dat zij onvoldoende zekerheid vinden in de afspraken
omtrent de uit te voeren compenserende maatregelen en de verantwoordelijke partijen.
Daarbij wordt aangegeven onvoldoende borging te vinden in de afspraken tot uitvoering
van de compensatie. |

0000000221
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
45

Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 12.

6. Verzurende stoffen
Naar mening van de partijen zou blijken dat de kwelders te lijden hebben van de verzurende
depositie en dat ‘voor de kwelders blijkt dat er sprake is van een duidelijke successie

- (kwelders worden hoger en verruigen)’. Daarnaast wordt door partijen gesteld dat: de
aanwezigheid van het habitattype H1140 (slik- en zandplaten getijdengebied) van europees
‘belang zijn en dat [..] de doelstellingen (hierom) voor 2030 is vastgesteld op 500 mol/N/ha.
Gesteld wordt dat in algemene zin de stikstofdepositie op gevoelige ecosystemen beperkt
moet blijven tot 300-500 mol/ha. Gesteld wordt dat kwelders tot de meest gevoelige
natuurtypen behoren en dat derhalve de kritische depositie van 1855 ha/jr niet correct is.
Ter onderbouwing hiervan wordt verwezen naar het rapport Gies en Bleeker (2007).

Reactie: Uit de ingediende zienswijze kan ik niet opmaken in hoeverre de partijen doelen op
de depositie van verzurende danwel vermestende stoffen. Voorop staat dat de genoemde
verhoging en verruiging van de kwelders niet primair het gevolg is van depositie van
verzurende stoffen. De successie is vooral het gevolg van veranderingen in stromingen en
een ander beheer van veel kweldergebieden (afname begrazingsintensiteit). Het in de
zienswijze gesuggereerde verband tussen de maximale depositienorm voor stikstof in relatie

“tot verzuring en het habitattype H1140 wordt door de partijen niet nader onderbouwd en is
mijns inziens niet aanwezig. Er is mij, meer specifiek, geen verband bekend tussen de
verzurende depositie van stikstof op de met eb droogvallende slik- en zandplaten. De
verwijzing naar het rapport Gies en Bleeker neem ik in deze voor kennisname aan. In de
zienswijze worden mij geen nieuwe argumenten aangedragen in hoeverre de deposities
vanuit de centrale feitelijk kunnen leiden tot een aantasting van de natuurwaarden in het
algemeen en die van de beschermde habitats in het bijzonder.

7. Depositie van fluoride, dioxines, furanen en metaten

Door partijen wordt gesteld dat in de Wm-procedure wel aandacht is besteed aan de
effecten als gevolg van depositie van dioxines, furanen, zware metalen en de substantiële
toename van de getijdenstroom in de Eemshaven als gevolg van inname van koelwater.
Gesteld wordt dat de gevolgen van deze effecten voor het Natura 2000-gebied onvoldoende
zijn onderzocht, f

Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 5.

8. .. Cumulatie :

Naast de NUON centrale komt er ook een centrale van RWE, een LNG terminal en worden
vaargeul en havenbekkens verdiept. Al deze activiteiten omvatten een groter effect in de zin
van cumulatieve verstoring dan in de bij de aanvraag gevoegde rapporten is beschreven.

Reactie: In de zienswijzen wordt niet toegelicht op welke wijze de cumulatieve verstoring .

groter zou zijn dan de in de vergunningaanvraag opgenomen afweging en mijn
“overwegingen in dit besluit..1k acht de cumulatieve effecten afdoende onderzocht. Voor de

verdieping van de vaargeul en havenbekkens zal apart een vergunningenprocedure worden

0000000222
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
46

doorlopen waarbij eveneens de gezamenlijke effecten met de ontwikkelingen in de
Eemshaven worden beschouwd.

9. Natuurbeschermingswet/coördinatie/publicatie

Op grond van artikel 7 IPPC richtlijn zou een passende coördinatie met de Wm/Wvo/Wwh-
vergunningen mogen worden verwacht. Door de partijen is al eerder bij de provincie
Groningen om coördinatie verzocht. Gesteld wordt dat de IPPC richtlijn niet of onvoldoende
is omgezet. Er wordt beroep gedaan op de directe werking van artikel 7 IPPC richtlijn. De
partijen stellen dat zij de bestuursrechter te zijner tijd zullen verzoeken een eventuele

vergunning te vernietigen.
Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 1.

Waddenvereniging, mede namens de Milieufederatie Groningen, de Vereniging

Natuurmonumenten en het Groninger Landschap (hierna genoemd “de organisaties’)

De ingediende zienswijzen van de organisaties richten zich op een aantal punten. Voor de
leesbaarheid heb ik deze punten genummerd;

1; CO,-emissies
In algemene zin wordt gesteld dat een kolengestookte centrale zal bijdragen aan de CO,-

belasting en hierdoor ook bijdraagt aan de teloorgang van de Waddenzee vanwege
klimaatverandering en stijgende zeespiegel. |

Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 2.

2. Aantasting natuur en landschap
Ook achten de organisaties de vestiging van dergelijke grote industriële inrichtingen aan de
rand van de Waddenzee ongewenst vanuit oogpunt van aantasting natuur en landschap.

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn overwegingen onder ‘waarden van voormalig
natuurmonument’.

3. Strijdigheid PKB

Door de organisaties wordt verwezen naar de PKB Derde Nota Waddenzee. In de PKB is
bepaald dat bestaande havens niet zeewaarts mogen uitbreiden. De aanleg van het
koelwaterwerk beschouwt de Waddenvereniging als een dergelijke zeewaartse uitbreiding.
De Waddenvereniging beschouwt dit als strijdig met genoemde PKB en dat hierom de
gevraagde vergunning niet verleend mag worden.

Reactie: De beoogde aanleg van een koelwaterwerk is niet aan te merken als een
zeewaartse uitbreiding van de bestaande havens. De in de primaire aanvraag beschreven
bouw van de buitendijkse dammen, binnen de begrenzing van het PKB gebied Waddenzee,
is bij brief van 15 februari 2008 ingetrokken en is geen onderdeel van onderhavige
vergunning.

4. Aanvraag onoverzichtelijk

0000000223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk - Vervolgblad
47

Door de organisaties wordt aangegeven dat de bij de aanvraag gevoegde stukken niet
coherent zijn en elkaar op verschillende punten tegenspreken. Gesteld wordt dat, indien
positief wordt beslist op de aanvraag, het besluit niet zal voldoen aan de eisen zoals gesteld
in artikel 3.2 en 3.48 van de Algemene Wet Bestuursrecht.

Reactie: ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Mobilisation for the Environment (MOB)
onder nummer 1.

5. Passende Beoordeling
De organisaties geven aan dat de passende beoordeling op de volgende punten niet
volledig is, danwel dat vanuit het bevoegd gezag nog aanvullend onderzoek of aanvullende
voorwaarden gesteld moeten worden;
a. Eris in de passende beoordeling alleen gekeken naar de directe effecten, maar niet
naar de indirecte effecten op dieren, Pävaterimpali via effecten op organismen lager in
de voedselketen;

Reactie: In de passende beoordeling is nagegaan welke effecten kunnen optreden als
gevolg van de bouw, het in werking hebben en regulier onderhoud van de centrale.
Voorzover er sprake is van gevolgen voor lagere organismen is vooral een afweging
gemaakt, gericht op veranderingen in de samenstelling van het water. Deze afweging
is daarbij ook gemaakt in de vergunningenprocedures Wm/Wvo/Wwh. Ook hier is
nagegaan in hoeverre stoffen en temperatuuremissies kunnen leiden tot aantasting
van het natuurlijk milieu. Ik acht dit aspect voldoende en uitputtend onderzocht. Voor
zover van toepassing heb ik aan onderhavige vergunning extra voorschriften
verbonden, bovenop de al opgelegde verplichtingen in de reeds verleende
vergunningen Wm/Wvo/Wwh.

b. Eris niet onderzocht of de koelwaterwerken effect hebben op de stromingen rond de
Eemshaven;

Reactie: Via de procedure inzake de vergunningverlening Wvo/Wwh is nagegaan in
hoeverre de inname en lozing van koelwater kunnen leiden tot veranderingen in
stromingen, al dan niet in combinatie met andere koelwaterstromen. Hierbij is
gebleken dat de omvang van de watermassa in de Waddenzee en het Eems-estuarium
zo groot is dat de koelwaterstroom zelf geen meetbaar effect op stromingen oplevert.

c. Niet meegenomen zijn de effecten van de vaargeulverdieping;

Reactie: De effecten van de vaargeulverdieping zijn in mijn overwegingen
meegenomen. Ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 7.

d. De beoordeling van cumulatie is te beperkt uitgevoerd. Het onderzoek had zich
moeten richten op alle relevante activiteiten, zoals visserij, ruimtelijke ontwikkelingen,
windturbines, recreatie, klimaatverandering, gaswinning, vervuiling en eutrofiëring;

Reactie: ik verwijs hiervoor haar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 7 en bij
MOB onder nummer 8,

0000000224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
48

e. De stelling in de Passende Beoordeling dat trekvogels geen hinder hebben van
activiteiten in en nabij de Eemshaven wordt bestreden. Ook trekvogels landen en .
foerageren in het Eemshavengebied. De effecten van de centrale op trekvogels dienen
dan ook alsnog te worden onderzocht;

Reactie: Ik ben het eens met de zienswijze van de organisaties dat dit niet correct in de
passende beoordeling is opgenomen. Ik heb in mijn overwegingen echter nadrukkelijk
ook de mogelijke effecten van de centrale op trekvogels meegewogen. Daarbij heb ik
aan onderhavige vergunning voorschriften verbonden om eventuele negatieve
effecten uit te sluiten.

f. Er dient in de vergunning gewaarborgd te worden dat alle lichtuitstraling van de
centrale groen is. Wanneer nog significante effecten zijn te verwachten dient een
ADC-toets te worden uitgevoerd; i

Reactie: Onderhavige vergunning wordt verleend onder de strikte voorwaarde dat de
lichtuitstraling vanuit de centrale onder de streefwaarde blijft en dat de gehele
buitenverlichting wordt uitgevoerd met groene lampen.

g. Inzake het effect van affakkelen zijn alleen maximale uren aangegeven ná het
inregelen van de centrale. Er wordt niet aangegeven om welke omvang het gaat
tijdens het in gebruik nemen en inregelen. Dit moet alsnog inzichtelijk worden
gemaakt en zonodig moeten ook hier mitigerende maatregelen worden genomen;

Reactie: Er is in de vergunningaanvraag een jaarlijks maximum aan fakkeluren
beschreven en aangevraagd. Hierbij is geen onderscheid gemaakt tussen inregelen en
regulier gebruik. Indien het aantal fakkeluren de vergunde maxima overschrijden dient
vergunninghouder tijdig hiervoor een nieuwe vergunning Nb-wet 1998 aan te vragen.

h. Er wordt gewezen op verschillende informatie omtrent de mogelijk opwarming van
het oppervlakte water vanuit het koelwaterwerk. Er worden verschillende aannames
gedaan. Er zal dan ook gecontroleerd en onderzocht moeten worden wat de
werkelijke omvang van opgewarmd water zal zijn. Dit zal nog verder uitgewerkt
moeten worden in de passende beoordeling;

Reactie: Zowel in mijn overweging als in de overweging in de vergunningenprocedure
Wvo/Wwh is nagegaan welke effecten zijn te verwachten als gevolg van mogelijke
opwarming van het oppervlaktewater. In de Wvo/Wwh vergunning zijn beperkende
voorschriften opgenomen om te voorkomen dat de warmwaterpluim kan leiden tot
beperkingen in de passeerbaarheid van het Doekegat door vissen. Deze eis volstaat.
Daarnaast heb ik aan onderhavige vergunning een monitoringsplicht verbonden
teneinde te kunnen beoordelen of de voorgeschreven maximale opwarming niet wordt
overschreden.

i. De luchtemissies zijn onvoldoende onderzocht en er worden onjuiste
toetsingswaarden gehanteerd. In tegenstelling tot de Wet milieubeheer procedure
zijn slechts een beperkt aantal stoffen in de passende beoordeling onderzocht. Daarbij

0000000225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
49

worden conclusies getrokken met gebruikmaking van waarden die betrekking hebben
op effecten op de mens. Dit kan anders zijn voor effecten op de natuur;

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 5.

j. NUON geeft geen enkele garantie dat CO, zal worden afgevangen en zeker niet voor
100%. Eris ook nog geen wettelijk kader om NUON hiertoe te verplichten. Er mag dus
worden aangenomen dat de centrale CO, zal gaan emitteren. Een hogere concentratie
CO, in de lucht verlaagt de zuurgraad van de zee, wat negatieve effecten heeft op
bijvoorbeeld schelpdieren;

Reactie: De stelling van de organisaties dat een hogere concentratie CO, in de lucht —
leidt tot een verlaging van de zuurgraad van de zee en dat hierdoor negatieve effecten
ontstaan op schelpdieren is niet onderbouwd. Ook is niet aangegeven wat de relatie is
tussen deze stelling en onderhavige vergunningaanvraag. Daarnaast merk ik op dat
de CO2 afvang geen deel uitmaakt van de aanvraag en ligt dan ook niet als zodanig
ter beoordeling in het kader van de Nb-wet 1998.

k. De beoordeling van de effecten van emissie van stoffen via het afvalwater is
onvoldoende. Voor een aantal stoffen bestaan geen streefwaarden, terwijl in de
conclusies wordt gesteld dat de emissie van stoffen geen ecologisch effect zullen
hebben. Tevens is niet meegewogen dat ook via de lucht geëmitteerde schadelijke
stoffen een bijdrage leveren aan de immissie in het oppervlaktewater;

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 5 en mijn
overwegingen onder ‘ Algemeen, waterkwaliteit’ en ‘Algemeen, luchtkwaliteit’.

L Op dit moment is niet bekend of de Eemshaven gebruikt wordt als paaigebied voor
vissen. Is dit het geval dan zal er sprake zijn van een verdubbeling van sterfte van
vislarven en juveniele vis als gevolg van inzuiging in het koelsysteem. Dit kan enorme
effecten hebben op de populaties en mede als gevolg hiervan, op de zeehond. Er zat
eerst duidelijkheid moeten komen omtrent de functie van de Eemshaven als
paaigebied;

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 6.

m. De Nuoncentrale zal op grote afstand zichtbaar zijn. Dit heeft een duidelijk negatief
effect op het beschermde open landschap. Dit wordt ook geconcludeerd in de
passende beoordeling. De organisaties stemmen niet in met de redenering in de
passende Beoordeling dat ‘de centrale buiten de bestaande bedrijven en gebouwen,
geen extra aanslag doet op een gedeelte van de waddendijk dat nog een ongerepte
horizon heeft’. Door de Waddenvereniging wordt, samengevat, gesteld dat de
centrale een significant negatief effect zal hebben op het landschap van de
Waddenzee en dat er mitigatie moet plaatsvinden;

0000000226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
50

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn reactie inzake nummer 2. Door middel van een
aantal voorschriften zal worden voorkomen dat de gebouwen te veel effect zullen
- hebben op het landschap.

n. In vervolg op het vorenstaande punt verzoeken de organisaties om via de vergunning
te waarborgen dat rookpluimen niet kunnen ontstaan vanwege het dan te verwachten
grote visuele effect en de grotere landschappelijke effecten hierdoor;

Reactie: Uit de aanvraag is mij niet gebleken dat de centrale permanente rookpluimen
zal emitteren. Indien dit toch het geval blijkt te zijn zal ik overwegen om alsnog
beperkende voorschriften aan de vergunning te verbinden.

o. De centrale zal extra schepen aantrekken. Er dient duidelijkheid te komen over een
eventueel significant effect van de extra vaarbewegingen. Zonodig moet hier een
onderzoeksprogramma voor worden opgesteld.

Reactie: Voor de te verwachten toename van scheepvaart zal de vaargeul worden
verdiept. Hiertoe wordt een aparte Nb-wet vergunningenprocedure gevolgd. In deze
procedure wordt nadrukkelijk ingegaan op de te verwachten effecten van het
toenemend vaarverkeer.

6. Zeezoogdieren in de Eems

Uit de onderzoeken blijkt dat het aannemelijk is dat zeezoogdieren negatieve effecten
zullen ondervinden van de activiteiten, met als grootst mogelijk effect het verdwijnen van
de zeehond uit het Dollardgebied. De voorgestelde werkwijze om door middel van
monitoring hierover duidelijkheid te verkrijgen ziet de Waddenvereniging als onvoldoende

maatregel,

Reactie: Na indiening van onderhavige zienswijzen is een aanvullend rapport aan de
vergunningaanvraag toegevoegd. Hieruit blijkt dat de negatieve effecten op zeezoogdieren
beperkt zullen blijven. De grootste verstoring zal plaatsvinden als gevolg van
heiwerkzaamheden. Door het nemen van mitigerende maatregelen zullen de verstorende
effecten beperkt blijven tot een afstand van ca. 1 km vanaf de werkplaats. Ik verbind
voorschriften aan deze vergunning teneinde zekerheid te hebben dat de voorgestelde
mitigerende maatregelen worden uitgevoerd én om zekerheid te hebben dat de verstoring
als gevolg van geluid beperkt zal blijven. Daarnaast zal ik een monitoringsplicht
voorschrijven teneinde tijdens de werkzaamheden te meten in hoeverre de voorgestelde
mitigatie leidt tot de verwachte resultaten. Indien nodig heb ik, door middel van het
verbinden van een specifiek voorschrift, de bevoegdheid om aanvullende maatregelen voor

te schrijven.

7. D&A document

Gesteld wordt dat significante effecten volgens de beste wetenschappelijke inzichten niet
zijn uitgesloten. Een vergunning kan alleen verleend worden als vaststaat dat er dwingende
redenen van groot openbaar belang zijn, alternatieven zijn onderzocht en — bij gebrek aan
dergelijke alternatieven — de nadelige effecten geheel worden gecompenseerd. |

0000000227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk . Vervolgblad
51

De organisaties bestrijden in haar zienswijzen de argumentatie in het genoemde D&A
document dat de bouw van de multi-fuelcentrale van groot openbaar belang is. Daarbij
stellen de organisaties dat vit het D&A document blijkt dat de bouw en ingebruikname van
de centrale vooral is gebaseerd op bedrijfseconomische redenen. Pure eigen
bedrijfseconomische afwegingen zijn volgens de Waddenvereniging niet te beschouwen als
dwingende redenen van groot openbaar belang.

Het alternatieven onderzoek is onvolledig en oppervlakkig. Dit geldt zowel voor de keuze
voor wijze van energieopwekking als voor de locatiekeuze van de centrale zelf.

Reactie: Inzake de ingediende zienswijzen inzake dwingende reden van groot openbaar
belang verwijs ik naar mijn reactie bij Greenpeace onder nummer 10 en mijn overwegingen
onder ‘dwingende reden van groot openbaar belang’ en mijn overwegingen onder
‘alternatieven locatie’ en ‘alternatieven techniek en uitvoering’, Op basis van rijksbeleid
bestaat er een geformuleerde noodzaak om zorg te dragen voor betaalbare en voldoende
beschikbare energievoorziening in Nederland, mede gebaseerd op andere bronnen dan
alleen aardgas en/of -olie.

8. Inventarisatie van te compenseren natuurwaarden/compensatieplan

Door een onvolledige passende beoordeling en het ontbreken van passende beoordelingen
van de overige initiatieven achten de organisaties het niet mogelijk om een beeld te krijgen
van de omvang van compensatie. Een aantal onderdelen van het compensatieplan wekken
de indruk dat dit onderdelen zijn van de Kaderrichtlijn Water en het beheer van de Natura
2000-gebieden. Deze mogen niet worden aangevoerd als compensatie. Het
compensatieplan bevat daarbij geen voorstellen voor het compenseren van de schade in de
Waddenzee. De Waddenvereniging heeft twijfels of dit tot de mogelijkheden behoort.

Reactie: Na indiening van de aangehaalde zienswijzen zijn nieuwe documenten aan de
aanvraag toegevoegd waaruit afdoende blijkt op welke wijze de compensatie dient plaats te
vinden. Naar aanleiding van deze rapporten en documenten heb ik aan onderhavige
vergunning voorschriften verbonden teneinde zekerheid te hebben dat de voorgestelde
compensatie volledig en tijdig wordt uitgevoerd. Bij mijn beoordeling van het
compensatieplan heb ik geconstateerd dat de voorgestelde maatregelen geen onderdelen
betreffen van (het beheer in het kader van) de Kaderrichtlijn Water en/of het (reguliere)
beheer van de Natura 2000-gebieden. Het is wel zo dat een aantal van de maatregelen een
positief effect zullen hebben op het bereiken van de doelstellingen van de Kaderrichtlijn
Water en eveneens het beheer van de Natura 2000-gebieden ondersteunen. De
compensatieplannen bevatten afdoende compensatie voor de geconstateerde aantasting
„van de natuurwaarden van (o.a.) het Natura 2000-gebied Waddenzee.

9. Overig

De organisaties wijzen het verzoek van Nuon af om af te zien van voorafgaande realisatie
van de compenserende maatregelen, alvorens wordt aangevangen met het heien. Nuon
heeft onvoldoende aangetoond dat die gelijktijdigheid niet noodzakelijk is. Uit de Passende
Beoordeling blijkt daarbij overduidelijk dat die compensatie vooraf hoort te gaan aan de
uitvoering.

0000000228
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk 5 Vervolgblad
52

Reactie: Ik stem in met de zienswijze van.de organisaties. Aan deze vergunning heb ik
voorschriften verbonden teneinde zeker te zijn dat voldoende compensatie is uitgevoerd
alvorens wordt begonnen met de werkzaamheden waarvoor deze vergunning is

aangevraagd. el

In een aanvullende zienswijze inzake de bij de aanvraag gevoegde compensatieplannen
geeft de Waddenvereniging, in deze mede namens de Milieufederatie Groningen, de
Vereniging Natuurmonumenten, het Groninger Landschap en Greenpeace nog het volgende
aan; :

(voor de leesbaarheid heb ik hieronder dezelfde nummering aangehouden als in het
ingediende zienswijzendocument).

Algemeen
1. In algemene zin herhalen de organisaties het eerder door hen geformuleerde standpunt

dat de centrale zal leiden tot een toename van CO,-emissie en daardoor mede zorgt
voor klimaatverandering. De verhoging van de zeespiegel, als gevolg van de
klimaatverandering bevat een bedreiging van de waarden van de Waddenzee.

Reactie: ik heb hierop reeds een reactie gegeven en verwijs hiervoor naar mijn reactie bij
Greenpeace onder nummer 2.

2. Indien er kan worden aangetoond dat er sprake is van dwingende redenen van groot
openbaar belang en mogelijk alternatieven afwezig zijn, moeten ook alle negatieve
effecten van alle voorgenomen activiteiten inclusief vaargeul- en havenverruiming
gecompenseerd worden. Door het ontbreken van een integraal compensatieplan is niet
te beoordelen of alle mogelijke negatieve effecten voldoende zullen worden
gecompenseerd.

Reactie: Zoals ik in mijn overwegingen heb aangegeven zal voor de vaargeulverdieping en
de verdieping/uitbreiding van de havens een aparte vergunningenprocedure worden
doorlopen. In mijn afweging inzake onderhavige aanvraag en in mijn afweging van de
andere vergunningenprocedure zal ik alle projecten en handelingen in samenhang met
elkaar beoordelen. Dit geldt ook voor de compensatieverplichtingen.

3. Uit de MER ‘verdieping en uitbreiding Eemshaven’ blijkt dat inname van water in de
Eemshaven een extra waterstroom in de Eemshaven veroorzaakt. Dit leidt tot extra
sedimentatie in de Eemshaven, waardoor extra baggeren en baggerstort nodig is. Om
dit te voorkomen zou gekozen kunnen worden om water in te nemen uit de
Waddenzee/Eems en deze te lozen op de Waddenzee.

Reactie: Uit de vergunningaanvraag en de bijgevoegde passende beoordeling blijkt dat
specifiek door NUON gekozen is voor inname van koelwater vanuit het havenbekken. Ik
beschouw deze situatie als grondslag van de aanvraag. Daarbij is in de passende
beoordeling onderzocht welke effecten deze inname kan hebben op de natuurwaarden. Ik
acht deze specifieke analyse op het punt van deze methodiek van inname van koelwater
juist en volledig, ook mede vanuit de binnen mijn ministerie aanwezige expert judgement en
ook in relatie tot het in het mer gesignaleerde sedimentatieproces in het havenbekken. De

0000000229
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
53

aangehaalde MER concludeert overigens dat de effecten van de koelwateronttrekking in de
Eemshaven (zowel van de onderhavige centrale als de RWE-centrale) marginaal zijn en niet
zullen leiden tot veranderingen in stroomsnelheden buiten de haven.

4. Uit de stukken blijkt dat de vergunning procedure onder druk staat teneinde de
aanvrager in de gelegenheid te stellen op 1 maart met de bouwwerkzaamheden te
beginnen, Daarnaast is het moeilijk om de exacte informatie uit de verschillende
documenten op een juiste wijze met elkaar te vergelijken.

Reactie: Ik tracht met het moment van mijn besluitvorming op basis van de Nb-wet 1998 in
algemene zin, daar waar redelijkerwijs mogelijk en met in acht name van alle bij deze
besluitvorming betrokken belangen, tegemoet te komen aan de wensen omtrent moment
van afgifte vanuit de aanvrager. Deze ruimte wordt logischerwijs ingeperkt door de eis van
een zorgvuldige besluitvorming op basis van de Nb-wet 1998. In casu is het voor mij mogelijk
gebleken om met in acht name van dit zorgvuldigheidsvereiste, te kunnen voldoen aan de
wens van de aanvrager tot afgifte van het vergunningbesluit vóór 1 maart 2008.

5. Inde compensatieplannen is niet helder opgenomen welke compensatiemaatregelen
wanneer en waar genomen zullen worden. Verzocht wordt om dit in de vergunning vast

te leggen.

Reactie: Aan deze vergunning heb ik de voorschriften nrs 39-41 verbonden teneinde te
borgen dat de verloren gaande natuurwaarden, die direct verband houden met de bouw,
het inwerking hebben en het reguliere onderhoud van de centrale, tijdig worden
gecompenseerd.

6. In geval van compensatie is het van belang dat de ruimtelijke samenhang tussen
rustgebieden, broedgebieden en foerageergebieden gehandhaafd blijft. De locaties
waar nu de voorgestelde compensatie moet worden uitgevoerd liggen op een afstand
van 10 km (terrestische compensatie) respectievelijk 20 km (mariene compensatie) van
de Eemshaven. De organisaties stellen dat hierdoor de ruimtelijke samenhang van de
gebieden verstoord wordt. Het is mogelijk dat vogels hierdoor grotere afstanden
moeten afleggen of helemaal geen gebruik zullen maken van de compensatiegebieden.

Reactie: De door de organisaties aangegeven mogelijke verstoring van de ruimtelijke =
samenhang tussen de genoemde ‘verloren te gane’ en gebieden ter compensatie daarvan’
wordt niet nader onderbouwd. Derhalve is het voor mij niet mogelijk om hier meer concreet
op in te gaan. Ik acht de afstand tussen de Eemshaven en de terrestische en mariene
compensatiegebieden zodanig gering dat deze voor vogels geen onoverkomelijke barrière
vormen. . Inmiddels is mij bekend dat er in de nabijgelegen Emmapolder gronden zijn
verworven welke gebruikt zullen worden als compensatiegebied terrestische natuur. Deze
gronden liggen in een duidelijke samenhang met de Waddenzee, reeds bestaande
binnendijkse natuur en met elkaar. Tevens is er sprake van een acceptabele nabijheid ten
opzichte van de Eemshaven.

7. Het is niet volledig te voorspellen wat de effecten van de geplande
bouwwerkzaamheden en van de in werking zijnde centrales zijn. De organisaties

0000000230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
54

verzoeken een monitoring voor te schrijven en dat bij onverwachte effecten de
werkzaamheden kunnen worden stilgelegd.

Reactie: Ik heb aan deze vergunning een monitoringsplicht opgelegd waarbij de effecten van
de bouwwerkzaamheden, het in gebruik hebben en het regulier onderhoud worden
gemonitoord. Ik heb aan deze vergunning eveneens een voorschrift opgenomen teneinde, bij
gebleken negatieve effecten, alsnog aanvullende voorschriften aan de vergunning te kunnen
verbinden.

Tijdelijke compensatie

8. Tijdelijke compensatie biedt onvoldoende zekerheid. Er moet waarborg worden
gegeven dat het vervangend areaal blijvend de functie van het aangetaste Natura 2000-
gebied kan overnemen.
Reactie: De realisatie van tijdelijke compensatiegebieden staat los van de zekerheid dat
gebieden van voldoende omvang binnen afzienbare termijn permanent geschikt worden
gemaakt als compensatiegebied. De keuze voor een tijdelijk gebied is gelegen in de
wens om waarborgen te bieden op korte termijn specifiek in relatie tot de beoogde start
van de projectrealisatie, waarbij waarborgen voor de lange termijn eveneens reeds nu
voldoende zeker zijn gesteld.

9. Het tijdelijke compensatiegebied zal slechts geschikt zijn voor broedvogels van
pioniersomstandigheden. Vroege ruigte-broeders en moerasvogels vallen buiten de
boot. De tijdelijke compensatie is dus niet geschikt voor alle vogels die gebruik maken
van het verstoorde gebied en voldoet dus niet. Er wordt verzocht een voorschrift op te
nemen om zeker te zijn dat het gebied eerst geschikt moet zijn voor alle vogels van het
verstoorde gebied alvorens met de bouwwerkzaamheden wordt begonnen.

Reactie: Primair dient het compensatiegebied geschikt te zijn voor vogelsoorten waarvoor de
Waddenzee is gekwalificeerd als Vogelrichtlijngebied. Het gaat hier om waadvogels,
steltlopers, eenden- en ganzensoorten. De in de zienswijze genoemde ruigte-broeders en
moerasvogels worden niet met name genoemd of gespecificeerd. Uitgaande dat hiermee
“voornamelijk vogelsoorten, als zangvogels, vogels van zoete (riet)moerassen etc. worden
bedoeld merk ik op dat deze groep vogels niet tot de vogelsoorten behoren waarvoor de
Waddenzee kwalificeert als Vogelrichtlijngebied.
Daarbij merk ik op dat (mede op basis van het aanvullend TNO-onderzoek) deze vogels in
het eerste jaar (broedseizoen) geen grote hinder in termen van aantasting van deze
natuurlijke kenmerken ondervinden van de bouwwerkzaamheden, daar het betreffende riet-
, moeras- en plasgebied dan nog grotendeels in stand zal blijven. In de jaren daaropvolgend
zal het gebied geleidelijk in kwaliteit en omvang afnemen waarbij de relevante vogels
voldoende in staat worden geacht elders een geschikt leefgebied en/of broedbiotoop te
vinden.

10. Sommige soorten als de scholekster zijn zeer locatievast. Verwacht wordt dat deze
vogels niet naar de compensatiegebieden zullen gaan, maar zullen blijven proberen te
broeden in de Eemshaven. Dit zal leiden tot een minder goed broedresultaat. In de
plannen wordt niet inzichtelijk gemaakt welke vogels wel of niet kunnen profiteren van
de compensatieplannen. Aangegeven wordt dat gebruikmaking van tijdelijke

0000000231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
55

compensatiegebieden het eerder geschetste probleem zullen verergeren daar de vogels
zich dan herhaaldelijk moeten aanpassen.

Reactie: De door NUON aangeleverde documentatie levert, mede vanuit de binnen mijn
ministerie aanwezige expert judgement, vooralsnog geen twijfel op over de effectiviteit en
tijdigheid van de beoogde tijdelijke compensatie. Indien evenwel uit de specifiek hierop
gerichte monitoring blijkt dat de tijdelijke compensatie niet zal leiden tot de beoogde
effecten te weten een vervangend broed, rust- en foerageergebied voor vogelsoorten
waarvoor de Waddenzee kwalificeert als Vogelrichtlijngebied en beschermd
natuurmonument, dan zal ik maatregelen voorschrijven c.q. de gestelde
vergunningvoorschriften dusdanig aanpassen dat alsnog een afdoende en tijdelijke
compensatie geborgd zal zijn.

11. Het feitelijke gebruik van de tijdelijke compensatiegebieden komt niet overeen met de
bestemming van deze gebieden. Het is niet mogelijk om te garanderen dat de
compensatie gehandhaafd blijft. Door de organisaties wordt aangegeven dat pas
begonnen kan worden met de bouw als de gebieden definitief de bestemming natuur
hebben gekregen.

Reactie: Inzake de vraag in hoeverre er voor de inrichting van de compensatiegebieden een
wijzigingsprocedure in het kader van de Wet op de Ruimtelijke Ordening moet worden
doorlopen ligt het niet in mijn bevoegdheid om hierover een uitspraak te doen. Op basis van
de aan onderhavige vergunning verbonden voorschriften is gewaarborgd dat de
compensatie gerealiseerd moet zijn alvorens met de werkzaamheden (waarop de
betreffende compensatie is gebaseerd) kan worden begonnen.

12. Het beheer van de tijdelijke gebieden is erg kunstmatig. Dit biedt weinig zekerheid dat
er met succes een alternatief voor de verloren natuurwaarden komt.

Reactie: De tijdelijke compensatiegebieden worden gerealiseerd teneinde op korte termijn
voldoende uitwijkmogelijkheden te bieden voor vogelsoorten die door de werkzaamheden
in de Eemshaven een ander broed-, rust- en foerageergebied nodig hebben. De tijdelijkheid
van deze gebieden heeft tot gevolg dat de inrichting via enkele maatregelen in korte termijn
kan worden gerealiseerd. Het compensatieplan voorziet tevens in voldoende duurzame
compensatienatuur.

13. De Eemshaven wordt gebruikt als zowel broedgebied, rust- en foerageergebied.
Tijdelijke compensatiegebieden moeten voldoen aan de eisen als broedgebied voor alle
vogels die momenteel in het gebied in de Eemshaven broeden, maar ook als rust- en
foerageergebied voor alle vogels die de Eemshaven nu gebruiken. Bij de inrichting van
de compensatiegebieden zal ook gekeken moeten worden hoe de werkzaamheden
kunnen worden uitgevoerd zonder extra verstoring te veroorzaken.

Reactie: Ik verwijs hiervoor naar mijn eerdere reactie bij deze zienswijzen onder nummer 9.
Daarnaast heb ik aan deze vergunning een voorschrift verbonden dat de compensatie
gerealiseerd moet zijn alvorens met de werkzaamheden (waarop de betreffende
compensatie is gebaseerd) kan worden begonnen.

0000000232
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
56

Terrestische compensatie
14. Het is nog niet duidelijk waar de terrestische compensatiegebieden zullen komen te

liggen. De organisaties geven aan dat een voorschrift in de vergunning kan worden
opgenomen waarin staat dat deze gebieden aaneengesloten en grenzend aan zowel de
Ruidhorn als het compensatiegebied op de kwelder gerealiseerd moet worden. Tevens
wordt verzocht een voorschrift op te nemen om te waarborgen dat niet met de
bouwwerkzaamheden mag worden begonnen alvorens de compensatiegebieden
geschikt zijn voor de betreffende (vogel)soorten. De organisaties geven aan dat het
compensatiegebied van gelijke omvang zal zijn als het huidige riet-, moeras- en
plasgebied in de Eemshaven.

Reactie: Ik heb aan deze vergunning een voorschrift verbonden dat, indien er nog
inrichtings- of voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden, deze gebieden nog niet geacht
worden te dienen als compensatiegebied. Dit betekent dat de werkzaamheden, waarvoor de
compensatie nodig is, nog niet mogen aanvangen. Inmiddels is mij bekend dat er in de
nabijgelegen Emmapolder gronden zijn verworven welke gebruikt zullen worden als
compensatiegebied terrestische natuur. Deze gronden liggen in een duidelijke samenhang
met de Waddenzee, reeds bestaande binnendijkse natuur en met elkaar. Tevens is er sprake
van een acceptabele nabijheid ten opzichte van de Eemshaven. Aan deze vergunning heb ik
daarnaast een voorschrift verbonden dat de definitieve uitvoering van de compensatie aan
mij, ter instemming, wordt voorgelegd alvorens met de uitvoering wordt begonnen.

15. In het terrestische compensatieplan wordt aangegeven dat er slikranden/vegetaties met
zoute invloed zullen worden gerealiseerd terwijl tijdens de informatiebijeenkomst op 31
januari 2008 werd aangegeven dat er een zoetwatergebied zou komen. Voorgesteld
wordt om het compensatiegebied een eigen waterhuishouding te laten krijgen
waardoor er geen conflict ontstaat met de te hanteren landbouwpeilen.

Reactie: Hoewel in het compensatieplan een suggestie wordt gedaan om het
compensatiegebied in te richten als een gebied van een brak/zout milieu is er uiteindelijk
voor gekozen om het gebied in te richten als zoetwatergebied. Dit past enerzijds meer bij de
te compenseren waarden als gevolg van het verlies van het riet-, plas-, moerasgebied in de
Eemshaven, anderzijds wordt tegemoetgekomen aan de belangen van de landbouw. Het
gebied krijgt wel een eigen waterhuishouding. Strijdigheid met de landbouwpeilen wordt

hiermee voorkomen.

Mariene compensatie
16. Uit de voorstellen voor mariene compensatie blijkt dat het onmogelijk is om

compensatiemaatregelen te nemen die het verloren gaan respectievelijk verstoren van
een deel van de Waddenzee daadwerkelijk compenseren. De organisaties geven aan dat
er voor de aangevraagde activiteiten geen vergunning kan worden verleend.

Reactie: Ik acht het verlies aan kwaliteit van een deel van de Waddenzee als rust- en
foerageergebied voor vogels wel degelijk te compenseren op de wijze zoals voorgesteld in
het compensatieplan. Hierbij acht ik voldaan aan de voorwaarde dat de algehele
samenhang van het gebied niet afneemt. Het elders in een groot gebied goede

0000000233
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
57

omstandigheden creëren voor vogels, waarbij rust en voldoende veiligheid kan worden
gegarandeerd, beschouw ik als een juiste en afdoende compensatie.

17. In het compensatieplan is niet of nauwelijks onderbouwd waarom de voorgestelde
maatregelen geschikt zijn voor de vogels waarvan het foerageergebied wordt verstoord
of verdwijnt. Er is niet onderbouwd of de uit te kopen garnalenvissers daadwerkelijk
vogels verstoren. Er is niet aangegeven in welke mate er positieve effecten zijn te
verwachten op zeehonden. Er kan niet worden beoordeeld of dit in verhouding staat
met de te verwachten effecten.

Reactie: Zoals in mijn reactie op punt 16 al blijkt acht ik de voorgestelde compensatie
voldoende. Ik vertrouw daarbij mede op de expert judgment zoals bij mijn ministerie
aanwezig. Er zal vermindering van watervertroebeling optreden vanwege het beëindigen
van de garnalenvisserij. De voorkomende habitats zullen zich kunnen verbeteren door de
vermindering van bodemberoering en bijvangsten. Dit laatste biedt extra kansen voor, met
name, jonge platvis, en daarmee uiteindelijk ook voor de voedselbeschikbaarheid voor
vogels en zeehonden. Daarnaast zal de beëidiging van de garnalenvisserij In de Dollard tot
gevolg hebben dat de hier verblijvende zeehonden en wadvogels minder verstoring zullen
ondervinden.

18. De organisaties geven aan twijfel te hebben omtrent de natuurwinst van uitkoop van
garnalenvissers. Er wordt alleen een uitkoop geregeld voor een locatie. De
vangsthoeveelheid en het aantal visuren verandervoor de vissers niet. Er bestaat kans op
uitwijken van vissers naar andere gebieden met te verwachten toename aan
natuurschade in deze gebieden. :

Reactie: Juist de kwetsbare situatie in het Dollard-gebied leidt tot verhoogde effecten de
beschermde natuurwaarden als gevolg van verstoring, bodemberoering en bijvangsten. De
beëindiging van de garnalenvisserij zal derhalve leiden tot een verminderde verstoring van
de Dollard. Indien de garnatenvisserij zich gaat verplaatsen naar andere delen van de
Waddenzee zal de vangstomvang in totaal voor deze sector niet afnemen. De beoogde
natuurwinst bestaat echter ook niet uit het verminderen van het aantal gevangen garnalen,
maar uit het verminderen van verstoring door de garnalenvisserij in dit specifieke ecologisch
kwetsbare gebied.

19. De organisaties achten ook compensatie op zijn plaats voor het verlies aan kwaliteit
open zeewater in de Eemshaven, mede vanwege de externe werking vanwege
verstoring van vogels in het havengebied. De specifieke kwaliteiten van dit zeewater
(bijvoorbeeld luwte) is in de omliggende zeewateren niet aanwezig.

Reactie: Inzake de kwaliteit van zeewateren is luwte geen onderdeel van afweging. Wel is
het zo dat de Eemshaven een rol heeft als schuil/rustplek voor vogels tijdens slecht weer.
Tevens fungeert de Eemshaven als foerageergebied voor een aantal vogelsoorten. Dit zal
niet veranderen. De vogels die zich nu regelmatig ophouden in de havenbekkens zullen
kunnen blijven doen daar zij weinig verstoringsgevoelig zijn. Voor zover er sprake is van een
afname in kwaliteit van deze wateren als foerageergebied is er in de nabije omgeving
voldoende — natuurlijk - zeewater beschikbaar hetgeen gebruikt zal worden door vogels als

0000000234
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
58

foerageergebied. Het oppervlakte aan zeewater in de havens dat wordt gebruikt door
vogels als foerageer en/of rustgebied neemt niet af.

20. In het mariene compensatieplan wordt geen relatie gelegd tussen de omvang van de
natuur die kwalitatief achteruit gaat en de omvang van de voorgestelde
compensatiemaatregelen. De verwijzing dat de compensatie voor het verlies van 4,7 ha
gebied van het habitattype H1110 een gebied met 10 keer zo groot in kwaliteit vooruit
moet gaan is gebaseerd op een expert-oordeel bij de Maasvlakte. Het is de organisaties
niet bekend of het hier ging om eenzelfde habitattype. De organisaties benadrukken dat
een aantal voorstellen, waaronder het invoeren van een Waddengoud keurmerk, een
MSC keurmerk niet als compensatie (als boven) kan worden opgevat. Ook geven de
organisaties aan dat er veel onzekerheid bestaat op een positief resultaat inzake het
voorstel om te verkennen of de Bocht van Watum in de winter kan worden gesloten. De
organisaties concluderen dat alleen met zekerheid kan worden gesteld dat er
garnalenvissers worden uitgekocht in het Kerkeriet (50 ha, onbekend natuureffect), en
dat een kwelder van 6,9 ha natuurlijker beheerd zal gaan worden. Gesteld wordt dat de
voorgestelde compensatie niet in evenwicht is met de negatieve effecten op de natuur.

Reactie: Ik heb aan onderhavige vergunning een voorschrift verbonden om zekerheid te
hebben dat de compensatie wordt uitgevoerd alvorens met de werkzaamheden (waarvoor
deze compensatie nodig is) kan worden begonnen. Deze fasering is ook terug te vinden in de
compensatievoorstellen. Het is dan ook niet de opzet dat alle compensatievoorstellen in één
keer worden uitgevoerd. Deze fasering houdt in dat in elk geval zeker moet zijn dat het tijdig
stoppen van de garnalenvisserij in het Kerkeriet is geborgd en het kweldergebied is

„aangekocht. Ik merk daarbij op dat de maatregelen tot het verkrijgen van een MSC
certificaat of een Waddengoud keurmerk door mij niet wordt geaccepteerd als
‘compensatie’. Wel acht ik deze ontwikkeling gewenst omdat deze keurmerken kunnen
bijdragen aan positieve effecten op de natuurwaarden.

Landkreis Aurich te Aurich (hierna genoemd ‘Landkreis’)

Er wordt opgemerkt dat de Eemshaven een uitstulping vormt in de kustlijn. Vanuit oogpunt
van natuurbescherming acht men het noodzakelijk dat er afdoende maatregelen worden
genomen om vogels, die de kustlijn als trek- en vliegroute gebruiken, geen hinder of gevaar
ondervinden. Met name verdient dan ook de wijze van verlichting extra aandacht.

Reactie: In de onderhavige vergunning heb ik specifiek aandacht besteed aan het treffen van
maatregelen (aanpassing verlichting, beperking affakkelen etc) ter voorkoming van
verstoring en/of letsel aan vogels als gevolg van de bouw, het inwerking hebben en regulier
onderhoud van de centrale. Hiertoe heb ik aan onderhavige vergunning voorschriften
verbonden.

Daarnaast wordt door het Landkreis gesteld dat, zowel in normaal bedrijf als bij storingen,
de grenswaarden die gelden voor lucht- en waterverontreiniging niet worden overschreden.
Hiervoor dienen voorzorgsmaatregelen te worden genomen dat ook bij storingen in de
centrale geen milieuverontreiniging kan optreden. De nieuwste stand der techniek dient te
worden toegepast en in geen geval pas via latere modificatie te worden aangepast.

0000000235
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>20855212

Datum Kenmerk Vervolgblad
59

Reactie: Zoals in mijn overwegingen aangegeven is het vooral de bevoegdheid van de
provincie Groningen en/of het ministerie van V&W om in de vergunningprocedure in het
kader van de Wet milieubeheer cq Wvo/Wwh eisen te stellen aan stoffenemissies. Dit geldt
ook voor eventuele gevolgen in geval van calamiteiten. De eis tot het toepassen van de
beste beschikbare technieken is reeds opgelegd in de vergunning Wm en de vergunning
Wvo/Wwh.

Gedeputeerde Staten van de provincie Groningen (hierna genoemd ‘GS’}

GS stellen in hun schrijven dat zij van mening zijn dat een vergunning op basis van de Nb-
wet 1998 verleend kan. worden. .

De in de Passende Beoordeling geconstateerde negatieve effecten kunnen voor een deel
worden gemitigeerd door middel van gedempt heien, schroefpalen en beperkte verlichting,
evenals het gebruik van groen licht als buitenverlichting.

Reactie: Aan onderhavige vergunning heb ik specifiek hierop gerichte voorschriften
verbonden teneinde te voldoen aan de genoemde mitigerende voorschriften.

Inzake de gebleken leemten in kennis (effect inname koelwater op fint en rivierprik, effect
op zeehonden als gevolg van toename scheepvaart en heiwerkzaamheden) verzoeken GS
om hieromtrent duidelijkheid te verkrijgen door middel van een monitoringsplan en dit als
verplichting in de vergunning op te nemen.

Reactie: Aan onderhavige vergunning heb ik voorschriften verbonden inzake een algemene
monitoringsplicht als gevolg van de bouw, in werking hebben en regulier en daanaast
specifiek omschreven monitoringsplicht gericht op de effecten van inname koelwater op
habitatsoorten fint, rivierprik en zeeprik, evenals de effecten op zeehonden als gevolg van
toename van scheepvaart.

Tot slot geven GS aan dat zij het bij de aanvraag gevoegde compensatieplan en
commitmentletter onvoldoende achten als borging voor compensatie. Zij verzoeken bij het
afgeven van de vergunning deze borging wel zeker te stellen.

Reactie: Aan onderhavige vergunning heb ik voorschriften verbonden teneinde zekerheid te
hebben dat de voorgestelde compensatie tijdig en volledig wordt uitgevoerd.

Groningen Seaports (hierna genoemd ‘Seaports’)

Door Seaports wordt aangegeven dat inmiddels met de garnalenvisserij overeenstemming is
bereikt over het sluiten van de gehele zuidelijke Dollard voor garnalenvisserij. In aanvulling
daarop is met de garnalenvisserij overeenstemming bereikt inzake inkomstencompensatie.
inzake aanvullende maatregelen, de invoering van een ecolabel MSC en keurmerk
Waddengoud wordt opgemerkt dat deze nog niet worden ingevoerd, maar wel in de
gesprekken met de visserij worden meegenomen. Seaports spreekt, mede namens de
andere initiatiefnemers, de intentie uit om de garnalensector te stimuleren om de invoering
van het ecolabel MSC en keurmerk Waddengoud in de komende 5 jaar te bevorderen.

Reactie: De door Seaports gedane mededeling inzake de overeenkomst met de
garnalenvisserij is in overeenstemming met de compensatieverplichting die ook geldt voor

0000000236
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>20855212

Vervolgblad
60

Datum Kenmerk

onderhavige vergunning. Ik merk daarbij op dat de maatregelen tot het verkrijgen van een
MSC certificaat of een Waddengoud keurmerk door mij niet wordt geaccepteerd als
‘compensatie’ in de zin van de Nb-wet 1998. Wel acht ik deze ontwikkeling gewenst omdat
deze keurmerken kunnen bijdragen aan positieve effecten op de natuurwaarden.

Conclusie
Uit de overwegingen zoals opgenomen in de, als integraal onderdeel van dit besluit te
beschouwen, passende beoordeling en de overige aan de vergunningaanvraag toegevoegde
documenten en rapporten, kan naar mijn mening geconcludeerd worden dat er sprake zal
zijn van een aantasting van de natuurlijke kenmerken van de relevante beschermde
gebieden. Op basis van de uitgevoerde ADC-toetsing is komen vast te staan dat redelijke
alternatieven qua locatie, techniek etc, ontbreken en er sprake is van een dwingende reden
van groot openbaar belang. Daarom ben ik van mening dat de gevraagde vergunning onder
voorschriften kan worden verleend, zulks onder specifieke voorschriften inzake compensatie
van het te verwachten verlies aan natuurwaarden.

0000000237
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>