<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>13964218
                                               provincie
                                               groningen
         aan.
         van:          (10)(2e)    MW
                                        (10)(2e)    (10)(2e)
         datum:      17 maart 2020
         betreft:    Annotatie        Stuurgroep NortH2 18 maart 2020
         Aanleiding
         Op  18 maart    van    8:00-9:00        a.s.  vindt de 5%   Stuurgroep van  NortH2  plaats via telco.   (10)(2e)
         (Shell) zit voor.   Zie de       geannoteerde agenda (hieronder         met  annotaties) en de stukken (bijgevoegd).
         Agenda
         1.   Notulen Steerco #4
                  a.    Vaststelling notulen (concept bijgevoegd).
                                 ¢     |s  er al een   reactie van   Timmermans?
                                 ¢
                                      \Verplaatsen      events  bijv. 1 april
         2.   Partnering
                  a.    StaVaZa          cooperation agreement (concept bijgevoegd): voorstel wordt besproken in
                        Project-team ([REER])
                        Wij kunnen een Letter of Support afgeven zoals in het CA wordt voorgesteld.
                  b.    Mondelinge terugkoppeling getoonde interesse (allen)
                                 e Opmerking:
                                                        Verbreding van het consortium is een kritische succesfactor (ook in
                                      de lobby: het kan helpen om het DG Industrie mee te krijgen). Partijen kloppen
                                       logisch erwijs niet bij de provincie aan om mee te doen, maar waar wij kansen zien
                                      zullen we de verbindingen leggen.
                                 e
                                      Vraag: Wat is de status van de betrokkenheid van RWE, Nouryon, Engie en
                                       TenneT? Andere partijen? Industrie in het Ruhrgebied?
                                 e Opmerking: Pas
                                                             op met het opwerpen van te veel drempels om nieuwe partijen te
                                       betrekken (bijv. de entry fee waarover gesproken wordt in het CA).
                  c.    Weg voorwaarts wie doet wat (allen)
                                                    —
                        Zie 2b.
         3.  Advocacy
                  a.    Terugkoppeling gesprek EZK en opvolging (ERE)
                                 ¢
                                      \raag: zijn er nog nieuwe reacties van het rijk op NortH27? De "grootse
                                       aankondiging" moet nu snel geladen worden met inhoud om een serieuze
                                      gesprekspartner te blijven voor het Rijk. Dit lijkt op enigszins op gespannen voet
                                      te staan met bedrijfsbelangen omdat het hier om gevoelige informatie kan gaan.
                                       Partners zullen hier een lijn in moeten bepalen, anders dreigt hier een
                                       afbreukrisico.
                                 e
                                      \raag: Nog nieuws van jullie kant m.b.t. de Kabinetsvisie? Status IPCEI?
                                       (Bestuursraad EZK is positief over IPCEI en traject loopt door, overleg vindt met
                                       name plaats met de 5 grote NL partijen. Op 30 maart vindt in principe verlengde
                                       steerco plaats over IPCEI.
                                      Wat betreft Kabinetsvisie gaan wij nog steeds uit van eind maart).
                  b.    Terugkoppeling andere engagements (allen)
         document
                                                                                                                              1404
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>13964218
                «
            &            £)
          NV € provincie
          NEbr groningen
                         e¢ Goede aandacht        voor  NortH2   bij World Hydrogen Fuels Summit 10 maart
                            Amsterdam.
                         e  Christian   Weinberger (DG GROW)           zeer positief over Groningen    en NortH2, follow
                            up moet worden georganiseerd (is geadresseerd ri projectgroep).
                         e  Artikel        (10)(2e)      in het FD: belangrijke correctie van het oorspronkelijke
                            beeld.
                                  (10)(2e)       (Wattisduurzaam) kritisch    over  rol Gasunie. Lijkt te passen bij de
                            visie  van TenneT.
                         ¢
                            Update Investeringsagenda: We verzamelen projectgegevens en zullen ook de
                            nodige details van NortH2 opnemen. De Investeringsagenda kan opnieuw
                            fungeren als oproep aan het rijk maar deze keer komt er ook aandacht voor de
                            recente Europese ontwikkelingen zoals de Green Deal, Hydrogen Strategy,
                            Carbon Border Adjustment Levy (bekend als Carbon Border Tax).
                 c. Opvolging laatste Steerco: key asks           en  key statements NortH2 (bijgevoegd)
                         eo Offshore wind: Opmerking: De locatie en timing van wind boven de Wadden moet
                            goed passen bij wat het Rijk kan en wil toestaan. Met het oog op de tijdige
                            uitvoering van het Klimaatakkoord is EZK niet happig op het doorkruisen van
                            lopende processen (uitrol Routekaart). De ambities van NortH2 zouden een plus
                            hierop kunnen zijn, gekoppeld aan de 3-4 GW waterstof doelstelling uit het
                            Klimaatakkoord.
                            NB   om   alert op te zijn: de  mogelijke constructie waar op wordt gewezen via |IPCEI
                            is waar   EZK alert op is, omdat er min of meer wordt gevraagd om een proces
                            waarin Shell 1 op 1 positie krijgt. Andere lezing zou kunnen zijn dat gevraagd
                            wordt   aan   EZK   om   zodanig een uitvraag te doen dat de keten neer wordt gezet.
                            Dat is de   lezing   die wij zouden kunnen ondersteunen (effect kan nog steeds zijn
                            dat Shell de enige uitkomst is).
                            Vraag naar groene waterstof:
                            Opmerking: Wellicht handig om anders te noemen, aangezien dit de vraag is die
                            EZK ook aan ons allen stelt. Het gaat hier meer om
                            betaalbaarheid/concurrentiepositie groene H2 ten opzichte van andere opties en
                            duidelijk koers kiezen van EZK.
                            Vraaq: Ziet Shell voor zichzelf een rol aan de vraagkant (industrie/raffinage en
                            mobiliteit/tankstations)?
                            Suggestie: In lijn met 2b en 3a: Betrokkenheid industrie (bijv. in het Ruhrgebied)
                            kan helpen de vraag te onderbouwen en concretiseren. Een verplichting voor de
                            industrie om deels groene waterstof te gebruiken op basis van certificaten of CO2-
                            beprijzing: is dit getoetst bij het Rijk? Dit voorstel kan bovendien tot interne
                            conflicterende of juist synergetische belangen leiden. Worden die geadresseerd?
                            Technologieontwikkeling/innovatie: Vraag om bijdrage aan tijdelijke meerkosten
                            om door de innovatiecurve heen te komen. Suggestie: Kan dit op geld gezet
                            worden? VVoorbeeld Investeringsagenda: 100 miljoen € per jaar voor de eerste 6
                            jaar, daarna grotere bedragen tot 2030 met de aanname dat het daarna
                            commercieel zou kunnen. In NortH2 gaat men ervan uit dat commerciéle
                            exploitatie vanaf 2035 mogelijk is. EZK zou de subsidievraag waarschijnlijk graag
                            gekwantificeerd zien (zie ook 3a). Denk hierbij ook aan de operationele uitgaven
                            (OPEX). In de 'asks' wordt gesproken over honderden miljoenen € meerkosten
                            van de installaties, maar de operationele kosten (vooral de elektriciteitskosten)
                            vormen een groter onderdeel. Niet alleen aan de voorkant subsidie nodig, maar
                            ook bij exploitatie (conform oproep vanuit de Investeringsagenda).
                            Aanloopverliezen: een aanvullende subsidievraag voor kosten van de initiéle
                            overcapaciteit van elektrolysers (+ wellicht pijpleiding- en opslaginfrastructuur). Dit
                            is een bekend probleem (ook van warmtenetten en CO2-infrastructuur voor CCS)
         document
                                                                                                                         1405
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>13964218
            «
                          £) provincie
          A &br groningen
                            en  goed op te lossen wanneer het net gesocialiseerd is. Anders moeten de eerste
                            afnemers betalen voor de volledige capaciteit van de infrastructuur, terwijl ze bijv.
                            maar   30% van de capaciteit afnemen. Deze kwestie heeft te maken met de
                            partnering: suggestie: kunnen er afspraken worden gemaakt met de potentiéle
                            afnemers over het dragen van de kosten van de hele keten? Of is de verwachting
                            dat het Rijk 100% van die kosten voor zijn rekening neemt?
                            Er zijn dus 3 soorten subsidie nodig. Hoe wordt verwacht dat het Rik hierop zal
                            reageren? Suggestie: goed kijken naar andere fondsen (EU Innovation Fund,
                            InvestNL etc.)?
                            Samenvattend gaat het om:
                            1. CAPEX-subsidie om de elektrolysers, pijpleidingen en cavernes te bouwen en
                            eventueel voor windparken op zee met bijbehorende infrastructuur (kabels);
                            2. OPEX-subsidie om de onrendabele top van de operationele kosten te dekken
                            (en dit tot 2035);
                            3. Subsidie voor de realisatie van initiéle overcapaciteit.
         4.  Werkprogramma (Shell)
                    Mondeling overzicht StaVaZa (Jiio[E:)]
                    Geen opmerkingen voorzien.
                 b. Scope document, nog evt aan te vullen in Project Team van 18 maart (bijgevoegd)
                              DNV GL en TNO zijn nu goed ingeschakeld en de logische processtappen voor
                              de haalbaarheidsstudie zien er goed uit.
                              Er zou  conform de laatste  stuurgroep een workstream Duitsland toegevoegd
                              worden.   Loopt  dat? (hebben wij nog niets van ontvangen)
         5.  Budget
                 a. Opdrachtverlening pre-feasibility studie (conditioneel aan        PT:
                    Geen opmerkingen.
                 b. Heads-up: Stakeholdermanagement (volgende Steerco)
                    Acties voor Nienke/provincie?
         6.  A.O.B.
         document
                                                                                                                  1406
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>