<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>13963681
         Notes NortH2 & Gaastra
         Datum 27 oktober 2020
         Aanwezig  NortH2:    Cas, Nienke,     0jze)  | Ulco,   Ried &  [Rel
         Aanwezig  ezk:   [REESE                   (10)(2e)                               (10)(2e)                   (10)(2e)
         Sandor Gaastra
         Toezegging  om   de slides   na  te sturen      (Actie i0)20)  —
                                                                               EL)
         Notes
                Aftrap 020)     met   bijgevoegde presentatie.
                Gaastra    geeft  aan   enkele vragen te hebben:
                Waterstofroadmap:           er  liggen aantal plannen        vanuit kabinet: waterstofvisie       en  kabinetsreactie
                op TIKI. Wat ontbreekt daar in de ogen               van   NortH2   aan  wat het tot     een roadmap kan maken.
                       : Doelstellingen     per sector    (besparingen, gebruik        en  op welke    termijn).  Versnelt   lancering
                waterstofeconomie.
                Gaastra: EZK zoekt nog hoe           van een     visie naar een    roadmap     te komen. Wat      zou  no-regret beleid
                zijn?  EZK    WEEE)     stelt dat no-regret beleid in beeld is          (marktordening,      in  place krijgen,
                backbone, HyWay27, fondsen die uitkeerbaar zijn etc). JffJEZ3)deelt wel het gebrek                           aan  zicht op
                welke sectoren      nu  als eerste ‘in the       money’ lijken    te komen     en  wat de ambities     van  de sectoren
                daar zelf zijn. Cross-sectorale         werkgroep      wil           nieuw leven inblazen.
               IRE Wiebes heeft plannen clusters aangenomen (inrichting industriéle clusters). Noodzaak
                voor   de  roadmap     wordt     begrepen      maar   lastig  om  inzicht te   krijgen  hoe de industrie gaat
                vergroenen     (gevoelige informatie).          Dit moet    voeding   geven    aan  de cluster industrie    strategieén.
                Oplevering Q1 2021 verwacht.
                Nienke:    opschaling    is  nodig (no-regret).      We missen      garantie   aan  de kant   van  de  afnemers    en
                producenten (en dat bij elkaar brengen).
                Gaastra: Cluster     Energie Strategie        is als instrument heel      belangrijk   om samen     te  kijken  waar  nog
                de witte vlekken in het beleid zijn. En hoe             we   die dan moeten vullen        om  CES tot   uitvoering  te
                brengen.
                Tweede vraag Gaastra gaat            over   kavels.
                Snapt de logische gedachte           vanuit consortium        om   dedicated kavels te hebben        voor   waterstof.
                Wat   een   uitdaging   is  voor   EZK is   dat  je [niet zomaar] gebieden        aan   kunt wijzen op de Noordzee
                en  die dan   aan  dit consortium kunt geven. We hebben kavels,                   maar   die tenderen    we.   Hoe zien
                jullie dit?  En welke   tijdslijnen     zien jullie? Wij werken      zo  hard als   mogelijk  aan   het programma
                Noordzee     (update huidige        routekaart WOZ        en  de update     na  2030).  Je hebt te maken met MER
                procedures,     en eerder dan 2022 wordt het              Noordzeeprogramma          niet  vastgesteld.   Hoe verhoudt
                zich dat tot FID[{UEEle       n  realisatie  (eerste deel) EIEN?       Hoe staan    jullie tegenover tenderen       en
                tijdspad?
                                                                                                                                           0742
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>13963681
               : Om    zo  laag mogelijke      kosten te bereiken heb         je schaal nodig.     Hoe kan    je zicht krijgen   op
         de schaal. Daarvoor heb je dedicated kavels               voor    waterstof nodig.      En de   doorkijk   naar  de 4  en  10
         GW. We willen       een   inclusief project. Belangrijk       is om    te bekijken   hoe   we  schaal kunnen realiseren
         + doorkijk.    Op welke manier de vergunningen tot stand komen daar moeten                           we een    gesprek   over
         hebben.
         Cas: Vanuit     Europa    is de wens om      ‘niet zo klein te denken’. Er is       een   roep   om meer.     We moeten
         procedures volgend die daarvoor gelden.
         Nienke:   oa   met TenneT      bezig geweest       met  aanlanding       en  tijd (die dit kost). Vraagt planning.
         Snap   dat dit   een  gevoelig punt     is  (maar    GW  vliegen je     om   de  oren  in de  landelijke VKP’s).    Maar
         wat  zijn jullie ideeén     om  dit op te schalen?
         Gaastra:   wij denken dat wil je tempo maken               in de   periode    na  2030   (als je met TenneT spreekt         is
         tempo    tot 2030 al     enorme     uitdaging bovenop        wat al    gepland staat).     Dan moet     je grootschaliger
         uitrollen. Grotere tenders, met grotere kavels,               meer     potentiele mogelijkheden.         Waar dat dan
         eindigt  is wel   een   lastige. Als je praat     voor  de  doelstelling     2050 dan houden         we  grote
         bandbreedte       aan van    38GW Offshore op NL deel tot 72GW. Die bandbreedte zie                        je ook terug    in
         scenario’s netbeheerders. Veel factoren zijn              van    invloed: wat doet buitenland, hoe snel
         vergroen    je  sectoren. Maar ook        ruimtelijke    keuzes     (wind   versus   de  rest). Op   internationale
         dimensie     (oa  met vraag     Duitsland)    dan   krijgen wij    het verzoek ‘bouw        ajb  Noordzee helemaal vol,
         want als   jullie  het niet   nodig   hebben dan      wij wel’. Tempo 2030-2035, dat              moet   omhoog.     En
         daarvoor moet       je  aan  grotere kavels denken.
         Ulco:  euro kg prijs voor groene waterstof.              Dat hebben niet veel tot          nu  toe durven zeggen.      Nog
         steeds duurder dan grijze         waterstof,     maar  dit  brengt competitieve positie           in NL  en de wereld.
         Hangt wel     op   grootschalige aanpak         en  opschaling. Pleidooi       voor  schaal   volgt.   Gaat   om  interactie
         waarbij grootschaligheid wenselijk            is. We moeten        politiek  en  samenleving      rijp maken    voor  de
         opschaling (we zijn       nu  gewend    aan    700   MW).
               : bij sw Zien wij       de kosten     naar   beneden komen. Voor lowest costs moet je de schaal
         vergroten.     Met   huidige tender-omvang pak je            economies      of scale   niet. Dat zien    we  in deze harde
         data. Rol IPCEI?
         Nienke: keten      meenemen       =
                                              goedkoper. Vorige keer huiswerk gedaan, dat laten                   we nu   ook zien.
          WEIN       kleine schaal is in de toekomst niet           meer     voldoende. Maar       we   zoeken balans tussen
         grootschaligheid       en  competitief     interessant    blijven    voor meer     dan 1   marktpartij.    We willen niet
         alle andere partijen uit de markt zetten. Daar moeten                   we samen naar        kijken   en hoe   we  dat het
         beste kunnen vormgeven.
         Gaastra: 12 GW in 2030          en we   zouden      naar 55 GW gaan, dan kan           je  nog vier keer    een  tender
         doen   (van 10GW)       en  dan is de markt verdeeld. Daar moeten                we  in de komende        periode   samen
         huiswerk    voor    doen   (allebei).  IPCEl vraag, daar moeten           we   zeker  naar   kijken,   maar  daar los je
                                                                                                                                        0743
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>13963681
         niet alles    mee   op. Er   zijn een   aantal vragen       (ook  in de sheets met de blauwe        blokjes  =
                                                                                                                         asks) waar
         wij als   EZK zelf ook op zoek        zijn  naar een     antwoord. M.n. level       playing field met elektrificatie.
         Wat kan      je wel of   niet socializeren      en   subsidieren. We hebben daar ook te maken met                een  EC
         die daar     soms   anders    over   denkt dan wij.
                    : tik op de vingers     van    EC  was   vooral   voor  elektrolysers die     op grid aangesloten     waren.
         Daar zit     opening   voor    de oplossingsrichting die         we aan    het uitzoeken zijn. Maar heeft wel met
         EU kaders te maken          wanneer      je  iets groen mag       noemen en om       te kijken of er geen   verdringing
         (elektriciteit) plaats     vindt. Daarvoor heb je          een   kristallenbol    nodig.  Onderdeel   gesprek    EC op dit
         moment.
         Ulco:   verdringing     is altijd issue    en  zal het   altijd blijven. Vraagt veel analyse.     Nienke   wees naar
         koppeling      wind &    waterstof die in dit       plan  wel cruciale schakel is. Hier maak je zuivere         waterstof,
         die is  altijd  groen omdat je       er  opslag bij hebt.      Die groene     input wordt ook   groene output     (wat bij
         wind niet     altijd zo is).
          WAR:        zijn er nog andere beleidsinstrumenten die                 nodig zijn  om   de gap tussen grijs   en  groen
         te overbruggen?
         Cas: heel     specifiek voorbeeld       is methanol die       gemaakt is     uit CO2  en  H2 die nu  nog niet bio-
         methanol mag         zijn, terwijl het eigenlijk       groener is dan bio-methanol. Moet          nu concurreren     met
         grijze methanol die gemaakt wordt uit heel goedkoop aardgas. / Industrietafel heeft                           ons  wel
         inzichten gegeven wat           nodig   is. Tot 2030 weten        we   met  redelijke  zekerheid wat   er staat te
         gebeuren als bedrijven ook zekerheid                gaan   krijgen.
           dell:  je ontkomt      niet  aan  fossiel belasten       om   door te schuiven     naar  groen. le moet per sector
         kijken   op welke schaal wat         mogelijk     is. Je wilt niet je industrie de nek omdraaien in Nederland.
         Ulco: route      CfD maakt het voor de industrie            more or     less rendabel. Wat    gedaan   is met mobiliteit
         kan dat bv ook met de staalsector               gedaan     worden    (x percentage krijgt    zoveel  waarde).
                : (moeten bijna afronden).           Inzet NortH2 is      om   dit meer    op de politieke agenda    te krijgen (en
         daar uit te     leggen).
         Gaastra: dat is interessant          en  bemoedigend. Logisch dat jullie hier ook            wat  publiciteit  mee
         zoeken. Ik hintte op mijn vragen al              een   beetje,   maar   dit is een  aanloopje   naar een
         kabinetsformatie, die zullen de grote keuzes gaan maken. lk zie dit kabinet                       en  deze minister hier
         geen    keuzes/besluiten        meer    op   nemen.     We gaan door met programma Noordzee               en   de  aanpak
         voor   waterstof. We treffen de            ambtelijke voorbereiding          en  daar doen   we ons  voordeel met      jullie
         ideeén    en   voorstellen.
         Ulco: in luwte NL       politiek  willen    we   nog wel    bekijken    wat   we  met Duitsland   voor  elkaar kunnen
         krijgen.
                                                                                                                                       0744
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>13963681
         Nienke:    politiek stelt de doelen    en de visie,  maar we   zullen sfeer moeten    creéren dat je met
         oudere instrumenten de nieuwe stappen niet kunt zetten. Dat hoorde ik Sandor & Gerben ook
                     Wij zullen ons  huiswerk doen     naar   de politiek   dat doen   we  ook. Maar    we  moeten    sfeer
                                                                          —
         zeggen.
         creéren dat     we  grote stappen    moeten zetten.
         Gaastra:     eens.
               :  in de  tussentijd gezamenlijk nadenken        over beleidsmaatregelen die nodig zijn       om  gat
         tussen A&C dicht te fietsen.
         Gaastra: heel     goed  idee. Ik kijk  naar  giles)   en  [uEdof FUER      Combi BNI &     Klimaat&Energie
         zou  dit moeten     oppakken.    Dat zouden ook de      gesprekspartners     voor  deze steerco kunnen      zijn.
            FEY            ccft meteen   aan   hiervoor beschikbaar te zijn. Evenals              (10)(2e)
         WIFE        erg interessant   om  te weten    waar   het stokt in de  praktijk, kunnen   we   niet genoeg   van
         leren.
         Cas: laten    we  de voorsprong die     we  hebben niet uit handen geven       (en daardoor economische
         kansen     missen)  aan v. onze   buren. We hebben unieke kansen          en dat toont dit  project   aan.
         Gaastra: heel     belangrijk  om  die   boodschap politiek te    laten landen   (die daar straks   over  gaat  en
         die jullie tegenkomen).      Er zit nu een   onhandige aarzeling     op kabinetsniveau     (begrijpelijk
         vanwege      verkiezingen)   maar   komt   ons nu   niet ideaal uit. Gat  proberen   we ambtelijk    te vullen,
         maar    deze   boodschap ‘wees voortvarend          met nationaal RRF    plan en  met  groeifonds   voor
         waterstof omdat       we  anders economische kansen missen’ kan niet vaak genoeg herhaald
         worden.
                                                                                                                            0745
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>