<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>13972949
                                                            Conceptversie      1.0 (15  mei  2020)
                                                          COMMUNICATIEPLAN NORTH2
         Dit communicatieplan NortH2 is bedoeld voor het Projectteam NortH2, de Working Group NortH2 en
         (de communicatiemanagers van) de Investment en Support Partners. Het plan is zo opgesteld dat
         elke communicatieafdeling van de partners er eveneens mee uit de voeten kan en er dus voldoende
         context in vindt om een adequaat beeld te vormen van positionering, communicatie-, merk- en
         marketingstrategie van NortH2.
         Het     plan     zal     regelmatig      worden   aangevuld   of aangepast, al   naar gelang de ontwikkelingen binnen het
         project.        Binnen het Teams-domein               van  NortH2 wordt    een  subdomein Communicatie    ingericht, dat
         toegankelijk              is voor   alle  projectleden én   voor de  communicatieverantwoordelijken     van de Investment
         Partners:
                ®                 (10)(2e)                 Shell Nederland
                                      (10)(2e)             Gasunie
         De groep van Support partners zal in de toekomst waarschijnlijk groeien, maar aangezien de huidige
         Supportpartners 1-op-1 betrokken zijn bij de positionering van NortH2, zullen alle updates van het
         communicatieplan                   eveneens    worden   gedeeld   met:
                  .                    (10)(2e)            Groningen Seaports
                        (10)(2e         (10)(2e)           Provincie  Groningen
         Met deze vier                communicatieprofessionals zal vanaf 1 juni aanstaande regelmatig, waarschijnlijk
         tweewekelijks overleg worden ingepland om kort stil te staan bij:
                e
                        Implementatie             en voortgang Projectplan Communicatie
                eo
                        Afstemming            communicatieactiviteiten      en -agenda   NortH2
                e       Balans         projectcommunicatie       en  communicatie    van  de partners
         Verder zal de communicatiemanager NortH2                         regelmatig afstemmen met het Advocacy-team, c.q. de
         PA-verantwoordelijken                    van  de Investment   en (huidige) Supportpartners. Dit is met name van belang
         voor      de communicatieve                ondersteuning van    stakeholderstrategie, -management en -engagement.
         Het     communicatieplan is geschreven in het Nederlands, aangezien het vooralsnog vooral ingezet zal
         worden         richting communicatie-, content-, PR/PA- of advertisementbureaus van de (Nederlandse)
         partners. Zodra het plan is geaccordeerd, zal er een kortere versie van het plan worden gemaakt, die
         uitsluitend in het Engels zal zijn.
          (10 2e)
                    ( 10 ) (2 = )
         15 mei 2020
                                                                                                                                   2858
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>13972949
                                       Conceptversie    1.0
                             COMMUNICATIEPLAN NORTH2
         Uitgangspositie NortH2
         1.1 Aanleiding tot dit plan
         1.2 Storyline
         1.3 Onze ambitie
         1.4 Fasering
         1.5 Maatschappelijk belang
         Energiemarkt
         2.1 Nederland
         2.2 Noord-Nederland
         2.3 Duitsland
         2.4 Betaalbaarheid
         2.5 Vraag
         Policy asks
         3.1 Europa   en Nederland
         3.2 SDE++
         3.3 IPCEI                                          = r
         3.4 Investeringsplan   Noord-Nederland             = r
         Relevante stakeholders
         4.1 Politiek en overheid
         4.2 Huidige partners
         4.3 Potentiéle partners
         4.4 NGO's
         4.5 TSO's
         4.6 Koepel-  en  brancheorganisaties
         4.7 Havens
         4.8 NI Financials
         4.9 Andere   waterstofprojecten
         Stakeholder engagement                             l.o.m. advocacy
         5.1 Primaire stakeholders
         5.2 Secundaire stakeholders
         5.3 Potentiéle partners
         5.4 Influencers
         5.5 NGO's   (regionaal/nationaal)
         5.6 Omgevingscommunicatie
         5.7 Algemene publiek
         5.8 Financiéle  stakeholders, Investor relations
         Communicatiestrategie
         6.1 Postionering
         6.2 Customer journey
                                                                            2859
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>13972949
                      6.3 Hero   -
                                   Hub  -
                                          Hygiene
                      6.4  Paid, owned & earned media
                      6.5 Eerste communicatiefase      (Q3 2020)
                      6.6 Tweede communicatiefase        (Q4 2020)
             7        Kernboodschappen
             8        Merk
                      8.1 NortH2,    een  ruling brand
                      8.2  Huisstijl
             9        Organisatie
             10       Communicatiebudget
         Bijlagen
             |.    NortH2. Owned media      (website  en social profielen)
             ll.  Questions & Answers
             lll. Influencers
             IV.  Media   Coverage
             V.   Reference docs
                                                                           2860
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>13972949
         Infographic              NortH2
             NortH,
                                                                                                      Marth Sea wind farms
                                                                                                         generate Pea
             Europe's largest               green    hydrogen project
                                                                                            ted
             MaortH,:  One single integrated chain in which                    power g          by
             offshore wind farms is used for large-scale green hydrogen production, transmission,
                                                                                                       The electrohyser produces
             storage and supply. With this ambitious initiative, Gasunie, Groningen Seaports and                    fram 100%
             Shell Mederland will           achieve the          from the Dutch Climate                   hydrogen
                                      help              targets                            Agreement.       renewable  power
             We will be supplying more green hydragen ta industry in the Netherlands and
             MNarthwestern Europe, reducing carbon                     lay       =
                                                                                       a year
             This initiative will give the green hydrogen market a real boost!
                                                                                                                           green
                Scale-up in     2040:
                More offshore wind farms and            electrolysis
                 =
               “iN           1      [5]
                    Mh
                                                                                                                                                                                                   Reuse of gas  pipelines for
                Scaling up green hydrogen                               —
                                                                           50 GW                                                                                                                     transporting hydrogen
                production fram 100%                                                                                                                                                                eliminates the need for
                new   wind power                                        =
                                                                           40 GW
                                                                                                                                                                                                additional power grid upgrades
                Bl ett,                                                 =
                                                                           30 GW
                Bl    Cther projects
                                                                           20 GW
                                                                        —
                                                                        =
                                                                           10 GW
                 2024         2027         2030      2040
                                                                                                                                                                                                    800,000 tonnes   of green
                                                                                                                                                                                                   hydrogen reduces carbon
                                                                                                                                                                                                emissions  by 7 megatons a year
                Hydrogen supply to                           Green
                various sectors                              H, usage
                                                                   Pilots
                  Industry
                                                                   Large-scale
                                                                   usage
                  Trarsport  &  mobility
                   Bult environment                                                                                                         buffer to compensate
                                                                                                                                                                                  S—
                                                                                                                                                                                              1
                                                                                                                                                                                                   Wind farm
                                                                                                                                 Hydrogen                                                                      scale-up from
                                                                                                                                   for fluctuations in solar and   MortH, creates extra jobs        AGW in 2030 to 10+ GW
                        2024     2027    2030   2040  2050                                                                            wind power                  [ROTI GEE            ELETE                 in 2040
                                                                                                                                                   generation
         Eerste   infographic NortH2 (Engels). Op het communicatiedomein                                                             Teams worden                infographics                en
         andere content                      geplaatst.
                                                                                                                                                                                                                               2861
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>13972949
       1.   Uitgangspositie        NortH2
       1a           Aanleiding      tot dit  plan
       27 februari 2020 lanceerden         Groningen Seaports, Shell         en  Gasunie,    met actieve   support    van   Provincie
       Groningen NortH2,       een  waterstofproject      van  ongekende       ambitie. Een     beknopte storyline      en
       projectnarratief van      NortH2 vind    je hieronder.
       20 mei 2020 worden        over  alle project-workstreams (Offshore wind, Electrolysis, Transport, Market,
       Business case, Role of      H2)  de eerste   reportings opgeleverd. Een week daarna, per 27 mei 2020,
       verschijnt de eerste     versie  van  dit communicatieplan,        dat   analoog    aan  het verdere   projectverloop
       updates zal krijgen.
       De behoefte    aan een     integraal communicatieplan NortH2,             waarvan     dit document de eerste opzet is,        ligt
       besloten in  een   aantal waarnemingen:
                     eo    Elke consortiumpartner is actief betrokken             bij  een  veelheid  aan  waterstofprojecten, die
                           elk voor   zich intensieve corporate communicatieaandacht vergen.
                     e     NortH2 neemt met haar         grootschalige ambitie          een  relevante positie in binnen deze
                           waterstofprojectportfolio’s en kalenders.
                     e
                           Positionering, communicatiestrategie,            -route    en contentkalender     van   NortH2 moet      voor
                           de partners helder      zijn om   communicatieve ruis met de andere             projecten     te voorkomen.
                     e
                           Huidige en toekomstige business-, support- en investment partners; bestuurlijke en
                           maatschappelijke stakeholders en afnemers vragen elk om specifieke communicatie.
                     eo    Dit betekent dat     wij  naast  ‘allways on-communicatie’ ook content zien die, al of               niet
                           classified, 24/7   voor   elke geéigende doelgroep, in passende vorm inzetbaar is.
                     e     Deze communicatie moet           project-intern     consistent    en  supportive zijn   aan   de diverse
                           workstreams,     maar    ook  optimaal    in lijn  met de    communicatiestrategie        van  de partners.
           Gelet op de veelheid       aan  projectonzekerheden, eigen           aan een    feasability study,   zal dit  plan
           meegroeien      met het    projectverloop.
           1.2     Storyline     NortH2
           Klimaatdoelen
           Groene waterstof is essentieel in het realiseren            van   de klimaatdoelen      van  Parijs,  en  zal uiteindelijk  op
           vele terreinen    (industrie, mobiliteit, gebouwde omgeving)               inzetbaar zijn. Maar het      hoogste    CO2-
           rendement is te behalen in de         (petro)chemische       industrie     en  het  zwaar transport. Daarnaast is
           waterstof    belangrijk   voor  de balans in    ons toekomstige energiesysteem (systeemintegratie).                  De  voor
           het behalen    van   de klimaatdoelen       benodigde    schone     waterstofproductie bedraagt          voor   Europa
           enkele honderden        gigawatts richting 2050".     In  een   economie met netto nul emissies zal            uiteindelijk
           alle waterstof groen      zijn.
           Schaal
           Wij hopen    op ‘concurrentie’. Er      zijn immers meerdere         projecten nodig     met   een  omvang als die      van
           NortH2   (10+ GW).
           !
             Deze cijfers zijn gebaseerd op de TenneT-Gasunie Infrastructure Outlook),            welke  voor beide lande heeft
           gekeken naar de energietransitie tegen de laagste kosten
                                                                                                                                          2862
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>13972949
         Er zit   nu  dus nog   een  gapend gat tussen hetgeen nodig          is voor  de klimaatdoelen        en  de huidige
         groene     waterstofproductie.      Er is daarom geen     tijd te verliezen.   Wij zullen   nu   moeten beginnen
         versnelling     en  opschaling van    groene   waterstofproductie, opslag, transport           en  levering.  Hiermee
         hoopt     NortH2 op diverse terreinen doorbraken te realiseren:
         e     De   huidige productieniveaus zijn pilots       op  MW-schaal, terwijl de benodigde productieniveaus
               vragen    om   GW-schaal. Het moet dus 1000 keer groter. De             productiekosten       van   groene waterstof
               zijn  op de   huidige beperkte schaal veel      te hoog?
         e     De   benodigde opschaling       van  groene waterstofproductie kost tijd. Daarom moeten we nu
               beginnen. In het Klimaatakkoord is mede om die reden de ambitie neergezet om een eerste                             3 tot
               4 GW    elektrolysevermogen        per 2030   opgesteld   te hebben.
         eo    Als door    infrastructuurinvesteringen      en  opschaling de productiekosten “economisch” worden,
               zal de groene     waterstofproductie marktautonoom versnellen.                Dit kan alleen als alle onderdelen
               van   de waardeketen     gecodrdineerd/synchroon          tot  ontwikkeling     komen.
         eo    Tot dusver zien     we  vooral lokale    pilotprojecten   op kleinere schaal      en op onderdelen       van   de
               leveringsketen Opschaling         en  versnelling van de    groene    waterstofproductie vereist echter
               grootschaligheid én ketenbenadering:
               =
                     De  noodzakelijke miljardeninvesteringen          worden alleen     gedaan    als afname zeker is, de
                     infrastructuur   gereed   is en  de  benodigde    wet-  en   regelgeving van kracht       is.
               =
                      Omgekeerd zullen (industriéle) afnemers alleen           investeren in ombouw          van   hun installaties
                     naar  groene waterstof als het aanbod         zeker, voldoende én competatief geprijsd             is.
               eo    Dit leidt tot heel nieuwe marktcoalities       en  vereist   nauwe    samenwerking tussen producenten,
                     transporteurs, afnemers, toeleveranciers          en  overheden.
         1.3         Onze ambitie
         NortH2 heeft de ambitie         om   de  benodigde versnelling      en  opschaling te    faciliteren. Onze     doelstelling
         is  om   vanuit Noord-Nederland        een   grootschalige    economisch valide groene waterstofketen               voor   de
         Noordwest-Europese markt te realiseren.              Hiermee denken       wij de maatschappelijke kosten           van  de
         energietransitie      zo laag mogelijk    te houden.
         De ambitieuze schaal        en realisatiesnelheid     van  de NortH2-keten       zijn nodig  voor    het behalen    van   de
         Parijse klimaatdoelen 2050,         en  terugrekenend de tussendoelen           4 GW in 2030      en   10+ GW    voor   2040!
         NortH2 kiest      om   praktische   en strategische redenen domicilie         in Noord-Nederland:
         e     Ruimte     voor grootschalige windkavels       op  zee
         e
               Logisch startpunt     van   het Noordwest-Europese gasnetwerk
         e     Goede     opslagmogelijkheden       van  groene waterstof in de zoutcavernes           bij Zuidwending
         e
               Gunstig    voor  de  (kosten)optimalisatie     elektriciteitsinfrastructuur
         e
               Aanwezige zeehavens, energiekennis            en  energiebedrijvigheid
         eo    een   enthousiaste    en  actief ondersteunende       regionale overheid
         Het    project   NortH2 start als   een   consortium   van   Gasunie, Groningen Seaports          en   Shell Nederland,
         met Provincie       Groningen    als supportpartner.
         ?
            Ter illustratie: groen kost op dit moment tussen € 8-10 per      kg terwijl grijze  waterstof   € 1-1,5 per  kg kost).
                                                                                                                                         2863
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>13972949
         NortH2 zal   een  integrale keten ontwikkelen      van  productie, transport, opslag     en levering    van    groene
         waterstof, geproduceerd      uit nieuw te bouwen offshore       windparken    in de   Noordzee,    op ruime
         afstand  van  de kust.
         In eerste fase mikken    wij zoals gezegd   op de   productie  van  3 tot 4 GW offshore     windenergie        in 2030,
         daarmee direct substantieel      bijdragend   aan   de doelstellingen  van  het Nederlandse Klimaatakkoord.
         Richting  2040  groeien wij door    naar zo’'n 10 GW.
                                                                                                           B00.000 ton groans waterstof
                                                                                                               wvoorkomt 7 megaton
                                                                                                               CO, -uitstootper jaar
         NortH2 in 2030.     Productie, opslag   en  transport naar industrieclusters. Bron: Gasunie.
         Als de uitkomsten     van  de thans  lopende   haalbaarheidsstudie      positief zijn  en wij tot definitieve
         investeringsbesluiten komen,       denken   wij al  in 2027 de eerste groene waterstof te        produceren.
         Hierbij zijn wij onder   meer   afhankelijk  van   tijdige vergunningen    en  toewijzing   van  nieuwe       windpark-
         en  electrolyselocaties.   De consortiumpartners rekenen        op toekomstige toetreding       van    nieuwe
         investment-    en  supportpartners    en gaan   er  voorts  van uit dat het  project ondersteund zal worden
         met nationale    en  Europese subsidies    voor  het   terugdringen   van  CO2.
                                                                                                                                        2864
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>13972949
         Techno-economische       uitdagingen
             e     De kosten  voor  groene    waterstof, dedicated offshore wind én electrolyse                         moeten          significant
                   naar  beneden ten   opzichte    van   huidige prijsstelling.
             eo
                   Grootschalige programma’s        als NortH2 leiden tot    kostenverlaging, optimalisering,
                   standaardisering   en  tot  seriematige productie      op industriéle schaal.
             e
                   Grootschaligheid   maakt het     mogelijk   om   gericht en  planmatig        te   innoveren, waarbij in elke
                   fase van  NortH2 de kosten verder dalen.
             e     Door  windparken    van   meerdere gigawatts kan de offshore wind                 supply chain gericht
                   innoveren, waardoor de LCOE daalt.
             e     De backbone infrastructuur       en  opslag kunnen economisch worden gerealiseerd                                en
                   geéxploiteerd  met   een   bereik   naar  de  belangrijke industriéle clusters              in   Noordwest-Europa.
             eo    Dit vraagt om  stimulering van de industriéle vraag naar groene waterstof en het ontwikkelen
                   van  vraagzekerheid (bijvoorbeeld een feed-in tarief, vergelijkbaar met de wijze waarop
                   investeringen in hernieuwbare energie zijn gestimuleerd).
         1.4        Fasering
         2020 -2030:
             eo
                   Investeringsbesluiten    en  start realisatie NortH2
             eo
                   Opschaling  onshore    elektrolyse    tot GW-schaal.
             e     4 GW dedicated wind       voor  waterstofkavel(s).
             eo    Gefaseerde   belevering grote industriéle clusters       met groene waterstof.
             e     Voorbereiden op offshore       elektrolyse    op GW-schaal.
         2030   -
                  2050:
             e     6+ GW dedicated wind       voor  waterstofkavel(s)    verder op     zee   ten noorden                van     de wadden.
             eo    Evacuatie middels dedicated offshore          waterstofpijpleiding.
             eo
                   Belevering industrieclusters     in  NW-Europa     en aan zwaar     transport.
         Eerste    projectfase Feasability
         Midden februari 2020: start haalbaarheidsstudie, met                  a1 2020                                 Phase 1
                                                                                              Project Feasibility |
         ondersteuning     van DNV GL    en   TNO,   met focus op het
                                                                                                  Project Announcement
         realiseren   van  de eerste 4 GW     windcapaciteit     in 2030.
                                                                                           3
                                                                               a22020             ResultsFeasibility | Phase 1
         27 februari 2020: officiéle    presentatie     in Gronings
         Provinciehuis    en voorstellen NortH2      aan   pers.                                  Decision  Making/ Start Feasibility | Phase ll
                                                                                          “3
         Dit was   meteen de start    van   dialogen    met relevante          04 2020            Results Feasibility
         lokale, regionale, nationale    en   internationale
                                                                                                  Decision  MakingJ   Start Project
         autoriteiten   over politieke  en   regulatoire
         randvoorwaarden      voor  positief investeringsbesluit.            2027-2030        :
                                                                                                 Operational| Phase      1- 2.
         De uitkomsten     van  de haalbaarheidsstudie midden                                    Phase 3.  Scaling-up in subsequent phases
         mei  bepalen    de kaders  voor   de  vervolgfasen.     Hier
                                                                                           i
                                                                                                  Liquid Market for H,
         zullen   we eind mei  dieper   op  ingaan.                                            :
                                                                                                                                                    2865
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>13972949
         1.5        Maatschappelijk belang
         Nederland
         Met NortH2 wordt de        benodigde opschaling     en   versnelling van  de groene   waterstofproductie in gang
         gezet, zoals voorzien in het Klimaatakkoord. Hiermee levert NortH2             een  essentiéle bijdrage aan het
         tijdig decarboniseren     van sectoren als de chemische industrie       en zwaar   transport.
         Waar   ons  energiebestel vandaag grotendeels         is gebaseerd   op fossiele bronnen als olie  (mobiliteit),
         gas  (warmte)   en  kolen of gas  (elektriciteit), zullen we komende decennia de transitie maken naar een
         CO2-neutraal    energiesysteem, in lijn met het Paris Agreement dat 12 December 2015 door 197
         landen werd ondertekend. Om de mondiale             opwarming onder 1.5'C houden         moeten de CO2-
         emissies in 2030    zijn gereduceerd    met tenminste 45% ten opzichte van vandaag en 100% in 2050! Dit
         is overigens  een   wat  lagere reductietarget dan de Nederlandse (49%), maar zwaarder dan die in de
         actuele scenario’s van de IEA. Met een CO2-reductie van 55% gaat de EU in haar European Green
         Deal voorop in de reductieambities, waarbij waterstof overigens als expliciete speerpunt geldt.
         Recent werd dit nog      weer  onderstreept met een paper        waarin de   Hydrogen Council oproept tot
         realisatie  van 2 x  40 GW groene    waterstofcapaciteit.
         Deze dramatische      omslag heeft   een enorm     effect op  ons  energiebestel   en (inter)nationale economie,
         maar evenzo     op  ons  eigen gedrag.  Voor de industrie is    een  forse aanpassing   van de
         productiesystemen       naar CO2-vrije energie    en  groene feedstock     noodzakelijk. Uiteindelijk leidt de
         route   naar een  circulaire economie met korte waardeketens. De recente COVID-19              pandemie heeft
         dit belang nogmaals onderstreept.
                                                                                                                          2866
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>13972949
       2.   Kansen     en  bedreigingen
       Inmiddels hebben de Europese lidstaten de mondiale Parijstargets vertaald                     naar  eigen nationale
       ambities op    gebied    van  CO2-reductie      en in zogenoemde        National Determined Contribution Documents
       (NCD's)   vertaald    naar  nationale routes      om  daar te komen. Uiteraard        liggen deze routes voor
       solarintensieve landen als       Spanje anders dan       voor   hydropowerstaten als Oostenrijk. Voor Nederland, dat
       karig  is bedeeld met      bergen (hydro),     bossen   (biomassa) of ruimte (onshore wind of solar) ligt dit anders.
       2.1           Energiesysteem       in Nederland      (2050)
       Het Nederlandse       energiesysteem       is voor  92%   afhankelijk    van  fossiele bronnen als kolen   (elektriciteits- en
       staalproductie),     olie (mobiliteit en chemicals)       en  aardgas (electriciteit   en  warmte).   Net als andere landen
       ‘elektrificeert’ Nederland gestaag         en  zal elektriciteit  van   zo’'n 20%  van onze   energiemix vandaag,
       uitgroeien   naar   grofweg    50% in 2050.
       De behoefte     aan   moleculen    blijft dus groot.    Dit betekent dat naast focus op het decarboniseren           van  de
       elektriciteitsproductie (van fossiele naar duurzame bronnen) ook de industrie en mobiliteit over                      moeten
       naar duurzame moleculen, door in te zetten op dragers als groen gas, biomassa, waterstof of
       synthetische    brandstoffen     en  feedstock. Deze       omslag   zal  impact hebben     op  ons energiesysteem,    waarin
       electriciteits-  en  gasnetwerken      hand in hand moeten         meebewegen        met fluctuaties in vraag   en  aanbod
       In deze   ontwikkeling heeft Nederland als olie-           en gasproducerend land        aan  de Noordzee, met excellente
       transport-   en  opslagcondities     een    buitengewone uitgangspositie.         Zo werden de havens      van Rotterdam
       (kolen, olie, gas) en Amsterdam (petroleum, diesel, kerosene) wereldwijd marktleidend. Inmiddels zien
       we de havens actief inzetten op hun waterstofposities en hebben de havens van Amsterdam, Groningen
       en  straks  waarschijnlijk    ook Den Helder besloten tot de          gezamenlijke positionering ‘Hydro       Ports’.
       Het   beéindigen    van   de gaswinning in Noord-Nederland, waardoor Nederland verandert                   van  export-   naar
       importland,    in samenhang       met  uitfasering    van  de kolencentrales versterkt deze        ontwikkeling.   Parallel
       hieraan zien wij    onze    internationale hubfunctie veranderen zodra             (vanaf 2024) wij de gasileidingen     naar
       bijvoorbeeld het Ruhrgebied kunnen              inzetten  voor   transport    van andere gassen.
       Ruim 95%     van  de Nederlandse huishoudens            en  bedrijven worden bereikt via onze gasinfrastructuur. Ook
       naar   omringende      landen heeft Nederland de         afgelopen decennia een positie opgebouwd als energiehub.
       Een mooie uitgangspositie in de transitie naar de benodigde vergroening, systeemintegratie en in het
       verlengde daarvan naar grootschalig transport en opslag van CO2 en van groene moleculen als groen gas
       of met    name  groene waterstof.
       Nederlands Klimaatakkoord
       Na  een   intensieve    dialoog tussen    sectoren als    energie, industrie, mobiliteit     en gebouwde omgeving zag
       in juni  2019 het Nederlandse Klimaatakkoord het levenslicht. Hierin vormt                   genoemde 49% CO2-reductie
       t.o.v. 1990 de    richting. De elektriciteitssector zal in dit plan haar emissies terugbrengen met               20.2 Mt CO2
       per  jaar, terwijl de industrie een reductie van 14.3 Mt in 2030 voor haar rekening neemt.
       Offshore wind     speelt   in het akkoord      een  belangrijke   rol in de   vergroening   van  de elektriciteitsproductie,
       terwijl  waterstof    een   belangrijke   rol is toebedacht in de     vergroening     van  industrie, mobiliteit  en in latere
       fase  de gebouwde omgeving.
                                                                                                                                      2867
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>13972949
                                                                                                             £54  Mobiliteit
                                                                                                               HR        2           4
                                                                                                             Bedlam    Deerheden MARLOWE
                                                                                                                                  or
                                                                                                                                  panies
                    Klimaat-
                     beraad
                                                                                ca
                                                                                   Hi  ai
         Klimaatakkoord 2019: 49% COZ2-reductie in 2030 ten                        opzichte      van   1990.  Bron:    Min.      van  EZK
         (2019)
         De  ambitie, keurig   in  lijn  met de eerder   geformuleerde        ambitie      van  de Waterstofcoalitie waarin          o.m.
         Greenpeace     en  VNO-NCW       zitting hebben,     is  om  in 2030 3-4 GW installed         capacity  aan  electrolysers
         te hebben   gerealiseerd     voor   de  productie   van    groene waterstof.
         Het akkoord    kreeg  met de ‘Brief Wiebes’        van    30 maart 2020       politiek handen    en  voeten met        een
         stevig accent op groen gas        en  waterstof. Een toegespitst       waterstofprogramma           moet   hierbij de
         productie  en   inzet van waterstof versterken en versnellen, de maatschappelijke en marktacceptatie
         verhogen   en  de  maatschappelijke kosten verlagen. Ook wordt waterstof inmiddels gestimuleerd via
         de SDE++,  waarover meer         in Ps.
         Nederland Waterstofland
         Met zo'n 60% kuststrook is Nederland           bij uitstek    geschikt  voor een      offshore windvolume         waarmee
         uiteindelijk gemakkelijk       kan worden voldaan        aan  de hele Nederlandse elektriciteitsbehoefte                (120
         TWh of 432    PJ). De  huidige     near  shore windcapaciteit blijft vooralsnog echter            nog   beperkt     tot 1   GW,
         geproduceerd door      vier    windparken.    Tot 2023 staan      er  nog    vijf nieuwe   windparken     op  stapel,
         waaronder Borsele      (1400 MW),       Hollandse Kust Zuid       (1400 MW)        en  Hollandse Kust Noord        (700 MW).
         Tussen 2023    en  2030 komt hier       volgens planning       nog eens    zo’'n 7 GW    bij, waarmee    wij  in 2030     een
         capaciteit verwachten       van   11.5 GW. Naar     verwachting      zal de groei zich ook      na  2030 voortzetten. In
         de visie van  het Planbureau Leefbaarheid           (PBL) heeft de     Noordzee       een  offshore  windcapaciteit van
         maximaal zo’'n 60GW.
         Nieuwe   windparken      worden in de visie     van     PBL ver  (>100 km)       uit de kust  geprojecteerd.     Deze
         toekomstige parken-op-afstand           stimuleren het denken         over    offshore   electrolyse,  en  inmiddels
         worden hier dan ook diverse          pilots voor ontwikkeld, die wij vanuit NortH2 nauwgezet volgen. In het
         project PosHydon,     in de    Waddenzee boven Den Helder, wordt een productiepilot voorbereid voor
         productie  van   groene waterstof uit zeewater.
                                                                                                                                          2868
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>13972949
         Offshore windambities tot 2030. Bron: Ministerie                 van     EZK
         Systeemintegratie
         Met de   groei  van   weersafhankelijke,         niet constante      energiebronnen      als zon en  wind wordt   ons
         energiesysteem     steeds vaker tot        (of voorbij) piekcapaciteit gedwongen,            waardoor   soms   zelfs
         negatieve energieprijzen       ontstaan. Met        name Duitsland wordt geconfronteerd met hoge kosten voor
         het stabiliseren  van     de elektriciteitsnetten. TenneT geeft al langer aan dat het huidige net niet in
         staat zal zijn het voor    2030 verwachte aanbod           van     duurzame     energie   te verwerken.
         Dat leidt grofweg      tot twee scenario’s: ofwel het electriciteitsnetwerk wordt                rigoureus omgebouwd,
         ofwel het energiesysteem wordt gestabiliseerd door elektriciteit                     om te zetten   naar
         (waterstof)moleculen, ‘Power to Gas’. Het streven moet                     ons inziens dan ook    gericht zijn op
         systeemintegratie waarbij power to gas én gas to power                     zorgen   voor  balans in het energiesysteem,
         lees: een  intelligent uitgebalanceerde inzet van zowel elektronen als moleculen. Elektriciteit is steeds
         eenvoudiger te decarboniseren, terwijl gas beter is op te slaan en goedkoper is te transporteren,
         zeker in Nederland met haar           wijdvertakte gasnetwerken.
                                                       Wi               EB      i
                                                                                             “J
                           A
                                        Pt 3                                 ]
                                                                                  7
                                                  2)
                                               Ai
                                                     A
                                                                               Ta
                                                                 -
                               i
                     2       :
                                          yy                                   NN            =
                                                                                            pl
                      oy                7         a
                                                                         io
                                                                         aw
                                                                               -
                                                                                         an
                                         gy
                                   Le                                          fo   |
                                            Ia
                                             i
                                                                 J             a
                                             |
                                                                                                  0.
          (a)                                                                                                    (b)
         Gasinfrastructuur       voor onshore     (a)  en  offshore gastransport (b).        Bron: Gasunie    (2020)
                                                                                                                                 2869
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>13972949
         De Infrastructure Outlook 2050       van  Gasunie  en   TenneT toont dat   een  gecombineerde infrastructuur
         zoals hierboven    geschetst alle duurzame energie        van onshore   zon en  offshore wind kan verwerken,
         mits conversie    naar waterstof,   niet te ver van  de bron, wordt ingezet.
           Electricity grid                        Hydrogen grid                        Methane       grid
         Elektriciteit, aardgas   en  waterstof. Bron: Infrastructure Qutlook TenneT & Gasunie          (2019)
         Naast de   integratie  van  transportnetten    van elektriciteit en gas moet ook    een significante
         opslagcapaciteit    ontwikkeld worden      voor waterstofgas.    Met  name   zoutcavernes  blijken hiervoor
         uitermate    geschikt. In 2019 toonde TNO nog eens aan dat Nederland over voldoende potentiéle
         opslagcapaciteit beschikt om alle huidige waterstofambities te faciliteren.
         Het is dus   van belang te   onderkennen dat     stevige opslagcapciteit   van waterstof niet alleen  nodig  is
         voor   leveringszekerheid    aan bijvoorbeeld   de  industrie,  maar  tevens  een randvoorwaarde is    voor een
         uitgebalanceerd energiesysteem,        dat  soepel  uit de voeten kan met de eerder     geschetste  fluctuaties
         in aanbod    en -vraag.
         Het  belang   van  NortH2   voor  Nederland
         Voor   ons  land heeft  een  welslagen   van  NortH2   een  aantal duidelijke voordelen,  waaronder:
              1.   CO2 Reductie.
                   Met de   beoogde schaalgrootte van de waterstofketen en de levering aan met name industrie
                   en zwaar   transport levert NortH2 een belangrijke bijdrage aan een CO2-arme economie en
                   CO2-neutraal energiebestel.
              2.   Verduurzaming industrie.
                   NortH2 faciliteert de industrie in het decarboniseren van haar productieprocessen. Door
                   grote hoeveelheden groene waterstof vanuit Groningen            te transporteren  naar  de
                   industrieclusters   besparen wij hoge transportkosten via het electriciteitsnet.
              3.   Nederland als European      Hydrogen Valley
                   NortH2 bevestigt Nederlands gidsrol als European Hydrogen Valley en voorloper in de
                   Europese waterstoftransitie. NortH2 creéert een nieuwe toekomst voor de internationale
                   gasrotonde en sorteert voor op een Nederlandse exportpositie in (groene) waterstof.
                                                                                                                         2870
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>13972949
             4,   Tweede leven bestaande infrastructuur.
                  Door de bestaande      aardgasinfrastructuur geschikt     te maken   voor  waterstoftransport,
                  creéren   wij  een kosteneffectief transportnet     voor groene moleculen op GW-schaal. Dit
                  reduceert de     benodigde investeringen     in de elektriciteitsgrids en  minimaliseert het  beslag  op
                  de  gebouwde omgeving.
             5.   Werkgelegenheid.
                  In deze fase zijn nog geen onderzoeken bekend over de exacte werkgelegenheidseffecten
                  van NortH2, maar deze zijn naar vrijwel ieders verwachting significant. Op de lange termijn
                  wordt uitgegaan     van   enkele duizenden nieuwe banen!
         2.2      Noord-Nederland
         Het zal niemand verbazen dat NortH2 Noord-Nederland kiest als basis             voor  de op te bouwen
         waterstofketen. Met twee       hydrogen ports,    een  groot arsenaal   aan offshore  windmogelijkheden,
         excellente   opslagcapaciteiten     en een  energiebedrijvigheid   en -kennis die in vele decennia is
         opgebouwd, heeft deze regio de beste kaarten als startpositie           van NortH2. Daar komt    bij dat de
         afbouw   van   het Groninger gas negatieve economische effecten heeft op deze energieregio,
         waardoor regio     en regionaal bestuur    een   nieuwe innovatieve    en groene   energiepositie ten volle
         zullen steunen.
         Overigens   is NortH2 niet het     enige waterstofinitiatief dat het Noorden als domicilie kiest.
         Aansprekende projecten       als  HyStock, DJEWELS,     HEAVENN    en Hydrohub    werken   eveneens   vanuit de
         provincie Groningen.      Met deze    projecten zal in termen  van  communicatie     en marketing nadrukkelijk
         samenwerking worden gezocht.
         NortH2 biedt volop kansen om de maakindustrie en de services- en dienstensector rondom
         waterstofproductie, -opslag, -transport en -handel te versterken. Hiermee wordt de regionale
         economische structuur versterkt en nieuwe werkgelegenheid gecreéerd.
         NortH2 wordt zoals      gezegd gevoed vanuit grootschalige windparken boven de Wadden. Door bij
         inzet  van windenergie vanuit het Noorden het zwaartepunt te leggen op waterstof, en bij inzet van
         bijkomende Westelijke windenergie het zwaartepunt te leggen op verdere vergroening van de
         elektriciteitsmarkt, worden grote besparingen gerealiseerd bij verzwaring van het elektriciteitsnet.
         De vier  consortiumpartners zijn nadrukkelijk complementair,          maar  delen hun   stevige banden   met het
         Noorden. Gasunie weet alles        van transport en opslag van gassen, Groningen Sea Ports heeft de
         kennis  en  de locatie   om grootschalige electrolyse te huisvesten en Shell heeft brede ervaring in        en
         kennis  van  grootschalige (wind)energieprojecten.
         2.3      Betaalbaarheid
         Energietransitie kost geld (geen energietransitie idem!).        De ambities zoals   geformuleerd   in het
         Nederlandse Klimaatakkoord, de Europese Green Deal of het mondiale Paris Agreement, zullen
         uiteraard tegen de     laagst mogelijke maatschappelijke kosten gerealiseerd         moeten worden.    Grofweg
         kunnen   we   dan denken    aan  de  volgende   kostensoorten:
             e¢
                  Investeringskosten     in  transportinfrastructuur (van   HVDC power cables tot     uitbreiding
                  netwerkcapaciteit)
             eo
                  Maatschappelijke kosten voor het verwijderen van           niet meer  gebruikte gasinfrastructuur
                  versus de kosten voor hergebruik (waterstof)
             »
                  Maatschappelijke kosten van systeembalancering
                                                                                                                           2871
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>13972949
         In concreto hebben              we     het dan     over:
              e        Realisatie    volledige leveringsketen                   groene waterstof            van     3-4GW     (2030)  naar     10 GW+        (2040).
              e        Nieuwe     windenergie          van     de Noordzee,            gericht ingezet          voor    groene waterstof.
              e        Doorbraken in de offshore                  productie        van     waterstof op         zee.
              e        Schaaldoorbraken in de omzetting                         naar    waterstof      (elektrolyse) op GW-schaal.
              eo       Verdere kostendaling van wind op zee door schaalgrootte en gerichte innovatie.
              e
                       Transportnet groene waterstof naar industrieclusters Nederland, Duitsland (en Belgié).
              eo
                       Grootschalige waterstofopslag, waarmee industrieén in staat worden gesteld om
                       verduurzaming van hun energieverbruik op te schalen.
         Met NortH2 kan Nederland                    koploper worden                in de groene        waterstofeconomie, conform de ambitie
         ‘Nederland Waterstofland’
                                                    (zie>..<).
         Voortbouwend op de schaaldoorbraak, de infrastructuur op                                          zee en       het te realiseren open            landelijke
         waterstofnet, kan verdere ontwikkeling                              van groene       waterstofproductie versneld worden door het
         aansluiten         van  nieuwe        “waterstofparken”               op de middels NortH2                gerealiseerde     infrastructuur.
         Ook de open markt               voor groene waterstof zal zich zo verder ontwikkelen, analoog aan eertijds de
         ontwikkeling van de aardgasmarkt. Dit zal Nederland als grote producent, transporteur én afnemer
         van waterstof positie bieden in waterstofimport, -transport en -handel. De te realiseren groene
         waterstofketen in de door NortH2                         beoogde        omvang        vergt    een     miljardeninvestering, die            grosso modo
         is onderverdeeld           over:
              eo       Offshore     windparken          en    bekabeling
              eo       Onshore      electrolyser, bekabeling                  en  compressie
              e
                       Transport      en    opslag
              e
                       Eindgebruikers
                                                       Onshore  Electroly=ser                     Transport  & Storage                                         Market
                                 ~ _.
                                 rh         A ay
              Offshore Wind       Cables Bsta ion 5     CablesE stations         Electrohzer         H2 Transport           Storage
                                                                                                                                           8
                                                                                                                                           HZln Transport
                                                                                                                                               Bn
                                                                                                                                                                   End-use
         2.4          Vraag
         Het moge          duidelijk zijn       dat het creéren            van een      gezonde     waterstofmarkt             begint bij het doorbreken
         van   de    huidige kip/ei-situatie.            Dit laat onverlet dat de actuele markt                          voor   blauwe waterstof           en
         diverse marktonderzoeken                    naar    groene waterstof                wijzen  op    een     groot marktpotentieel.
         De cirkels in onderstaande                 figuur plotten de potentiéle                  vraag       naar     waterstof, hoe groter de cirkel hoe
         groter de vraag. Dit maakt direct inzichtelijk dat het grootste vraagpotentieel is                                           te vinden in de
         industrieclusters rond               Delfzijl, Rotterdam, Zeeland                   en  chemiepark            Chemelot in   Limburg.         Door de
         zeeligging (met uitzondering van Chemelot) zijn deze locaties ook geschikt voor ondergrondse opslag
         en  hergebruik         van   CO2       (CCuS).
                                                                                                                                                                           2872
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>13972949
         Vraagpotentieel waterstof.
         De  huidige  infrastructuur biedt ook de opstap         naar een    sterke  toekomstige   waterstofhub    naar de
         grotere industrieclusters in Duitsland,       met   name   die in het   Roergebied   en  rondom    Hamburg.
         Kijkend  vanuit de te realiseren backbone         brengt  ons   dit tot onderstaande    hoofdtrajecten:
              e   Northern Backbone: Eemshaven            —
                                                             Zuidwending     —
                                                                                Emmen
                  In eerste fase zal de Eemshaven worden verbonden                aan de opslagcavernes in Zuidwending
                  en  qua  vraagzijde    aan  de  industriepartners    in het  gebied Eemshaven en Delfzijl. Bestaande
                  pijpleidingen    van  Gasunie    en NAM    (Shell/Exxon) zullen hierbij worden ingezet.       In tweede
                  fase zal industriecluster Emmen        worden aangesloten
              eo  Eastern backbone: Emmen           —
                                                      Germany    en  Chemelot Geleen
                  Afhankelijk van de      vraag zal de backbone worden          uitgebreid  naar het  Roergebied   in
                  Duitsland   en  Chemelot in      Limburg. Hierbij   kan additionele    opslagcapaciteit   worden
                  gerealiseerd    in  Epe, bij Enschede.    Voor deze connectie zetten       wij de aardgasinfrastructuur   in
                  vanuit de Gasuniehubs in Ommen             en Ravenstein.
              oe  Western backbone: Eemshaven            —
                                                            Amsterdam      —
                                                                             Rotterdam    —
                                                                                            Zeeland
                  Als alternatief    van  of parallel aan  de Eastern backbone wordt het netwerk           uitgebouwd   naar
                  de industrieclusters rond Amsterdam, Rotterdam               en  in de provincie  Zeeland. Hier is
                  overigens    nieuwe infrastructuur      noodzakelijk, vooral     in de Maasvlakte    bij Rotterdam.
              Na 2030 is   een  connectie voorzien tussen de Eastern           en de Western backbones,       waarmee   wij de
              waterstofnetwerkketen ‘sluiten’.
                                                                                                                               2873
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>13972949
       3.   Policy asks
       Waterstof is     een  pijler onder de   transitie-  en  decarbonisatiedoelen    van zowel de mondiale, de Europese
       als de nationale     energieambities.     Maar   om   de klimaatdoelen   daadwerkelijk te realiseren zullen wij, zoals
       eerder toegelicht, versneld moeten omschakelen van ideologie en visie naar daadwerkelijke realisatie.
       Een snelle opschaling van productie, opslag en transport, en in het verlengde daarvan versnelde
       invoeding van waterstof in de industrie, is daarom noodzakelijk.
           3.1        Europa    en  Nederland
       Dit vraagt veel    van  bedrijfsleven, NGO's      en  kennisorganisaties. Zij zullen moeten werken aan     nieuwe
       coalities,   brede codrdinatie binnen de hele         waardeketen, een integrale benadering van ons
       energiesysteem, kennisdeling         en  nieuwe standaarden. Maar het        vraagt ook veel van de politiek, van
       lokaal tot   Europees     niveau. Een actieve    politieke support  van  waterstof, het onvoorwaardelijk opnemen
       van  waterstof in de      beleidsplannen    en  het creéren   van een ambitieus, samenhangend       en  transparant
       politiek   framework is     randvoorwaardelijk      voor  de totstandkoming    van een evenwichtige (inter)nationale
       waterstofeconomie. Zonder consistent             en  toekomstgericht politiek kader zullen positieve
       investeringsbeslissingen       niet of in onvoldoende mate tot stand komen.
       Met de ambitie      om   de waterstofwaardeketen te kickstarten steekt NortH2           nadrukkelijk  haar nek uit.
       Naast de    organisatorische,     financiéle  en  technische aspecten identificeren    wij hierbij uiteraard ook de
       nodige politieke drivers die de value cap tussen marktmogelijkheden en (initiéle) kosten kan helpen
       dichten. Hieronder schetsen wij op hoofdlijnen hoe de politiek een gezonde omgeving kan faciliteren
       voor grootschalige waterstofontwikkelingen als NortH2.
       Politieke enablers
       Het  spreekt    voor  zich dat  wij van  de  politiek  niet verwachten   om  ondernemingsrisico’s weg te nemen,
       maar    ‘slechts’ om   innovatieve initiatieven te ondersteunen       en om    drempels uit het klassieke politiek-
       economische bestel zoveel         mogelijk   te slechten. Hiertoe  onderscheiden wij grofweg zes key enablers:
            e     Incentive Mechanism
            e     Standards
            e     Guidelines
            e     Market-Based      Approach
            e     Taxation
            eo
                  Partnerships & Collaboration
       Op basis    van  deze enablers zal NortH2,       aangestuurd vanuit Public Affairs, de dialoog met bestuurlijke     en
       politieke stakeholders voeden en voeren, waarbij vooral de businesscase sturend zal zijn in het
       definiéren van de gevraagde specifieke politieke maatregelen.
       Zo zouden     we   kunnen    kijken naar  bijvoorbeeld afschrijvingsmethodieken in andere markten, die
       interessant    zijn voor   het realiseren  van grootschalige initiatieven in de waterstofketen. Maar er kan ook
       worden     gekeken naar      aangepaste regulering rondom het investeren in of exploiteren van electrolysers.
       Internationaal geldt het IMF als een van de voorstanders van het transparent inzetten van
       belastingregulering als support voor investeringen. Of naar lagere belastingtarieven voor groene
       waterstof en/of hogere CO2-beprijzing. Ook subsidiemogelijkheden zijn een belangrijk politiek
       instrument voor marktopbouwende waterstofinitiatieven, die in de beginfase immers nog niet kunnen
       rekenen op     langlopende commerciéle         contracten. In die zin  zijn eenvoudig parallellen   te trekken met de
                                                                                                                              2874
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>13972949
       opstart   van bijvoorbeeld de wind- of solarenergie. Ook denken wij         aan certificeringsstandaarden voor de
       herkomst    van  waterstof, min of meer zoals Vertogas dit doet voor        groen gas bijvoorbeeld. Zo zijn er vele
       mogelijkheden     voor  de  politiek om   de vraag- of  juist de aanbodzijde van de jonge waterstofeconomie te
       ondersteunen.
       Een apart aandachtspunt is de tendering en toewijzing van offshore windparklocaties. Standaard
       werkwijze hierbij is dat de windparken via de elektriciteitstransportbedrijven, zoals TenneT, worden
       gekoppeld aan het hoogspanningsnetwerk. De schommelingen tussen vraag en aanbod leiden hier in
       toenemende mate tot disbalans, kosten in netverzwaring en prijsval in geval van overaanbod van wind of
       zon.  Geen   aantrekkelijke investeringsomgeving        derhalve.
       Deze    maatschappelijke    kosten en economische beperkingen faciliteren het inmiddels brede inzicht dat
       groene moleculen      een  belangrijk deel van de oplossing moeten zijn. Met name in Nederland speelt het
       bestaande wijdvertakte gasnetwerk met relatief lage transportkosten een belangrijke rol in de route
       naar   versnelde  opschaling van    groen   waterstofgas.
       Het  zou een   sterk signaal zijn  naar  de  waterstof/electrolysemarkt wanneer de overheid zich uitspreekt
       voor dedicated offshore windparktenders, gericht op groene waterstofproductie. Dit zou de
       professionaliteit en opschaling versterken en de kosten verlagen. Zelfs een project met de schaal van
       NortH2 kan dit niet op     eigen kracht realiseren.
       Van   aardgas   naar waterstofgas
       De  Europese aardgasmarkt vond haar          vorm  in vele  decennia,  waarin de markt zich ontwikkelde  van
       bilateraal  gefragmenteerd      met dominante verticaal      geintegreerde gasbedrijven naar een liberaal
       marktmodel waarin      een   breedte  aan   spelers hun eigen domein vond.
       De  belangrijkste drijfveren achter     deze ontwikkeling zijn marktliberalisering, de splitsing van verticaal
       georganiseerde energiebedrijven én het creéren           van  virtuele handelsplatforms. Simultaan hieraan
       speelde de opkomst van Europese regulering. Al           met al  een goede ontwikkeling voor een internationale
       markt.
       In lijn  met de afnemende vraag      naar  fossiel en  de snel teruglopende eigen productie neemt het
       transport   van  aardgas  in Nederland verder af. De hierdoor ontstaande        overcapaciteit van het netwerk   is
       een mooie springplank naar een breed Nederlands waterstofnetwerk. Dit gekoppeld aan een virtueel
       waterstofhandelsplatform met transparante pricing (a la TTF of Brent) en een groeiende import uit
       andere landen, zou het pad naar een werkende waterstofmarkt verder effenen.
       Voor het internationale      project NortH2    zou een dergelijke regulering bij voorkeur al vanaf de start
       operationeel    moeten   zijn, en het liefst  Europa-breed. Wij denken daarbij ondermeer aan harmonisatie
       van  transporttarieven, kwaliteitsspecificaties, virtuele hubs en open network provisioning.
                                                                                                                           2875
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>13972949
       4.   Relevante stakeholders
       Binnen het   projectteam  NortH2 is stakeholderstrategie belegd bij het  team  Advocacy (iE!       10)
       betekent dat onderstaande opsomming door hen zal worden aangepast           en vastgesteld. Tevens zullen zij
       bepalen  welke   stakeholdergroepen  door hen zelf worden benaderd     en welke stakeholders vanuit
       communicatie worden bediend.      Op  basis hiervan zullen wij per stakeholder(groep) gezamenlijk   de
       communicatiedoelstellingen, kernboodschappen en engagementniveau           vaststellen. Op basis hiervan
       wordt in hoofdstuk 5 van dit plan een engagementstrategie uitgewerkt.
           4.1      Politiek
           4.2      Huidige partners
       Gasunie
       Groningen Seaports
       Provincie  Groningen
       Shell Nederland
           4.3      Potentiéle partners
       Engie
       Equinor
       Nouryon
       Orsted
       RWE
       Vattenfall
           4.4      NGO's
       Greenpeace
       Natuur & Milieu
       Waddenvereniging
       Stichting Noordzee
       Vogelbescherming
           4.5      TSQO’s
       Nowega
       Open Grid Europe
       TenneT
           4.6      Koepel-  & brancheorganisaties
       Energie Nederland
       Hydrogen Council
                                                                                                                     2876
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>13972949
       KVGN
       Netbeheer Nederland
       New   Energy Coalition
       NLH2
       NL Vissersbond  en  Visned
       NWEA
       NVDE
       VEMW
       VNCI
       VNO/NCW
       Waterstofcoalitie
           4.7     Havens
       Groningen Seaports
       Port of Amsterdam
       Port of Rotterdam
       Haven Den Helder
           4.8     Financials
       APG
       MN
       NL Invest
       PGGM
           4.9     Andere   waterstofprojecten
       DJEWELS
       GETH2
       HEAVEN
       Missie H2
                                               2877
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>13972949
       5. Stakeholder engagement
                                 2878
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>13972949
       6.   Communicatiestrategie
           6.1      Positionering
       NortH2 is   een  voorhoedespeler      in de Nederlandse     (en Europese)    waterstofarena. De ketenbrede       aanpak
       en  omvang   van   het project zijn uniek   voor  Europa   en  gaan de   klimaatambities, energietransitie     en
       waterstofeconomie versnellen. Door de primaire inzet op vergroening                 van  industrie  en zwaar transport
       zal NortH2 de    CO2-footprint in Nederland en omringende landen vanaf 2030 relevant verbeteren. Een
       stevige ambitie en dito verantwoordelijkheid, waarvoor NortH2 brede support wil organiseren, zowel
       van potentiéle investment of supportpartners, als van overheden.
       Toonzetter
       NortH2 is zich bewust hiermee de toon te zetten in           een  innovatieve    en jonge waterstofmarkt.     Een markt
       waar  nog vele stappen gezet moeten worden qua             regulering, partnerships,      investment   en
       systeemintegratie.     Daarmee vervullen     wij  een  voorloop- en voorbeeldfunctie, van waaruit wij markt,
       maatschappij en politiek willen informeren, inspireren en involveren. Tevens willen wij onze zakelijke,
       maatschappelijke en politieke stakeholders stimuleren tot vormen van partnership.
       Dit vraagt  om   zichtbare, open    en  geloofwaardige communicatie. Geen sinecure aangezien het project
       zelf communicatief dun bezet is       en  de lange doorlooptijd tot zichtbare resultaten zorgt voor een lange
       spanningsboog. Ook wordt NortH2 in de perceptie makkelijk één van de zeer vele waterstofprojecten.
       Alleen al de eigen investment partners zijn gezamenlijk goed voor een portfolio van tientallen
       waterstofprojecten.     Daarin is het   gemakkelijk ondersneeuwen.          Neem het    zojuist gepresenteerde
       waterstofinitiatief   van  Shell, HBR   en Gasunie. In aard    en  omvang anders dan NortH2,         maar In de
       communicatie      en perceptie   van  vergelijkbare   ambitie.
       NortH2 voelt    overigens   geen concurrentie     naar  andere   waterstofprojecten, integendeel!        Maar  voor een
       goede positionering     van  NortH2 moet de      eigen unieke visie, aanpak      en  kracht kraakhelder worden
       neergezet.
       Partnerpositie
       NortH2 verwelkomt alle constructieve waterstofinitiatieven             en  zal er van  harte   samenwerking mee
       zoeken. Maar ook in die      samenwerking     neemt NortH2 de       verantwoordelijkheid die hoort bij de eigen
       projectkracht. Dit blijkt er uit dat wij ons ambassadeur voelen van de bredere waterstoftransitie, en dat
       wij onze visie, learnings en studies (voor zover mogelijk) in een ‘open source’ communicatieaanpak delen
       met markt en maatschappij.
       In die zin heeft NortH2 de merkkarakteristiek        van  de   Caring Ruler (hfdst. 8).    Vanuit  maatschappelijke
       empathie    en transitieverantwoordelijkheid,       nemen    wij initiatief, informeren     stakeholders, betrekken
       partners, openen markten        en zetten standaarden. Niet vanuit een smal eigenbelang en al helemaal              niet
       in communicatieve      borstklopperij. Maar door noodzakelijke support en ruimte te creéren voor de
       ketenbrede waterstofvisie die wij voorstaan. Voor NortH2 én andere waterstofinitiatieven.
       Dit impliceert dat wij   in onze   communicatie ook zichtbaarheid geven           aan  projecten als   HEAVENN of
       Dlewels. Dit versterkt    onze   positie van ‘dienend    leiderschap’   in de  energietransitie.    Bovendien verhoogt
       deze breedte de     impact   en aantrekkingskracht van onze uitingen          en de traffic op   onze contenthubs
       (hfdst 6.3), omdat andere projecten        naar ons  gaan linken.
                                                                                                                                2879
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>13972949
       Deze    positionering vraagt         om   enkele zaken vanaf de start                    goed     in te   regelen:
            eo     Alle  projectmedewerkers           hebben de            ambitie, de promise                en  de narrative       van    NortH2   goed  op
                   het netvlies     en  kunnen deze          dankzij ready        made papers, animaties,                   infographics       en presentaties
                   eenvoudig delen.
            eo     Alle  projectmedewerkers die               in contact       zijn  met relevante NortH2-stakeholders                        (lees: project
                   leads, advocacy,       commerce, communicatie                    én investment              partners) zijn       in staat   om zelfstandig
                   en  binnen     vastgestelde formats te             communiceren via social media.
            e
                   Wij hebben       een  scherp beeld          van   de thema’s waarin wij                  ‘thought leading’ willen zijn, kennen
                   daarin de influencers        en   involveren deze in NortH2. Vanuit deze domeinen zetten wij actief in op
                   traffic-verhoging       naar onze       eigen communicatieomgevingen (met                               name     website).
            e
                   Wij   monitoren het onlineverkeer op website                       en    social media          en    vertalen de metrics        naar snelle
                   endorsement         van  positieve signalen            en  snelle      demping        van    ongewenste          externe    signalen.
                   Wellicht kunnen        wij hierbij gebruik maken                van     de kracht        van   Shell's social teams.
            6.2         Customer      journe y
       NortH2’s      communicatiespel wordt hoofdzakelijk gespeeld via                                 actieve     contentmarketing. Interessante
       waterstofcontent          (van onszelf en van derden) wordt gedeeld                             met de     publieks- en stakeholdergroepen
       die  voor ons      relevant zijn. Dit doen         we     op  een     wijze die engageert               en  inspireert. Zodra de
       doelgroepen/stakeholders én het verwachte engagement per groep door Advocacy zijn bepaald, worden
       vanuit Communicatie specifieke customer journies uitgewerkt. Deze tonen de communicatiepatronen en                                                         -
       verwachtingen van onze stakeholders en hoe, waar en wanneer wij hierop moete inspelen. Zo verwacht
       een NGO als Stichting Noordzee of Waddenverenging andere content van NortH2 dan een potentieel
       investment partner of organisatie als VNO/NCW.
       Tijdens de     customer      journey    van onze         stakeholders ontstaan                 er  contactmomenten                (touchpoints)  waarop
       zij onze    content tot zich      nemen.      In eerste instantie vaak               terloops         via  een    linkje,   tweet of    post,  maar  later
       ook actief. De touchpoints zijn onze opstapjes naar meer informatie, verdieping of 1-op-1 contact. 1-op-
       1 ligt bij project leads en Advocacy. De onderliggende communicatiesupport is veelal digitaal.
                                                         [  DIGITAL TOUCHPOINTS                 |]
                                                                                                                            OFFERS TO
                                                                                                                                        CUSTOMERS
                                  EMAIL
                                        o         WEB SITES/L AMDING   PAGES
                                                                                    WEB SELF-SERVICE
                                                                                                                                            geo
                     PAID CONTENT
                                              oO                                        CN                                        [IY           :
                                                                                                                                             —
                                                   NN  SOCIA L MEDIA
                                                                        WEB   SITE4          4
                                                                                               )
                                                                                                   Samy                       @    ovary PROGRAM
                        SEARCH
                               &
                                                                                        4             oO  CHAT
                                                      H    JRO PARTY SITES
                                                                                i
                                                                                                          5                  &    SURVEY
              OMLINE DISPLAY
                             @)                                            MOBI      ys
                                                                                        ITE
                                                                                                        Q TWITTER/SDCIAL
                   Awareness              Consideration                 TT    FE
                            NN  WORD-OF-MOUTH
                                              DIRECT MAIL
                                                                        oO AGENT/BROKER                      0        |    oS   MAILINGS
                NY                                                                               CALL CENTER/IVR    {d[OFFERS IN INVOICE
                PR                                       STOR  E/BRANCH
                      RADIO
                      ™
                      PRINT
                      OUTDOOR                          [  PH YSICAL TOUCHPOINTS                    ]
                                                                                                              @ MANAGED TOUCHPOINT
                                                                                                              3 EARNED TOUCHPOINT
       Digital customer journey.     Bron: Scaling  up   contentmarketing,        SUED    Jacobs & Ed Peelen         (UvA, 2019)
                                                                                                                                                                    2880
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>13972949
       Met relatief  eenvoudige tools monitoren wij hoe de doelgroepen omgaan                            met   onze   content,  en kunnen
       wij daar actief op bijsturen. Enige trial & error is hierbij onontkoombaar.
       Voor elke  targetgroep beantwoorden               we  in hun customer      journey-schets        tenminste de      volgende  vragen:
           e    Need                      Waar     ligt de  interesse  v/d doelgroep      en   wat is de     perceptie   van  NortH2?
           ¢    Promise                   Wat is merkbelofte NortH2          naar   deze   doelgroep       en   hoe is deze verwoord?
           e    Core message              Wat is    onze   claim  en  hoe presenteren wij deze in deze              journey?
           e    Content   pillars         Wat    zijn  voor  deze  doelgroep de      meest    aansprekende NortH2-thema’s?
           oe   Distribution              Welke     communicatiedragers        en   -kanalen zetten        we   in  voor deze  doelgroep?
           eo
                Objectives                Wat    zijn de kpi’s  en  hoe meten      we  die?
           6.3      Hero, Hub, Hygiene
       Onze communicatie is        grofweg     onder te verdelen in       respectievelijk:
       Hygiene:     Het  geheel     aan   feitelijke allways on informatie voor zover wij die willen/kunnen delen
                    met   onze    stakeholders. Dit is       doorgaans feitelijke, verdiepende informatie, die op basis               van
                   trefwoorden ook wordt ingezet ter optimalisatie in de search engines.
                    De  hygiene-informatie          van  NortH2 is de    optelsom     van   insights    uit de    project streams (voor
                   zover    openbaar),      de Q&A’s      en  de diverse binnen     ons project geidentificeerde           papers, studies
                    en  informatiebronnen.
       Hero:        Dit is alle communicatie          gericht op het promoten en versterken van het merk NortH2. Vaak
                   gaat dit    om    paid content (bijvoorbeeld advertisement), waarmee wij aandacht creéren en
                   van   daaruit    traffic op onze eigen contentkanalen (zie Hub).
                    De hero-content        van NortH2 bestaat enerzijds uit (eigen en derden) evenementen,
                    anderzijds     uit al  of niet betaalde mediaaandacht in externe vak- en generieke media.
       Hub:         De Hub-content is de nucleus             van onze   content. Het is owned           pushcontent, vanuit het merk
                    NortH2. Hier willen        wij   onze   doelgroepen    informeren      en    hier willen     wij ze regelmatig
                   terugzien. Belangrijkste Hubkanaal              is uiteraard de    eigen projectsite.
                    De  belangrijkste Hubcontent            van  NortHZ2 is de   eigen website.       Hier worden zowel de
                    autonome als de via Hero-content              aangetrokken       bezoekers      geinformeerd en geinspireerd.
                       ‘Co Big’ content                                                     “Dedvers authorty,
                       Campalkgns.                                       —
                                                                                    awareness    & engagement
                                                                            “i
                                                                              Dnout'on
                                                                                 a
                                                                               -
                       Repular engaging                                                  IIMpPe aves Jw   ore
                                                                                                              ss,
                       canter.                     »
                                                                                            engagement K UX
                                      I Xr Overy
                                           Tk
                       Content people                                                   Boosts content depth
                       search Yar,                                                              E she relirvancy
                                                                                                                                            2881
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>13972949
       Hero, Hub & Hygiene Model.     Bron: YouTube
           6.4         Paid, owned & earned media
       Paid media
       In gekochte mediaruimte (paid media) is het adagium ‘wie betaalt bepaalt’.                   Hier is de controle  over  de
       boodschap dan ook optimaal. In geval van NortH2 denken wij hierbij aan:
                   Advertenties in b2b- of vaktitels
                   Search Engine Advertisement,           bijvoorbeeld Google Ads
                    Ingekochte deelname       aan   belangrijk symposium of event
                   Omgevingscommunicatie bij de             start  van  bouwwerkzaamheden
                    Bannering of sponsoring
                    ...aanvullen
       De inzet     van paid media (anders dan social media advertisement                en omgevingscommunicatie)       zal voor
       NortH2      beperkt blijven.
       Een   bijzondere     vorm van    paid  content is    zogenoemde        native content, een vorm van    paid content, vaak    in
       online media, die op het eerste oog            lijkt op redactionele content,      maar waarvoor   het  belanghebbende
       merk betaalt      voor  de  aanwezigheid      in  een  redactioneel Umfeld. Ook hier zullen wij als NortH2 zuinig
       mee     omgaan,     maar er  valt te denken      over vormen      als:
            e      Deelname    aan   energiepanel bij bijvoorbeeld          BNR Nieuwsradio
            eo     Positie  verwerven    als waterstofexpert        in B2B-titels zoals  Energeia
            eo    Vaste   waterstofblog     op  bijvoorbeeld      het nieuwe     platform World  Hydrogen    Review
            e      ..aanvullen
       Owned media
       Net als    paid media kunnen wij bij onze eigen communicatiekanalen (owned media) zélf onze boodschap
       bepalen. Het is onze website immers, dus wij bepalen wat we publiceren. Dit is helaas ook precies de
       reden waarom zoveel websites zo slecht worden bezocht! Voor NortH2 kunnen wij gebruik maken van
       de volgende owned media:
                    Eigen projectsite
                   Websites    van  de  projectpartners
                    Eigen (digital) newsletters
                    Direct mail
                    Brochures, flyers,   papers
                    Bestaande    eigen  events
                    NortH2 webinars
                    ...aanvullen
       Earned media
       Onder earned media verstaan            we   alle  vormen van      aandacht   van  derden die NortH2 heeft 'verdiend".
       Denk     bijvoorbeeld    aan  mond-tot-mondreclame,            conversaties op social media of    positieve  recensies.  Bij
       earned media hebben          bedrijven    zelf weinig controle      over   de inhoud van  de communicatie. Bij social
       media     ligt dit beeld diffuser. Uiteraard       bepalen wij zelf wat wij posten,     maar  niet of deze  posts in de
       social domeinen het gewenste effect              (earned media) sorteren.
                                                                                                                                       2882
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>13972949
       Voor NortH2 denken        wij hierbij    aan:
            eo
                  Blogposts,  die worden       doorgeplaatst   op websites  en  social mediakanalen
                  Journalistieke    publicaties   over NortH2
                  Positieve recensies of conversaties       over  NortH2
                  Positieve  (re)tweets     en  (re)posts over  NortH2
                  ...aanvullen
       In zekere zin mag     positieve free publicity ook worden beschouwd als earned media.            Hier is de journalist
       immers bereid       om vanuit     een  zekere  sympathie   of respect voor een   merk (of een representant van dat
       merk), positieve content over dat merk te publiceren. De publiciteit die NortH2 onlangs organiseerde bij
       Duurzaam Bedrijfsleven of ARD is een voorbeeld van free publiicity, waarbij wij een behoorlijk say
       hadden in de uiteindelijke inhoud, zonder hiervoor te betalen.
       Voor NortH2 is free     publicity     per definitie belangrijk. De meer   inhoudelijke journalist zal immers   gevoelig
       zijn voor    de  maatschappelijke      en  economische impact    van ons   project en voor de kennisbron die binnen
       dit project wordt     opgebouwd. De journalist kan hier waarde mee creéren naar diens lezers of volgers.
       Hier   ontstaat een mooie synergie tussen journalistiek en merk, al vraagt het een permanent
       evenwichtsspel      tussen    corporate-    en projectbelang enerzijds   en  onafhankelijke journalistiek anderzijds.
            6.5        Eerste communicatiefase        (Q3 2020); Opbouw hub,      content base & bereik
       De eerste     communicatiefase, heel Q3 2020,         staat in het teken  van  contentopbouw.    De eerste  prioriteit is
       het opzetten      van een   website. Maar zodra de minimal viable websiteversie online is, kunnen          we  direct
       onze    social  mediapositie     gaan op-   en uitbouwen. Met    een  toenemende social mediadruk bouwen         we
       bereik    en vormen zo een       kritische  massa van   NortH2-followers, -bezoekers    en -ambassadeurs.
       Simultaan     aan  het bouwen      van   de website, verzamelen    en  produceren wij zoveel mogelijk content, en
       daarmee de basis      voor    verdere communicatie. In      deze eerste fase starten wij gestaag ons communicatie-
       en  contentmarketingspel. Gestaag, want met een bescheiden contentbasis. Want het cliché ‘content                   is
       king’ is waar, maar ‘reach remains the kingdom’. Het heeft weinig nut om als een koning van start te
       gaan met content als je nog geen bereik hebt opgebouwd, en vise versa.
       Uiteraard is     contentmarketing niet het enige communicatieinstrument voor NortH2. Elke keer dat wij
       nieuwswaardig zijn (een nieuwe projectfase, een nieuwe partner, opvallende nieuwe insights, etc),
       zullen we (free) publicity zoeken. Maar zo lang die nieuwswaarde er niet is, zal het accent liggen op de
       actieve inzet op contentconversie. Daar ligt de communicatieve duurzaamheid. Na de startperiode Q3
       zullen opgebouwd bereik én contentbasis dan ook de snelheid en kracht bepalen waarmee we Q4
       ingaan.
       Goede content genereren is niet           eenvoudig en arbeidsintensief, zeker in een project met meerdere
       eigenaren. Gelukkig      is  er  naast  contentproductie ook contentcreatie. Wij zullen actief zowel bij onze
       partners als bij derden op        zoek gaan naar bestaande content, die positie en merk van NortH2 kan laden.
       Per 1   juli 2020 willen  wij de volgende      content in  place hebben:
            e¢    Een 1° MVP   van     www.north2.nl                                                  gemaakt
            e     Een   generieke infographic      NortH2                                             gemaakt
            e
                  Animatiefilmpje      NortH2                                                         gemaakt
                                                                                                                                 2883
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>13972949
            eo    Generieke content      pack (ppt)   NortH2                                              to do
            eo
                  Specifieke    content  pack (ppt)  voor   potentiéle   Investment Partners              to do
            eo
                  Specifieke    content  pack (ppt)  voor   potentiéle Support    Partners                to do
            eo    Position paper groene waterstof         (curatie)                                       curatie +
            e     Postion paper NortH2                                                                    curatie +
            oe    Q&A                                                                                     curatie+
            e     Basisset   van  4 blogs                                                                 to do
            e     Overzicht NortH2 in de media                                                            curatie
            e     Relevante externe studies, papers,         insights, links                              curatie +
            eo    Eerste editie ‘NortH2 You’ newsletter                                                   to do
       Wij  moeten      ons  realiseren dat deze contentambitie alleen kans        van  slagen  heeft bij  actieve support van
       de partners     (hfdst. 9)  en met  enig werkbudget (hfdst. 10).      Tevens moeten     wij bezien of   en wanneer    de
       huidige communicatiemanager vervangen kan worden door een meer operationeel uitvoerend
       communicatiemedewerker, die op basis van de geaccordeerde strategie vorm en inhoud geeft aan
       marketng, media, content en communicatie. Het voorstel zou dan zijn om deze uitvoerende persoon                        per
       1 juli 2020 aan te trekken zodat de huidige manager per 1 augustus 2020 een stap terug kan doen.
       Vanaf 1    juli starten wij op basis van voornoemde contentbasis met de opbouw van bereik middels
       persberichten, een eigen nieuwsbrief, free publicity én een gestaag uitbreidende social mediacampagne.
       Deze social campagne zal gedurende de hele eerste fase doorlopen. Eind september 2020 vindt een
       evaluatie plaats en een besluit over eventuele voortzetting van social campaigning. Hiertoe zullen wij
       een pakketje samenstellen van LinkedIn-, Twitter- en wellicht ook Facebook-advertisement.
       Tijdens deze      eerste  opbouw   en  (social) campaigningfase wordt bescheiden gebruik gemaakt van paid
       media    om   te kunnen    accelereren in bereiksopbouw en merkbekendheid. Hierbij wordt primair gekeken
       naar    mogelijkheden tot ‘meeliften’ op mediacontracten, nieuwsbrieven of communicatiemomenten van
       de partners. Het budget voor separate advertisement vanuit NortH2 kan daarmee beperkt blijven in Q3
       (en Q4) 2020. Voor 2021 zal hier wel een post voor moeten worden opgenomen.
       Aan het einde      van   de eerste campagneperiode willen wij in nauwe samenspraak met Communicatie en
       PA van de partners een B2B/B2G-event organiseren (eind september 2020) voor een beperkte groep van
       50-100 belanghebbenden. Dit zou een vervanging moeten zijn van het eerder beoogde ‘april-event’ in
       Den Haag. Dit event dient tevens als verdere opbouw van onze base aan relevante influencers, decision
       makers en kennisdragers.
            6.6        Tweede communicatiefase         (Q4 2020):    uitbouw  en  eerste conversie
       De hub    (contentbasis     en basisbereik)   die  wij in Q3 hebben   opgebouwd, wordt gedurende Q2 verder
       uitgebouwd. Tegelijkertijd       gaan wij de communicatie vanaf 1         september thematisch inrichten, en in
       toenemende mate uitvoeren           volgens   een   praktische   communicatie-   en  contentkalender. In de content-
       en  bereiksopbouwfase        van  Q3 heeft deze aanpak nog niet zoveel zin.
       Wij beschikken       in Q4  over een  behoorlijk    arsenaal  aan eigen, NortH2-owned content. En onze eigen
       owned     media, zoals de website      en onze    social  mediaprofielen. Gedurende Q4 moeten tenminste deze
       twee owned mediakanalen tot aansprekende kwaliteit zijn gebracht! Owned media heb                       je altijd in eigen
       hand, zorg dus dat die van topkwaliteit is! Het belangrijkste hierbij is dat wij de juiste, inhoudelijk
       relevante content, op zo’'n wijze presenteren dat deze optimaal rendeert bij de doelgroep en diens tone
       of voice. De content moet bovendien ‘worth sharing’ zijn en een reactie van het publiek uitlokken. In Q3
       hebben wij daar al stevig mee geéxperimenteerd, in Q4 hebben we onze thematiek, inhoud en vorm in
       de  vingers.
                                                                                                                                  2884
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>13972949
       Medio november 2020 hebben wij          behoorlijk bereik opgebouwd en tonen we aan dat wij onze
       doelgroepen    weten te engageren met       goede content, waardoor de (digitale) conversatie op gang is
       gebracht. In de aanloop      naar de derde fase (Q1 2021) gaan wij dit bereik en engagement converteren
       naar  de in 6.3  genoemde     ‘earned media’. Dit betekent dat    onze  influencers (van      (10)(2e)
       van  Hulst  en van  Ad  van  Wijk tot Katsu  Hirose) onze  content gaan   herdistribueren,  om  de  simpele  reden
       dat deze hun eigen achterbannen bedient. Eenzelfde effect gaan wij bereiken in de breedte              van de
       sociale media,   waar  wij inmiddels   in meerdere   energiedomeinen aanwezigheid hebben opgebouwd.            Hier
       vindt de oogst    plaats van  het opbouwwerk     in Q3 en begin Q4.
       In deze fase wordt ook de      care belangrijk, met name die op gebied van social media en website-
       interactie. De  energiewereld, influencers, NGO's, media, onderzoekers, kamerleden en geinteresseerde
       burgers   gaan  ons vanaf november/december 2020 weten te vinden voor vragen, complimenten,
       aanvullende info of klachten. Elke reactie,     van  compliment tot kritiek is vanaf dat moment een kans om
       ons  merk  en  propositie   te versterken. Deze content    care zouden wij het liefst inrichten in overleg met
       Shell, die op dit  gebied de sterkste kaarten heeft.
       Vanaf  januari  2021 gaan    wij dan de conversiefase   in. Het is de fase waarin  ons productie-   en
       opbouwwerk gaat resulteren in verhoogde zichtbaarheid, merkwaardering en positieherkenning. Het is
       goed te beseffen dat wij deze fase niet zullen bereiken door de eerste twee fases over te slaan. Zonder
       bereik, zonder onderscheidende content en zonder engaged publiek geen conversie. Zo simpel is het!
       Medio december 2020 willen wij in        duidelijke kpi’s gedefinieerd hebben    wat de ideale
       communicatieconversie        voor NortH2 is. Conversie is immers    een  breed  begrip. Zo kunnen wij definiéren
       wat de   propositiebekendheid van NortH2 is bij beleidsmakers in Den         Haag of Brussel. Ook kunnen wij
       een  streefcijfer hangen aan het aantal positieve publicaties rond NortH2, of aan het aantal via de site
       aangevraagde papers. Een andere kpi kan gelden voor het aantal influencers dat zichtbaar positief
       communiceert      over  NortH2. In de  praktijk zullen wij bij voorkeur al deze conversieresultaten (en meer)
       willen realiseren. De    hierbij horende kpi’s zullen wij vaststellen in overleg met de projectcollega’s van
       Advocacy.
                                                                                                                           2885
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>13972949
       7.  Kernboodschappen
       De basiskracht  van  NortH2 is: Groter, Groener      en  Sneller!
               Groter:  opschaling    en integratie  van een   geintegreerde waterstofketen,        van wind tot waterstof
               Groener: Reductie CO2-uitstoot door         gebruik    groene stroom     en  waterstof
               Sneller: Met beleid    en  relevante partners    samen    sneller doelen behalen
       Kernboodschappen
               NortH2 is  waarschijnlijk de grootste groene waterstofambitie in Europa (checken)
               NortH2   draagt bij aan/is onmisbaar voor de verduurzaming van het energiesysteem
               NortH2 zet   primair   in op substantiéle   vergroening     van  industrie  en zwaar vervoer
               NortH2 start in   Noord-Nederland, dat uniek        is  gepositioneerd    in de European Hydrogen Valley
               NortH2 roept overheden op        om   snel te handelen     om   projecten als deze te faciliteren
               NortH2   gelooft  in  partnerships,  want   energietransitie doe je     samen
       Onderbouwende      boodschappen (checken, aanvullen, aanscherpen)
              Energie   van  bron   naar afnemer;   van  groene stroom tot groene         waterstoflevering
              Schaalgrootte    als  noodzakelijke stap naar realisatie klimaatdoelen
              Nieuwe    windparken Noordzee, ver buiten de kust, voeden megawaterstoffabriek                 Eemshaven
              In de toekomst wellicht ook offshore        electrolyse
              Ambitie   voor  2030 is zo'n 3 tot 4 GW     windenergie      te produceren     voor groene waterstof
              Ambitie   voor  2040 is zo’'n 10 GW     windenergie     te produceren     voor  groene waterstof
              Groene    waterstofproductie     van  800.000 ton, voorkomt rond 7          megaton CO2-uitstoot per jaar
              Gasunie vervoert groene waterstof         naar  industrieclusters in Nederland       en Noordwest-Europa
              Een  grote groene waterstofbuffer levert        benodigde     flexibiliteit omdat   zon en wind fluctueren
              Investeringen    in NortH2 kunnen duizenden nieuwe banen creéren
              Groningen wordt Europees hub          van  groene   waterstofproductie
              Groningen    wordt het centrum      van  de  European Hydrogen Valley
                                                                                                                           2886
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>13972949
       8.    Merk
       Organisaties die merkgedreven           opereren     zijn letterlijk waardevoller en meetbaar succesvoller dan zij die
       dit niet doen. Het merk is in die zin        een   strategisch kompas, geen ‘dingetje van communicatie’. Een sterk
       merk leidt tot een betere marktpositie, een voorkeurspositie bij de stakeholders, kennisherkenning bij
       influencers, meer loyaliteit in de maatschappij en een hoger vertrouwen bij (potentiéle) partners en
       investeerders.
       Vanaf de start moet het merk NortH2 consciéntieus                 en consequent worden opgebouwd, trouw aan de
       eigen kwaliteit, breedte, kracht        en  archetypische identiteit. Wat dat betreft is de start nu wat rommelig,
       kijk alleen al  naar    de diverse   uitspraken van de merknaam, waarover meer in de huisstijl (hfdst. 8.2).
       Ons brein is uiterst      efficient, het probeert langs de kortste routes tot keuzes te komen. Het merk is hierin
       een van   de  krachtigste instrumenten, de sublimatie van de propositie. Het merkspel draait daarmee om
       het creéren    van een     heldere set   aan  associaties, in    een  goede mix van functionele en emotionele
       eigenschappen. Branding doen we zowel extern                 (positieve associaties in het hoofd van stakeholders    en
       influencers) als intern (richtinggevend voor elke            medewerker van NortH2 en de projectpartners).
       NortH2 is als merk nog         piepjong,  verre van een     zogenaamd oermerk. Vanwege de sterke focus         op
       duurzaamheid, maatschappelijkheid             en   technische kwaliteit is NortH2 evenmin       een trendy of viuchtig
       merk. Wij willen NortH2 daarom uitbouwen tot wat het in essentie is:                  een dynamisch, vitaal merk.
                           5            Vluchtig
                           3            merk
                           he11]
                          E
                           £
                          Ey            Stoffig                                 Oer
                           £            merk                                    merk
                            g
                           ~~
                                  Zwak                           Identiteit                        Sterk
            Branding   is lastige materie, zeker      in  een  projectorganisatie    met meerdere    eigenaren en evenzovele
            visies op  marketing,      communicatie      en  positionering. Wij    moeten  ons realiseren dat het
            merkmanagement           van  NortH2 balanceert op       een   dun koord tussen   soms  schurende  belangen:
                      Korte-     versus  langetermijnperspectief
                      Strategie     versus  dagelijkse operatie
                      Stabiele koers      versus  dynamisch, opportunistisch handelen
                      Externe     merkbeleving     versus   interne   prestaties, vorderingen   en stappen
                      Authenticiteit      en tastbare resultaten      versus  visie ambities
                      Inside-out     versus  outside-in
                                                                                                                               2887
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>13972949
         8.1       NortH2,   een   ruling  brand
         In onderstaande      figuur  worden merken       geplaatst langs    de  assen  Individueel-Sociaal    (horizontaal)  en
         Vrijheid—Orde (verticaal).       Hiermee kan het merk NortH2 op basis            van  de veel  gebruikte
         archetypering van Jung       worden    gekenmerkt als bewustzijnstype,          oftewel   merkarchetypes.
                                            FREEDOM
                                                                          SOCIAL
            INDIVIDUAL
         Elk merktype     heeft  zijn eigen sterktes    en zwaktes. Het gaat      er dus niet   zozeer om   of we per  se altijd
         even   happy zijn   met   onze  feitelijke merkidentiteit,    maar   dat wij  ons er van   bewust zijn,  en ernaar
         handelen. Vanuit dit      perspectief   zou  NortH2   volgens ‘het merkenboekje’          moeten voldoen     aan  de
         volgende archetypische        merkkarakteristieken:
         Kundig    en  verantwoordelijk
         Langs de archetypische lijnen        naar  onszelf  kijkend, concluderen wij dat        NortH2 in haar
         maatschappelijk      en  marktdomein      een  ruling brand is,   een   leidend merk. Dit    merktype wordt vooral
         gewaardeerd      wanneer     instanties of individuen de     regie  uit handen willen geven      aan een  vertrouwd,
         kundig   en   leidend merk. Het leidersmerk       begrijpt  dit, kan dit   en is bereid die   verantwoordelijkheid    te
         nemen.     NortH2 is zo’n merk dat      verantwoordelijkheid begrijpt, aandurft          en neemt.
         Regisserend     en  inspirerend
         Omdat het leidende merk vaak          vooroploopt,     weet het de ogen op zich        gericht. Er wordt verwacht dat
         het merk de situatie overziet, de diverse         belangen begrijpt      en richting geeft.   Daar komt  bij dat van  dit
         merktype      wordt verwacht dat het de       inspiratie verschaft die nodig      is om  verschillende actoren in
         uiteenlopende omstandigheden            en  belangen   te inspireren én     om  de   gekozen richting  ook
         daadwerkelijk     in te slaan. Hiermee moet NortH2 zich realiseren dat             hoge   bomen wind vangen,     en
         zich daar ook tegen wapenen.
                                                                                                                                   2888
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>13972949
         Orde   en   structuur
         Vervolgens     wordt      van  het  ruling merktype verwacht              dat het merk ook echt in staat is de         gekozen
         visie, aanpak     en   richting te verwezenlijken.           In een   complexe, grillige      en  jonge markt als die      van
         waterstof geen sinecure! The            ruling brand        moet    en  wil enige orde      en structuur     scheppen,   en  brengt
         daarmee rust       en   vertrouwen. NortH2 heeft de wens,                  ambitie, kennis     en  organisatie    om  dit  waar  te
         maken. Maar realiseert zich ook dat de                  daarbij benodigde orde          en  structuur door derden       gezien,
         gefaciliteerd én gegund moet worden.
         Visie  en  innovatie
         Een   ruling brand      is geen  groentje.      Dit   merktype wil      en   kan haar kracht     en  leidende positie     bewijzen
         en  straalt dit uit. Het merk wil in alle            omstandigheden topkwaliteit leveren               en  is per definitie
         innovatie-gedreven, zonder            innovatie als doel te zien. Het hebben                van  visie  en  het innoveren    van   de
         propositie    is altijd onderworpen          aan     de  praktische toepassingswaarde.            NortH2 zal in elke
         vernieuwing altijd de markt           en  de stakeholders moeten inspireren,                 om ze   te motiveren de koers te
         volgen.
         Vrijheid in gebondenheid
         Dit  merktype      is gevoelig   voor   strakke organisatie. Alleen dan wordt het beloofde resultaat
         waargemaakt         en  in stand   gehouden. Tegelijkertijd realiseert the ruling brand zich dat de beste
         resultaten worden behaald door               en     met de beste mensen, in de beste teams                en  partnerships.
         NortH2 zal     altijd  balanceren tussen           optimale organisatorische stevigheid             en  optimale    ruimte   voor
         haar medewerkers-           en  partners.
         Leiden    en  dienen
         In tijden   van   onduidelijkheid,      zoeken       naar  visie  en  angst    voor   dwaling   klinkt  bij overheid,   in het
         bedrijfsleven      en  in de  maatschappij altijd         een   versterkte roep       om   regie  en  leiderschap,   maar    dan wel
         dienend leiderschap! NortH2 speelt daarom met twee gezichten: die                              van  de   leider/gids  en  die  van  de
         ondersteuner/facilitator.         NortH2 is       een   prototypisch      ‘dienend leidersmerk’, communicatief              een
         leuke,   maar    ook   lastige karakteristiek:
              Kernkwaliteit                                                  Valkuil
                                               van levee]
                                                     net      a
                                                         : goede                          .
             daadkracht                                       »    |   drammerig
                                        +                          =
                                                                                 positief
                                                                           \
               negatief                                                                   tegen-
                        |
               overgestelde
                                        —-                         +
                                                                                 overgestelde
                                                   teveel
              passiviteit                      van
                                              -f
                                                   het   goede              geduld
                    Allergie                                                Uitdaging
         Als je de standaard        zet in je eigen werkgebied            en  je straalt dat ook uit, ben je kwetsbaar          voor   kritiek,
         vooral   bij samenwerkingspartners              of in de    bestuurlijke omgeving.         Juist daar moet NortH2 elke         dag
         bewijzen     een   constructieve, empathische              en  betrouwbare partner te zijn.
                                                                                                                                                2889
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>13972949
         Een  belangrijke kracht van ruling brands     is dat zij ‘opwaartse mobiliteit’ bieden. Bij deze merken haal
         je het beste  uit jezelf. Samen met dit    merktype maak     je het bijzondere bereikbaar.    Dat is de
         basisbelofte  van   dit archetype!  Ook daarin matcht NortH2       tamelijk  zuiver met dit merktype.   Deze
         merkkarakteristiek moet in NortH2’       s interne  en  externe communicatie zichtbaar      zijn. Wij moeten  er
         alert op blijven  dat de haast   onvoorwaardelijke     focus op de  ontwikkeling   van de waterstofmarkt    en
         het faciliteren  van  de  energietransitie  zichtbaar  en voelbaar   blijft.
         8.2      Huisstijl
         In de aanloop naar de launch is een style guide opgesteld, die wij overnemen als basis onder het
         geheel aan uitingen en contentproductie. Deze style-pack zullen wij op de Teams-site plaatsen van
         NortH2.
                                                                                                                          2890
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>13972949
       9.  Organisatie
       Communicatie binnen projectteam,  m.n. in relatie tot project leads/Advocacy/Commerce
       Communicatie met partners, i.c.                (10)(2e)
       Supportgebieden waarin Shell en Gasunie het  project actief kunnen bijstaan
       10. Budget
       XXXX
                                                                                             2891
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>13972949
           Bijlage  |
           OWNED         MEDIA
       WEBSITE
       De eerste stap moet     zijn de ontwikkeling      van een   projectsite (zie hfdst. 6.3).  Niet alleen is dit de 24/7
       ontvangstruimte    van ons     project,  het is tevens de contentbasis      van waaruit   wij een veelheid   aan  spin-
       offs kunnen genereren, zoals media         packs.   Information decks,     presentaties,  etcetera. De   projectwebsite
       zou  per 1 juli 2020 (in   eerste  fase) online moeten staan, en kan van daaruit         stapsgewijze uitgebouwd.
       Deze site, www.north2.eu        (.nl, .com en .net zijn eveneens vastgelegd) communiceert            in Nederlands   en
       Engels  en  bevat tenminste de volgende onderdelen:
        Home                    Alle  navigatie-thema’s
                                verticaal scrollbaar
        Waterstof               =
                                   Waterstof in de energietransitie
                                =
                                   Nederland Waterstofland
        NortH2                  =
                                   Profiel NortH2
                                =
                                   Onze   ambitie,  missie  en visie
                                =
                                   Omvang     en keten
                                =
                                   Timing   en Mijlpalen
        Facts &   Figures       =
                                   Offshore wind    /  Productie
                                =
                                   Electrolyse
                                =
                                   Opslag
                                =
                                   Transport
                                =
                                   Waterstofmarkt NL, D      en  B
                                =
                                   FAQ
        Partners                =
                                   Investment Partners
                                =
                                   Support partners
                                =
                                   Knowledge partners
        Nieuws & content     |  =
                                   Nieuwsberichten
                                =
                                   Nieuwsbrieven
                                =
                                   Persberichten
                                =
                                   NortH2 in de media                      =
                                                                              Kranten & bladen
                                                                           =
                                                                              Radio & televisie
                                                                           =
                                                                              Social media
                                =
                                   Downloads                               =
                                                                              Infographics
                                                                           =
                                                                              Video's
                                                                           =
                                                                              Animaties
                                                                           =
                                                                              Foto's
                                                                           =
                                                                              Papers
        Andere    projecten |   =
                                   Blue  Hydrogen    Den Helder            =
                                                                              Beknopt profiel
                                =
                                   DJewels                                 Vr
                                                                                                                               2892
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>13972949
                =
                  GreenH2UB
                =
                  GZI Next
                =
                  H-Vision
                =
                  H250
                =
                  HEAVENN
                =
                  Hemweg Hub Amsterdam
                =
                  Hydrogen Delta
                =
                  HyNetherlands
                =
                  HySTock
                =
                  Porthos
                =
                  Westereems
                =
                  Etc...
        Contact
                                       2893
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>13972949
          Bijlage Il
          QUESTIONS & ANSWERS
       Onderstaande Q&A’s hebben wij             opgesteld in de aanloop naar de projectlaunch. Deze moeten                  aan de
       hand van de binnenkort vast te          stellen projectnarrative worden gecheckt en aangevuld.
          PROJECT ALGEMEEN
          Q1. Waar gaat het project NortH2 over?
          Al. Waterstof gaat      een    onmisbare rol      spelen  in het realiseren    van onze     nationale én Europese
          klimaatdoelen. Het       gebruik     van groene waterstof leidt tot       een  drastische     verlaging  van  de CO,-
          uitstoot in Nederland       en een     duurzamere Nederlandse industrie.
          Een consortium dat op dit moment bestaat uit Gasunie,                  Groningen Seaports        en  Shell, met steun    van
          de provincie Groningen,         begint   daarom     nu met de    benodigde stappen        voor een   grootschalige
          productie van     groene waterstof. Dit consortium zal in de komende maanden worden                         uitgebreid.
          Concreet gaat het      om    het realiseren, in fases,     van  windparken     op  zee om     groene stroom te
          genereren,    opslag   van   energie    op  zee en   productie   van  waterstof op zee, het bouwen           van een
          waterstoffabriek in de Eemshaven             om   de groene stroom      om   te zetten in    waterstof, het realiseren
          van een    opslag  voor   waterstof     voor  als de wind niet waait      en  ombouwen        van het Gasunie-
          leidingnetwerk     om   de waterstof       naar  de industriéle klanten in NL      en   Noordwest-Europa       te
          transporteren.
          Q2. Wat is de exacte omvang             en grootte    van  de waterstoffabriek? En        waarom     het grootste H2-
          project in Europa?
          A2. De exacte omvang          ligt nog niet vast, daarvoor moet nog het           nodige studiewerk gebeuren.         De
          ambitie is   om voor    2030 zo’n 3 tot 4 GW         windenergie    te genereren      voor   waterstofproductie,     en
          mogelijk    10 GW    aan  elektrolysecapaciteit       te realiseren rond 2040. Ter       vergelijking:   met 800.000 ton
          waterstof kan     meer   dan de helft      van  het  huidige waterstofverbruik        in Nederland worden       vergroend
          en past bij de ambities       van   de industrie.
          Uiteindelijk   is het doel    natuurlijk om hiermee       een   stevige bijdrage    te leveren    aan  de CO,-
          reductiedoelen      van  het klimaatakkoord in Nederland, met als einddoel het halen                   van  de doelen   van
          de Europese Green deal          en  het Klimaatakkoord       van  Parijs.
          Ter info:
          e   met 10 GW offshore                 windcapaciteit         voor   elektrolyse        kan ruim 800.000 ton
              waterstof        gemaakt         worden.
          e   10 GW is        omgerekend goed                voor   het   elektriciteitsgebruik van circa 12,5
              miljoen       Nederlandse huishoudens                   (daar gaat het echter niet heen).
          Q3. Wat zijn de concrete          (‘benodigde’) stappen       die het consortium gaat nemen?
          A3. Voor de     overstap    naar   (groene)   waterstof moet      een  geheel    nieuwe    geintegreerde     waardeketen
          worden opgezet. Nu wordt de waterstof                voornamelijk geproduceerd          uit  aardgas.  In de toekomst
          maken   we   waterstof uit groene elektriciteit         en  zal breed   ingezet   ter  vervanging   van   fossiele
          brandstoffen direct      bij  de verbruikers. NortH2 voorziet dat het           hierbij  concreet   gaat   om:
                                                                                                                                       2894
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>13972949
              eo    het realiseren, in fases,    van een    megawindpark        op zee om    groene stroom te genereren,
              e     het bouwen     van een    waterstoffabriek in de Eemshaven            om  de groene stroom       om    te zetten in
                    waterstof    (en potentieel   in  volgende     fasen ook op    zee),
              eo    het realiseren   van een    opslag   voor   waterstof   voor   als de wind niet waait      en voor   perioden
                    met extra vraag
              e     het ombouwen       van  het Gasunie     leidingnetwerk       om  de waterstof   naar    de industriéle klanten
                    in Nederland    en   Noordwest-Europa)        te  transporteren.
              e     De klant moet     zijn fabrieken    en processen inrichten op het         gebruik van de groene waterstof.
              e     Daarnaast moet      er een   heel scala   aan   beleid, standaarden, procedures          en regelgeving
                    worden    geregeld    zodat deze nieuwe waardenketen             gebouwd     kan worden     en  het   gebruik van
                    groene brandstoffen wordt         gestimuleerd.
              e     We zetten de     gehele keten     in één keer    neer  in de eerste    fase, vervolgens wordt deze
                    gefaseerd uitgebouwd.
         Q4 Wat is dan die eerste fase?
         A4. De eerste stappen behelzen het inventariseren                van   wat  er allemaal  voor   nodig   is om   de eerste
         fase  van   dit project, ongeveer 1 gigawatt        aan   windcapaciteit     in 2027, te realiseren. Dan hebben          we
         het dus concreet      over een    offshore   windpark,     een  elektrolysefaciliteit,   een  netwerk dat meerdere
         industriéle clusters     en  opslag   met elkaar verbindt      en  afspraken     met  toekomstige     klanten   voor   de
         groene waterstof. Cruciaal is dat        we    op zoek   zijn naar  additionele partners     en   bedrijven    om   tot een
         breed    gedragen    consortium te komen.
         Het doen     van een    haalbaarheidsstudie is stap 1. Daarna zal          een   investeringsbeslissing     genomen
         worden op basis       van  commerciele      overwegingen.
         Q5. Wat is de rol      van  ieder  consortiumpartner in het project?            Waarom deze       partners?
         A5. De    huidige  vier partners hebben allen         binding   met Noord-Nederland        en  willen   een  grote sprong
         maken in de energietransitie. Zo is het          huidige    consortium ontstaan. De       partijen vullen elkaar goed
         aan.   Gasunie heeft verstand       van  transport     en  opslag  van  gas.  Groningen Seaports heeft        ruimte    om
         de nieuwe fabriek te faciliteren, lokale netten in te richten             en   positioneert zich nadrukkelijk als
         ‘hydrogen port’.     GSP ontwikkelt ook allerlei diensten die de waterstofwaardeketen ondersteunen.
         Shell heeft ervaring met moleculen           (gas),  heeft ervaring met      windenergie    en   heeft naast de
         technische     expertise ook veel ervaring       met    grote projecten. Gezien de omvang           van  het  project   en de
         maatschappelijke       betekenis zoeken       we  uitbreiding    van  het consortium met       o.a.  meerdere grote
         (offshore) energiebedrijven.        De  provincie Groningen        is actief aanjager   van  nieuwe     bedrijvigheid    op
         het  gebied    van  de  energietransitie    voor  de   provincie.   De  provincie   investeert niet in het     project,
         maar    ondersteunt het wel.
         Q6. Wat is de rol      van  de  Rijksoverheid?
         A6. De rol    van  de overheid is    om  het   regelgevend     en  flankerend beleid kader te        scheppen
         waarbinnen het       mogelijk wordt     om    deze  gehele keten      neer  te zetten. Denk    bijvoorbeeld     aan   het
         aanwijzen     van  nieuwe    windparken     in het  noordelijk    deel  van  de Noordzee,    regelgeving     voor    opslag,
         transport    en  levering van waterstof,       stimuleren    van  de vraag    naar  CO;-arme waterstof       en
         investeringen     in (delen van)    de keten.
         Q7. Hoeveel bedragen de investeringen in dit project? Hoeveel dragen alle consortium partners
         bij?
                                                                                                                                        2895
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>13972949
         A7. Het is   nu  nog    onduidelijk hoeveel investeringen              er  met dit   project gemoeid zijn.      Maar het is
         evident dat het neerzetten           van   wind op    zee- en    elektrolysecapaciteit       op  gigawatt-schaal      en  de
         noodzakelijke transportinfrastructuur               een   miljardeninvestering        vergt. Het is daarom       noodzakelijk dat
         andere partijen aanhaken            om   dit te realiseren. Daardoor kunnen             we   nog niet zeggen wie welke
         bijdrage   levert.
         Q38. Blijft het  (financiéle) commitment van               de  huidige partners        staan als   er  geen nieuwe
         (betalende)     andere     bedrijven aanhaken?
         A8. De    consortiumpartners zijn vastbesloten                om een      groene waterstofketen uit te werken            en  op te
         zetten.  Uiteindelijk     zullen de investeringen in dit project economisch moeten zijn. En dat kan als                        we
         allemaal samenwerken. Samen kunnen                   we    deze grootse ambitie realiseren. Wanneer               er geen
         krachtige   partners toetreden, heeft dat             waarschijnlijk consequenties           voor  de snelheid     en  de
         uiteindelijke   omvang       van   het project,    maar we      achten deze kans        zeer  klein.
         Q9. Wanneer zal het project gerealiseerd zijn?
         A9. We willen in de eerste-           en tweede fase       van  het    project  met 1 resp 3-4 GW         aan  windcapaciteit
         gekoppeld     aan   groene    waterstofproductie, gerealiseerd               hebben in de tweede helft         van  dit
         decennium.
         Q10. Waarom groene waterstof                 en  geen blauwe?
         A10.  Uiteindelijk,     op de   lange termijn,      zal alle waterstof die       geproduceerd       wordt groen     zijn. Op dit
         moment wordt         er  in de hele wereld       nauwelijks     groene waterstof        geproduceerd.       Het neerzetten     van
         de  benodigde groene         waterstof      productiecapaciteit         zal vele tientallen   jaren   in beslag   nemen, het is
         dus zaak   om nu     al daarmee te        beginnen.     Dat  gaat heel     goed   in combinatie met blauwe          waterstof,
         waar   de  partijen   in dit consortium trouwens ook               bij  betrokken    zijn.
         Q11. Wie profiteert         van   dit  project   en  wat   zijn  de voordelen       van  dit project voor     Nederland? En
         voor  Groningen?
         All. Voor Nederland is          er een    aantal voordelen. Ten eerste wordt de CO,-uitstoot van Nederland
         gereduceerd door dit project.            Dit is  een  belangrijke stap       naar een    CO,-neutrale      economie. Daarnaast
         biedt dit  project de Nederlandse industrie de kans                  om    haar  producten     te vergroenen. Nederland
         wordt   koploper     in  Europa     op het    gebied   van   waterstof. Dat levert nieuwe economische kansen                  voor
         Nederlandse      bedrijven     en   draagt bij    aan  het   lange termijn verdienvermogen             van   Nederland.
         Nederland kan       een   internationale waterstof hub worden. Juist door in                   Groningen grote
         hoeveelheden elektriciteit          van   wind op    zee om     te zetten in groene        waterstof, kunnen grote
         investeringen     voor    transport     va  elektriciteit   van   Noord Nederland         naar  de Randstad worden
         uitgespaard.
         Voor   Groningen liggen        er  kansen op het      gebied    van    waterstof. De realisatie      van een    waterstoffabriek
         en  de  opslag   en  transport      van  waterstof     brengt werkgelegenheid            met zich   mee.    Ook zal Noord-
         Nederland     er  profijt van hebben dat          onze   internationale       koppositie als European Hydrogen Valley
         hierdoor nog     meer     profiel krijgt.    Er is een   unieke concentratie        van   kennis  en   bedrijven   op het   gebied
         van  waterstof. Denk        hierbij   aan  de RUG, de Hanze          hogeschool, EnTranCe, Gasunie,            NAM    en een
         groot chemiecluster         met   een   eigen waterstofvraag.
         Q12. Wat zijn de voordelen             van   dit project voor Nederland?            En voor   Groningen?
         A112. Voor Nederland         zijn  er een    aantal voordelen. Ten eerste wordt de CO2-uitstoot                  van   Nederland
         gereduceerd      door dit    project.    Daarnaast biedt dit        project    de Nederlandse industrie de kans          om   haar
         producten     te vergroenen. Nederland wordt                koploper      in Europa   op het   gebied    van  waterstof. Dat
                                                                                                                                            2896
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>13972949
         levert nieuwe economische kansen           voor   Nederlandse    bedrijven    en  draagt bij   aan    het  lange termijn
         verdienvermogen      van   land.
         Nederland kan     een  internationale waterstof hub worden, net zoals             ze dat   nu  is  voor   aardgas.   Juist
         door in Groningen grote hoeveelheden elektriciteit            van  wind op    zee om    te zetten in groene
         waterstof, kunnen grote investeringen           voor  transport  van  elektriciteit   van  Noord-Nederland          naar   de
         Randstad worden      uitgespaard.
         Voor  Groningen liggen      er  kansen op het    gebied   van  waterstof. De realisatie      van een      waterstoffabriek
         en de  opslag  en  transport    van  waterstof    brengt werkgelegenheid       met zich     mee.    Daarnaast biedt het
         Groningen de kans      om   kenniscentrum op het        gebied  van  waterstof in Europa te worden. Er is             een
         unieke concentratie     van   kennis   en bedrijven    op het  gebied  van  waterstof. Denk         hierbij  aan  de RUG,
         de Hanze   hogeschool, EnTranCe, Gasunie,           NAM    en een  groot chemiecluster       met     een   eigen
         waterstofvraag.
         Q13. Hoeveel banen worden           er  gecreeerd    met dit  project  en  op welke     termijn?
         A13.  Wij schatten   in dat op    termijn  er  duizenden banen      gecreéerd worden. Hoeveel precies              en  in
         welke fase  van   het project weten      we nu   nog niet.
         For info: Er is door CE delft onderzoek        gedaan:
         https://www.ce.nl/publicaties/2202/werk-door-groene-waterstof
         Q14. Waar komt de waterstoffabriek te staan? En               waar   de  windparken?
         A14. De exacte locaties      zijn nog niet  bekend,    maar   de Eemshaven heeft de ruimte             om   zo’n fabriek te
         accommoderen. Het        noordelijke deel     van  de Noordzee heeft      een  gigantische potentie         voor
         grootschalige wind     op  zee.   Het is aan  de overheid    om  snel nieuwe     gebieden     aan    te  wijzen.
         Q15. Wat is de rol    van   andere    provincies in het Noorden in dit project? (waarom wel/niet
         betrokken)
         A15.  Op dit  moment     zijn de   twee andere     noordelijke provincies     nog niet betrokken. Ze         zijn
         geinformeerd     over  dit project   en van   harte welkom     om  net als de   provincie Groningen supporting
         partner  te worden. We verwelkomen hen graag als               partner  om  te  helpen    van   dit project    een  groot
         succes  te maken.
         Q16. Waar gaat de waterstof          naar  toe? Wie    zijn de afnemers?
         Al6. De waterstof zal in eerste instantie        voornamelijk worden gebruikt          in de   industrie; daar     zit op dit
         moment de     grote vraag     naar  waterstof als   grondstof.   Denk   aan  raffinaderijen, kunstmestfabrieken,
         maar  ook de staalindustrie kan veel met waterstof            en in de toekomst      zou  waterstof binnen de
         industrie ook   voor  verhitting ingezet     kunnen worden. Ook vanuit demobiliteitssector kan                  er vraag
         ontstaan; met    name voor      het  zware  transport biedt waterstof interessante mogelijkheden. Wij zien
         de waterstof in   voornamelijk      in deze sectoren     gebruikt worden     ter vervanging       van   gebruik van
         fossiele brandstoffen     en  deels ook ter vervanging      van  huidige   inzet  van  waterstof die       nu  nog wordt
         geproduceerd     op basis   van   aardgas.
                                                                                                                                       2897
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>13972949
         Q17. Waarom is        voor    Noordwest-Europa gekozen?
         Al7. We hebben        voor   Groningen gekozen          vanwege de        strategische   locatie  van   Groningen.     Er is veel
         windpotentieel      op de Noordzee boven Noord-Nederland. In                    Groningen kan de waterstof worden
         opgeslagen     en er  ligt  een   gastransport netwerk dat met relatief weinig investeringen                     omgebouwd
         kan worden      om   waterstof      naar  gebieden     met    een   waterstofvraag    in  geheel Noord-       en  West-Europa
         te transporteren.
         Juist door in   Groningen grote hoeveelheden elektriciteit                 van  wind op    zee om    te zetten in groene
         waterstof    en  als waterstof       naar  markten te transporteren, kunnen grote extra investeringen                    voor
         transport    van  elektriciteit    van   Noord-Nederland         naar   de Randstad worden        uitgespaard.
         Daarnaast heeft      Groningen de benodigde             ruimte    en  is de  provincie  een   knooppunt      van
         elektriciteitsnet    werken,     is  er ruimte   en  zijn  er  veel kennisinstituten     en  bedrijven     die verstand
         hebben    van   gas  en van    waterstof. En, last but not least,          een  enthousiaste    provinciale overheid.
         Er zijn in  Groningen tal      van   initiatieven  gestart     en  in de  planning voor opwekking          en  inzet  van groene
         waterstof op kleinere        en   middelgrote     schaal    (tot  20  MW).    Deze vloeien    voor   uit de eerdere
         gepubliceerde Investeringsagenda              Noord    Nederland; voorbeelden zijn:
              -
                     HyStock (1  MW ZOn PV conversie Waterstof                  pilot installatie
              -
                     DJEWELS   (20   MW demo         conversie-installatie)
              -
                     Testcentrum H2       bij  Entrance   (Hydrohub);
                    Voertuigen    op H2:      Qbuzz, Holthausen, gemeente Groningen                e.a.;
              -
              -
                     HyNetherlands (100         MW demo      conversie-installatie)
              -
                     HEAVENN,
         Q18. Wat gaat      er  met de     gasleidingen     in  Groningen gebeuren?
         A18. De    gasleidingen     in  Groningen zijn     op   langere termijn geschikt       om    te worden      om   gebouwd     naar
         transport voor waterstof. Voor de zekerheid: het huidige netwerk zal                       voor een    groot deel nog jaren
         in gebruik zijn   voor   het transport       van  aardgas.     Een deel kan worden       vrijgespeeld,     onder    meer
         vanwege de afbouw          van   de exportcontracten vanuit Nederland.               Langs de ruggengraat van het           NL
         gastransportnet zijn       in de   loop   der  jaren  overal meerdere        gasleidingen parallel      naast elkaar
         aangelegd:     reeds in de komende jaren kunnen                leidingen    worden   vrijgespeeld     om   in te zetten   voor
         transport van waterstof         over    grote afstanden..
         Q19. Waarom        kondigen jullie       deze ambitie      nu   al aan?
         A19. Het neerzetten        van een      grootschalige    groene waterstofketen is          een enorm      karwei, dat veel tijd
         en  moeite zal kosten       van   bedrijven,    maar   ook    van   overheden. Het is     goed   als  mensen     weten dat    er
         grote stappen worden genomen,                waarom ze      worden genomen,         maar    ook dat het wel       enige tijd zal
         duren voordat      dergelijke projecten gerealiseerd zijn.             Ook willen   we van    de  gelegenheid gebruik
         maken    om een     uitgestoken       hand te presenteren         naar   andere  bedrijven/organisaties         die zich hierbij
         aan  zouden willen sluiten.
         In het Klimaatakkoord is         aangekondigd       dat   we   in NL in 2030 3 tot4 GW aanbod            van   groene waterstof
         willen hebben     gerealiseerd.        Dat vergt miljardeninvesteringen; opschaling             van   de  technologie     en een
         markt die nog tot      ontwikkeling       moet komen. Om dat            daadwerkelijk    te kunnen zullen       we  dus  nu
         moeten     beginnen    en   daarvoor      een   project   starten    en  faseren zoals eerder beschreven           (1 GW 2027 +
         2-3  richting 2030).
                                                                                                                                           2898
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>13972949
         Q20. Gaat het consortium subsidies aanvragen bij de overheid? Indien ja, waarom?
         A20. Om dit      project    te realiseren is overheidssteun          onontbeerlijk.    Het gaat   om    het aanwijzen    van
         nieuwe     windgebieden        op zee,    het juiste regelgevend        kader  en investering    in  (delen van)   de nieuwe
         waardeketen.
         Het is   onze   overtuiging dat      groene waterstof        uiteindelijk economisch zal zijn. Op dit        moment wordt
         er  in de hele wereld        nauwelijks     groene waterstof      geproduceerd.      Het  gevolg daarvan      is dat de kosten
         in de keten in de eerste fase           hoger    zullen zijn dan in latere fases. Het idee achter         ons  project  is dat
         door op grote schaal te werken, de toeleveranciers de                     benodigde investeringen kunnen doen            om   de
         kosten    zodanig te     gaan drukken dat groene waterstof economisch zal worden. Het is                      waarschijnlijk
         dat   er in het  begin    subsidies     nodig   zullen zijn,  maar   dat deze   van  tijdelijke aard zullen zijn.
         Q21. Hoe linkt dit project         aan     het NL   klimaatakkoord, het Parijsklimaat akkoord              en  de Europese
         Green deal?
         A21. Met dit      project wordt       een   belangrijke stap gezet in het realiseren         van  de ambities uit het
         Klimaatakkoord        om    in 2030 3-4 GW        aan  geinstalleerd     vermogen    aan  elektrolysers    te hebben
         gerealiseerd.      Daarnaast is het       gebruik van    groene waterstof essentieel         om   de klimaatakkoorddoelen
         voor   de  lastig  te verduurzamen sectoren zoals de industrie                en  het  zware   wegtransport      te realiseren.
         Ook de Europese Green Deal ziet                een  belangrijke   rol  voor  waterstof in het verduurzamen          van  de
         Europese     economie       en  de Europese Commissie wil met de green deal al                 meer    CO; reduceren     (-55%)
         dan het Nederlandse klimaatakkoord                  (-49%).  Daar is zowel offshore wind        en  waterstof    voor  nodig.
         Het klimaatakkoord          en  de Europese zijn beide         noodzakelijk    om  de klimaatdoelen       van  Parijs te halen.
         Q22. Worden         er nog    meer   partners     aan  dit project toegevoegd?        Zo  ja, wie?
         A22. Ja. Een     project van dergelijke         omvang kan alleen worden          neergezet    met    een  brede groep
         partners. Daarvoor kijken          we naar      partijen  in de  gehele waardeketen: wind, elektrolyse, opslag             en
         transport    en  afnemers. Als nieuwe partners zich hebben                  aangesloten    zullen   we  dit uiteraard
         bekendmaken.
         Q23. Hoe verhoudt dit project zich tot het Investeringsplan Noord-Nederland?
         A23. Ruim      een   jaar gelden     is de   Investeringsagenda       Waterstof Noord-Nederland           gepubliceerd.    Hierin
         is de ambitie     voor    het realiseren      van een   groene waterstofeconomie startend in Noord-Nederland
         reeds    aangekondigd.        Dit project past daar perfect        in  en  draagt bij aan   het daadwerkelijk realiseren
         van   deze ambities       samen    met de      partners  van   de investeringsagenda.
         Q24 Waarom doet TenneT hier niet                   aan  mee?
         A24, De kern      van    het  project gaat      om  het realiseren    van een   grote hoeveelheid offshore wind,
         elektolysecapaciteit        en  het transporteren        en  opslaan    van  groene waterstof. Daarin zit niet direct        een
         rol  voor  TenneT: neemt niet weg dat TenneT wel                  een   rol speelt met   transport    van  elektriciteit op  zee:
         er  zal dus ook    goed     moeten worden         afgestemd     met TenneT.
         Q25 Kan dit project         van   de  grond     komen als overheidssubsidies uit zouden              blijven?
         A25. Er zal    krachtig beleid nodig zijn         van  de overheid      om  verdere   verduurzaming       van  de energievraag
         te bereiken: daarmee kan           en    verdere    doorgroei   van   grootschalige projecten mogelijk worden.            In de
         eerste    stap  naar   realisatie  van    grootschalige waterstof         moeten   we   door  een   innovatie-   en
         opschalingsfase       en   zullen de kosten       hoger zijn   dan  bij volgende stappen. Bij       de grote uitrol wordt
         gemaakt     van   het   ‘leergeld’   van    de eerste stappen. Voor die extra kosten in de eerste stap is
         overheidsondersteuning nodig nodig.                 Verder zal   er anticiperend geinvesteerd         moeten worden in
                                                                                                                                           2899
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>13972949
         transport  en   opslag.    Dit om   verdere     ontwikkeling       van  de markt    mogelijk    te maken      en om    later wel op
         efficiénte schaal te kunnen opereren              ...
         Q26. Waar ligt het business-eigenbelang                  van  Gasunie     en  (met name)      Shell?
         A26. Gasunie wil       een  belangrijke bijdrage          leveren  aan   de  energietransitie     en  de CO2 reductiedoelen
         van  de samenleving.        Met onze     kennis    en   kunde    maar   vooral met de bestaande
         waterstofinfrastructuur kunnen            we    hier   een   belangrijke bijdrage     aan   leveren.
         Shell antwoord: Shell wil       een    belangrijke bijdrage         leveren   aan  de  energietransitie      en  de CO2
         reductiedoelen       van  de  samenleving.       Met     onze  kennis   en   kunde op het     gebied    wind   en  waterstof
         kunnen   we   hier   een   belangrijke bijdrage         aan  leveren. Dit    project past goed bij      onze   New    Energies-
         aspiraties  en   bij  onze  ambities    om    steeds     weer   nieuwe manieren te vinden           om   CO,-uitstoot     te
         verminderen      en meer en     schonere energie te leveren, thuis,              onderweg      en  op het werk.
         Q27 Hoe verhoudt NortH2 zich tot projecten als HEAVENN of NSWPH?
         A27. Het Heavenn         Project heeft vorige jaar          van  de  Europese     Commissie     een   subsidie ontvangen       om
         als de eerste    waterstofregio      van   Europa      te worden. Dit      project  moet de start     van een     eerste echte
         waterstofketen       mogelijk   maken     en   zal de eerste     verbindingen      tussen al de     benodigde     schakels
         leggen.  Het   project North2 gaat        over    de eerste     opschaling richting     de   noordelijke     en nationale
         ambities met      een   doorkijk  naar    de grote uitrol      na  2030    richting 2040.
         Gasunie is   samen      met TenneT      en  energienet partner         in het Nort Sea Wind Hub consortium. Dit
         consortium onderzoekt hoe in de toekomst                    grote hoeveelheden offshore wind efficient               aan  land
         gebracht   kan worden.       Bijvoorbeeld      door     windparken      efficient te clusteren     en  of waterstof offshore
         te produceren      en   dan  aan  land te    brengen.       NSWPH kan daarmee in de toekomst                een  belangrijke rol
         spelen bij  het realiseren     van   de ambities        van  North2.
         Q28a Wanneer is de studiefase afgerond? En kan daar de conclusie uit volgen dat het consortium
         er toch maar     niet   aan  begint?
         A28a. We     beginnen      met de haalbaarheidsstudie. Die is             aan   het eind  van   dit  jaar  naar  verwachting
         afgerond.   Daarna      volgen  er  nog   meer     detail studies voordat de        schop    de  grond    in kan gaan. Voordat
         de  schop  de   grond    in kan moeten allerlei zaken op hun              plek  vallen.  Bij voorbeeld het      aanwijzen     van
         gebieden   voor    de   benodigde windparken             op zee;   regelgeving    omtrent het      transport    en  opslag   van
         waterstof moet       van   kracht  zijn;  de  benodigde vergunningen             moeten worden        afgegeven      en er  moet
         ook voldoende vraag zijn        naar    groene waterstof.         Wij zijn   er optimistisch    over   dat  ons  dat gaat lukken.
         Q28b. Weer      een    haalbaarheidsstudie.....hoe zit dat?
         A28b. Zoals elk groot project         beginnen        we   met de haalbaarheidsstudie. Die zal           duidelijk maken hoe
         we  de visie  samen      kunnen realiseren.
         Q29. Welke     vorm van      opslag van waterstof wordt              er  overwogen?
         A29. Hiervoor wordt         opslag  in  zoutkoepels (cavernes)           overwogen, net als       nu  het   geval  is met
         aardgas,  in  Zuidwending.
         Q30. Wordt      er  ook  geinvesteerd       in brandstofcellen of alleen in          elektrolysers?
                                                                                                                                             2900
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>13972949
         A30. In dit   project gaat het    om  waterstof te maken uit stroom. Hiervoor          gebruiken    we elektrolysers.
         Brandstofcellen doen het        omgekeerde, die make         stroom uit waterstof    en vormen    geen onderdeel
         van   dit project.
         Q31. Wordt dit ook weer zo’n project           van  de vervuilende fossiele industrie dat de hele        subsidiepot
         leegslurpt,    helemaal geen CO2       bespaart   en  uiteindelijk  de  belastingbetaler    weer voor   mag
         opdraaien?
         A31. Nee. Dit     project bouwt juist    nieuwe duurzame waardeketens. En dat is            noodzakelijk  om  de
         economie te verduurzamen           en de klimaatdoelen te halen.
         Q32. Hoeveel GW is 800.000 ton? Is dat 10 GW afkomstig                 van  het  windpark    op zee?
         A32.   0,8 miljoen    ton waterstof is de verwachte hoeveelheid waterstof die kan worden               gegenereerd
         met   een   windpark    van  10 gigawatt   waarvan   alle elektriciteit wordt    aangewend     om  waterstof te
         maken.
         Q33. De productie        van groene waterstof is     onlangs    nog door het PBL berekend dat het        voorlopig
         geen    CO2-besparing oplevert vanwege           de inefficienties. Wat is    daarop   uw  reactie?
         A33. PBL heeft op 17 februari        een  update   van  haar   berekeningen gepubliceerd       en  haar bevindingen
         al enigszins   genuanceerd.      Maar in dit  project  voorzien   we  groene waterstof te     produceren    met
         hernieuwbare elektriciteit die       specifiek  voor  dat doel wordt    gebouwd     er is dus geen   sprake van  het
         gebruiken     van  elektriciteit waar  bij de  productie    CO2  vrijkomt  Dat is het unieke   en  noodzakelijke   van
         dit project.    Als deze groene waterstof      bijvoorbeeld grijze   waterstof in de industrie vervangt of straks
         wordt    gebruikt in   een  waterstofvrachtwagen,       is absoluut  sprake van CO2-besparing.
         Q34. Veel onderzoek toont         aan   dat de kosten    voor   groene waterstof dit decennium nog te         hoog
         zijn.  Hoe denken     jullie deze  investering   rendabel te maken?
         A34. Een     schaalsprong    in elektrolysetechnologie gekoppeld        met nog    grootschaliger productie    van
         hernieuwbare elektriciteit is      nodig   om  de kosten    van  groene waterstof     omlaag  te  brengen.  Dat is
         precies   wat dit   project beoogt door de gehele waardeketen           in één   project  samen   te brengen.  We
         blijven   het zeggen, het moet groter, groener         en  sneller.
         Q35. Een aantal megawindparken,             over  hoe groot hebben      we  het?
         A35. We hebben het         over  honderden windmolens op de Noordzee,             ver uit het zicht.
         Q36. Zie ik de windturbines vanuit Schiermonnikoog?
         A36. Absoluut niet. De       windparken     komen op de      Noordzee,  ver  uit het zicht. Zoals dat ook  geldt  voor
         het bestaande      windpark.
         Q37. De Waddenzee is UNESCO-werelderfgoed, hoe gaat dit project hiermee om?
         A37. De    windparken komen        in door de   Rijksoverheid    aangewezen     gebieden, dien de uitkomst zijn
         van   het recent   afgesloten Noordzee akkoord.
         Q38. Wat zijn de criteria       om  door te gaan met dit      project?
         A38.   Wij  gaan als   partners sowieso door. De vraag is alleen welke rol de overheid pakt            en hoe snel,
         de  toetreding    van   nieuwe partners    en  subsidies   van  de nationale   en  Europese overheid.
         Q&A’s    —
                     Over WATERSTOF: Zie ook:         https://www.dewereldvanwaterstof.nl/
                                                                                                                                2901
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>13972949
         Q1. Wat is waterstof?
         Al. Waterstof is       een  extreem licht     en  onschadelijk gas,       veertien keer lichter dan        lucht,  en  kan
         worden omgezet          naar  elektriciteit. Ook kan het gas als energie             gebruikt   worden     voor  het  verwarmen
         van onze    huizen, dient het als grondstof voor de chemische industrie                      en  alle vormen van      transport
         en heeft het     een   veelbelovende toekomst als schone brandstof. Een                     belangrijk pluspunt      van
         waterstofgas,      is dat het kan worden        opgeslagen, zodat het later gebruikt kan worden.
         Omdat waterstof op aarde voorkomt in                  verbindingen,     moet eerst iets       gebeuren     om  deze te
         ‘ontbinden’    en zo     waterstofgas    te  krijgen.    Een   veelgebruikte      methode is     elektrolyse:   een   proces
         waarbij je water (H20) onder           stroom zet       en zo  water omzet in zuurstof          (0) en  waterstofgas (H2).      Er
         zijn verschillende soorten waterstof:            'groene'     waterstof    (uit elektrolyse     met duurzame elektriciteit
         van   wind,  zon   of  water), 'grijze'   waterstof      (uit fossiele brandstof); bij      de laatste komt CO2 vrij. En dan
         is er  nog een    'blauwe’ variant.     Hierbij   gaat de     vrijgekomen       CO2 permanent in       opslag,   in bijvoorbeeld
         lege gasvelden       op zee, waardoor de        zo  verkregen     waterstof klimaatneutraal is. Het            restproduct bij
         verbranding      is dus wel in alle    gevallen    schoon.
         Q2. Wat zijn de eigenschappen             van   waterstof?
         A2. Als gas   (H2)    is waterstof    kleurloos, reukloos, smaakloos,             niet  radioactief,  niet  giftig en  heeft het
         een   hoge verbrandingswaarde.           Waterstof is       een  extreem licht gas, veertien keer lichter dan lucht.
         Q3. Hoe maak je waterstof?
         A3. Omdat waterstof op aarde voorkomt in                   verbindingen,       moet eerst iets     gebeuren     om  deze te
         ‘ontbinden’    en zo     waterstofgas    te  krijgen.    De eerste methode is          elektrolyse:   een   proces  waarbij je
         water   (H20)    onder stroom zet       en zo   water omzet in zuurstof            (O)  en waterstofgas (H2). Waterstof         is
         ook te maken via thermochemische processen,                     bijvoorbeeld      het omzetten      van  fossiele brandstoffen,
         waarbij koolwaterstoffen gesplitst worden                 in koolstof   (C)   en  waterstof. Tot slot is waterstof te
         verkrijgen   via biochemische        omzetting      van    biomassa   en    bijvoorbeeld     van  algen.
         Q4. Hoe wordt waterstof energie?
         A4. Waterstof is geen         energiebron,     wel   een    energiedrager.       Om  er een    elektromotor     (bijvoorbeeld    in
         een   auto)  op te kunnen laten        draaien,    is  een   brandstofcel      nodig   die waterstof omzet in elektriciteit.
         Daarbij  vindt    omzetting     van  waterstof     en   zuurstof   plaats    in ionen:   deeltjes   die geladen zijn.    Die
         reactie wekt elektriciteit op        voor   de  aandrijving     van een     elektrische installatie of motor. Het
         restproduct     is waterdamp.       Een andere      mogelijkheid     is  een    op waterstof aangepaste
         verbrandingsmotor.
         Q5. Waarvoor is waterstof te gebruiken?
         A5.  Vandaag      de  dag  is waterstof op     grote schaal in gebruik als grondstof in de chemische industrie                    -
         voor   bijvoorbeeld      ammoniak      en  bepaalde      kunststoffen     -
                                                                                      en  in raffinaderijen.    Waterstof is verder     een
         (potentiéle)    brandstof     voor  alle  vormen van        transport: via weg, water, lucht          en  spoor. In het
         algemeen     is het   bij uitstek  geschikt    voor    elektrische   toepassingen        die het niet redden met        batterijen.
         In de industrie is het      een  interessante      optie    voor  processen die       hoge temperaturen        vereisen.
         Huishoudens kunnen het in de toekomst, via netwerken op                          wijkniveau, mogelijk      gaan   gebruiken    voor
         warmte.
         Q6. Is waterstof       een  schone brandstof?
                                                                                                                                             2902
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>13972949
         A6. Als het gaat     om   het  gebruik    in  een    brandstofcel     om   elektriciteit te maken, is waterstof in alle
         gevallen volledig schoon. Daarbij           is er  geen    emissie, behalve      van  schone    waterdamp.       Gaat het     om
         hoe schoon de       productie    van   waterstof is, dan       hangt    dat af  van  de herkomst     van   die waterstof.
         Vandaar het onderscheid tussen             'groene' waterstof (uit elektrolyse            met duurzame elektriciteit          van
         wind,  zon   of water)   en   'grijze’  waterstof      (uit fossiele   brandstof); bij    de laatste komt CO2 vrij. Dan is         er
         nog  een   'blauwe’ variant.      Hierbij gaat     de   vrijgekomen      CO2   permanent in opslag, in bijvoorbeeld lege
         gasvelden     op zee, waardoor de         zo  verkregen      waterstof klimaatneutraal is. Het          restproduct bij
         verbranding     is dus wel in alle     gevallen     schoon.
         Q7. Hoe sla je waterstof op          en  hoe    transporteer      je het?
         A7. Het mooie      van  waterstof is     dat   je  het kunt    opslaan.    In grote hoeveelheden        en voor     langere tijd.
         Bij wind-   en  zonnestroom is dat nog           altijd lastig. Opslaan      van  waterstof    gebeurt al    in tanks, als
         samengeperst gas of          flink  gekoeld     en  geisoleerd       als vloeistof. Het wordt ook al als        gecomprimeerd
                                    -                                       -
         gas  ondergronds opgeslagen, bijvoorbeeld                 in zoutcavernes
         Net zoals   bij opslag vindt     vervoer van       waterstof     plaats  in samengeperste of vloeibare vorm, in tanks.
         In de industrie bestaan al        leidingnetwerken          voor  waterstof. Waterstof is dan via het bestaande
         aardgasnetwerk mogelijk ook te transporteren                    naar  woningen      en  bedrijven.   Hiervoor     loopt al   een
         aantal proeven.
         Q8. Wat kost waterstof?
         A8. Er  zijn veel factoren die de kosten           en   daarmee de prijs       van  waterstof    bepalen. Denk       aan   de
         kosten   voor   productie,    de prijs   van   (groene,     grijze of  blauwe)    elektriciteit  en van   aardgas,
         investeringen     in installaties, opslag      en   distributie. Ook het klimaatbeleid          speelt een rol. Uiteindelijk
         zal waterstof moeten kunnen             concurreren       met andere      energiebronnen-       en  dragers.    Daarvoor is
         grootschalige productie nodig.           Naar    verwachting zal dat        nog zeker tot 2030 duren.         Volgens     PBL kost
         het  produceren      van  grijze waterstof       nu   ongeveer       JiR      Kg/H2.    Het maken     van  groene waterstof
         volgens   PBL   ongeveerllllif@l    euro.    Die kosten kunnen door het fors             opschalen   van   elektrolysers      en
         offshore wind met         (10)(1c)    omlaag.
         Aan de   pomp’ kost     een    kilo waterstof      voor een     personenauto       nu  ongeveer tien     euro.   De   prijs  per
         kilometer    voor een    personenauto is daarmee              om en    nabij de   tien cent, nagenoeg       gelijk  aan   de
         gemiddelde brandstofkosten             van een     auto op benzine of diesel. De          verwachting     is dat de    prijs  aan de
         pomp door      schaalvergroting flink        zal dalen.
         Q9. Is waterstof gevaarlijk?
         A9. Waterstof is      brandbaar,      maar   uitsluitend      na het in de juiste    verhouding     mengen met zuurstof           en
         als er dan ook nog      eens een     vlam    bij komt. Bovendien is waterstof            een  vluchtig   gas; het stijgt met
         twintig  meter per seconde. Neem              een   auto met     een   waterstoftank. Mocht        er een   gat in die tank
         komen, dan      zit de waterstof al      hoog    in de lucht voordat het met zuurstof is           gemengd waardoor het
         kan branden. Mocht         er  ook   een  vlam    bij  komen, dan zal de waterstof door de             hoge druk de vlam als
         het  ware   ‘uitblazen’. Dit alles neemt niet weg dat              voor   bewerking, opslag      en  transport     van  waterstof    -
         net zoals   bij benzine,    diesel   en  aardgas     -
                                                                allerlei voorschriften bestaan        om   de  veiligheid    te
         garanderen.
         Q10: Is het niet inefficient       om    dure groene elektriciteit          om   te zetten in waterstof? Gaat          er  niet veel
         energie   verloren?
                                                                                                                                                2903
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>13972949
         A10:  Bij de omzetting   van  elektriciteit naar waterstof gaat   er  energie verloren.    Dat is inherent   aan
         het converteren   van  energie. Ook bij de productie     van  elektriciteit met  behulp    van  aardgas gaat
         bijvoorbeeld   40% van   de energie verloren. Bij de conversie     van  elektriciteit in waterstof gaat    nu  nog
         ongeveer 30%    van de energie verloren. Daarom moeten           we  de waterstof allereerst inzetten     voor   die
         sectoren   waar de CO,-uitstoot alleen met waterstof kan worden vermeden. De chemische industrie
         is zo’n sector. Daar is het waterstofmolecuul       nodig voor  de chemische processen, niet        voor de
         energie. Elektrolyse  is de  enige  manier   om  dit molecuul op   een  groene manier te      produceren    in grote
         hoeveelheden. Daarnaast is waterstof        nodig  om  energie   op te slaan als de  zon   niet schijnt of de wind
         niet waait. TenneT  en   Gasunie hebben      uitgebreide  studies  gedaan   waaruit   blijkt dat het meest
         optimale energiesysteem      voor   Nederland is dat in 2050    1/3® van  alle energie   in de  vorm van
         waterstof wordt   gebruikt
                                                                                                                              2904
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>13972949
         Bijlage Ill
         INFLUENCERS
             *
                       (10)(2e)         Follow  this)
             *           (10)(2e)         (TenneT)
             .
                                     (VNO-NCW)
             *
                               (10)(2e)             (FME)
             ¢    Nienke Homan         (Provincie Groningen)
             o      IUYIEEIBENUIYIEE) NE     \/ EW)
             e    René Paas      (Provincie Groningen)
             ¢    Koen    Schuiling (Burgemeester Groningen)
                        (10)(2e)
             »         (10)(2e)
             .
                      (10)(2e)
             LJ
             LJ
             LJ
                                                             2905
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>13972949
         Bijlage IV
         NORTH2 MEDIA COVERAGE
         De media coverage tot heden is de resultante   van een   gezamenlijke inspanning Shell, Gasunie en
         Groningen Seaports, hoofdzakelijk gerealiseerd    in de aanloop  naar de formele launch van NortH2 in
         het provinciehuis Groningen. Alle artikelen zijn gearchiveerd en zullen worden overgebracht   naar een
         separate file van het NortH2 Teamsbestand    en van   daaruit geactualiseerd.
                                                                                                                2906
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>13972949
         Bijlage V
         REFERENCE DOCS
         Onderstaande papers     en studies    zijn gebruikt binnen het project NortH2  en zijn derhalve de moeite
         waard in  geval enige verdieping gewenst       is.
                  Klimaat akkoord NL 28 juni 2019
                  Input infrastructure outlook TenneT/ Gasunie        2020
                  IEA report WEO   (SDS scenario)
                  IEA and role of Hydrogen (2019)
                  Hydrogen Council -Path      to H2  competitiveness- future demand    various markets  (2019)
                 Growth ambition of offshore wind Wind Europe report PBL           (2020)
                 Specfieke doelen    tot 2030    en naar   2050 PBL (2020)
                  Decline of gas production from Groningen field       —
                                                                         Dutch policy papers (2019- 2020)
                  Policy paper EZK  on   hydrogen strategy (2020)
                 Shell  Sky scenario  I.r.t. Mountains and Oceans?
                 Assets scenario studie EU
                                                                                                                   2907
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>13972949
         2908
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>