<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>13970065
         coverage      project      NortH2       donderdag        27.2.20
                ENERGIE                                                                           0142
                Shell en Gasunie plannen 's werelds
                grootste offshore windpark in Groningen
                Naast een windpark dat genoeg stroom kan leveren
                voor   12.5 miljoen huishoudens moet                     er een
                waterstoffabriek           In  Groningen       komen. Het gaat om een
                project dat duizenden banen oplevert                        en
         P
                miljardeninvesieringen               verelst.
         ANP    update (middag:             reactie    Milieudefensie):
         Nederlands          plan voor grootste              groene      waterstofproject van Europa (2)
         DONDERDAG 27 FEBRUARI 2020      |  15:35 | MEDIANET ECO   |
                                                                     PRIORITEIT:3 | 1 2  |
                                                                                           WOORDEN: 472
         Nie uw bericht. met reactie Milieudefencie in laatste alinea
         DEN HAAG (ANP)      -
                               Shell, Gasunie   en  Groningen Seaports hebben plannen           om  in de Eemshaven in    Groningen de grootste groene
         waterstoffabriek   van   Europa   te bouwen. De elektriciteit die    nodig  is voor de   waterstofproductie wil het   consortium   opwekken in een
         windpark op   zee, dat een    ongekende     3 tot
                                                           4 gigawatt  aan  stroom moet leveran rond 2030 en later kan         doorgroeien   tot 10 gigawatt, meer  dan
         het totale stroomverbruik     van   Nederlandse huishoudens.       Wereldwijd     bestaat nog geen enkel     windpark  van die omvang.
         "Het moet groter, groener en sneller”,       zegt president-directeur Marjan       van  Loon van Shell Nederland. Ze    verwijst naar  de handtekening die  ze
         vorig jaar onder het Klimaatakkoord        zette. "We hebben beloofd dat       wij ons  deel zullen  bijdragen. Hiermee zetten   we een   grote stap in de
         energietransitie.”
         Het megaproject.     waarin Shell samenwerkt met Gasunie en          Groningen Seaports,       staat nog in de kinderschoenen. Hoeveel het gaat kosten en
         hoe de  rekening   wordt verdeeld, is nog onbekend. De         bedrijven  verwachten zeker in de eerste fase subsidies nodig te hebben. Ze hopen dat
         de eerste windturbines in 2027 staan. De waterstoffabriek moet in de Eemshaven                  verrijzen. Mogelijk volgen later op  zee meer  zogeheten
         elektrolysers, die  met windstroom groene waterstof maken.
         Het project genaamd NortH2 moet van Nederland "een koploper maken" van de waterstofeconomie, zegt Van Loon. "We zijn vaak bezig                           met
         kleine stappen   en obstakels, maar moet groot durven denken. Wij zien dit als de manier om het energiesysteem van de toekomst te
                                                  je
         bouwen."
                                                                                                                                                                        2364
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>13970065
          Waterstof wordt al   volop gebruikt door de industrie en de verwachting is dat het belang ervan zal toenemen. Om waterstof te maken zijn
          water   en een energiebron nodig. Nu is dat over het algemeen nog aardgas, dat door CO2-uitstoot bijdraagt aan klimaatverandering.
          De groene waterstof die de      bedrijven voor ogen hebben, is vooralsnog wel duurder om te maken, maar Van Loon gaat ervan uit dat de
          kosten door   schaalvergroting fors zullen dalen. Het is de bedoeling dat rond 2040 jaarlijks 800.000 ton waterstof wordt geproduceerd. Die
          kan door bestaande gasleidingen naar industriegebieden, van de Eemshaven tot het Duitse Ruhrgebied.
          Het consortium    becijfert dat  door het project de vitstoot  van zo'n 7 megaton broeikasgassen per jaar wordt vermeden.     Dat komt neer op 3.7
          procent   van de Nederlandse uitstoot.
          Milieudefensie zegt in    een reactie dat "de  ervaringen  van  de Groningers met deze bedrijven ons leren dat we ontzettend   voorzichtig moeten
          zijn met toezeggingen van Shell en Gasunie". Het gaat volgens de organisatie om "een intentie, er is zelfs nog geen haalbaarheidsstudie
          gedaan". Ook stelt Milieudefensie dat de investering moet komen uit de geplande 20 tot 25 miljard dollar aan jaarlijkse fossiele investeringen
          die Shell doet. "In dat geval en alleen in dat geval beweegt deze fossiele reus de richting op die wij van ze eisen in onze Klimaatzaak tegen
                                         -                       -
          Shell.”
         Enkele online headlines             (eerste berichten        via  google nieuws)     :
                                  |
                                     Plannen      voor     ‘grootste windpark ter wereld’ boven Eemshaven
                                     RTV Noord       -
                                                        19 minuten     geleden
                                     Shell, Gasunie       en  Groningen Seaports willen het grootste windmolenpark ter wereld
                                     bouwen op de        Noordzee. De stroom die dat park levert, wordt in een
                                     Immens       windpark op Noordzee                en  grote fabriek in
                                     Dagblad     van het Noorden         -
                                                                           44 minuten    geleden
                                     In het consortium werken           Groningen Seaports, Gasunie           en  Shell samen. Het wil met
                                     de  plannen     de Nederlandse industrie van groen waterstof voorzienen op                     ...
                                     Shell, Gasunie lobbyen                 voor  grote waterstoffabriek
                                     Telegraaf.nl     -
                                                        1 uur geleden
                                     Groningen      -
                                                       Shell, Gasunie, Groningen Seaports            en de   provincie Groningen          hebben
                                     de handen ineen        geslagen       om een    waterstoffabriek   en  de  bijbehorende     ...
                                     Groningen krijgt een             van    de  grootste    hernieuwbare         ...
                                     Welingelichte Kringen         -
                                                                      1 uur   geleden
                                     Shell en de Gasunie gaat iets goedmaken. Shell ontvouwt samen met Gasunie en
                                     Groningen Seaports plannen voor de bouw van een van de grootste                         ...
                                                                                                                                                             2365
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>13970065
          Shell    en   Gasunie            plannen 's werelds grootste offshore                            _..
          Het Financieele           Dagblad      -
                                                   7  uur   geleden
          Groningen krijgt          een van      de  grootste hernieuwbare energieprojecten ter wereld.
          Shell, Gasunie           en  Groningen Seaports kondigen donderdag pannen                              aan voor ...
          Plan   voor      megaproject             met groene waterstof in                     Groningen
          Bright.nl   -
                         14   uur    geleden
          Shell, Gasunie           en Groningen Seaports                hebben      plannen      om   in de Eemshaven in
          Groningen       de   grootste groene waterstoffabriek van Europa                          te bouwen.
                                                            Nieuws           Programma's              Podcas
            ENERGIE UPDATE
            GRONINGEN KRIUGT GROOTSTE SCHONE                            ENERGIEPRO JECT
            BNR Webrsdaetie     / Vandaag,  08:0
            Groningen krijgt én          van de grootste hernieuwbare energieprojecten ter
            wereld.  Althans, dat is de bedoeling. Shell, Gasunie, Groningen Seaports én
            de provincie kondigen donderdag plannen                   aan voor     de  aanleg   van het
            grootste    offshore     windpark     ter wereld    en  de bouw      van  Europa's grootste
            waterstoffabriek in de Eemshaven. De initiatiefnemers geven
                     4        4
            ~
                ~l
            Wud
                         gmiddag op       het Provinciehuis in        Groningen      een  toelichting op    de
            plannen.
                                  >           Groningen krijgt grootste schone  energieproject
            Het zoemde al weken rond, de plannen               om  in de Eemshaven in       Groningen
            Europa's grootste groene         waterstoffabriek te bouwen. De voor          waterstofproductie
            bhenodigde    elekiriciteit moet    opgewekt    warden in een      reusachtig windpark op zee
            Want wat doe je met veel wind? Dat zt je              om   in waterstef. Dat nicuwe park most
            rond 2030 3 tot 4      gigawsatt  san  siroom leveren      en  kan  doorgroeien    tot 10 gigawsatt,
            meer   dan het totale stroomverbruik van Nederlandse huizhoudens
         https://www.bnr.nl/podcast/energie-update/10403724/groningen-krijgt-grootste-schone-
         energieproject
         Telegraaf online
                                                                     Lixin
                                                                                           he
                                                                                                                           ren ot
                                                                                                                                  r.
            N18 101 BD DIA                                        C7 WY BAY 0 ORCA                                 § A A DAA
            GROTE WATERSTOFFABRIEK
                                                                                                                                     2366
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>13970065
          Shell, Gasunie lobbyen voor
         grote waterstoffabriek
          Pair            ro                                                                                             0O000Q0o              Rn
         BEAL ovo                          i      ss
         GRONINGEN Shell, Gasunie, Groningen Seaports en de provineie
                        -
                                                                              G
                                                                                   ingen
                                                                                                hebben
                                                                                                       de
                                                                                                                 handen
                                                                                                                        ineen geslagen om een
                                                                           t                Eemsh
         waterstoffabriek en de bijbehorende tientallen windmolens te
                                                        hebben,
                                                                                   in
                                                                                                       en op de Noordzee. Er is ¢ én maar: Het
         lewartet wil grass subsidies en                         anders kan het feest niet doorgaan.
         https://www.telegraaf.nl/financieel/1187141783/shell-gasunie-lobbyen-voor-grote-waterstoffabriek
           Megaproject op              zee
          ‘Nieuwe waterstoffabriek levert
                                           stroom voor alle NL'se
          senocsuishoudens’
           I                               ——
                                                                                                                           0006
          DEN HAAG    - Shell, Gasunie  en Groningen Seaports hebben plannen om in de Eemshaven in Groningen de grootste groene
          waterstoffabriek     van Europa te bouwen. De elektriciteit die nodig is voor de waterstofproduetie             wil het consortium
          opwekken    in een windpark op zee, dat een ongekende   3 tot 4 gigawatt aan stroom moet leveren rond 2030 en later kan
                                                                                                          huishoudens.
          doorgroeien tot gigawatt, meer dan het totale stroomverbruik van Nederlandse
                             10
                                                                                                                          Werel dwijd bestaat nog geen
          enkel windpark     van die omvang,
         https://www.telegraaf.nl/nieuws/678509531/nieuwe-waterstoffabriek-levert-genoeg-stroom-voor-
         alle-nl-se-huishoudens
         Dutch News
         Shell, Gasunie and Groningen join
         forces for mega wind and                                         hydrogen
         plant
            ed
                          BEBE        February 27, 2020
         An offshore wind farm. Photo: Depositphotos.com
         Oil giant Shell, gas group     Gasunie and   Groningen's port authority      are joining      forces to
         build a massive offshore wind farm and        hydrogen plant    in the northern   province,
         Dutch media      reported  on Thursday.
                                                                                                                                                       2367
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>13970065
         NOS   (middagupdate        met reactie     Milieudefensie)
           NOS MIEUWS +=
                         ECONOMIE +
                                     VANDAAG, 11:10
           Plannen              voor         het      grootste
           Europese waterstofproject in
           Groningen
         https://nos.nl/artikel/2324772-plannen-voor-het-grootste-europese-waterstofproject-in-
         groningen.html
         Blik op Nieuws
                                                                                                2368
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>13970065
                                                                11:17
          © 31 min 44    sec geleden    -
                                          Update: 27.02.2020
          Plan           voor              grootste groene waterstofproject
          van          Europa in Groningen
          Eemshaven/Groningen        -
                                         Een consortium van   Gasunie,  Groningen Seaports  en  Shell Nederland willen beginnen met het
          project MNotH2Z: de productie    van greens watersiof met   behulp van stroom die door  een  megawindpark op 2e¢ wordt opgewekt
          -
            van J tot 4 gigawatt in 2030,    waarmee  invulling wordt gegeven  aan de doeslstellingen van het Klimaatakkoord. Dit hebben zij
          donderdag aangekondigd
          Groei naar 10       gigawatt        in 2040
         Energeia:
           Jeroen Savelkouls           «
                                          Energeia
            Shell                         en             Gasunie broeden op
            megawindpark en elektrolyser in regio
            Groningen
           Gasunie, Shell                             en       Groningen Seaports ontvouwen deze
           donderdagmiddag plannen voor de aanleg van ’s werelds grootste
           cluster van windparken in combinatie met een mega-elektrolyser. Een
           investeringsbeslissing voor NortH2, zoals het project is gedoopt, is
           nog niet genomen.
                                                                                                                                             2369
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>13970065
         Noorderkrant.nl
          Megawindpark boven Eemshaven                                         voor
          productie groene waterstof
          © vandaag om  10:28  uur
          EEMSHAVEN Een consortium                  van
                                                          Gasunie, Groningen Seaports en
          Shell Nederland kondigt vandaag                aan    dat zij willen beginnen met het
          project NortH2: de productie van groene waterstof met behulp van
          stroom die door een megawindpark op zee wordt opgewekt.
          Die moet in 2030 tot 3 tot 4         gigawatt gaan opleveren, waarmee ook
          invulling wordt gegeven aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord.
          Daarnaast bestaat er de ambitie om door te groeien naar zo'n 10
          gigawatt rond       2040. De groene       waterstofproductie,       in het begin in de
          Eemshaven        en   later  mogelijk ook op zee,       zal naar verwachting zon
          800.000 ton per jaar zijn in 2040. Dat scheelt een uitstoot van zo'n zeven
          megaton CO2 per jaar.
          NortH2 heeft de steun           van  de provincie Groningen en gaat op zoek naar
          partners    om    het consortium uit te breiden en dit project te realiseren.
         Business Insider
          Waterstof maken met stroom                                               van    windpark:
          Shell         en       Gasunie willen Groningen op de kaart
          zetten met grootste fabriek van Europa
          ANP. Business Insider Nederland
            1 uur
          (OY
           Ww   TWITTER          f  FaceBook       in  LINKEDIN       (©  WHATSAPP     £4  Eman
         e  Shell en Gasunie willen     zwaar inzetten op de
            productie   van waterstof in   Groningen.
            Met de afbouw     van de gaswinning   in
            Groningen zijn alternatieven nodig.
         e  Plan is om de stroom van een groot windpark
            op zee te gebruiken om groene waterstof te
            produceren.
         »
            De waterstoffabriek moet de grootste van
            Europa worden. De kosten van de plannen zijn
            nog niet bekend.
                                                                                                    2370
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>13970065
         Mainport.com
            “Grootste groene waterstofproject van
                ANGERS ER                                      RL                     DEEL EVE
               Gepubliceerd op 27-02-2020   om  11:25
          Groningen Seaports,       Gasunie    en  Shell Nederland    beginnen  samen   met het  project NortH2: de productie   van
          groene waterstof met behulp         van  stroom die door    een megawindpark op     zee  wordt opgewekt,  tot J tot 4 gigawatt
          in 2030. Hiermee wordt       invulling gegeven    aan  de  doelstellingen van  het Klimaatakkoord.
         BNR
          TOPMAN GASUNIE: DIT WORDT HEEL GROOT PROJECT
          BNR Webredacte     / \Vandaag,  12:23
          ‘Dit wordt    een  heel   groot project’,     zo reageert CEO Han Fennema van
          Gasunie op het nieuws dat            Groningen één van de grootste hernieuwbare
          energieprojecten        ter wereld    krijgt.  Samen met     Shell, Groningen Seaports       en
          de  provincie    wil Gasunie inzetten op de          aanleg   van  het grootste   offshore
          windpark     ter wereld    en   de bouw     van  Europa’'s grootste    waterstoffabriek in de
          Eemshaven.
                     Topman Gasumee: Dit    wordt heel groot project
          Bestaande            gasinfrastructuur gebruiken
          De waterstof die uit het offshore        windpark   en  de nieuwe waterstoffabriek wordt
          gewonnen, wil Fennema           ondergronds opslaan in oude gasreservoirs         en  die
          vervolgens    via de bestaande       gasinfrastructuur transporteren     naar  Groningen,   de
          rest van Nederland en Noord-West             Europa.   "Waterstof is een  belangrijke grondstof
          om ons    energiesysteem       te verduurzamen en onze        CO2-doelstellingen    te halen’,
          zegt  Fennema.
          Subsidie is          nodig
          Ook als het niet waait is      er geen man overboord: de al       geproduceerde waterstof
          fungeert als   een buffer, zegt Fennema. Volgens de topman is het consortium druk
          bezig met het voorbereidende werk. de vergunningen en de wet- en regelgeving,
          Fennema zeqgt wel overheidssubsidies nodig te hebben               voor  de eerste  en  duurste
          fase: 'Ook de windmoelenparken werden eerst gesubsidieerd’.
         https://www.bnr.nl/nieuws/economie/10403643/topman-gasunie-dit-wordt-heel-groot-project
                                                                                                                                         2371
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>13970065
            Shell         en     Gasunie willen grootste
            waterstofproject                      van     Europa opzetten
         27 februari 2020 13:07                                                                          #
         Laatste  update   TF minuten geleden                                        0     ©   f    v    in   =
         Shell    en   Gasunie willen het grootste           waterstofproject      van  Europa opzetten
         in de haven          van
                                    Delfzijl. Met stroom uit     een
                                                                       groot windpark       moet daar
         tegen      2030 waterstof worden            geproduceerd,      is het  plan  van   de partijen.
         Aan ambitie antbreekt het niet. De              partijen willen   een  windpark    bouwen met
         een    capaciteit      van  3 tot 4  gigawatt.  Dit zou een van    de grootste    windprojecten
         ter wereld worden.
         Uiteindelijk zou         de omvang      tegen  2040 moeten     groeien   naar een
                                                                                             vermogen
         van    10  gigawatt.      Een   dergelijk windpark    zou  net  zoveel stroom     produceren       als
         12,5 miljoen huishoudens jaarlijks verbruiken.
         Die groene stroom wordt dan               gebruikt om    waterstof    mee  te produceren.
         Komen alle         plannen rond,      dan  zou  het project  in 2040  jaarlijks 800.000 ton
         groene waterstof kunnen               produceren.   Dit zou  de uitstoot   van  7  megaton      CO2
         per jaar schelen.
         https://www.nu.nl/economie/6033713/shell-en-gasunie-willen-grootste-waterstofproject-van-
         europa-opzetten.html
         RTVNoord                 (update         met reactie          Milieudefensie)
          Vissers hekelen                         plannen         voor        nieuw
          megawindpark                          boven Eemshaven                       (update)
               pu
             §x
          De plannen       van   Shell en  Gasunie  voor de bouw  van een   groot windpark  op de Noordzee boven de
          Eemshaven vallen niet in         goede aarde bij de visserijsector. "We houden geen ruimte       meer   aver.’
            GEICHREVEN DOOR
            Eddy Jwerver
          '0  jee, dit iz wel heal groot wat er past gebsuren op de Noordzes. Dit komt wel heel dic hthij voor de
          garmaalvissers vit Lauwsrsoog, Zoutkamp en Harlingen’, is de eerste reactie van Barbara Holierhosk als ze
          donderdagochtend het nieuws over het windparkplan hoor. Holierhoek is voorzitter van vissersversniging
          Hulp in Mood.
         https://www.rtvnoord.nl/nieuws/219343/Vissers-hekelen-plannen-voor-nieuw-megawindpark-
         boven-Eemshaven-update
                                                                                                                         2372
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>13970065
         Ad.nl            (met graphics)
         Shell                    en           Gasunie zettenin op
         grootste waterstofproject van
          Europa
         Shell,       Gasunie         en    Groningen Seaports willen                                in de Eemshaven in       Groningen de
         grootste         groene waterstoffabriek                         van      Europa laten verrijzen. De elektriciteit die
         nodig        is voor die waterstofproductie, willen ze uit een immens windpark op zee
         halen.       ,,Dit moet het grootste hernieuwbare energieproject ter wereld worden.”
         Natasja       de Groot 27-02-20,             13:30
         EAE
         Ambitieus is het             project zeker,          beaamt            Marjan          van     Loon, topvrouw    van  Shell Nederland.
         De eerste windmolens op                       zee   kunnen wat haar betreft al in 2027 op volle kracht
         draaien. Drie           jaar    later zouden die 3 tot 4                    gigawatt stroom             kunnen leveren en    tegen 2040
         zelfs 10       gigawatt.        Om      een     idee te geven: dit is fors                      meer   dan het totale stroomverbruik
         van      alle Nederlandse huishoudens samen.
         https://www.ad.nl/economie/shell-en-gasunie-zetten-in-op-grootste-waterstofproject-van-europa™~a4c53aa4/
         Leeuwarder Courant
           Immens                                      windpark op Noordzee en
           grote fabriek in Eemshaven:
           Groningen waterstofpakhuis van
           Europa
           © 33 minuten geleden                            +
                                                               Richold Brandsma                              «
                                                                                                               Binnenland
         Cobouw
         Nederlands          plan voor grootste            groene       waterstofproject
         van      Europa
          Bonrwbread
                                                                          E
                                                                  in                                    d
         Shell, Gasanie en Groningen Seaparts
                                  fiabeisk
                                                       [
                                                                       de                in Groningen
         groatste  gr                      van Europa te bowen. De slektriciteit    die nodig is voor
         de wanerstofpeaduciie wil het consorien opaveliien in een windpark      op zee, dat een
                                                                     2030            §
         ongekende § tot 4 gigawatt 330 strogm moet                         en Later            groeien  tat
                                                                                              Wereldaiid
                                                                                       il
         beestaat nog geen enkel windpark  van die omwang.
                                                                                                                                                 2373
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>13970065
         Innovation      Origins (met video)
         Gasunie en Shell met          megawindparken Oop weg                 haar waterstofeconomie
                                                          5 min
                                                     [Q)]
         https://innovationorigins.com/nl/gasunie-en-shell-met-megawindparken-op-weg-naar-
         waterstofeconomie/
         screenshot einde video:
                                NortH,
                              ye
                         GRONINGEN SEAPORTS         crossing  borders in energy
                                                                                   0.
                                                                                SXMEDE
                                                                                IR YW fr
                                                                                           provincie
                                                                                          groningen
         OogTV
          Milieudefensie                     skeptisch                 over       plannen Shell                en   Gasunie
         27 februari 2020 15:54 door Gert  van Akkeren
          Milieudefensie reageert afwachtend op de                 plannen van Shell     en   de GasUnie    voor de bouw  van   's werelds
          grootste windpark      en een    waterstoffabriek in         Groningen.
          Directeur Donald Pols      van   Milieudefensie zegt: "Als Shell het         geld  voor  dit prachtige plan haalt uit de
          geplande 20 tot 25 miljard dollar aan jaarlijkse fossiele investeringen, dan kan Milieudefensie dit alleen
          maar toejuichen. Alleen       in dat  geval beweeqgt deze fossiele          reus  de richting op die wij van ze eisen in   onze
          Klimaatzaak tegen Shell. Eerst zien         en    dan   geloven”
          Shell heeft beloofd vanaf 2077 één tot twee              miljard per jaar in duurzame energie te investeren,       maar    dat
          wordt niet    gehaald. Het gaat onder       meer om       zonneparken      en windmolens op      zee. Volgens dat plan    zou
          Shell nu   in totaal minimaal 3     miljard   dollar   aan    groene   investeringen gedaan     moeten hebben. De teller staat
          momenteel op 2       miljard  dollar, dat is onder Shells         laagste doelstelling, aldus Milieudefensie
                                                                                                                                           2374
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>13970065
         Duurzaambedrijfsleven
           Waterstof wordt                       groot: bedrijven willen                               800.000 ton
           produceren
                        Shell,  Gasunie  en
                                             Groningen Seaports kondigden vandaag een ambitieus plan             aan voor
                        waterstof. Een    windpark van 3 tot      10 gigawatt en bijbehorende waterstoffabrieken moeten de
                        industrie   van Noordwest     Europa groen     maken. Voorwaarde is wel dat overheden        en andere
                        bedrijven helpen bij    het  project.
                        27-02-2020 16:32 | DOOR: MARC         SEIJLHOUWER
                        De  aankondiging liegt er niet    om: in 2030  moet er 3 tot 4 gigawatt saan windenergie op de Noordzee
                        liggen. Mogelijk wordt dat   in 2040 zelfs 10  gigawatt,  waarmee   het verreweg het grootsie offshore
                        windpark ter  wereld   zou zijn.
         BNR    (met Audio)
         SCHAALGROOTTE CROOTSTE TROEF WINDPARK GRONINGEN
          BNR Webredacte     / \andaag,     17:07
          Shell, Gasunie       en   Groningen Seaports willen het grootste groene
         waterstofproject         van   Europa      bouwen. Daarvoor zal               een   windpark verrijzen
          dat tien keer     zo  groot    is als het      grootste windpark           op dit moment. Deze
          schaalgrootte is noodzakelijk               om    de doorbraak         van    waterstof goedkoper          en
          daardoor    aantrekkelijker         te  maken, zegt Marjan             van    Loon, president-directeur
          van   Shell Nederland.
                     "We zullen heel   veel  partners    nodig hebben    om  zo'n mvestering     samen te  dragen’
          Het  windpark zorgt       ervoor   dat   een enorme         elektrolyser draait       om   groene waterstof
         te  produceren.     En die waterstof is hard            nodig   voor    de  energietransitie, zegt Van
          Loon. ‘Het unicke       van  dit  project is schaalgrootte. We gaan echt                  een  factor tien
          omhoog,    maar we      gazn het      van   opwekking        tot en met     de klant allemaal
          samenpakken. Op          die manier denken           we    dat we   waterstof     groter   en  sneller in het
          energicsysteem       kunnen      brengen.’
          Luister ook     | Energie Update | Groningen knjgt grootste                    schone      energieproject
         Volgens    CEQ Han Fennema              van    Gasunie is      er  geen    man    overboord sls het       even
          niet waait- de al    geproduceerde windenergie                 kan als bufier dienen. Grootste
          struikelblok is nog het geld: het project gaat miljarden euro's kosten. Om die bij
          elkaar te  krijgen zZiin veel partners ncdig die willen investeren. Daarnaast wordt
          gemiki  op  grote    industrieclusters als klant. En wat              ondersteuning        van  de overheid
         Zou   ook niet  gek zijn.
                                                                                                                                2375
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>13970065
                               w-
                            a
                   ¥
                        J
          PE—
            —             =
          i
                    INE
             a—
                      y
          a     5      ey
               ad    i                                                                                                                                          -
                                                                                                                                                                4
                      7      1
                ww
                 Ly
                    —   Lan] Nn vanail        Loon,
                                            LOOT,       as
                                                      ‘a=   Aonig en
                                                              I
                                                                     <4   €
                                             =
                EOENENOS    =,                  E2rgieproject
                (ANP/ Kees                     van   de   een)
         https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10403660/schaalgrootte-grootste-troef-windpark-
         groningen
         Technisch Weekblad
                     Shell             en     Gasunie in EN EVEICI                   ES EL CU             2   BOEVE
                                                                                                                                 Flying Focus,/GroningenSeaport
                                                  Groningen wil het Europees     centrum voor groene  waterstofproductie worden
              f [wlin|O[m]                                                        +
              Redactie |            donderdag         27 februari 2020
              Een consortium                     van   Gasunie, Groningen Seaports en Shell Nederland wil beginnen met
              waterstofproject                    ‘NortH2’,     dat voorziet in grootschalige productie van groene waterstof                            met
              behulp van                  stroom     van een     windpark op zee.         Aan ambities geen        gebrek.      De    provincie
              Groningen                  moet het      Europees      centrum van groene           waterstofproductie         en een      Europees
              voorbeeld als eerste European                            Hydrogen Valley        worden.
              Een nieuw                megawindpark op          zee kan in 2030 3 tot 4      gigawatt opwelkken,     maar    de ambitie is door te
              groeien            naar      zo'n 10 gigawatt rond 2040. De groene             waterstofproductie,    initieel  in  de Eemshaven         en
              later       mogelijk ook           op zee, zal    naar
                                                                       verwachting     zo'n 800.000 ton per    jaar zijn  in 2040. Dat scheelt         een
              uitstoot van zo'n zeven                  megaton      CO2 per jaar.
              “We zetten hier met elkaar                   een    ambitie     neer die Nederland    wereldwijd   in de  koplopersgroep plaatst           op
              het     gebied           van   waterstof”, zegt Marjan van Loon, president-directeur             van   Shell Nederland. "Bovendien
              draagt           het     bij  aan  het behalen     van  de    doelstellingen  van  het Nederlandse Klimaatakkoord              en  het
              versnellen               van   de  energietransitie.      Dit project biedt kansen    in de  gehele  waterstofketen. Daarnaast
              past het goed bij                 onze   New  Energies-aspiraties        en bij onze  ambities  om    steeds   weer     nieuwe manieren
              te vinden om CO2-uitstoot te verminderen en meer en schonere                                energie te leveren, thuis, onderweg            en
              op het werk.”
         https://www.technischweekblad.nl/nieuws/shell-en-gasunie-bouwen-megawaterstoffabriek-
         eemshaven
                                                                                                                                                                  2376
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>13970065
         Process Control
         Shell, Gasunie                                     en        Groningen Seaports
         LINN]slo                         | fo To) £5 (Xe (oJ                        a CRAVEN CIES Co) MoI fo][]e3
         EL            RET (o]oF:]
          IT februari 2030
           f      Ded op Facebook      LJ    Tweet op Twitter      in    Deelop Linkedin
                                                                                                                           RA
         Vandaag       werden de    plannen gepresenteerd          voor   MortH2; het grootste groene
         waterstofproject       van  Europa. Shell Nederland, Groningen Seaports                en De Gasunie willen
         voor    2030 drie tot vier     Gigawatt middels windenergie opwekken                en opslaan in waterstof. In
         2040     zou   kunnen worden      opgeschaald        naar 10   Gigawatt    en   daarmee zouden   12.5 miljoen
         Nederlandse huishoudens           van  energie kunnen worden voorzien,
                                                                                                                                       f
                                                                                                                           = (Chemical
         In 2040 kan met 10         Gigawatt    aan   elektrische     energie   zo'n 800.000 ton waterstof worden
         geproduceerd. Vergeleken           met  fossiele energie       zou  daarmes zon 7 megaton per jaar
         worden       bespaard.
         Autobahn.eu
         Shell:                                     'Stop maar met elektrische
         auto's, wij brengen waterstof’
         Elektrische auto's                                zijn        de toekomst, daar is                           eigenlijk iedereen       het wel over eens.  Zelfs
         Shell. Alleen is niet iedereen het                                                     eens over            hoe de stroom         naar de elektromotor moet
         komen. Shell denkt                                    aan       waterstof en wil daarom investeren.
               7    Konrad Adenauer              (1)   27 feb     2020]    17:10
         https://autobahn.eu/artikel/107524/shell-stop-maar-met-elektrische-autos-wij-brengen-waterstof
         Trouw             (online 2x)             —
                                                       volledige             teksten met               graphics
         Groene waterstof als                               een       toekomstbelofte                     (maar wordt        die ook     waargemaakt?)
                                     ;
                                                    “Es
                                                                                 =EN
                                                                                          Ad    van    Wijk, hoogleraar toekomstige energiesystemen              aan de
         TU       Delft. 'Om echt een                           succes         te maken             van     waterstof is landelijke regie nodig.       Dat mist nog.’Beeld
         HH
                                                                                                                                                                           2377
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>13970065
         Waterstofgas kan      gaan    doorbreken, zegt hoogleraar Ad              van  Wijk  van  de TU Delft. Want: huizen           en
         fabrieken gasvrij maken met wind-             en   zonnestroom in       kabels, dat   ziet hij  nu  al misgaan. Kritiek op
         zijn ‘waterstofdroom’ is       er ook. ‘Het is     een  transitieremmer.’
         Frank Straver27 februari 2020, 16:16
         Het  olympisch   vuur   zal branden als nooit tevoren,             bij de Spelen   in Tokio deze      zomer.    De  primeur     zit
         'm in de brandstof. Japan wil de          olympische vlam        niet ontsteken op      aardgas,     maar    op waterstof.
         “Japan gaat   er  helemaal voor”, vertelde Ad            van   Wijk vorige week      op de TU     Delft,  waar    hij hoogleraar
         ‘toekomstige energiesystemen’            is.
         “Alle transportmiddelen        gaan waterstof        gebruiken,      net als het hele   olympisch dorp”,        zei  hij in de TU-
         aula, vol met studenten        en  hun familieleden. Zij        waren    daar  voor een    onthulling     door   een   groep TU
         Delft-studenten: de ‘Ecorunner’. Dat bleek              een   futuristische, schone      raceauto te      zijn. Geen elektrisch
         model dit keer. Goed       geraden:     de wagen      krijgt  waterstof in de tank.
         “U zult wel denken:      vijf jaar geleden      hoorde ik nooit wat        over  waterstof”,     zei Van    Wijk.  Inmiddels
         duikt dat W-woord overal op. Het Klimaatakkoord dicht waterstof                       een    mogelijke glansrol toe,        om
         olie, aardgas  en   steenkolen te vervangen. Dat zal moeten,                 om  de Parijse klimaatdoelen uit 2015 te
         halen. Adviesbureaus als TNO           en  Berenschot      schrijven    in de  ene na   de andere studie wat waterstof
         kan betekenen.
         Met de nadruk op: kan.         Bedrijven lanceren        voornemens, zoals Shell        en   Gasunie    gisteren. Vooral de
         fossiele industrie blaast de      loftrompet       over  waterstofkansen, rond         2030    en  2050,    net als de lucht-      en
         scheepvaart.   De reden:      een   staalfabriek, schip of raffinaderij kan          niet overstappen op zonnecellen of
         windstroom.    Miljoenen (oude) huizen ook              niet.  Waterstofgas lijkt sterk       op  aardgas.    Dus mikt de
         industrie, ook   voor   het eigen voortbestaan, op die             toekomstige energiebron.
          ‘Grijze’ waterstof,    nog steeds vuil       van   oorsprong
         Herstel:  energiedrager.      Van   Wijk legt    uit: “Waterstofgas       wordt   geproduceerd        uit  elektriciteit, dat    is
         de echte   energiebron.”      De  productie      van  waterstof moet        gebeuren    in  speciale   fabrieken. Die moeten
         zogeheten elektrolyse        uitvoeren. Dat wil zeggen: elektriciteit omtoveren in gas. Water
         (gedemineraliseerd,       zoals in   een  strijkbout gaat)      is  daarbij de grondstof.      Een groot nadeel        van  dit
         proces is het  energieverlies dat optreedt. Zeker              een    derde  van  de stroom is foetsie, nadat          een
         elektrolysefabriek     er gas   van   heeft maakt.
         Zonde,   maar er   blijft zat waterstof over, meent Van              Wijk.  Een fabriek die de stroom          koopt   van  twee
         windmolenparken        op   zee  zoals  nu   bij Zeeland verrijzen, kan        volgens   hem waterstof gaan leveren
         voor  bijna 400.000 huizen.       Hij ging    er  in die  som   wel   van  uit dat de huizen     gemiddeld aanzienlijk
         energiezuiniger worden dan nu, want woningen isoleren moet sowieso                            gebeuren.
                                                                                                                                               2378
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>13970065
                Eater mde with
                  Verio! wha meen Dpfier
                  Eo
                                                                                                  Beeld Sander Soewargana
         Omdat waterstof geproduceerd wordt                            van  stroom, is het zeker niet per definitie groen. Kijk     maar
         eens naar       de waterstof die Japan gaat gebruiken                    bij de Olympische Spelen,     zei Van   Wijk. “Japan gaat
         de waterstof per                 schip importeren        uit Australie. De bron   van  die waterstof is steenkool.”
         Dat is waterstof die kenners                   ‘grijs’  noemen:     nog steeds vuil  van  oorsprong, met     een  hoge  CO2-
         uitstoot.    “Bedrijven              willen de CO2      ervan   wel gaan   opslaan”,  weet Van   Wijk.  Als ze  dat gaan  doen,
         vuile waterstof               produceren     maar     het   broeikasgas   ervan  opvangen, dan heet het in       jargon ‘blauwe’
         waterstof.
         Een loze belofte
         Milieuclubs wantrouwen die belofte                         van  CO2-opslag. Zij  waarschuwen dat de industrie met waterstof
         aan  de gang gaat,                 maar  wel  zo  lang mogelijk      met de  eigen vuile brandstoffen: aardgas       en kolen. De
         kritiek is niet mals. Milieukenners                    en   -activisten waarschuwen dat waterstof geen          verduurzaming
         oplevert,     en een             loze belofte   blijft,  die misschien   na  2030 het klimaat   helpt.
         ‘Een transitieremmer’, noemde duurzaam expert                             en ondernemer Jan Willem       van   de  Groep waterstof
         in een  column.               Hij  noemde Van       Wijks    idee  een ‘waterstofdroom’,    waarmee     de  ‘gaslobby’ nog
         decennia de           regie kan houden. De industrie bejubelt waterstof overdreven, stelde Van de Groep,
         waardoor die “de indruk wekt dat                        er niks  meer  gedaan   hoeft te worden”.
         Toch is het niet                uitgesloten  dat de     energiedrager    het milieu echt gaat   helpen.   Waterstof echt    ‘groen’
         produceren kan,                  met als bron de elektriciteit       van windturbines    en zonneparken. “Nieuw-Zeeland,
         Marokko       en      Chili       zijn allemaal landen die        zeggen: wij gaan groene waterstof      over   de wereld
         exporteren.”           Dat kan         slagen,  denkt Van      Wijk.  “Waterstof transporteren kan in buizen. We kunnen
         het dus in oude                 gaspijpen   gaan vervoeren.”
                                                                                                                                             2379
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>13970065
         Dat gaat niet zomaar, erkent Van                Wijk. “Investeringen zijn nodig            in het    aardgasnet,    om    de
         compressoren          en  pompen te     vervangen.” Gietijzeren gasbuizen                  moeten uit de      grond,    want daar      zou
         waterstof uit        weglekken.
         Bovendien hebben afnemers andere ketels                       nodig.   Want waterstof mag dan misschien veel                   lijken   op
         aardgas,      in  een  gewone cv-ketel thuis of          een    gasoven in     een  fabriek kun je het niet         zomaar
         verbranden. “Waterstofketels komen op de markt”, weet Van                               Wijk. Techniekgigant Bosch gaat een
         traditionele cv-ketel        verkopen die al klaar         is  voor   waterstof. Hij moet nog op de markt komen,                    maar
         volgens      Van   Wijk  duurt het niet      lang    meer.    Een consument die zo’n ketel              koopt,  kan thuis     letterlijk de
         knop omzetten, zodra waterstof beschikbaar komt.
         Blijft het bij groene vergezichten?
         Maar     ja,  wie zegt dat dit    werkelijk gebeurt,          en  dat het niet    bij  groene     vergezichten blijft?      Van    Wijk
         voorziet      een   doorbraak    voor  waterstof,       maar een       garantie heeft      hij  niet. “Ik heb wel     een   angst.”    Die
         angst     van   Van   Wijk gaat   niet over      bedrijven die hun plannen           expres niet       uitvoeren,   maar over       gebrek
         aan  coordinatie. “Om echt           een succes       te maken      van   waterstof is      landelijke regie nodig.       Dat mist
               mn
         nog.
         Eind deze maand wil minister Wiebes                   (klimaat)    wel  een   ‘waterstofvisie’ presenteren, als eerste
         aanzet. Van        Wijk  weet wat    hij  het liefste    zou    lezen. “Een    masterplan zoals          in de jaren zestig,     toen
         Nederland        van   kolenkachels op het Groningse              aardgas overstapte.”
         Meer nog dan de Nederlandse                plannen,     is volgens     Van   Wijk de strategie         van  Europa    van   belang.
         Eurocommissaris Frans Timmermans ziet in                      zijn  Green Deal ook kansen            voor   waterstof, waarbij
         import      uit andere delen      van  de wereld       mogelijk     moet worden.
         Dat is Van       Wijk  uit het hart gegrepen. Waterstof kan               volgens hem het beste komen                uit landen     waar
         wind-     en   zonne-energie het goedkoopst te produceren                    is. “Als   je 8 procent van de Sahara volzet              met
         zonnepanelen, heb          je  alle energie      geproduceerd        die de wereld       nodig    heeft”, rekende       hij voor   op de
         TU Delft.
         Dat  er    in de   woestijn   geen water       is, ziet Van Wijk niet als       een   onoverkomelijk probleem. ‘Een heel
         lange pijpleiding’       kan  volgens    hem zeewater het land invoeren,                  naar   de   zonnepanelen       en
         elektrolysefabrieken. Van Wijk             ziet    meer   opties. “Anderhalf procent             van   de Stille Oceaan volbouwen
         met   windturbines, daarmee wekken                  we   net zoveel     energie.”     Dat zouden groene          energieprojecten
         zijn die hun      weerga niet kennen. Maar de              hoogleraar maakte zijn punt: het kan.
         Een zoutholte waarin           je de Eiffeltoren kwijt kunt
         Opslaan       van   waterstof is   volgens Van Wijk         ook veel     goedkoper       dan   bij  elektriciteit in accu’s.
         “Waterstof kunnen           we  opslaan     in   lege zoutkoepels       in de bodem. Dat doen             we nu   al met    aardgas,
         zoals    bij Veendam. Zo'n zoutholte is 300 meter                  diep   en  60 meter      breed, je kunt de Eiffeltoren          erin
         kwijt. Of in energietermen:           6000 ton       waterstof,     met   een   investering      van   100  miljoen    euro.   Zou   je
         diezelfde energie in        Tesla-batterijen bewaren,             zei Van   Wijk,   dan zijn     er tot 17   miljoen   stuks   van    nodig
         bij huizen,      met   een  kostenplaatje       van   zeker 12     miljard euro.”
         De fans      van   waterstof moeten het vooral doen met zulke gunstige                        berekeningen       en  vergezichten.
         Maar     toch, de     eerste  stapjes   in de     praktijk komen       eraan.   In de Zuid-Hollandse gemeente Stad                 aan   ‘t
         Haringvliet krijgen huizen waterstofketels,                 net als in    Hoogeveen.        Die   proefprojecten      moeten      helpen
         een   doorbraak te ontketenen. Dat is hard                 nodig,    vindt Van    Wijk. Aardgas hoofdzakelijk             vervangen
         door     zonne- en     windstroom vergt          een enorme       verzwaring      van   het stroomnet.
                                                                                                                                                     2380
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>13970065
         Nu al past niet alle wind-      en  zonnestroom    meer   in de elektriciteitskabels. “Ons stroomnet is         eigenlijk
         maar een     klein  prutsnetje”,   zei Van  Wijk. Ook andere EU-landen kunnen            niet zomaar    hun gas
         omruilen    voor   stroom. wi n Duitsland werd in 2018        een  kleine   miljard euro   vernietigd omdat de kabels
         te klein  waren voor      de energie   van molens op zee”, zei      hij in de TU Delft.
         Van   Wijks studententeam,        met racewagen     ‘Ecorunner’, gaat meedoen          aan een  wedstrijd    van  Shell.
         “Wij geloven dat waterstof de toekomst heeft”,            zei teamleider Antonios Kouzelis in Delft. “Niet de
         grijze of blauwe variant,      maar   de groene.”
         Lees ook:
         Drie grote initiatieven      voor  waterstof zouden     wel eens     voor een    doorbraak kunnen zorgen
         Bedrijven    werken hard     aan een   alternatief voor vuile energie. Waterstof biedt volgens experts            kansen.
         In Madrid is groene        waterstof dé klimaatbelofte      -
                                                                        voor  2050
         Terwijl in Madrid moeizame, technische onderhandelingen worden gevoerd, ademt de VN-klimaattop
         toch   een  groene toekomst. Landen dichten groene            waterstof nu al     een  glansrol toe,  in 2050.
         Een   warm    huis op   waterstof in plaats    van  gas, is dat de toekomst?
         Zeshonderd huizen        van  het dorp  Stad  aan ‘t Haringvliet    moeten switchen       van gas  naar   waterstof.
         Hoogeveen wil ’s lands       eerste  waterstofwijk bouwen.       Is  waterstof de energiebelofte       van  de
         toekomst?
         Groningen wil wereldwijd          voorop gaan    lopen   met de    productie    van  ‘groene waterstof’
                                          Beeld Sander    Soewargana
         De   provincie ontvouwde donderdag,           samen   met Shell   en   Gasunie,   een  groots plan   voor
         waterstofproductie        met windmolens in     zee.  Aan het voorstel kleven nog        vele, grote onzekerheden.
         (10)2e)] Straver27 februari 2020, 16:23
         In  Europa,   nee   zelfs wereldwijd, wil Groningen      voorop gaan      lopen   met de   productie   van  ‘groene
         waterstof’,    een   schoon gas dat vuil   aardgas   uit kan bannen. Met die brandstof kunnen op              termijn
         miljoenen     huizen én grote fabrieken schoon gaan stoken, is het idee. Groningen wil                 zo de
         klimaatdoelen      dichterbij brengen, onthulde de provincie donderdag.
         De grote fossiele      energiebedrijven    Gasunie   en Shell beloven het project uit te       voeren.   Voor hen is
         waterstof    een   strategie  om   hun toekomst    veilig te stellen,   nu  olie en gas in de ban gaan     voor  de
         uitvoering    van  het   Parijs-akkoord.  Het  project  zou  in totaal ‘tientallen    miljarden’  aan   investeringen
                                                                                                                                   2381
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>13970065
         vergen. Het initiatief kan      jaarlijks   7 Megaton      aan  CO2-uitstoot      schelen, 3,7 procent     van    alle
         Nederlandse      broeikasgassen.
         Milieuclubs reageren        positief,  maar    tegelijk argwanend. “Eerst         zien dan   geloven”, zegt directeur
         Donald Pols    van    Milieudefensie. Hij wijst erop dat Shell eerdere              plannen   voor  CO2-afvang       en  opslag
         niet nakwam. Pols wil liefst zien dat Shell het             project   van  de eigen    miljardenwinst     betaalt. “Dan
         applaudisseren we.” Greenpeace vindt rijkssteun wel terecht, zodat Nederland ‘koploper waterstof’
         wordt, reageert campagneleider             Faiza Oulahsen.
         Hoe? Een nog te ontwikkelen           ‘megawindpark’         in de Noordzee moet de schone            energiebron worden
         voor  het groene      waterstofproject.       Dat vergt duizend tot       vijftienhonderd grote windmolens,            waarvan
         de eerste erin 2027 moeten staan. In 2030 moeten die molens 3 Gigawatt energie leveren,                                en  in
         2040 zelfs 10    Gigawatt.     Dat is eerst nog      elektriciteit,   in stroomkabels. Om daarvan groen waterstof te
         produceren,     is een   speciale  installatie     nodig:  een   elektrolysefabriek.
         Gasunie hoeft ‘slechts’ 1,5        miljard    te investeren
         Die fabriek   kan, bepleit het project,        in de Eemshaven         verschijnen. Zo'n fabriek     is in staat    om
         elektriciteit,  via chemische processen,            om  te zetten in het schone gas: waterstof. Groot nadeel is dat
         daarbij  een   derde    van  de energie verloren gaat. Maar het voordeel: de energie die                   er  overblijft kan
         met relatief kleine      aanpassingen      in bestaande      gasbuizen     naar  energieklanten.    Gasunie hoeft ‘slechts’
         1,5 miljard   te investeren in     aanpassing       van  de pijpen. Dat     terwijl  voor  andere alternatieven, zoals
         aardwarmte      en   batterijen,  nieuwe      energienetten nodig zijn.
         Zo'n 7  miljoen huishoudens kunnen waterstofgas                   uit  Groningen ontvangen, als het toekomstplan
         slaagt. Dit kan soelaas bieden         voor   (oude)    huizen die met      zonnepanelen, warmtepompen of
         bodemenergie        niet  gasloos  kunnen worden. Shell           en   Gasunie mikken ook op grote         bedrijven als
         toekomstige afnemers. “We kunnen de waterstof uiteindelijk zelfs gaan exporteren”,                             zei Gasunie-
         directeur Han Fennema          donderdag       in  Groningen.
         Of het gigaproject echt       doorgaat, blijft hoogst onzeker. “We              gaan nog   ontiegelijk veel problemen
         tegenkomen”, erkende Paas,            commissaris       van  de  koning.   De initiatiefnemers     beginnen       niet zonder
         dat het   Rijk miljarden    euro’s  aan    subsidie toezegt. Bovendien moet              een  haalbaarheidsonderzoek nog
         uitwijzen of de     groene waterstof inderdaad            zo  kolossaal te    produceren     en naar  energieklanten
         transporteren is als      beoogd.   Wetten       en  regels  zijn ook nog onvoldoende klaar         voor    de nieuwe
         energiedrager,      zeggen de initiatiefnemers.
         Meer dan     een   papieren plan     is er  momenteel niet. Een          “intentieverklaring”,    noemt     Groningen het.
         De  provincie grijpt de kans      van    waterstof graag       aan om van      het aardgas af te komen,       waar    de regio
         onder te   lijden heeft.    Voor  Shell, dat als NAM-aandeelhouder mede verantwoordelijk                       is  voor  de
         aardbevingen,      is groene waterstof        een   manier   om    iets goeds terug     te doen. Het   project     kan de
         Noordelijke regio      duizenden banen         opleveren.     Economische is waterstof         voor Shell ook interessant,
         zei Shell-directeur     Marjan   van    Loon    bij de  lancering. Zij   ontkent dat Shell niet wil tornen         aan  olie- en
         gasverkoop.
         Lees ook:
         In Madrid is groene        waterstof dé klimaatbelofte           -
                                                                             voor  2050
         Terwijl  in Madrid     moeizame, technische onderhandelingen worden gevoerd, ademt de VN-klimaattop
         toch  een  groene toekomst. Landen dichten groene waterstof nu al                     een   glansrol toe,   in 2050.
                                                                                                                                          2382
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>13970065
         Dagblad van het Noorden
         Groningen wordt het
         waterstofpakhuis van Europa met een
         enorm
                            windpark op de Noordzee en
         een        flinke waterstoffabriek
         (®  12 minuten  geleden   «  Richold Brandsma en Mannus   van der Laan  «
                                                                                    Groningen
                     MARJAN VAN LOON
                     president-directeur Shell Nederland
                                     nd
         https://www.dvhn.nl/groningen/Plan-waterstofpakhuis-in-Eemshaven-25397928.html
         Volkskrant
            Gigaproject voor groene
            waterstof in de Femshaven
            shell,   Gasunie en Groningen Seaport willen het grootste
            groene waterstofproject van Europa realiseren aan de
            Eemshaven bij Delfzijl. Enorme windparken op de
            Noordzee gaan stroom produceren, die naar de
            Eemshaven gaat Mert die scroom gaat de
            warerstoffabriek vervolgens waterstof maken.
            Gerard Reijn 27 februan 2020 18:54
            Marjan van Loon (Shell Nederland), Cas Konig (Groningen Seaports) en Han Fennema
            {Gasunie) tijdens de presentatie van de plannen voor de grootste groene
                                            -—==c- AF
            waterstoffabriek van  Europa.
         https://www.volkskrant.nl/economie/gigaproject-voor-groene-waterstof-in-de-
         eemshaven~b942a59c/
                                                                                              2383
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>13970065
         NRC
         Groots wind-voor-waterstofplan
         is ‘nog verre van haalbaar’
         Vier vragen over het megawindparkplan NortH2, een enorm windpark op zee, moet
         straks waterstof produceren. Volgens kenners is dit technisch nog niet realistisch.
         # Hestervan Santen © 27 februari20200m 19:38         ® Leestijd 3 minuten                    Ex    f   wee
                                                                                                                    (n)
          Shell, Gasunie    en  het  havenbedrijf Groningen Seaports willen in 2030 een zeer groot
          windpark aanleggen op de Noordzee: het NortH,-project.                            Dat wordt   gekoppeld aan
          een enorme      fabriek  om   waterstof te gaan maken. Dat maakten de drie                      bedrijven
          donderdag     bekend.
          Wat willen Shell,            Groningen Seaports en Gasunie precies?
          Ze willen in de Noordzee        een      windpark aanleggen met een vermogen van 34 4
          gigawatt (GW) in 2030.        Dat   zijn honderden windmolens.                   Het kabinet wil tussen 2023
          en  2030 in totaal nog 7 GW         aan      nieuwe          windparken op de Noordzee laten bouwen,
          dus het   plan van de drie bedrijven zou een fors deel van die totale opgave beslaan.
          Het windpark moet tot 2040 verder worden                           uitgebouwd   naar 10  GW. De elektriciteit
          die de windmolens        produceren wordt dan gebruikt om waterstof te produceren.
          Waterstofgas is    een   brandstof die            aardgas kan vervangen,          en die schoon
          geproduceerd kan worden uit water.                       Daarvoor wil het    consortium,    dat  NortH, is
          gedoopt, een enorme elektrolysefabriek bouwen. De provincie Groningen ,,wordt het
          Europees centrum van groene waterstofproductie”.
         https://www.nrc.nl/nieuws/2020/02/27/plan-megawindpark-voor-waterstof-is-nog-verre-van-
         haalbaar-a3992011
         RTV Noord    —
                        uitzending  18.00    (video)
         Met  Marjan   van Loon  en  in de studio de CEO               van  Groningen Seaport, vanaf c. 9 min.19:
         https://www.rtvnoord.nl/tv/programma/10010/Noord-Vandaag/aflevering/30315
          RTV-NOORD
                                           2030
                                           3 tot 4 gigawatt
                                           2040
                                           10 gigawatt
                                           12,5 miljoen   huishoudens
                                             bestaande windparken
                                           [    toskomstige windparkan
                                           = mogelijke locatie magawindpark
                                                                                                                        2384
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>13970065
         NOS Journaal               uitzending         20.00       uur.      Kort item in nieuwsoverzicht.
         Link       naar   video, vanaf         c. 13min.           40     https://nos.nl/uitzending/48148-nos-journa:
         ThomsonReuters
          Shell and Gasunie                        plan         to build massive Dutch green
          hydrogen plant                    -
                                              Reuters News
                                                                 s
                                                                   company    Royal   Dutch Shell RDSa L and Dutch gas company
               sunie   GSUNLUL plan to build a          Sh
                                                                   en hydrogen plant       in the northern Netherlands in the next
                                                              |
                           ompanie          on  Thur
                                            f                         (
                                  new wind         off  the         ¥             n
                                                                                     province, the plant we
                                                                            ompanies said, cutting the Nethei
                   lant would use a wate         L                             S    ainable   electricity into hydrogen, which can then
                                                                                 EIT
          | o Va | by
          The small but den                lated Netherlands still
                                                                        has  the fifth hig                  02 emissions
                                                                                                   v
                                                                                                                           per capita in the
          possibly     10 GW   by
                                   2040,
                                         sufficient  to meet the current electri
          households.
          The first wind turbines could be ready        in  .
          produc
                                                                                                                                             2385
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>13970065
         Bloomberg
         Shell, Gasunie Study Wind farm, Hydrogen Project in Netherlands
         2020-02-27 10:14:51.614 GMT
         By Fred Pals
         (Bloomberg)     --
                            A consortium    including Shell and   Gasunie is
         studying the    possibility of an offshore wind farm that would
         feed  electricity to a plant that could produce as much as 800k
         tons/year of hydrogen, according to        a  statement.
         *
           Plan is to  generate around      3-4 gigawatts of wind energy before
         2030 for   hydrogen production; possibly        10 gigawatts around 2040,
         enough   to meet     electricity consumption of     12.5m households
         *
           The  project, called NoerthH2, would       convert wind energy into
         hydrogen    at a  facility in the Eemshaven     region of the
         Netherlands
         *
           Hydrogen     distribution would be    through Gasunie’s transport
         network, mainly      to industrial clients and   possibly [ater to
         other  consumers
         *
           No investment decision has been         taken; feasibility study  to be
         complete by     end-2020
         *
           Groningen Seaports, the port authority for Delfzijl, Eemshaven
         and industrial sites in northeast part of the       Netherlands, is
         also part of project
                                                                                   2386
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>