<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                            1 October 2020
         NortH2 Narrative
         Den   Haag wil energietransitie     van   55% CO2 emissiereductie in 2030           en  groen  verdienvermogen,
         maar:
                  Moet niet ten koste gaan        van   internationale    concurrentiepositie bedrijven (niet te snel)
                  Moet recht doen       aan  lasten/lasten verdeling bedrijven/burgers (uitlegbaar politiek)
                  Zoveel   mogelijk vrije marktwerking (uitlegbaar          naar   andere    bedrijven/initiatiefnemers)
                  Investeringen overheid volgen investeringsbeslissingen bedrijven, bijv infra (zekerheid)
                  Er moet geen lock-in ontstaan, dus geen keuze             voor een     specifieke energiebron (niet kiezen)
                  Marktordening       per energiebron,      waaronder offshore wind         (geen verstoring)
                  Beetje   in stapjes zodat iedereen        mee  kan komen      (haalbaar, uitvoerbaar, niet    per  se snel
                  Niet/nauwelijks geld      beschikbaar      voor H2
         Europa wil energietransitie      van  55% CO2 emissiereductie:
             ¢    Wordt deels     meer   urgentie gevoeld
             e    Meer   geld  voor   vergroening
             e    Van   elkaar/met elkaar leren, ook internationaal
             e
                  Marktwerking van belang,         met redenatie      afwijken: IPCEI,    maar   nog niet SDE++
         NortH2 is   een  antwoord,     want  (zie  ook argumenten R&S):
             eo   Levert   bijdrage   aan kabinetsdoelstelling waterstof,         en  meer/sneller    dan dat.
             e
                  Brengt   een  nog niet bestaande markt         gecoordineerd       op gang
             eo   |s over  de  gehele keten kostenefficient
             e    Wordt    gedragen/uitgevoerd        door partijen die het waar kunnen maken
             eo   Levert   nieuwe/vervangende         banen op
             ¢    Geeft NL kans op leidende rol op H2           (ipv gas)
         Het wringt echter     met:
             eo
                  Vraagt windkavels dedicated          voor   waterstof, terwijl ook duurzame elektriciteit nodig         is
             e
                  Vraag sneller,    meer  windenergie dan        op voorhand      bedacht, past    niet in plannen
             e
                  Vraagt gunning      windkavels    aan   1  partij/consortium
             e¢
                  Vraagt overheidssturing        en  investeringen zonder dat al helder         is wat/hoe groot vraag     is
             eo   |s een  keuze met deels lock in effecten, wat als          er  andere betere     oplossingen komen
             e    Gaat sneller dan     nodig  is
             e    Gaat sneller dan     geld  voor  is
             e    Een  groot project     met Shell financieren is     politiek   risicovol
             eo
                  Project wordt     te groot, levert monopolypositie         voor   projectpartners
             oe   Waarom NNL       en  niet  bijvoorbeeld Rotterdam
         Maar dat is als   volgt uitlegbaar:
             e
                  Vraagt windkavels dedicated          voor   waterstof, terwijl ook duurzame elektriciteit nodig         is
                  Er is duurzame elektriciteit      nodig,    maar er  is daarnaast ook snel      een groen gas   nodig.  Dit om
                  de  energie-   en  grondstofvraag      die niet zo  makkelijk geélektrificeerd      kan worden te
                  verduurzamen       en om   het  energiesysteem       te balanceren.
                                                                                                                                 0346
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                                        1 October 2020
                 EZK is  (terecht)    erg trots op de      subsidievrije tenders        voor  wind op zee,        maar    worstelen      nu
                 met   volgende stappen.
                 Deze kavels dedicated          voor   waterstof zouden additioneel kunnen worden aangewezen                              en
                 daarmee niet ten koste gaan            van    de gewenste snelheid        van     productie wind        op   zee en
                 eventuele verstoring         van   de markt is dan ook        beperkt,   zou een       bewuste keuze
                 kunnen/moeten zijn          om    de groene waterstofmarkt            aan te   jagen. Daarbij komt dat het
                 aanwijzen     van   kavels op     zee en   tenderen daarvan sowieso moet versnellen.
                 Vraag sneller,     meer    windenergie dan         op voorhand       bedacht, past niet in plannen
                 Dat  klopt,   maar    in alle  gevallen    moet worden versneld in het               aanwijzen     van  kavels    en
                 tenderen daarvan. Niet alleen vanuit klimaatambities,                    maar      ook    om  economisch        mee   te
                 blijven   doen is het van       belang   dat    we  versneld de     naar groen gaan maken             (ca.  20%   van    de NL
                 economie      hangt    op de    een  of andere manier        samen     met   fossiel; bedenk        wat  voor
                 banen/welvaartsverlies           dat met zich      meebrengt).
                 Vraagt gunning windkavels            aan    1  partij/consortium
                 Dit kan inderdaad alleen als IPCEl status wordt                 gerealiseerd,       of als het als   (heel grote) pilot
                 wordt    aangemerkt, of als        er een    tender komt die       zodanig    is  opgesteld dat dit       consortium de
                 enige   is die hem "aankan". Dat is            politiek  wel  makkelijker     uit te   leggen    dan rechtstreekse
                 gunning.
                 Vraag   is of consortium groter maken hiervoor de                  oplossing     is. Hoewel EZK steeds heeft
                 aangestuurd       op  een   verbreding      van   het consortium is het de vraag of dat echt is wat                  ze
                 willen. Door alle      marktpartijen       in één consortium te hebben ontstaat                 er een
                 monopoliepositie.        Framen als kans: de          kip-ei situatie doorbreken is          een   uitdaging die alle
                 hens   aan   dek vergt,    verspreiding       van  geleerde    lessen etc.
                 Vraagt overheidssturing           en  investeringen zonder dat al helder              is  wat/hoe groot vraag         is
                 De vraag is in     potentie (ruim) voldoende groot (ca. 10%               van      het NL    aardgas    wordt    gekraakt
                 t.b.v. waterstofproductie),          maar     inderdaad niet     gerealiseerd. Duidelijk         kiezen    voor   waterstof,
                 0.a. door het creéren         van   voldoende aanbod tegen            een  redelijke      prijs, zal echter maken dat
                 daar ook op wordt ingezet door afnemers. Hiermee creéren                            we  helderheid     voor    alle partijen
                 en  lokken    we   investeringen of      versnelling     daarvan uit. De vraag zal ontstaan. Als start is
                 echter wel     een   exploitatiesubsidie/contract           for  difference/     ..
                                                                                                      nodig. Vanwege de aanpak van
                 North2 i deze echter kleiner dan              wanneer we      het  gefaseerd       doen.
                 Is een   keuze met deels lock in effecten, wat als              er  andere betere         oplossingen komen
                 Je kan het zien als lock        in, of als  een   keuze die    (versneld) investeringen           zal uitlokken omdat        er
                 duidelijkheid     wordt    gecreerd.     Bovendien      zijn de maatschappelijke kosten lager als                 we  kiezen,
                 dan als   we   alles open laten      (want      hoeveel infra gaan      we  aanleggen        voor   verschillende
                 bronnen).     Wat   we   doen is in feite 'no       regret’.  Waterstof zal      een     rol spelen   en   de markt is nog
                 lang  niet  verzadigd.     Andere     oplossingen blijven mogelijk,          maar voor        de verdere inpassing         van
                 wind   en zon    is waterstof de      enige geschikte energiedrager            voor     grondstof     en  lange termijn
                 opslag    en  balancering.
                                                                                                                                                 0347
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                                  1 October 2020
             e   Gaat sneller dan      nodig    is
                 Dat is de  politieke boodschap die goed landt,                niet te  snel, niet te  moeilijk maken.      Dat maakt
                 echter niet dat     er niet  -
                                                 op de    achtergrond- al veel       meer    moet  gebeuren    om   deze transitie
                 haalbaar   en   betaalbaar te maken. Inwoners zullen                profiteren   als de waterstofmarkt op gang
                 komt, bijvoorbeeld       door het deel        van   de  gebouwde omgeving         wat dan relatief     makkelijk
                 verduurzaamd kan         worden, de banen die ontstaan,               etc.
                 Een  stapsgewijze aanpak brengt              ons naar     2030,  maar   daarna is   een  systeemomslag nodig.        Dit
                 moet   nu  al wel worden voorbereid.
             e   Gaat sneller dan      geld  voor    is
                 Klopt  maar    kan  uit/verdient zich terug,          zie  redeneerlijn groeifonds (maatschappelijk
                 rendement, inkomen          voor    toekomstige werknemers).
                 Een  aanpak gericht      op  €/ton      CO2    brengt   ons  tot 2030,    maar  dat is niet voldoende       om  de
                 systeemomslag        te realiseren.
                 Focus op groen       herstel; welke grijze (indirecte) subsidies kunnen hiervoor worden
                 aangewend?
             e   Een groot    project   met Shell financieren is           politiek risicovol
                 Dat is waar.    Maar Shell niet de         enige die profiteert. Bovendien         is de meerwaarde        van Shell in
                 deze constructie      uitlegbaar.      Zij zijn de enige die zowel wind als gas kennis hebben               en zo de
                 combinatie efficient kunnen maken. Partijen steken hun nek uit.
             e
                 Project wordt     te  groot, levert monopolypositie             voor   projectpartners
                 Dit project dekt     een  risico af     voor   de  overheid/maatschappij.        Deze   partijen zijn groot    genoeg
                 om  de eerste stap in deze transitie te realiseren. De overheid neemt                     een  risico,  maar   doordat
                 deze partijen het      dragen,    is het risico veel kleiner dan als het in         stapjes gebeurt.      Daarnaast
                 levert de omvang       en  snelheid de        mogelijkheid     om   Europa    een goede handelspositie        in te
                 nemen.   Tegelijk organiseren           we   de structuur     zodanig dat partijen (tot    op zekere      hoogte)
                 kunnen leren     van   wat   we   doen, kunnen aansluiten op het              geheel /niet  worden      uitgesloten.
             e¢  Waarom NNL        en  niet  bijvoorbeeld Rotterdam
                 Het is en-en.    Noord-Nederland is           goed gelegen      om   deze transitie op te starten, door de
                 ruimte die    er is, de  mogelijkheid        om   vrij snel wind op     zee  versneld te realiseren      en  opslag van
                 H2 te faciliteren. Maar het         gaat    om   de start   van  de waterstofeconomie in        Nederland, dus
                 andere   partijen/regio's       kunnen      profiteren     van de start   en  aansluiten.
         En/of dit verandert    onze   strategie (opties):
             e   Niet
             ¢   We gaan    voor   maximale transparantie             (binnen    de  randvoorwaarden)
                      o    Partijen mogen bij        ons    aanhaken
                      o   We hanteren        een zo      open    mogelijke    structuur    (platform)
                      o   We geven op        hoofdlijnen        inzicht in wat   partijen zelf investeren/aan       risico  nemen
                                                                                                                                          0348
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                             1 October 2020
             e   We laten het aspect      van   gunnen weg, denken         mee over     randvoorwaarden die tender        zou
                 moeten hebben
             ¢   We maken het      kleiner/behapbaarder,         door:
             e   We zorgen dat     we   afname partners in het        project   opnemen
             e¢  We    helpen  met  lobby    in EU   (DG Comp?)
             oe  We rekenen uit hoe deze stap de            maatschappij het      minste kost
             e   We gaan via TK druk       opvoeren/kansen        creéren   (incl.  een  charmeoffensief?)
             e   We gaan via EU druk       opvoeren/      kansen creéren
             ¢   We gaan via Duitsland druk          opvoeren/kansen       creéren
         The  case for  upscaling and acceleration of         green  hydrogen
             e¢
                  Hydrogen plays    a  key role    in net-zero energy mix
                      o    13-14% of primary energy demand will be clean                hydrogen    in 2050   (ref)
                               =
                                    Hard to abate sectors in        industry (high temperature)
                               =
                                    Heavy duty transport
                               =
                                    Residential
                               =
                                    Sector    coupling
             eo
                  Realising the Paris timeline and the Dutch Climate Accord is               a huge challenge, particularly
                 realising the system change for hydrogen,            a new    energy carrier.
                      o    We have 30 years to        replace the fossil system      we   built over  the last 100 years
                      o    Very little is in  place today
                               =
                                    No   market,     no transport,   no  production
             e    No  regulation,  no  policies. Following challenges         need to be addressed
                      o    Green   hydrogen production capacity           needs to be built from scratch
                               =
                                    EU demand for        (ultimately green) hydrogen         translates into   required
                                    production capacity of hundreds of            GW of offshore wind       equivalents
                      o    Customers need to         change   from fossil to   (green) hydrogen
                               =
                                    This will require     a  huge change     in customer installation and processes
                      o    Green   hydrogen      is currently much     more    expensive than fossil    + carbon
                      o    Transportation and Storage capacity needs              to be built
                      o    Electrolyser production       &  technology
                               =
                                    Global    industry supply capacity       is [2] GW pa, much      more   is heeded to meet
                                    global demand
                               =
                                    Electrolyser technology        is at MW scale for      benign environments, requiring      a
                                    large   amount of space
                               =
                                    Electrolyser Technology needs to be developed                to take  electrolysis offshore
                               =
                                    Electrolyser design       needs to be scaled up from MW to GW scale
                      o    Entirely new    value chains need to be built, and all elements need to be               developed
                           simultaneously,      requiring orchestration
             e   This leads to   a number of chicken and egg          problems determining        the slow    adoption  of green
                  hydrogen   to date:
                      o    There is  no  demand for green        hydrogen,     because it is too   expensive, but    green H2
                           won't become affordable until there is           significant demand
                               =
                                      CO2 levies won't cut the difference
                                                                                                                                 0349
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                                1 October 2020
                       o    There is    no  transport, but       a  transport/   distribution network needs to be
                            underwritten when there              are  significant volumes to be transported
                       o    There    are no      supportive policies supporting the development of large-scale hydrogen
                            production /        usage, because of       a lack of insight in what instruments      are most
                            effective and will lead to the most cost-effective              implementation path       towards      large-
                            scale   production
             ¢
                  Upscaling     and acceleration of the          hydrogen    economy needs to start       today to  meet the Paris
                  timeline and volume targets.
             e    Such   large-scale acceleration and upscaling              can only be achieved     in the short timeline
                  available,
                       o    if all parties collaborate         on an  unprecedented scale,      ....
                       0    ...on    orchestrating the development of the integrated hydrogen value chain                      ...
                       o    ...
                                through    a   concrete     project that will kick-start the development of the integrated
                            value chain      ...
                       0    ..
                                delivering    to   launching     customers    embracing    the change    to hydrogen    ....
                       o    ...  facilitated     by comprehensive long-term hydrogen policies, governing the
                            transition from fossil to          hydrogen, including support mechanisms
         The NortH2    proposal
         NortH2:   a concrete     proposal     to kick-start the acceleration and        upscaling of the hydrogen       economy in
         North West Europe, comprising of
             e    Phase 1   (until 2030)
                       o    4 GW Offshore          wind, North of      NL  by 2030
                       o    Transmission to shore via AC             or  DC cables
                       o    4 GW onshore           electrolysis   in the Eemshaven
                       o    H2 storage in salt        caverns    in N-NL
                       o    Transportation         to  (all) major NL/ DE     demand centres via refurbished L-gas           pipelines
                       o    Development           of the traded green      hydrogen   market
             e    Phase 2   —
                                until 2040
                       o    Additional 6+ GW offshore wind North of NL                 (2030-2040)
                       o    Offshore     electrolysis
                       o    Transportation         to shore via dedicated       pipeline (newbuilt)
                       o    Additional H2 storage
         Compared     to incremental market           development approaches,          NortH2 will
             eo   accelerate the      development         of the   hydrogen    economy    by at least  [10] years
             eo   create the     platform    for further      exponential growth     of the  hydrogen     economy
                       o    For onshore        electrolysis (post 2030)
                       o    For offshore       electrolysis (post 2035)
             e    resultin    [25-30%] lower societal           costs for Phase 1
                       o    by realising scale-up          benefits  early in  the development phase
                       o    Phase 2 to be         quantified
         The realization of NortH2 will facilitate further              exponential growth of the hydrogen market by other
         projects
             e    Realization of the      hydrogen backbone, enabling other (smaller)                H2  projects to transport H2
                  to major     NW   European demand            centres
                                                                                                                                          0350
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                                           1 October 2020
              eo  A  large reduction      in LCOH  through scale, integration and      a  programmatic approach early      in
                  the  development cycle
              eo  First  large-scale    conversion of industrial energy demand from fossil to green            hydrogen
              e
                  Development        of  new  integrated  value chains
              eo
                  Development        of field-tested government     policies, regulation and support mechanisms,
                  driving and facilitating the system change         in hard to abate sectors from fossil to       hydrogen
         Key value proposition
         What's init for NL?
              e
                  (Contribute to)     the realization of the Paris timeline and targets at the lowest societal costs
              e¢
                  Becoming major         green  hydrogen producer
              e¢
                  Becoming      a major hub for     hydrogen import     into NW    Europe,   a possibility for trade and thus
                  economic benefits
              eo  Itattracts    new   business
              oe  Become      a hydrogen     centre of  expertise
                       o     Develop competencies        and  expertise   in the system change from fossil      to  hydrogen
              e   Retain   important (chemical) industries       in NL
                       o     Become     a  frontrunner in green   chemistry (ref Growth Fund)
                       o     Early decarbonisation of      NL industries, ahead of competitors
                       o    Creates     room   for expansion of  industry (CO2 ruimte)
         What's in it for DE?
              e¢
                  (Contribute to)     the realization of the Paris timeline and targets at the lowest societal costs
              e   Gain   early  access    to hydrogen production     in  neighbourhood (securing early imports)
              e
                  Opportunity      to develop    material position for German       suppliers
              eo  Retain   strategic industries for     DE through early decarbonisation (steel)
         Waarom met deze         partners?
         Elektriciteit is ook   nodig   voor  transitie op andere   plekken,   waarom     dedicated    voor  H2?
         Hoe open kan het       zijn? wat kan allemaal worden       gedeeld?    Alle partners in NL    bij elkaar halen?
         Hoe maken     we   het  onontkoombaar, misschien afname kant erbij             in doen?
         Industriepolitiek, hoe leg      je dat uit?
         DH moet het kunnen         uitleggen.
                                                     0    Waarom    zo  sterk  sturen/industriepolitiek
                                                     0    Hoezo   'gunnen’,   en ook nog    aan  shell
                                                     0    Hoezo elektriciteit alleen    naar   H2, meer    problemen
                                                     OO   Verhouding    tot andere    bedrijven/initiatieven
                                                     oO   Off shore wind       markt   problematiek?       Andere verstorende
                                                          effecten?
         Q&A’s
                                                                                                                               0351
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>11279329
         Draft version for discussion                                                              1 October 2020
             e¢
                 Why should     NL  develop this  now instead of waiting until electrolysers have halved in
                 price?
                 Paris timeline not met
                 Opportunity    to  develop
             e   Will imported hydrogen       not become cheaper   than hydrogen produced from     NortH2?
                 Answer
             ¢   Question?
                 Answer
             ¢   Question?
                 Answer
             ¢   Question?
                 Answer
             ¢   Question?
                 Answer
             ¢   Question?
                 Answer
         Missing  corroboration
             e
                 Demonstrating the value for (NL/DE) industry of early adoption of green hydrogen
                 Study by consultant (McKinsey, BCG)
             e   Future LCOH from      imports
                 Mitigating  Action
             oe
                 Missing?
                 Mitigating  Action
             e
                 Missing?
                 Mitigating  Action
             e
                 Missing?
                 Mitigating  Action
         Voor de 15e:
             eo  Het  beklijft niet
             e   Wat ontbreekt     er in de narrative
             e   wat stellen   wij voor?
                                                                                                                  0352
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>