<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>24048107
         Communicatieplan               wolf
         Achtergrond
         Met de decentralisatie      van een     aantal  rijkstaken zijn    de  provincies verantwoordelijk geworden               voor
         de wolf. Om voorbereid te        zijn  op de  (terug)komst van        de wolf in Nederland is         er  onder   meer een
         Regiegroep Wolf       opgericht,  bestaande uit     vertegenwoordigers            van  rijk, provincies    en  het Faunafonds
         van  BlJ12. Onderzoeksbureau          Alterra, platform Wolven          in Nederland      en  de universiteiten     van  Tilburg
         en  Maastricht hebben daarnaast in          opdracht    van   het   rijk een    ‘Voorstel   voor een     wolvenplan    voor
         Nederland’     opgesteld (Groot Bruinderink        et al., 2013). Dit rapport         was voor     de  Bestuurlijke
         Adviescommissie Vitaal Platteland          (BAC VP) aanleiding        om    de Regiegroep Wolf         opdracht    te geven  om
         een  operationeel draaiboek        op te stellen   voor  de eerste fase        van  de vestiging     van   de wolf in
         Nederland. Dit     communicatieplan        maakt onderdeel uit        van    dit draaiboek.
         Het  Rijk
         Het  rijk is verantwoordelijk voor het wettelijke kader, borgen                 van  het internationale
         beschermingsregime        voor  de wolf    en  rapportage     aan   de EU     over  de stand     van  zaken met     betrekking
         tot het voorkomen       van  de wolf. Daar     waar  formele     wettelijke borging nodig is, of daar           waar   formele
         internationale     afspraken   over   de wolf   vastgelegd    moeten worden is het            rijk verantwoordelijk.
         Provincies
         De  provincies hebben      een  belangrijke taak     om   Nederlandse boeren            en  burgers,    die het samenleven
         met de wolf al     generaties lang verleerd zijn,     te  begeleiden       in het proces      van  herkolonisatie. Dit draait
         om   (bevorderen van) goede informatieverstrekking                over   de wolf, snelle      afhandeling     van  meldingen
         en  landbouwschade en, indien          nodig, het   nemen van       acties die boeren        en  burgers het vertrouwen
         geven dat de     veiligheid  niet in het   geding zal zijn.     Daartoe dient ook         een   operationeel draaiboek
         waar   dit communicatieplan bij hoort.
         Provincies    zijn verantwoordelijk      voor  de uitvoering    van    faunabeleid in Nederland.           Bij de beschermde
         inheemse diersoort Wolf komt dat            neer  op het   nemen van        maatregelen       om   deze diersoort in stand
         te houden. De unit Faunafonds           van  BlJ12 heeft als taak de       provincies hierbij      te  helpen   en
         ondersteunen. Zij is immers        opgericht voor     en  door de provincies. Sinds januari 2014 is het
         Faunafonds      ondergebracht bij      BlJ12. De  provincies hebben de regie            over   de communicatie.
         Faunafonds
         De  afthandeling van schadegevallen         veroorzaakt door de wolf            gebeurt door      het Faunafonds. Om
         schade veroorzaakt door de wolf te           vergoeden    moet helder         zijn wat de oorzaak is. Het Faunafonds is
         een  uitvoeringsorganisatie      van    de provincies  en   is als unit    ondergebracht bij        BlJ12. Het Faunafonds
         heeft per provincie     budget   om    schade te   vergoeden       en voeren      dit uit volgens beleidsregels       waar  de
         provincies instemming       voor   hebben gegeven. Het Faunafonds is in deze dus beleidsarm                       en  voert
         slechts uit.
         Naast het afhandelen       van  schadegevallen geeft het Faunafonds neutraal advies                     aan   haar
         doelgroepen      en  heeft daarvoor de kennis in huis.        Zij  zet zich daarom in        om   voorlichting   aan   boeren
         en jagers   te geven via de    website, e-mails en/of direct contact             met de consulent. Het Faunafonds
         past de reeds gehanteerde volgtijdelijke communicatiestrategie (ofwel: drietrapsraket)                           van
                                                                                                                                          0000000318
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>24048107
         voorkomen, bestrijden        en betalen   van faunaschade. Dit     geldt  ook voor  communicatie rondom de
         wolf.
         Wolven in Nederland
         Wolven in Nederland is        een  op  eigen initiatief gestart samenwerkingsverband         van  diverse
         organisaties    met raakvlakken op het      gebied    van  wolven.   (zie verder
         websitehttp://www.wolveninnederland.nl/)
         In het ‘Voorstel     voor een   wolvenplan    voor   Nederland’    (Groot  Bruinderink et   al., 2013)  was
         voorgesteld     om  “Wolven in Nederland” min of          meer   te transformeren    naar een   wolvenbureau, zoals
         dat ook in   een   aantal Duitse deelstaten is     ingesteld.  De BACVP meent dat       een  wolvenbureau       een
         stap  te ver  is, maar   de provincies zien wel heil in     een  beperkte  variant: een
         wolvenmeldpunt/wolvenloket.
         Dit wolvenloket dient       primair  voor een   snelle eerste   screening  van  meldingen    op  waarschijnlijkheid.
         De taken   en   verantwoordelijkheden       van  dit  wolvenmeldpunt      worden via het    Faunafonds/BlJ12
         formeel in   een   overeenkomst      vastgelegd.   Communicatie      naar  derden  loopt —tenzij anders     is
         afgesproken- altijd     via BIJ12   en provincies. Wolven     in Nederland is als leverancier    van  informatie
         altijd volgend    en  nooit initiérend in de communicatie.
         Alterra
         Alterra beschikt     over  expertise   om  door middel    van  DNA-onderzoek vast te stellen of       er in monsters
         (bijv. haren, keutels, prooiresten) sprake        is van  wolf-DNA. Daarnaast heeft Alterra       expertise    om  door
         middel   van   sectie op   prooidieren (wilde en landbouwdieren) te beoordelen of een wolf als mogelijke
         dader kan worden        aangemerkt van de schade. Op verzoek van rijk en provincies bevordert Alterra
         internationale     standaardisering van DNA-onderzoek.           Dat maakt de   uitwisseling van informatie       en
         kennis tussen verschillende instituten        en  landen   gemakkelijker.
         Onderzoeksinstituut Alterra handelt in         opdracht    van  het Faunafonds    van  BlJ12,  voor  de provincies.
         Voor het   vergoeden      van  de kosten   (waarde)    van een  dood landbouwhuisdier door het Faunafonds
         aan  gedupeerde eigenaren         is het noodzakelijk    om  de  dader/doodsoorzaak      met   een  hoge   mate   van
         zekerheid te kunnen aantonen. Alterra is als leverancier            van  informatie  altijd volgend   en  nooit
         initiérend in de communicatie.
         Door middel      van  DNA-onderzoek kan       vastgesteld worden of de schade wel of         niet is veroorzaakt
         door   een wolf. De    uitslag  van  het onderzoek wordt door het Faunafonds           overhandigd     aan  de
         provincies.    Het onderzoek wordt       gepubliceerd    op de websites    van Alterra, het Faunafonds       en
         eventueel de provincies in       onderling overleg.
         Hoofd     en   subdoelgroepen:
              e
                   Diereigenaren
                        o    Schapen-    en  geiten houder (professioneel       en hobbymatig)
                        o    Rundveehouders
                        o    Paardeneigenaren
                        o    Hondeneigenaren
              e
                   Jagers/Faunabeheereenheden
              ¢
                   Natuurorganisaties
                                                                                                                                 0000000319
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>24048107
                 Terreinbeheerders       en grondeigenaren
                 Pers
                 Grote    publiek
                      o     Omwonenden
                                =
                                      Quders
                                =
                                     (Jonge)   kinderen
                      o     Recreanten    en  recreatieondernemers
                                =
                                      Ruiters
                                =
                                     Hondenbezitters
                                =
                                      Wandelaars, trimmers, fietsers,      etc.
                                =
                                     Recreatieondernemers
                 Overheid
                      o     Provincie, Rijk (inclusief onderzoeksinstellingen )
                      lo)   Gemeentebestuurders         en  -ambtenaren
                      o     Waterschappen
                      o     Rijkswaterstaat (wegheheerders)
                      o     Brandweer, politie en dierenambulance
         Primaire gesprekspartners:
             e
                 Provincies, Rijk
             e   Onderzoekbureaus
             e
                 Natuurorganisaties
             e
                 Terreinbeheerders, Politie
         Zenders:
         Primair de  provincies, secundair      in  overleg  met anderen   bepalen
         Intermediairen:
         Pers
         Steunzenders:
             e¢
                 LTO, Faunafonds      en  diverse    schapenhouderverenigingen       voor  boeren
             e   KJV  voor   jagers
             e
                 natuurorganisatie     voor   hun leden     en aanhang
             e   |VN  (https://www.ivn.nl/         voor schoolkinderen    en ouders)
             e   ANWB
         Communicatiedoelstelling
             Vooraf:
             -
                 alle provincies hebben dezelfde informatie           over wolven op hun website met    een
                 doorverwijzing     naar  het  wolvenmeldpunt.
             -
                  Eenduidige informatie      naar    de burger over de handelswijze     wanneer een  burger in aanraking
                 komt met     een  wolf
             -
                  Eenduidige informatie      naar    de media   ( en daarmee    naar de inwoners) over de stand van
                 zaken rond de komst       van   de wolf   en  de stappen die de partijen daarin zetten
             -
                  Eenduidige informatie      naar    de burger over het belang van de wolf in NL
             -
                  Eenduidige informatie      naar    de grondgebruikers over de te nemen maatregelen
                                                                                                                         0000000320
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>24048107
              Tijdens de komst van          een  wolf:
                    Eenduidige informatie naar de grondgebruikers waar zij eventuele schade kunnen melden                                en
                    de  procedure rondom de schade, bijvoorbeeld melding maken bij het nog in te richten
                    wolvenmeldpunt. (Het meldpunt              zet de    melding door      naar   het Faunafonds     van    BlJ12.)
                    Helderheid verschaffen door middel            van een      transparante houding         en  ondubbelzinnige
                    communicatie
         Toespitsing communicatie als de wolf zich vestigt
              1.    Basisscenario: voordat de wolf komt
                    Scenario 2: de wolf is      er
              LN    Scenario 3: als    hij  sneller en  massaler komt        (niet uitgewerkt)
              =     Scenario 4:   bij onverwacht veel schade
              1     Scenario 5:   bij bedreiging     mens    of menselijk slachtoffer
         Bij alle scenario's   communiceren:
                    wat is volgens    ons    het geval,
                    wat kunnen de       gevolgen zijn,
                 .  wat kunnen     wij doen (handelingsruimte),
                  . wat is het  proces?
         Basisscenario: communicatie voordat de wolf komt
                    l.       wat is   volgens    ons  het  geval:  er   zijn wolven gesignaleerd        net  over  de grens in
                             Duitsland, wolvenroedels leven             circa 200km      van   Nederland    en  dat is  voor een    wolf
                             niet  ver   weg,
                    Il.     wat kunnen de         gevolgen zijn:     er  heerst veel     ongeloof,   er zijn veel  vragen, de eerste
                             zwervende wolven kunnen schade veroorzaken,
                    II.      wat is   onze    handelingsruimte:       We gaan      nu   niet  ingrijpen, kunnen    we    niet, mogen    we
                             niet  en   willen   we nu   nog niet. Alterra      schrijft het advies wolvenplan         in opdracht    van
                             de  politiek, Wolven       in Nederland zorgt        voor   betrokkenheid      van  stakeholders.
                    IV.      Wat is het proces: Politiek werkt            samen    met stakeholders       aan een   wolvenplan,
                             Wolven In Nederland informeert het                publiek    en  verzamelt waarnemingen,
                    Scenario 2: De wolfiser
                    J       wat is    volgens    ons  het  geval:  er   is een  wolf    gezien
                    Il.     wat kunnen de         gevolgen zijn:     er  zijn veel   vragen,    een wolf kan schade veroorzaken,
                             schade moet        gecompenseerd worden,             er  worden waarnemingen          gemeld
                    II.      wat is   onze    handelingsruimte:       we    hebben     een  wolvenplan     met   afspraken die     we
                             kunnen      opvolgen. Dialoog      aangaan,      meningen begrijpen        en  verwachtingen       delen.
                             We   zijn   en  blijven in  gesprek   met stakeholders. Er is         een  communicatieloket. Er is
                             een   website met antwoorden op veel               gestelde     vragen  en een    definitie   van wanneer
                             een   wolf    een  probleemwolf      is  en   hoe dan te handelen. De aanwezige wolven worden
                            gevolgd (monitoring)          en  het  publiek wordt        hierover   geinformeerd.
                                                                                                                                            0000000321
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>24048107
         IV.    Wat is het proces:      voor   informatie       over   te  nemen    maatregelen       en    tegemoetkoming
                 in eventuele schade kunt         u  bij  het Faunafonds       terecht,    voor   informatie kunt       u  bij
                WolvenInNederland terecht, waarnemingen kunt                        u  melden     bij het wolvenloket.
                 da. Tuig   een  informatiepunt        op dat kan voorzien in          een   piekbehoefte, gebruik
                     steunzenders, gebruik commerciéle aanbieders                      van   lezingen    en   excursies.
                      De  (betreffende) provincies zijn          initiatiefnemers       en  verantwoordelijk voor de
                     communicatie. En zal moeten communiceren                       om   vertrouwensrelatie met
                     doelgroepen      en  belanghebbenden            te behouden.
                     Als het gaat    om   overheidsopvattingen             dan moeten de        provincies zenden.        Maar
                     voor   algemene     informatie kan         een  maatschappelijke organisatie              worden
                     aangesteld.     Maar de     provincies blijft verantwoordelijk.
         Scenario 4: onverwacht veel schade
                          Wat is  volgens    ons    het   geval:   We hebben       nu een     wolf, die ondanks
                          preventieve maatregelen schade oplevert.
                          wat kunnen de       gevolgen zijn: Veel media-aandacht. Verlies                    aan  draagvlak.
                           Roep  om   ingrijpen.
                       .  wat is  onze   handelingsruimte:          Zet in op verbeteren         van   preventieve
                          maatregelen,      communiceer dit           en  houdt   vinger    aan   de  pols. Wijzen     op
                          afgesproken     criteria    om    in te  grijpen of (nog)      niet.
                        . Wat is het proces: Publiek           blijvend informeren. (Gebruik hierbij scenario’s
                          van  bijvoorbeeld Zwitserland/Duitsland.                In Zwitserland      zijn goede afspraken
                          over wanneer er       sprake     is van een      probleemwolf en scenario's hoe             er  dan
                           mee om    te gaan.)
         Scenario 5: bij bedreiging    mens     of  menselijk slachtoffer
                          Wat is  volgens    ons    het   geval:   We hebben       nu een     wolf, die ondanks dat dit
                          zeldzaam is, toch      een mens        bedreigt    of zelfs   een  (vermeend)        slachtoffer
                          heeft  gemaakt.
                          wat kunnen de       gevolgen zijn: Veel media-aandacht. Verlies                    aan  draagvlak.
                           Roep  om   ingrijpen.
                          wat is  onze   handelingsruimte:          Hiervoor moet        issuemanagement worden
                          ontwikkeld. Een       hoog     persoon     (minister   of   staatsecretaris)      communiceert
                          hierover. Wees helder           wanneer een        wolf  probleemwolf        is  en  wat dan de
                          gevolgen    zijn. Als  een     wolf  een mens       dood,    dan is het doodschieten         van   de
                          wolf de beste     optie.    Het is slecht     voor   de  wolvenpopulatie          als er een  wolf
                          over  de scheef gaat.       Grijp   in  en  communiceer dat dit          geval zeldzaam, ernstig
                          en  tragisch is,  maar     dat   er  conform      afspraak ingegrepen         wordt.
                          Communiceer hoe dit te voorkomen: Een wolf moet wild                            blijven. Wolven niet
                          voeren.
                        . Wat is het proces:       Afhankelijk van de fase, ruimtelijkheid,                en  doelgroep.
                          Gebruik    issuemanagement protocollen                en   communicatiescenario's zoals door
                           Natuurmonumenten            en   Staatsbosbeheer        gebruikt zijn (bv. waarbij        een    kind
                          gepakt   is door   een    konik).    Publiek    blijvend informeren.
                                                                                                                                 0000000322
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>24048107
                                         a.    Het wolvenbureau adviseert de           verantwoordelijke burgemeester         om
                                              een   crisisteam op te zetten       en  voorziet hem    van  inhoudelijke   en
                                              procesmatige adviezen.         De  verantwoordelijke burgemeester          zet het
                                              crisisteam op     en  zal dit team dan voorzitten.
            Communicatiestrategie:
            (Betreffende) provincies      en   het Faunafonds communiceren één                duidelijke boodschap    via hun
            eigen kanalen.    Deze   eenduidige boodschap         wordt    gemaakt     in  overleg  met  en door alle betrokken
            partijen  en wordt op éénzelfde        tijdstip gepubliceerd.      Let op:   bij de te plaatsen  content is het  van
            belang  de  juiste bronnen     te vermelden      en  onderling    naar  elkaar door te    verwijzen (hyperlinks,
            tweets,  retweets).
         Kernboodschappen:
            1.   De wolf komt     en  wat  zijn de gevolgen?
                     a.   De komst     van   de wolf is niet onverwachts        —
                                                                                  Nederland is voorbereid op de
                          (terug)komst van       de wolf
                     b.   De wolf is    een   beschermde diersoort. Nederland dient te voldoen               aan  nationele  en
                          internationale     verplichtingen waardoor er bepaalde maatregelen en handelingen
                          niet uitgevoerd mogen worden
                     c.   Wolf en mens kunnen goed samenleven. De wolf vermijdt in principe mensen.
                          Wolven zijn in principe niet gevaarlijk voor de mens
                     d.   Er zal schade optreden richting vee (schaap en geit). Vee is goed te beschermen.
                          Hier zijn maatregelen voor, maar deze worden momenteel in Nederland nog
                          niet/nauwelijks toegepast.
            2.   Hoe gaan we met problemen en kansen om?
                     a.   Voor schade is/komt tegemoetkoming
                     b.   Preventieis in principe effectief en van groot belang om wolven bij schapen weg te
                          houden
                     c.   Uitgezocht     moet worden welke         preventiemaatregelen         voor  Nederland bruikbaar     zijn
                     d.   In zeer  grote uitzonderingsgevallen          kan ingegrepen worden
            3.   Waar kan ik met      mijn  vragen terecht? Wie is       verantwoordelijk?
                     a.
            nb:  over het besluit door de      provincies    over  het  behandelbedrag bij        een schade   lager dan € 300,-
            moet tevens helder      gecommuniceerd worden, zowel door provincies als door het Faunafonds.
            Bij berichtgeving    over  vermeende schade door wolven is het raadzaam het                   onderwerp als volgt
            te benaderen:    bij geleden schade       aan  bedrijfsmatig gehouden          vee, is het in <aantal>  van  de
            <aantal>   van  de gevallen géén wolf. Bij       een  vermoeden dat de schade is veroorzaakt door              een
            wolf, dient het te worden bewezen.           De  enige   autoriteit die dit     bewijs kan leveren   en kan
            vaststellen of de   geleden     schade is veroorzaakt door        een  wolf is onderzoeksinstituut      Alterra, in
            opdracht van het Faunafonds van BlJ12, door middel                van   DNA-onderzoek. De       uitslag van het
            onderzoek wordt      gepubliceerd      strikt in overleg   met het Faunafonds.
            Communicatiemethoden            en  —
                                                  middelen:
            Welke informatie hebben          we   nodig   om  de  boodschap duidelijk te kunnen vertellen?
            -
                 De vijf W's  en  H: Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waarom                 en  Hoe?
                                                                                                                                   0000000323
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>24048107
         -
               Besluit(en) over behandelbedrag
         -
               Vastgestelde FAQ's
         Kanalen
           Websites                     Social media                         Offline             Beheerder /
                                                                                                 contactpersoon
           Bij12.nl                     https://twitter.com/bij12nl          Presentaties
           Bij12.nl/faunafonds          https: //www.linkedin.com/co
                                        mpany/bij12
                                        https://www.facebook.com/bij
                                        12.nl
           Faunaschade.nl
           Ipo.nl
           Wolveninnederland.nl
           Nb:
           gebruik steunzenders,
           zet kernboodschap op
           ieders website    en
           verwijs  naar  centrale
           gezamenlijke website
                                        Informatieve   (You-Tube)
                                        filmpjes over  de wolf
         Middelen
         -
               Persberichent:   perslijst + publicatie op website (incl url)
         -
              FAQs
         -
               (Nieuws)berichten /    nieuwsbrieven
         -
              E-mail (alerts)
         -
               Wolvenplan
         -
               Publieke uitingen   van  de overheid  (introductie wolvenproblematiek)
         -
              Op  maat   gesneden presentaties
         -
              Algemene     folder
         -
               Toegespitste folders
         -
               Publiceren   en interviews in  vak-/doelgroep magazines
         Woordvoerders       /contactpersonen
                                                       Eerste woordvoerder                Tweede woordvoerder
                                                                                          512e15.1.2e
                 Faunafonds/Bl1J12
                 Alterra
                 Provincies
                 Wolf in Nederland
                                                                                                                0000000324
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>24048107
              Deadline:  gebaseerd en vast te stellen op ad hoc  afspraken.
         Acties:
              -
                   Opstellen gezamenlijk perslijst
              -
                   FAQ’s eenduidig opstellen
              -
                  Alle woordvoerders/contactpersonen      in beeld brengen
         Gedachtegoed:
         De  communicatielijn  van de provincies  en BIJ12 is niet afhankelijk van de  pers en media. De
         provincies  en het Faunafonds  zijn autoriteiten op het  gebied van  de wolf. Op  het moment dat
         grondgebruikers,   SBB en/of <aanvullen> zelfstanding    met de pers  communiceren, wijken de
         provincies  en het Faunafonds niet af  van hun  vastgestelde communicatielijn    maar  zullen te allen tijde
         terug kunnen vallen op dit communicatieplan.
                                                                                                                      0000000325
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>