<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>15265766
         Notitie ten behoeve        van het spreekuurbezoek van     dhr.       over  realisatie van een natuurbegraafplaats
         nabij   Laude   (Westerwolde)
         Het initiatief
         De heer     QB
                           is PR-manager van Landgoed Heidehof BV, die samen met 'Hillig Meer' een natuurbegraafplaats
         bij Eext  exploiteert (uw dood, ons brood....) De BV is van plan om ten zuiden van Sellingen nabij het
                                                           .
         buurtschap Laude een natuurbegraafplaats ( ca. 12 ha) te realiseren op een bestaand bosperceel, waar de
         omgevingsverordening voor het grootste deel géén natuur- of landschapswaarden aan toekent. Een
         aangrenzend gebiedje dat wel is aangewezen als 'bos en natuur buiten het NNN', wordt in het plan doorsneden
         door een strook die mogelijk voor een toegangsweg bedoeld is. Voorts zal het plan voorzien in de oprichting
         van een 'duurzaam tijdelijk gebouw' ten behoeve van het houden van begrafenisceremonién.
         Standpunt B&W
         Burgemeester       en  wethouders hebben Heidehof B.V. laten weten        een  positieve grondhouding  te hebben: zij
         zien in het    plan  een mogelijkheid  om  het beheer   en onderhoud,    alsmede de   toegankelijkheid ervan te
         verbeteren. Daarbij hebben zij ook (wat voorbarig) laten weten dat de provincie doende is beleid te
         ontwikkelen op het gebied van natuurbegraven en dat dat van invloed kan zijn op de mogelijkheden.
         De  Omgevingsverordening
         Zoals bekend voert de       provincie op dit moment geen     specifiek beleid op het  gebied van  natuurbegraven.
         Wel is   er  beleid  over:
               a.    Gebieden die behoren tot het      NNN/ bos en natuur buiten het NNN;       en
               b.    Nieuwe    stedelijke ontwikkelingen in het buitengebied.
         Ad   a:  onderzocht zal moeten worden of de         bestemmingswijziging van de strook in het 'bos- en natuurgebied
         buiten het NNN' leidt tot      een significante aantasting van het areaal of de wezenlijke kenmerken en waarden.
         De beschikbare informatie schiet op dit moment tekort om daar een oordeel over uit te spreken. Mocht er
         evenwel sprake zijn van significante aantasting, dan zal het hetzij om een 'groot openbaar belang waarvoor
         geen alternatieve zijn' moeten gaan (niet aan de orde), hetzij om een 'kleinschalige ingreep'. In dat laatste
         geval dient er zodanig gecompenseerd moeten worden dat er netto winst optreedt voor de wezenlijke
         kenmerken       en waarden.
         Ad b:   Afdeling 2.3 van de omgevingsverordening gaat over "Niet-functioneel aan het buitengebied gebonden
         functies, zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik”. Nieuwvestiging van niet-functioneel aan het buitengebied
         gebonden functies is alleen toegestaan indien daar binnen het bestaand stedelijk gebied geen ruimte voor
         beschikbaar is of beschikbaar kan worden gemaakt. Een reguliere begraafplaats is op zich niet een functioneel
         aan het buitengebied gebonden functie, maar voor een 'natuurbegraafplaats’ lijkt dit anders te liggen, mits de
         natuurbegraafplaats zich wezenlijk onderscheid van een reguliere.
         Of de betreffende bepaling in de omgevingsverordening zich verzet tegen de oprichting van het 'gebouw voor
         begrafenisceremonién’ is niet op voorhand te bepalen; in de verordening is bepaald dat de regel over niet-
         functioneel aan het buitengebied gebonden functies niet van toepassing is op "gebouwen en bouwwerken voor
         terreinonderhoud en ondergeschikte ondersteunende functies op of aangrenzend aan een openbaar park of
         begraafplaats”.
         Conclusie     vigerend provinciaal beleid
         Een nadere      uitwerking van het plan is noodzakelijk om te kunnen beoordelen of het plan in overeenstemming
         met het    vigerende provinciaal beleid is.
         Ook is   nog niet te beoordelen of de Boswet consequenties voor het plan met zich meebrengt.
         Provinciaal beleid 'in wording’
         Na  een aantal oriénterende gesprekken te hebben gevoerd met Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer,
         Stichting het Groninger Landschap, Federatie Particulier Grondbezit, verschillende gemeenten, waterschappen,
         de LTO-Noord, de branchevereniging voor Natuurbegraafplaatsen en enkele initiatiefnemers/ondernemers, is
         in het voorjaar met mw. Graper en dhr. Staghouwer een ambtelijk voorstel besproken waarin werd ingegaan
         op de wenselijkheid van provinciaal beleid voor natuurbegraven en de uitgangspunten die daarbij gehanteerd
         zouden kunnen worden. Deze zijn vervolgens bij wijze van leidraad voor de discussie toegezonden aan alle
                                                              -                                          -
                                                                                                                               0000000037
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>15265766
         Groninger gemeenten en aan het Provinciaal Netwerk Landelijk Gebied (PNLG)*,              met het  uitdrukkelijk verzoek
         hun bevindingen met ons te delen.
         In de notitie is    geconstateerd dat over de gevolgen natuurbegraven nog weinig bekend is, en dat op grond van
         de Wet op de       Lijkbezorging menselijke stoffelijke overschotten alleen mogen worden begraven op/in gronden
         die daarvoor door de gemeenteraad zijn aangewezen, en dat in de praktijk dus vrijwel altijd een
         bestemmingswijziging van de betreffende gronden nodig zal zijn.
         Geconstateerd is vervolgens dat een dergelijke bestemmingswijziging kansen kan bieden op het vlak van
         landschapsherstel- en (natuur)ontwikkeling, maar tegelijkertijd gewaakt moet worden voor aantasting van de
         natuurwaarden en de recreatieve nevenfunctie van de bestaande bos- en natuurgebieden. Gewezen is op de
         aandacht die nodig is voor de gevolgen van de rechthebbenden op een natuurgraf vaak in het vooruitzicht
                                                                 -
         gestelde 'eeuwigdurende grafrust’, in die zin dat deze nagenoeg onomkeerbare gevolgen kan hebben voor
                    -
         toekomstige ontwikkelingsmogelijkheden, waaronder bijvoorbeeld het graven van watergangen, het aanleggen
         van wegen, ondergrondse leidingen etc.
         Als ons voorlopig standpunt hebben wij te kennen gegeven dat dit er voor pleit gemeenten de mogelijkheid te
         bieden om tegemoet te komen aan de behoefte aan natuurbegraafplaatsen en as-verstrooiing, mits dit per
         saldo leidt tot een verbetering van de kwaliteit van de in de omgevingsverordening onderscheiden
         natuurgebieden dan wel tot een vergroting van het areaal aan natuurgebieden.
         Vervolgens: Natuurbegraven in bestaande in de pov onderscheiden bos- en heide gronden is daarbij op
                                                             -                          -
         voorhand niet verenighaar met de natuurdoelstellingen te achten.
             NB: deze     -
                             niet nader  uitgelegde   -
                                                        stelling is gebaseerd op het gegeven dat om graven te realiseren in een
             bosgebied het vaak       nodig is om     boomwortels door te zagen, begroeiing te verwijderen, en/of extra aarde
             aan te brengen. De natuur kan zich in veel gevallen hiervan herstellen, maar dat vergt geruime tijd en een
             specifiek beheer. Duidelijk is ook dat natuurbegraafplaatsen in de praktijk door inrichting en beheer meer
             weghebben van een park dan van een bos, en de recreatieve waarde hier volledig ‘anders’             is.
             Dat heidegrond niet geschikt is voor natuurbegraven was gebaseerd op de veronderstelling dat dat ten
             koste gaat van de begroeiing en de vereiste voedselarme bodemgesteldheid, maar hier wordt nog
             onderzoek naar gedaan.
         Strooivelden,      zo vervolgd  de notitie -
                                                      dienen in geen   van de bestaande natuurgebieden te worden toegestaan
         gezien het verstorende effect op natuurwaarden.             Natuurbegraven in N2000-gebieden,
         grondwaterbeschermingsgebieden en gebieden met grondwatertrap t/m VI zijn eveneens uitgesloten.
         Omdat het begraven van stoffelijke overschotten geen aan het buitengebied gebonden functie is, dienen
         natuurbegraafplaatsen zich duidelijk te onderscheiden van reguliere begraafplaatsen. Dit dient niet alleen tot
         uiting te komen door de afwezigheid van voorzieningen, maar ook door de inrichting en een beperkte
         grafdichtheid.
         In de   Omgevingsvisie     zou  kunnen worden aangegeven dat       van gemeenten wordt verwacht dat zij bij de
         besluitvorming rekening        houden met de recreatieve nevenfunctie       van  de bestaande bos- en  natuurgebieden,
         en  de hierboven beschreven        gevolgen    van  de 'eeuwigdurende grafrust’.
         In de Omgevingsverordening wordt natuurbegraven dan omschreven als 'het begraven van één of meer
         lichamen in een gebied waar natuurbehoud en natuurontwikkeling de primaire functie is’.
         Bepaald kan daarbij worden dat een bestemmingsplan niet voorziet in:
              -
                      natuurbegraven in bos- en heidegronden die deel uitmaken van het NNN / bos en natuur buiten het
                    NNN. (dit wordt dus nader onderzocht)
              -
                      strooivelden voor crematie-as op gronden die deel uitmaken van het NNN/ bos en natuur buiten het
                    NNN
         Natuurbegraafplaatsen        worden    voor  het  overige toegestaan, mits:
              -
                    op   een   NNN- of ander   natuurgebied (niet zijnde bos   of heide)  of
              -
                    aansluitend     aan een  NNN- of ander natuurgebied;
          met dien verstande dat:
          a.    het betreffende terrein     een  natuurbestemming krijgt/behoudt       met  natuurbegraven  als ondergeschikte
                nevenfunctie;
         "In de    PNLG zijn vertegenwoordigd: Vereniging Groninger Gemeenten, Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer,
         Stichting het Groninger Landschap, Federatie Particulier Grondbezit, LTO-noord, Waterschap Hunze & Aa's,
         Waterschap Noorderzijlvest, Boeren Natuur, Natuur en Milieufederatie, Landschapsbeheer Groningen,
         Prolander     en de ANWB.
                                                                                                                                  0000000038
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>15265766
          b.   het project niet leidt tot aantasting   van de kwaliteit van bestaande (en in het geval van het NNN
               potentiéle)  natuur  en  niet leidt tot afname  van areaal aan natuurgebieden, maar bijdraagt aan hetzij de
               kwaliteit van de natuurwaarden en/ of de landschappelijke waarden, hetzij aan het areaal;
          c.   geen hogere grafdichtheid wordt toegestaan dan 250 per hectare;
          d.   advisering over inrichtingsplan door deskundigen op het gebied van ecologie en van
               landschapsarchitectuur.
         Als bijlage bij onze notitie hebben wij een 'Leidraad natuurbegraven' bijgevoegd. In deze leidraad zijn
         aandachtspunten opgenomen waar bij de inrichting van een natuurbegraafplaats rekening mee moet            worden
         gehouden.
         De reacties
         De notitie heeft acht   gemeentelijke reacties opgeleverd. Ook de Stichting het Groninger Landschap heeft
         gereageerd.    Het streven  naar duidelijkheid en de meegezonden Leidraad werden met instemming begroet. De
         gemeenten gaven      voorts  aan zich te vinden in de geformuleerde uitgangspunten, met dien verstande dat:
              a.   éeéngemeente ervoor pleit om natuurbegraven wel mogelijk te maken op natuurgebieden die als bos-
                   en heidegrond in gebruik zijn; daarbij wijst deze erop dat er binnen de gemeente een initiatief is voor
                   het realiseren van een natuurbegraafplaats op een qua onderhoud verwaarloosd bosperceel dat door
                   de homogene opbouw zonder veel ondergroei een minimale ecologische en recreatieve waarde
                                              -                         -
                   heeft, en waar natuurbegraven de financiéle drager zou kunnen zijn voor het hoognodige onderhoud,
                   hetgeen zowel de natuur- als de recreatieve waarden ten goede zou komen. Dit pleidooi wordt
                   gedeeld door de Stichting Het Groninger landschap en twee andere gemeenten, die van mening zijn
                   dat natuurbegraven mogelijk zou moeten zijn op bos- en natuurgebieden buiten het NNN, mits dit
                   geen   aantasting van de natuurwaarden      vormt. Beide laatste gemeenten voegen daar echter nog    aan
                   toe geven dat de    meegezonden leidraad voldoende handvatten biedt en regelgeving in de
                   Omgevingsverordening achterwege kan blijven;
              b.   twee gemeenten pleiten ervoor om natuurbegraven mogelijk te maken op nieuw te ontwikkelen
                   natuurgebieden, of aansluitend aan een grootschalig recreatiegebied;
              c.   ééngemeente geeft aan dat de praktijk leert dat regelgeving over het verstooien van crematie-as niet
                   altijd effectiefis; nabestaanden 'regelen dit zelf';
              d.   éengemeente heeft vragen bij de Leidraad;
              e.   eeéngemeente pleit ervoor de toe te stane grafdichtheid afhankelijk te stellen van het landschapstype
                   en wijst daarbij op het Alterrarapport "Terug naar de natuur"” (2009). Voorts vraagt de gemeente om
                   de meegestuurde kaart waar nodig te verduidelijken en er ook waterwingebieden en
                   grondwaterbeschermingsgebieden op aan te geven, alwaar natuurbegraven op voorhand uitgesloten
                   dient te worden;
              f.   De Stichting het Groninger Landschap pleit er tenslotte voor om op opgehoogde of aangevulde
                   wierden een hogere grafdichtheid dan genoemde 250 per hectare toe te staan.
         Toetsing van het plan    van landgoed Heidehof B.V. aan het provinciaal beleid 'in wording’
         Door de   ligging van het plangebied naast een bestaand bos- en natuurgebied (behoudens de eerdergencemde
         strook grond die daar dwars doorheen gaat), lijkt het provinciaal 'beleid in wording' niet op voorhand een
         beletsel voor het plan te zijn, mits aan de voorwaarden op het gebied van grafdichtheid, as-verstrooiing en
         planbegeleiding wordt voldaan.
         Tot slot: Binnenkort wordt     u een   concept-brief aan PS voorgelegd, waarin zij worden uitgenodigd voor een
         gedachtewisseling    over  het  onderwerp 'natuurbegraven’'.
                                                                                                                            0000000039
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>