<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20873466
         Samenvatting/status-update Project                          E.R.A.M.M.
         (Emissie Reductie     van Ammoniak     uit Mest m.b.v.   Magnesiumchloride).
         Inleiding:
         Er is in Nederland een     groot probleem door     een  overschot aan  emissie van stikstof. Een groot deel
         wordt veroorzaakt door de landbouw in de          vorm van   Ammoniak emissie vanuit de     drijfmest. Door
         het doseren    van  Magnesiumchloride wordt het Ammoniak (en het Fosfaat) chemisch aan elkaar
         gebonden tot Struviet (magnesiumammoniumfosfaat). Eerste laboratorium proeven tonen aan dat                  er
         een emissie reductie kan worden gerealiseerd tot wel 40%*.
         Doelstelling:
         Dit project beoogd:
              1.   Aan te tonen dat in de    praktijk situatie, middels dit proces, de emissie van Ammoniak op een
                   melkveehouderij wordt gereduceerd tot 25%*.
              2.   Een formele erkenning (conform R.A.V. Regeling Ammoniak en Veehouderij), waardoor de
                   melkveehouder de emissie reductie ook mag opvoeren.
              3.   Te onderzoeken wat de      impact is op het landbouwgrond      en op de gewassen die    er geteeld
                   worden.
              4.   Realisatie  van een  aantal demonstratie locaties    om  ook de sector en  het brede   publiek
                   bekent te maken met deze manier         van emissie reductie.
         Aanpak:
         De huidige RAV biedt geen ruimte om emissie reductie voor een techniek uit te drukken in een
         bepaalde bandbreedte. Daarom moest er een keuze worden gemaakt. Er is 0.b.v. commerciéle
         overwegingen gekozen om het RAV traject in te gaan met 25% emissie reductie. NB voor elke andere
         claim aan emissie reductie zal een nieuw RAV traject moeten worden ingezet.
         Belangrijke randvoorwaarden voor het breed implementeren van dit concept is dat er (a) geen
         nadelige impact zal zijn op bodem en teelt (de verwachting is dat er juist een positief effect zal zijn).
         En (b) dat er een mechanisme komt waarin stikstof emissie reducties kunnen worden uitgewisseld.
         Regionale en nationale overheden werken aan de komst van een regionale stikstofbank die hierin
         zou kunnen bijdragen. Deze zelfde overheden zullen ook een belangrijke rol moeten nemen in het
         dragen van de kosten die gepaard gaan met dit onderzoek. Er is een werkgroep geformeerd met
         vertegenwoordigers vanuit die overheden en de betrokken bedrijven.
         We starten met een       experiment van 14 weken op de Dairy Campus, Leeuwarden. Hier optimaliseren
         we   het systeem en tonen we aan wat de emissie reductie in de dagelijkse praktijk is. De resultaten,
         kennis en ervaring die we hierbij opdoen zal de basis vormen voor een meet traject van een jaar dat
         gaat plaatsvinden op meerdere locaties        en  onderdeel gaat zijn voor de erkenning conform R.A.V.
         Er zullen  gelijktijdig twee  R.A.V. trajecten worden ingezet.    De één onder leiding van de Dairy Campus
         de andere door Monteny Mileu en Advies i.s.m. TAUW. Meer details zijn te vinden in de bijlagen.
         Parallel aan bovengenoemde traject zal de WUR gevraagd worden om onderzoek te doen de impact
         van   het gebruik van behandelde drijfmest op landbouwgrond en gewassen. Een eerste inschatting
         door                          (WUR) geeft geen aanleiding om te vermoeden dat er negatieve impact zal
         zijn door accumulatie van Magnesium of Chloride. Meer details zijn te vinden in de bijlagen.
         Zodra er meer zicht is op positieve resultaten op het gebied van R.A.V. erkenning en Impact op
         landbouwgrond en gewas zullen er 4 demonstratie boerderijen worden uitgerust met het systeem en
         zal er een promotie campagne worden opgezet om meer boeren te informeren over deze vorm van
         emissie reductie.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                         0000000026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20873466
         Planning:
         Overleg werkgroep
         Plan van Aanpak
         Financiering formaliseren   1e fase onderzoek
         le fase onderzoek    (proces optimalisatie) op Dairy Campus
         Financiering formaliseren overig     RAV  traject
         onderzoek tb.v. RAV     traject op Dairy Campus
         onderzoek t.b.v. RAV    traject is.m. Manteney
         Inschatting impact    bodem    en teelt
         Onderzoek     impact  op bodem     en teelt
         Uitrol en  Financiering formaliseren    Demonstratie projecten
         Demonstratie    projecten
         Communicatie moment
         Begroting:
         Activiteit                                                           tijdsduur     Kosten                                   Bijdrage
         1e fase     (proces optimalisatie) op Dairy Campus                   14 weken                        Nedmag
                                                                                                                          ©
         2e fase     (overig    RAV    traject) op Dairy Campus               38 weken                        Farmin BY
                                                                                                                                  2)
         2e RAV       traject   via Monteney         Advies                   52 weken                        Provincie Drenthe       €   150.000,00
         Onderzoek         impact     bodem       en  teelt                   52 weken                        Provincie Groningen     €   150.000,00
         Demonstratie         projecten                                                                       Provincie Friesland     €   150.000,00
                                                                                                                         ©
         10 Farmin doseer systemen                                                                            EZK/LNV                 €    50.000,00
                                       *
         Magnesiumchoride
                                                                                                                                      €      5.1.2f
         (*)   aanname/inschatting                       EEE
         (1)   aanname/inschatting                       EER
         (2)    kan hoger worden; |BiEvoor demonstratie projecten nog niet                                 meegenomen
         (3)   Voorlopig werkbudget ; bijdrage kan mogelijk hoger worden
         NB: Er wordt onderzocht of andere                              partners een    financiéle  bijdrage zouden kunnen/willen doen
         (zoals wellicht GSP, Chemport Europe, LTO, Friesland Campina, etc.)
         Bijlagen:
                 1.     Proces        beschrijving Farmin
                        Offerte        en Onderzoeksplan Dairy Campus
                        Offerte en Onderzoeksplan Monteny Milieu                             en  Advies
                of Offerte en
                                             Onderzoeksplan WUR
                ol Plan van aanpak demonstratie projecten
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                     0000000027
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage     1  :  Procesbeschrijving
         De basis van het    beoogde proces is simpel en doeltreffend. Een Magnesiumchloride oplossing wordt
         in de juiste mengverhouding toegevoegd aan de mestkelder. Het Magnesiumchloride bindt het
         Ammoniak tot Struviet (magnesiumammoniumfosfaat), waardoor de emissie van het Ammoniak naar
         de lucht niet meer kan plaatsvinden.
                  Voor het verkrijgen van een ammoniak emissie reductie status op de RAV lijst is het van
                  belang dat het emissie reductie systeem gecontroleerd en gehandhaafd kan worden vanuit
                  de overheid. Bij het toevoegen van additieven aan drijfmest is dat lastig omdat van ‘buitenaf’
                  niet is te zien of  een  additief is  toegevoegd.             Daarnaast is ook niet te zien in welke mate en op
                  welk   tijdstip het is toegevoegd.
                  Om   voor   dit probleem een oplossing te bieden                     is   een        doseer-,   meet- en       controlesysteem
                  ontwikkeld die in staat is    om   op afstand door               een        andere partij dan de veehouder zelf:
                       o    Mest niveaus in putten uit te lezen.
                       o    Magnesiumchloride niveaus in tanks op boerderijen uit te lezen
                       o    Magnesiumchloride dosering per mestput in te stellen en de dosering te activeren
                       o    Relevante data te onthouden zodat het later uitgelezen kan worden
                  Het hele meet en regelsysteem is een afgesloten/verzegeld systeem die niet voor de
                  veehouder toegankelijk is om eventuele frauduleuze handelingen uit te sluiten.
         Overzicht  van   het systeem:
                                                                                                                Ministry (RvO)", { Call center /
                                              Overview                                                          :               |   Helpdesk     |        Maraxis
                                                                                                                                |                {atin
                                                        Tank
                                                             (2000-5000  liter)                                 i                 |     ~        i    sind
                                                              Ee or                                             .   AFP        i         5
                                                                                                                                                 i
                                                          -
                                                                  oT
                                                       B
                                                               Valve
                                                                                                                                                   | Logistics |
                                                                                        R                                                          © NedMag    |
                                                                                            Love
                                                                   ad (&)
                                                                    Cellar       Cellar
                                                                                                     ensors
                                                  pi SR      SS    aap
                                                                                                          ———  a        ———
                                                                                                                               systeem
                                                                                       25%    Uitgangspunt
                                                                                       Business Case
                                                                                  dosaring additief Im” |
         Resultaten laboratorium proeven.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                                  0000000028
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage     2: Offerte        en   Onderzoeksplan Dairy Campus
         Reductie   van  ammoniakemissie uit melkveestallen door             gebruik van Magnesiumchloride (MgCl>).
         Globale opzet    voor  onderzoek op       Dairy Campus.
         20-4-2021;              IE
                                                     (WLR) en                    (DC)
         Magnesiumchloride (MgCl)         is  een zout   dat door  NedMag    in Noord-Nederland gewonnen wordt. Als
         Magnesiumchloride       in verhouding     1:1:1 met fosfaat en ammonium         reageert wordt struviet gevormd
         volgens:
         Mg* + POS     +  NH,"  + 6H,0   ->
                                             MgNH4P0,4.6H,0
         Toegepast in drijfmest kan door de binding          van  ammonium de emissie       van ammoniak worden
         voorkomen. In onderzoek in potten           uitgevoerd  door Meetld in     opdracht  van ministerie van LNV is
         een  reductie  van   de ammoniakemissie        van  25%  gevonden (voorlopige resultaten). Uitgaande van een
         bijdrage  van  de mest in de kelder      aan  de stalemissie  van  50%   zou  dat een reductie van de
         ammoniakemissie       van  12,5% op stalniveau betekenen.
         Magnesiumchloride wordt         voor   de  agrarische  sector als Farmin-g op de markt gebracht door Farmin
         BV. Het wordt    opgelost in water geleverd en rechtstreeks aan de mest in de kelder toegediend.             Voor
         toediening   en  registratie van toegediende hoeveelheden is door Farmin BV een controle unit
         ontwikkeld.
         Bij verschillende partijen (NedMag/Farmin, Provincie Drenthe, Ministerie van LNV, Ministerie van
         EZK) is behoefte aan inzicht in het effect van gebruik van Magnesiumchloride in runderdrijfmest op
         de ammoniakemissie op stalniveau onder             praktijkomstandigheden.
         Dairy Campus     is het onderzoeks-     en  innovatiecentrum    van Wageningen Livestock Research. Op Dairy
         Campus zijn faciliteiten aanwezig        waarmee    (reductie van) ammoniak, methaan- en lachgasemissie
         kan worden    vastgesteld    op (semi-)praktijkschaal.    Daarvoor    zijn verschillende afdelingen  van elk 16
         dieren beschikbaar     waarvan    de emissie kunnen worden vastgesteld. Vier daarvan zijn gecombineerd
         tot een meetunit waar      gelijktijdig drie verschillende behandelingen kunnen worden uitgevoerd en
         waarvan   de emissies    kunnen worden vergeleken met een (onbehandelde) referentieafdeling.
         Doel
         1.   Vastestellen   van  het effect   van  toediening magnesiumchloride        aan runderdrijfmest  op
              ammoniakemissie onder         praktijkomstandigheden
         2.   Het verzamelen van emissiedata die          gebruikt kunnen worden bij de      aanvraag  voor opname    van
              de toepassing    van  Farmin-g    in de bijlage 1 van de  Regeling ammoniak      en veehouderij (Rav).
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                           0000000029
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20873466
         Onderzoeksvragen
         1.   Wat is de reductie van ammoniakemissie uit een melkveestal wanneer             magnesiumchloride wordt
              toegediend    aan  drijfmest.
         2.   Is het effect  afhankelijk van de hoeveelheid, de frequentie      en  de manier waarop    MgCl, wordt
              toegediend.
         3.   Is het effect  afhankelijk van de duur van toediening of de tijd     van het jaar waarin  toediening
              plaatsvindt
         Opzet
         Algemene opzet gaat uit van ‘case-control’ aanpak.          De doelen en  onderzoeksvragen zijn    in
         verschillende fasen opgesplitst:
         In fase 1 wordt het effect van     Farmin-g   op de ammoniakemissie onderzocht       waarbij op basis
         praktijkervaring    en de resultaten   van  de  pottenproef voor één behandeling (combinatie van
         hoeveelheid en frequentie van toediening, wel of niet mixen etc.) wordt gekozen. Van de vier
         beschikbare afdelingen op Dairy Campus worden er twee gebruikt. In één daarvan wordt MgCl,
         toegediend volgens gekozen opzet. De andere afdeling blijft onbehandeld en dient als referentie.             Na
         een  nulperiode    waarin nog geen    behandeling plaatsvindt     wordt het effect van  MgCl.  op de
         ammoniakemissie       gedurende 6 weken bepaald (ronde 1) door de emissie in de behandelde afdeling
         te vergelijken met de gelijktijdige emissie in de onbehandelde, referentieafdeling. Om inzicht te
         krijgen in een mogelijk afdelingseffect worden na reiniging van de kelders de behandeling gewisseld
         en worden de metingen gedurende 6 weken herhaald (ronde 2).
         Na fase 1   volgt een go-no-go    moment     waarbij afhankelijk  van de resultaten uit fase 1  een  vervolg
         wordt gekozen. Dat kan zijn:
              a)   Voortzetting van de metingen       in fase 1 voor definitieve emissiefactor Rav
              b)   Een  herhaling  van  fase 1 maar met een     andere keuzes wat betreft   behandeling.
              c)   Verdiepend    onderzoek    naar  doses-response-relaties, bijdrage   van water, effect  van  mixen
                   etc. Alle vier beschikbare   afdelingen worden gebruikt.     Daarvan dient één   afdeling als
                   referentie. De overige    afdelingen zijn beschikbaar voor behandelingen. Elke ronde duurt
                   weer   6-8 weken.
         Na fase 1 kunnen ook      emissiemetingen      in de praktijk opstarten ten behoeve van het verkrijgen    van
         een  definitieve emissiefactor. Dat kan      parallel aan (verdiepend) onderzoek op Dairy Campus
         plaatsvinden    op 4  praktijkbedrijven   of in combinatie van metingen op Dairy Campus op 2
         praktijkbedrijven worden uitgevoerd.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                         0000000030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20873466
         Overige punten:
             Naast ammoniakemissie kunnen zowel op               Dairy Campus als bij metingen        in de praktijk ook
             emissies    van  methaan-   en  lachgas worden bepaald. Voorlopig           is uitgegaan   van  alleen bepaling
             van  de ammoniakemissie.
             Emissies worden berekend op          dagbasis.   Daarvoor wordt elk uur het ventilatiedebiet en de
             concentratie van gassen in de        ingaande    en  uitgaande lucht bepaald.
             Tijdens metingen wordt       er naar   gestreefd    om   alle andere   omstandigheden      voor  de  gebruikte
             afdelingen gelijk   te houden. Er worden daarvoor            vergelijkbare   groepen dieren    samengesteld die
             hetzelfde rantsoen     krijgen. Overige     gegevens    van   dieren, rantsoen, afdelingen     en
             omstandigheden worden vastgelegd zoals bijvoorbeeld, melkproductie, melk-                      en
             voersamenstelling, geproduceerde mesthoeveelheid, temperatuur, luchtvochtigheid
             In alle  afdelingen  en tijdens praktijkmetingen worden regelmatig mestanalyses uitgevoerd.
             Daarin worden de      gehaltes van DS, NPK,       N-ammonium        en  de pH te  bepalen.
             Praktijkbedrijven    moeten bemeetbaar         zijn. Beoordeling daarvan vind        voor  vooraf  plaats.
             Bij praktijkmetingen zijn     net als  bij metingen    op   Dairy Campus     continue   emissiemetingen
             voorzien. Dat is   meer   dan strikt   noodzakelijk    is maar   heeft ook in   praktijk meerwaarde.
             Zowel    bij metingen  op  Dairy Campus als bij metingen          in de  praktijk zijn kosten  voor  aanschaf,
             installatie   en onderhoud    van  de doseerinstallatie       en de verbruikskosten     voor  Farmin-G niet
             meegenomen.
         Mogelijk planning
         Voor  uitvoering van fase    1 zijn de twee    afdelingen momenteel beschikbaar. Aanpassingen aan de
         afdelingen    in verband met de    toediening van magnesiumchloride kunnen in overleg uitgevoerd
         worden.
         Metingen    voor een   eventuele emissiefactor kunnen starten            na  fase 1 en  lopen door tot   in 2022.
          512¢      5.1.2e          EEE  ec      EERE
                                                         (14-5-2021)
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                             0000000031
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20873466
         Daarbij   d enken   wij  in eerste instantie     aan een   3-tal fasen:
               1.     “Proof of   principal”
                      Beoordelen of de bevindingen           uit de  pottenproef ook onder praktijkomstandigheden         in een  stal tot
                      een   ammoniakreductie leiden.
                      Na afloop van fase 1 komt er een go-no go moment.
                      Optimalisatie gebruik MgCl
                      Op Dairy Campus vaststellen met welke aanpak de hoogste mogelijke                   dan wel meest   optimale
                      reductie kan worden bereikt.
                      In deze fase kun     je kijken naar toedieningsvarianten in combinatie met regelmatig mixen. Indien
                      gewenst    zou  je dit ook meteen al bij fase 1 onder kunnen brengen.
                      RAV metingen
                      Deze fase kun je in principe gelijktijdig laten starten met fase 1, m.a.w. je kunt de gegevens uit fase              1
                      eventueel gebruiken voor de RAV metingen.
                      Het is hierbij wel zo dat Dairy Campus dan als één locatie wordt gebruikt voor de metingen.
                      De andere optie is om de metingen in de praktijk bij 4 verschillende bedrijven uit te voeren.
         Onderstaand       een  indicatie   van   de kosten   voor  uitvoering   van  het onderzoek   (incl. dataverwerking   en
         rapportage).
           Fase 1                          2  afdelingen (2   x 16 dieren) |   14 weken    (2 x 6 weken
                                                                               meten)
           Fase 2                          4  afdelingen (4 x   16 dieren) |   14 weken    (2 x 6 weken
                                                                               meten)
           Fase 3*                         DC  + 2
                                                    praktijkbedrijven          52 weken continu meten
           Fase 3                          4  praktijkbedrijven                52 weken continu meten
         *
           Indien de metingen op DC uit fase 1 worden meegenomen                     voor de RAV metingen kom je     globaal   op dezelfde
         kosten uit    bij fase 3 voor 4 praktijkbedrijven.
         Het  nu  genoemde bedrag is voor een volledig jaar.
         Enkele   aanvullingen:
              1.     Bij de kostenindicatie zijn wij      er van  uit gegaan dat de kosten      voor de doseerinstallatie  en  het verbruik
                    van   de  MgCl   voor    rekening   van  NedMag /     Farmin komen.
                    Voor de    uitvoering van het onderzoek zijn          er 2 identieke afdelingen beschikbaar.
                     Indien de   wens   is  om   bij fase 1 direct al meerdere behandelingen tegelijkertijd toe te passen, betekent
                    dit dat op de andere 2 afdelingen een aanpassing in het mixsysteem nodig is om alle 4 afdelingen
                     identiek te krijgen.
                     Het aanpassen zal vanzelfsprekend enige tijd in beslag nemen waardoor wellicht een hele snelle start
                     niet direct mogelijk is.
                    Aansluitend op punt 2, de kosten voor aanpassen van de afdelingen (het mixsysteem) zijn momenteel
                     niet mee begroot.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                             0000000032
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage   3    :  Offerte         en    Onderzoeksplan Monteny                           Milieu       en   Advies
                                                                           pi
                                                                                          14104 BA
                                                                                                        Culeioart
                   P ARM
                                                    )
                                                                            =
                   GAS LIVE
                                                                           KvK nr. 71910220
                                                                           BTW  nr. NL858899577801
                                                                          Offerte
                                                                                                      Culemborg, 27 mei 2021
                Nedmag
                t.a.v. de heer BEI EEE
                Billitonweg 1
                9641 KZ Veendam
                Betreft: Offerte 2021-NEDM1         ammoniak-metingen     melkveestal met  Nedmag-additief
                Geachte     heer RES   beste HIER
                Het is ons    een genoegen    u offerte te doen voor de monitoring aan   een  natuurlijk geventileerde melkveestal
                waarbij de     mest wordt behandeld met      uw additief voor vermindering van de ammoniakemissie. De stal dient
                bemeetbaar te zijn volgens het gangbare meetprotocol (2013) op basis van de COz-massabalans voor de
                ventilatie. Onderstaand wordt hiervan een voorbeeld gegeven.
                                                      Dn
                 |   [FEET                                SLNCIEAT
                                                            TTR
                                Ell       =SSE                    §
                Uitgangspunten meetomstandigheden:
                      -
                             Melkveestal
                      -
                             1sample-line in de stal
                      -
                             Lengte 60 meter,   7 luchtinlaatpunten (‘orifices’) over deze stallengte
                      -
                             Natuurlijke ventilatie
                In het    basispakket is uitgegaan van 2 meetpunten, te weten: de centrale sample-line in de stal en 1
                buitenmeetpunt.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                   0000000033
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20873466
                    FARM
                    GAS LIVE
                 De   metingen resulteren              in een     (bij benadering) uursgemiddelde ammoniakconcentratie               en -emissie. Deze
                 worden zowel live weergegeven als gelogd                            en   uiteindelijk gebruikt voor het uitrekenen van bijv.
                 daggemiddelden of periodegemiddelden. De klant krijgt alle uursgemiddelden.
                 Voor     uw  locatie    zijn de kosten als volgt, waarbij wij rekening hebben gehouden                     met de extra  meetpunten.
                 Resume      (excl. BTW); zie hierna voor specificatie kosten:
                        -
                              Kosten meetopstelling een aanleg (kosten basispaket)
                        -
                               Jaarlijkse kosten onderhoud, calibratie
                              Dataverzameling, -verwerking en rapportage
                                                                  e     TOTAAL (excl. BTW)
                 Bij  een   langere stal       rekenen        wij            5.1.2f                  per 10 meter extra.
                 Deze offerte is       geldig tot       2 maanden         na   dagtekening.
                 Houd     rekening      met een       leveringstermijn van +               10 weken.
                 Wij   zien uit naar       uw   reactie,
                               1.2451.295.1.2¢
                 Directeur Farm Gas Live
                 Alle kostenop sanschafbasiz  en excuzef BTW. Apparatuur     heeft 2 jaar garantie.
                 Uitgangspunt: Aansiuiting 220 volt ([geaard) is sanweag; twee  contactdozen   is voldoende.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                       0000000034
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20873466
                Mo nte n                                                                                      sdres    Monteny Milieu Advies
                                                                                                                      Wilheminsisan 33
                                                                                                                      3138 AR Dweurteasal
                        Milieu Advies                                                                  Co —
                                                                                                             Kvk  nr  09168329
                                                                                                                 Te!  +31  (0)6333462128
                    Aan:                                                                                     E-mail
                                                                                                                      montenyms   ieuaciesSzmail  com
                                                                                                            Wenste    www.  montenymilisusdvies.n
                    NedMag BV
                    t.a.v. de heer   ENES   BEE
                                                                                                             Dstum    18-02-21
                                                                                                         Ongerwerp    Offerte kosten mestplan an
                    Billitonweg 1                                                                                                                metingen
                    9641 KZ Veendam
                   Beste
                   Met dank     voor het vertrouwen ontvangt je hierbij       een  kostenoverzicht/offerte   voor    werkzaamheden
                   die,  voor zover  ik kan  overzien, samenhangen        met het erkend   krijgen van uw  additief als
                   emissiereducerend systeem in het kader          van   de Regeling Ammoniak en Veehouderij. Voor
                   detailinformatie verwijs ik je    naar   het eindconcept    van de rapportage die ik onlangs naar Farmin            en
                  jullie toestuurde.
                   De kosten zijn als   volgt onder te verdelen (alle bedragen excl. BTW;        kosten van  Tauw staan in de
                   bijlage):
                                                                                            Kosten Tauw                   Monteny
                              Opstellen  en  indienen  (bij RVO) meetplan per stal
                              Begeleiding beoordeling meetplan
                         *    Untvoeren  metingen per stal (gedurende 1 jaar)
                         *    Indienen en   begeleiden beoordeling meetrapporten
                                                              ©   TOTAAL (per stal)
                   Bij 4 stallen  bedragen    de kosten van het    gehele meettraject derhalve                 5.1.2f
                   (excl. BTW).
                   In deze kosten zitten de werkzaamheden           (uit te voeren  gedurende het meettraject)       van   het
                   opstellen, indienen     en  begeleiden   van  de aanvraag   voor  de Definitieve EmissieFactor      (inclusief zgn.
                   ‘leaflet’) inbegrepen.
                   Ik  hoop   u hiermee   passend  te hebben    geinformeerd.
                   Met    vriendelijke groet,
                   Monteny Milieu Advies
                         5.1.2e
                  os IEEKETEN
                   Sr. Adviseur
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                            10
                                                                                                                                                          0000000035
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20873466
                Monteny
                         Milieu Advies
                  Bijlage: printscreen van de mail van Tauw                                          BV    met kosten meetplan.
                               rom     i
                                            rEtEguT    vie  SA ga ee                            23   wort    yernctd
                                                                                                                          Mee! Darcey
                                                                                                                                          of  1
                                                                                                                                                         NH
                                                                                                                                                   corporat   De resage     aces arrests
                                                                                                                                                                                                 fed
                                                                                                                                                                                            cordon     feos   VELA  TE  OE
                             rn          >
                                                 Pawel   i A    FTE)          de    ed
                                                                                                 10a    (Op
                                                                                                                ill ad     200
                      Fr
                         mad
                             =  dere       crest  my d  oseomen
                                                                 A er   =
                                                                            die
                                                                                 re   wie    we
                                                                                                   2
                                                                                                       pereeem
                      Slade
                       Ee  =       FTE       vei par    Whi  ale ig   ae            EURO  eacigesd   BTV  eran      spars        del or 4
                                                                                                                                          dale
                                                                                                                                                      a
                                                                                                                                                 Secs aeoden     Soopereten  ee Sedeg    bo achned PE
                                                                                                                                                                                                      251]  -  voor  te
                                                                          |
                       ARTIIECES           vie
                                                 bonds     Nas aEhees                ETE)     PEWLNET    TR)
                                                                                                              00     DRAINS         (ests    PEER) em 1S  BF ee     WT  EE      EAE
                                                                                                           Wosilinn  om
                                                                                                            ppt        Fm  DETTE
                                                                                                           Tw
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                                                                                             i
                                                                                                                                                                                                                           0000000036
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage   4 : Offerte    en  Onderzoeksplan WUR
         *ak*                    *****
              Werk in uitvoering
         Concept versie 18-6-2021
                                                           ”
                                                         0000000037
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage   5:   Plan   van  aanpak demonstratie projecten
         *Ak*                    ****
              Werk in uitvoering
         Concept versie 18-6-2021
                                                                    ™
                                                                  0000000038
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>20873466
         Bijlage         6  : Vooronderzoek
         kdkkx*                                      hhh
                  Werk in      Uitvoering
           Landbouw, verkeer, industrie                      en   bouw stoten             ® 2%.                     °.5     %¢    oncentatie ©
                                                                                                                                                        oo
                                                                                                                    ®
                                                                                        LJ
          met hun activiteiten stikstof                    (N) uit in de vorm         .        . e. °.                Se    5’ —> oo,             ‘
                                                                                           *                         *
          van  NH3       (ammoniak) of             NOx      (stikstofoxide).                                                                                  a?
            i                                                   ix                                                                             droog
           Binnen de EU heeft Nederland
          emissiedichtheid. Dat is de totale emissie
                                                               bijna de hoogste       Nis    ’
                                                                                                               oo
                                                                                                                  -
                                                                                                                                                |!
                                                                                                                                                N   |
                                                                                                                                            Jepositie
                                                                                                                                                            Vi
          gedeeld door landoppervlakte (uitgedrukt in                                                    Sissies
           NH3 per hectare). De landbouw heeft met 60%
          een  groot aandeel in de totale stikstofemissie in
           Nederland.
         In de  afgelopen        twee decennia is de stikstofemissie in Nederland meer dan                                         gehalveerd.        De   daling is
         de laatste jaren        gestagneerd              op   een  niveau van 180 min kg stikstof. Stikstofemissie is wat alle
         sectoren uitstoten naar de lucht.                      Stikstofdepositie is de hoeveelheid stikstof die weer neerdaalt op
         de bodem. Te         veel stikstofdepositie per opperviakte wordt gezien als vervuiling van natuur en milieu.
                              Emissie stikstof per sector
                min    N
                                                                                      Stikstofproductie in dierlijke mest
                    kg
                                                                                           miljoen kg N-totaal
                                                                                       Soo
                                                                                         1990       1995       2000    2005  2010    2015 2020
         Ontwikkelingen           in het stikstofbeleid van de overheid:
         De Wet stikstofreductie en                   natuurverbetering, zoals de wet voluit heet, regelt dat de totale uitstoot
         van  stikstof flink      omlaag moet. In 2025 moet 40 procent van de natuur die gevoelig is voor stikstof
         weer gezond zijn. In 2030 is dat 50 procent en in 2035 zo’n 74 procent. Om een vergunning te krijgen
         voor een project moet je vooraf aan kunnen tonen dat er geen toename van stikstofneerslag
         plaatsvindt      in een van de beschermde                    natuurgebieden.
         De minister heeft in haar nieuwe stikstofwet een doel                        geformuleerd voor 2035, namelijk                                 50 procent
         minder uitstoot,         waarbij        in 2028 wordt bekeken wat er nog                  nodig is om dat te bereiken.
         Minister Schouten heeft de Commissie                          Deskundigen Meststoffenwet (CDM) naar aanleiding van een
         CBS-publicatie vorig jaar               om      advies    gevraagd over de effectiviteit van emissiearme stallen om
         ammoniak te reduceren. CDM                         bevestigt dat emissiearme stallen niet in alle gevallen de beoogde
         emissiereductie         opleveren.            Dat    ligt soms aan  de techniek zelf,            soms aan          verkeerd       gebruik van de
         techniek.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                                                                       14
                                                                                                                                                                     0000000039
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>20873466
         Minister Schouten    onderstreept   in een brief aan de Tweede Kamer de noodzaak om samen met de
         sector  blijvend onderzoek te doen     naar de emissiereductie     van  (emissiearme) stallen in de praktijk.
         Binnen de structurele    stikstofaanpak  is daarom     duidelijk gekozen  om eerst te investeren in
         innovaties  en  onderzoek en bij bewezen effectiviteit van de technieken veehouders         te ondersteunen
         bij het duurzamer    en emissiearm maken      van   stallen.
         Emissiereductie    maatregelen en/of systemen         in de landbouw
         Emissiearme vloeren in rundveestallen
              e   Het versneld afvoeren van urine naar de mestkelder of          mestopslag door specifieke
                  vloeruitvoering
              e
                  beperken luchtuitwisseling tussen de stal en de kelder door maatregelen in de roosterspleten
                  en bij de mestafstorten
              e
                  beperken mest en urine op de vloer door regelmatig schoon schuiven met een mestschuif of
                  mestrobot
              e
                  Beperken mestbesmeurd oppervlak           per koe.
         Luchtwassers in (rund)veestallen
              e   Een luchtwasser bestaat uit een poreus        dragermateriaal waar de stallucht doorheen wordt
                  geleid. Van bovenaf wordt het     pakket dragermateriaal met sproeiers bevochtigd en dit
                  waswater wordt met een pomp gerecirculeerd. Op deze manier wordt de lucht in contact
                  gebracht met water en kunnen geurverbindingen en ammoniak oplossen in de wasvloeistof.
              e
                  Erzijn verschillende typen luchtwassers: chemische wassers waarin het water is aangezuurd
                  om ammoniak te binden, biologische wassers waarin bacterién de vervuiling afbreken en
                  gecombineerde wassers.
         Emissie  arm uitrijden:
              e   Mest bij uitrijden direct onderwerken (injecteren in de graszode of de bouwvoor)
              e
                  Beperkt uitrijden vlak voor of tijdens teelt seizoen (16 februari 31 augustus)
                                                                                         —
              e   Water doseren bij uitrijden
         Gelden de wet-    en  regelgeving: de   RAV  lijst
         Commerciéle     bedrijven kunnen emissie arme systemen ontwikkelen en volgens een bepaald
         protocol,  zoals opgesteld door het RVO, laten meten. Met de meetwaarde die daarbij wordt
         gevonden    wordt  het commerciéle product in een bepaalde categorie van bijlage 1 van de RAV
         (Regeling  Ammoniak     Veehouderij) lijst geplaatst met bijbehorende ammoniak emissie getal.
         Bedrijven/boerderijen die dan zo’n gekeurde vloer aanschaffen kunnen met de betreffende emissie
         waarde rekenen in de geldende milieuvergunning van dat bedrijf.
         De RAV lijst bestaat uit drie bijlagen:
              e
                  Bijlage 1 noemt de emissiefactoren voor de berekening van de ammoniakemissie van een
                  dierenverblijf, inclusief de emissie van de mest die in het dierenverblijf aanwezig is. In deze
                  bijlage staan de ammoniakemissiefactoren voor stalsystemen. De eisen zijn nodig om de
                  ammoniakemissie van een veehouderij te berekenen. Bijvoorbeeld bij het toetsen of de
                  veehouder voldoet    aan  de eisen  van   het Activiteitenbesluit, de WAV   en het Besluit
                  huisvesting. Ook staan hier de nummers van de systeembeschrijvingen.
              e   In Bijlage 2 staan de PAS-maatregelen. PAS staat voor Programmatische Aanpak Stikstof. Het
                  gaat om voer- en managementmaatregelen die een veehouderij vrijwillig kan treffen. Deze
                  maatregelen tellen niet mee om aan het Besluit emissiearme huisvesting te voldoen. Ze
                  tellen wel  mee om   de ammoniakemissie te berekenen          voor de Wet ammoniak     en
                  veehouderij   en de Wet   natuurbescherming.
              e   In Bijlage 3 staan de berekeningen voor het berekenen         van  het reductiepercentage bij het
                  combineren van twee maatregelen uit bijlage 2 van de          RAV.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                         ”
                                                                                                                       0000000040
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>20873466
         Ontwikkelingen     wet- en  regelgeving
         Programma Aanpak Stikstof (PAS)
                  mag niet als basis  voor  toestemming voor activiteiten worden gebruikt. Dat blijkt uit een
                  uitspraak   van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van vandaag (29 mei
                  2019).
                  Op basis van het PAS wordt vooruitlopend op toekomstige positieve gevolgen van
                  maatregelen voor beschermde natuurgebieden, alvast toestemming gegeven voor
                  activiteiten die mogelijk schadelijk zijn voor die gebieden. Zo’n toestemming ‘vooraf’ mag
                  niet (meer), aldus de Afdeling bestuursrechtspraak. De besluiten over veehouderijen die in
                  deze uitspraak centraal staan, halen om die reden de eindstreep niet. Tegen de uitspraak is
                  geen hoger beroep mogelijk.
                  Het PAS bevat de basis om toestemming te geven voor activiteiten die stikstof uitstoten. Het
                  is een  systeem dat  aan  de ene kant ruimte biedt  aan  activiteiten die stikstof veroorzaken,
                  zoals  vergunningen voor veehouderijen of aanleg van wegen. Aan de andere kant bevat het
                  PAS tegelijkertijd maatregelen om de nadelige gevolgen van stikstof op natuurgebieden te
                  verminderen. Het PAS loopt daarbij dus vooruit op toekomstige positieve gevolgen van
                  maatregelen voor beschermde natuurgebieden en geeft daarbij ‘vooraf’ toestemming aan
                  nieuwe activiteiten.
         Taskforce Versnelling Innovatieproces Stalsystemen       en stand  van zaken Subsidiemodules
         brongerichte verduurzaming      stal- en managementmaatregelen:
                  De Taskforce is ingesteld door de minister van LNV om de versnelling op het gebied van
                  innovatie van stalsystemen, andere veehouderij-oplossingen en een bijbehorend nieuw
                  systeem van vergunningverlening, toezicht en handhaving vorm te geven.
                  De Taskforce heeft haar bevindingen vastgelegd in een rapport dat in het Bestuurlijk Overleg
                  (BO) van 1 februari 2021 aan de minister van LNV is aangeboden. In het BO hebben de
                  aanwezige bestuurders vanuit provincies, gemeenten en sectorpartijen het advies positief
                  ontvangen en is besloten om actief met de uitkomsten aan de slag te gaan.
         De inhoud van het advies taskforce versnelling innovatieproces stalsystemen is als volgt kort samen
         te vatten:
                  Om de    veehouderij verder te verduurzamen en om de noodzakelijke bijdrage aan
                  maatschappelijke opgaves te kunnen leveren, is het belangrijk dat op korte termijn creatieve
                  oplossingen worden bedacht en innovatieve stalsystemen worden ontwikkeld om deze
                  vervolgens op de markt te brengen.
                  Om de innovatiesnelheid te verhogen, marktimplementatie te versnellen en
                  maatschappelijke doelen te realiseren, adviseert de Taskforce maximale emissiewaarden te
                  introduceren voor stalsystemen, ook wel emissieplafonds genoemd. Om dit doel te bereiken,
                  adviseert de Taskforce verandering op drie parallelle sporen:
                       o    Het ontwerpen en implementeren van een wettelijk systeem dat stuurt op
                            emissiedoelen, waarbij de manier van inrichting van het stalsysteem wordt
                            overgelaten aan veehouders en techniekleveranciers en waarbij ook voer- en
                            managementmaatregelen kunnen worden toegepast. De borging van het
                            emissieplafond is een samenspel tussen de publieke en private sector.
                       o    Het optimaliseren van de huidige regelgeving en werkwijzen m.b.t. de
                            proefstalprocedure, aangezien deze naar verwachting nog zeker vier tot vijf jaar
                            operationeel zullen blijven;
                       o    Het inrichten van een twintigtal pilots, om op deze manier innovatietrajecten de
                            mogelijkheid te bieden zich verder te ontwikkelen en de internationale
                            samenwerking rondom het ontwikkelen van innovatieve stalsystemen te
                            optimaliseren.
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                    16
                                                                                                                  0000000041
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>20873466
         Mest additieven.
         In de  Europese markt    voor additieven zijn drie verschillende groepen te onderscheiden:
         1 Biologische additieven, bestaande uit micro organismen
         Het idee van het   toevoegen van micro-organismen is het verschuiven van het microbiologisch
         evenwicht in een bodem (of een ander substraat zoals mest), waarbij de gunstige ‘effectieve’ micro-
         organismen uiteindelijk dominant worden over de inheemse micro-organismen. Indien het kans wil
         hebben van slagen moeten de toegevoegde EM aan een aantal voorwaarden voldoen: aangepast aan
         de condities van het substraat en geschikt zijn voor de (milieu)omstandigheden (nutriénten, pH,
         temperatuur, licht, zuurstof, water).
         2 Chemische    additieven, bestaande uit aanzuurmethoden       en nitrificatieremmers
         Bij aanzuurmethoden wordt getracht de ammoniakemissie te reduceren door zuur toe te voegen              aan
         de dierlijke mest. Bij het toevoegen van zuren aan mest zal de pH dalen wat zorgt voor een
         verschuiving in het evenwicht tussen ammoniak en ammonium. Dit is een verschuiving richting
         ammonium wat zorgt       voor een lagere uitstoot van ammoniak. In tegenstelling tot ammoniak
         vervluchtigd ammonium niet en blijft behouden in de mest (Mosquera et al., 2017). Bij de
         geinventariseerde aanzuurmethoden kan onderscheid worden gemaakt tussen aanzuren in de stal,              in
         de opslag en op het land vlak voor het uitrijden van de mest. Het aanbod van aanzuurmethoden
         komt voornamelijk uit Denemarken.
         3 Fysische additieven, op basis van ionen/fysische regulatie
         Fysische additieven kunnen bestaat uit kleimineralen. Kleimineralen hebben het vermogen om
         ammoniak (of andere stikstof bevattende stoffen) en mineralen te adsorberen op het oppervlak.
         Voor micro-organismen biedt dit kansen omdat de kleimineralen als een prima leefomgeving
         functioneert (Holshof &             2002). Naast kleimineralen zijn ook polymeren gevonden die een
         werking claimen te hebben door het aantrekken van ionen door een positief geladen oppervlak.
         Mest additieven vanuit     overheidsperspectief
              e   Voor emissie reductie   systemen is controle   en handhaving vanuit overheidsperspectief zeer
                  cruciaal
              e   Nadeel   van additieven is dat het moeilijk te controleren  is of het additief daadwerkelijk aan
                  de mest is  toegediend
              e   Anders dan   bij bijvoorbeeld stalvloeren die, na eenmaal geplaatst, er voor jaren ligt
              e   Additieven hebben een negatief imago. Al vele jaren zijn er bedrijven die met een additief
                  claimen dat ze bijvoorbeeld ammoniak emissie reductie creéren terwijl dit wetenschappelijk
                  nauwelijks is aangetoond
         *AEEX                         *****
                 Werk in Uitvoering
         Concept versie 18-6-2021
                                                                                                                        5
                                                                                                                      0000000042
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>