<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075588
                                                                     derlandse
                             ederland                           MelkdBhouders                                                                              NAJK
                                                                          ond
                                                                                                                                           biohuis
              cll                                                     Nederlandse Vakbond
                                                                                                                  =
       B lo) E R E N N A T U U R                              ’F                                                                      ec       GROND.,
                 Ministerie       van  Landbouw,      Natuur    en  Voedselkwaliteit
                 t.a.v. minister
                 Postbus 20401
                 2500 EK DEN HAAG
        Datum  :               7 oktober 2020
        Ons kenmerk    :       201007/WB/Smi
        Onderwerp  :           Brandbrief  over het huidige  stikstofbeleid   en de aanstaande kamerbrief
        Informatie   :         Trienke Elshof | 06 10 43 76 00
                 Geachte minister
                 Sinds vorig         najaar zijn wij
                                                          —
                                                              LTO    Nederland, NAJK, Netwerk Grondig, POV, Agractie, NMV, NVP,
                 BoerenNatuur          en  Biohuis   —
                                                       met u in     overleg    over  de consequenties die de PAS-uitspraak             van  de Raad   van
                 State heeft       voor met name        agrarische bedrijven. Onderwerp              van  gesprek     is het bieden    van  oplossingen
                 voor      zowel de       problemen      die de      uitspraak     voor    de   agrarische   sector     zelf  veroorzaakt, alsock de
                 mogelijkheden          die de sector kan bieden         om    Nederland uit de stikstofcrisis te        helpen.   In deze brief maken
                 wij     een   tussenstand op met het oog op de kamerbrief                       over  stikstof die    u  voor   medio oktober heeft
                 aangekondigd.          Kort  en  goed stellen      we  vast   dat op verschillende thema’s oplossingen eerder verder weg
                 raken dan        dichterbij komen,      met   grote risico’s     voor   de toekomst     van   de  familiebedrijven     die  onze  sector
                 kenmerken.
                 Samengevat:
                         De   agrarische    sector   kan,  en   is bereid stikstofemissies te reduceren. Een aantal randvoorwaarden is
                         vOOr ons van     toepassing, zoals:
                               0    maatregelen       moeten       ondernemers        positief prikkelen      om    hierin te investeren met          een
                                    passende terugverdientijd;
                               o    maatregelen      moeten kosteneffectief          zijn;
                                    maatregelen       moeten      proportioneel       en   technisch uitvoerbaar zijn         rekening houdend        met
                                    voorlopers;
                               o    maatregelen        moeten        in    financieel      opzicht    de    draagkracht        van    toekomstgerichte
                                    familiebedrijven      niet aantasten.
                         Technieken      en  kennis   voor   emissiereductie zijn beschikbaar           en  in ontwikkeling.      Door hier met beleid
                         en  passende financiering       vol op in te zetten is veel te bereiken. De randvoorwaarden                   om  te investeren
                         worden echter niet        ingevuld door dit kabinet.
                         Voor de    varkenshouderij      is het Sectorplan Vitalisering Varkenshouderij leidend               en  vindt reductie via die
                         lijn plaats.
                         Legalisering        van
                                                       meldingen            en
                                                                                    bedrijven        die      niet       over      een      toereikende
                         Natuurbeschermingswetvergunning                  beschikken is      van   groot maatschappelijk belang.           Dit gaat niet
                         alleen   om   agrarische bedrijven,       maar   vooral ook     om   bedrijven   buiten   onze   sector: in de industrie en in
                         het MKB. Om legalisering te realiseren              zou een   ADC-toets op     zijn plaats zijn. Het kabinet ziet echter de
                         oplossing voor legalisering van deze bedrijven in het gebruiken van vergunde ruimte van bestaande
                         bedrijven. Het oplossen van het probleem wordt in feite op het bord van de bedrijven mét vergunning
                         gelegd.   Daarmee verschuift de          verantwoordelijkheid         voor  legalisering   die het   Rijk aanvankelijk   op zich
                         had genomen        naar  vooral de    agrarische     sector. Dat is onterecht.
                                                                                                                                         Pagina  1  van 5
                                                                                                                                                          0000000145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075588
                   ederland
                                                          derlandse                         Voit          h
                                                    MelkdBhouders                             AGRACTIE.NL
                                                                                                                                               NAJK
                                                              ond
                                                                                                                             biohuis
         EONS                                             Nederlandse Vakbond
                                                                                                     =
                                                                                                                                            \
       BOERENNATUUR                               [eG=a
                                                                                                                         we     GROND
                                                                                                                                          \
          -
               Het    ontbreekt    hierdoor      bovendien       aan     uitzicht   op  legalisering.     Dit   is  onacceptabel    omdat
               desbetreffende bedrijven worden bevroren door dreiging                   van  handhaving       en  financieringsproblemen
               die hen boven het hoofd         hangen. Bedrijfsovername           is hierdoor   onmogelijk.     Daarmee zet het kabinet
               de toekomst     van  de  agrarische   sector op het      spel.
          -
                Extern salderen wordt door         provincies     gewoon      mogelijk gemaakt      ondanks het feit dat melders        en
               bedrijven   die niet beschikken      over een     Natuurbeschermingswetvergunning               niet zijn gelegaliseerd. De
               provincies verwijzen terecht de agrarische           sector door naar het Rijk, want daar zou dit geregeld worden.
               Daar   loopt  het vast. Het    gevolg    is dat zowel      provincies  en  als het  Rijk   de  juridische positie van  deze
               bedrijven   enorm   verzwakken.
          -
               Een  goed systeem is nodig om alle stikstofreductie te labelen, monitoren en te waarborgen. Dit moet
               snel worden    gerealiseerd door middel van een deugdelijk Stikstof Depositie Registratie Systeem (SDRS),
               omdat:
                    o    registratie   een  essentiéle tool is in de gebiedsgerichte aanpak             -
                                                                                                           alle sectoren moeten immers
                         bijdragen    aan reductie    en   moeten     worden betrokken bij het inzetten          van  vrijgekomen   ruimte
                         ten  behoeve    van natuur en      economische       ontwikkeling;
                    o    een  goed registratiesysteem is nodig om weglekverliezen bij extern salderen tegen te gaan.
          -
               Wij zien echter een ratjetoe aan registratiesystemen in ontwikkeling: een landelijk systeem en 12
               provinciale systemen. Dit helpt een succesvolle gebiedsgerichte aanpak niet.
          -
                Reductiemaatregelen op het gebied van voermanagement, beweiden en bemesten leveren bij een
               juiste inzet snel reductiewinst op. Deze maatregelen kunnen volgens het huidige beleid niet worden
               ingerekend in een landelijk aanpak, noch in een gebiedsgerichte aanpak. Daarentegen worden volgens
               onze interpretatie de vele tragere reductie-effecten van stalmaatregelen en bedrijfsbeéindiging wel
               inrekenbaar gemaakt voor de landelijke aanpak, maar wederom niet voor een gebiedsgerichte aanpak.
               Een effectieve mix van gebiedsgerichte maatregelen is aldus niet te realiseren waardoor een
               gebiedsgerichte aanpak kansloos is. Het gevolg is dat provincies bij de uitvoering in hun hemd worden
               gezet.
          -
                Opkoop van bedrijven      is duur  en   oneconomisch. Het hiervoor          gereserveerde budget kan economischer
               en  met   meer    reductieresultaat       ingezet worden voor verduurzaming door grootschalige uitrol van
               investeringen in bestaande bedrijven.
          -
               Al deze onzekerheden en onduidelijkheden leiden er ook toe dat de bereidheid om vanuit de landbouw
               ook onze verantwoordelijkheid te nemen voor herstel van natuur en landschap op onze eigen bedrijven
               ernstig onderdruk komt        te staan.
          De grote   zorg!
          De tussenbalans     opmakend concluderen wij dat de kracht van de agrarische sector om uit de stikstofcrisis
          te komen     met  de  huidige aanpak niet voldoende wordt benut. Door de geringe voortgang verdiept het
          probleem,     met  grote economische schade voor zowel agrarische bedrijven als andere bhedrijvigheid. Wij
          zien het risico dat maatregelen worden genomen die een verdere verwijdering tussen de overheid en de
          agrarische sector veroorzaken. Dat willen we graag voorkomen, daarom sturen we deze brandbrief.
          Wat willen    wij wel?
          De  agrarische sector    is een  sterke sector die in       tijden  van  economische crisis      een  stabiele factor is voor de
          Nederlandse economie. Wij willen graag              onze   innovatiekracht inzetten       om    Nederland uit de stikstofcrisis
          te halen,  maar   vooral uit de economische crisis           waar ons    land zich  nu  in bevindt. Met die innovatiekracht
          kan de agrarische sector ook de vergunningverlening                 weer   op gang   brengen.     Neem   ons mee   in het maken
          van een   sterke fundering     voor   het stikstofbeleid waarin de juiste randvoorwaarden zijn geschapen. Door
          de kennis,   vaardigheden en ervaringen van de sector                te benutten kunnen we hier handen en voeten aan
          geven, op zowel     landelijk als provinciaal niveau!
                                                                                                                           Pagina  2 van 5
                                                                                                                                              0000000146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075588
                                               derlandse
                  ederland                  MelkdBhouders                     ACRACTIE.NL
                                                                               ONZE SECTOR STAAT
                                                                                                                       NAJK
                                                      ond                         OP HET SPEL
                                                                                                           biohuis
         EE
                 CI CN
       BOERENNATUUR                       ’F    [8 =e =a (eTale
                                                             ETM deTe
                                                                    gle
                                                                                         1
                                                                                            4
                                                                                                      netwerk GROND
          Ons verzoek
          Wij verzoeken u dan ook, met klem, om met ons bestuurlijk in gesprek te gaan en de huidige lijn te
          heroverwegen en op bovengenoemde punten bij te stellen. Ook verzoeken wij dit te doen, alvorens u de
          op korte termijn geplande kamerbrief over het stikstofdossier uitstuurt. Dit om ‘ongelukken’ te voorkomen
          en te werken aan een gedragen stikstofbeleid. Neem onze uitgestoken hand ter harte!
          Met  vriendelijke groet,
           NAJK                                LTO      Nederland, waaronder:            POV
           Agractie                            LTO      Melkveehouderij                  NMV
           Netwerk Grondig                     LTO      Pluimveehouderij                 NVP
           Biohuis                             LTO      Kalverhouderij                   BoerenNatuur
          Bijlage
          Casus: hoe  bedrijfsovername vastloopt door stikstofonzekerheid
                                                                                                         Pagina 3van5
                                                                                                                      0000000147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20075588
                                                     ederlandse                              Wil ,           :
                                                                                                                                                 a
                        ederland                      MelkdBhouders                           AGRACTIE.NL
                                                               on d                              OP HET SPEL
                                                                                                                                biohuis
            gEaoe
                                                                                          PCV                               cronoll
                                                           Nederlandse Vakbond
       B Oo E 3] E MN N A T U U R                    ’F
               Casus: hoe   bedrijfsovername vastloopt door stikstofonzekerheid
               Onder de leden   van   het NAJK zijn  nogal  wat jonge     boeren  en boerinnen die     ten     tijde van  de PAS een   melding
               hebben ingediend. Dit     was voor   hen de enige mogelijkheid       om te   voldoen    aan     de Wet Natuurbescherming.
               De situatie  van één   van hen wordt hieronder      toegelicht.  We   noemen    hem Erik      —
                                                                                                                niet zijn echte naam, omdat
               het NAJK    bang  is dat  er door natuurorganisaties als MOB direct            een  handhavingsprocedure tegen deze
               persoon wordt    ingediend   als zijn naam   bekend is. Dit kan     mogelijk   weer   leiden tot sluiting van zijn bedrijf,
               omdat dit lid geen geldige Natuurbeschermingswetvergunning heeft.
               In 2012 besloot    Erik, een Groningse jonge boer,        om in het familiebedrijf te stappen. Tussen 2012 en 2020
               is er  door deze jonge boer veel    geinvesteerd in landbouwgrond, fosfaatrechten en verduurzaming om het
               bedrijf klaar te maken voor de bedrijfsovername en de toekomst daarna. In 2015 diende Erik een melding
               in    bij de provincie Groningen, zodat hij voldeed aan de Wet Natuurbescherming. Een
               Natuurbeschermingswetvergunning aanvragen kon niet, omdat het PAS hem dit verbood. Zijn
               stikstofuitstoot was te laag om in aanmerking te komen voor een Natuurbeschermingswetvergunning.
               Toen kwam de     uitspraak van   de Raad   van   State op 29 mei 2019. Het PAS werd              afgeschoten,   en  in één keer
               werden alle meldingen ongeldig verklaard. Ook het bedrijf              van  Erik werd illegaal in het licht        van   de Wet
               Natuurbescherming. Hij werd hier, logischerwijs, ontzettend ongerust door. Toen minister                                     eind
               2019 beloofde dat ze garant stond voor het legaliseren van melders en bedrijven zonder een geldige
               Natuurbeschermingswetvergunning, bedrijven die altijd te goeder trouw hebben gehandeld, was Erik
               opgelucht. Het zou nu goed komen, ook voor jonge boeren zoals hij.
               Vorige maand was de bank op bezoek. Onderwerp van gesprek was de financieringsaanvraag voor de
               bedrijfsovername. Het gesprek ging niet goed. De bank gaf aan niets voor deze jonge boer te kunnen
               betekenen als hij niet beschikte over een geldige Natuurbeschermingswetvergunning. Toen de meldingen
               nog legaal waren, was dit ook voor een bank voldoende. Nu is dat niet meer het geval. Zelfs de uitspraken
               van de minister dat meldingen worden gelegaliseerd waren niet voldoende voor de bank om de financiering
               te verstrekken. Eerst moest legalisatie plaatsvinden.
               Erik heeft zich verdiept in de legalisatiestrategie         van dit kabinet. Het kabinet heeft bedacht dat                er drie
               maatregelen    kunnen worden      gebruikt  voor   de  legalisatie van  zijn bedrijf:
                     1.  Sanering van varkensbhedrijven
                     hw  Sanering van piekbelasters
                     3.  Het     aanpassen        van     stalsystemen          van      bedrijven          die       wel     een       geldige
                         Natuurbeschermingswetvergunning hebben.
               Dit moet stikstofwinst opleveren waarmee het kabinet zijn bedrijf denkt te legaliseren. Erik is er toen achter
               gekomen dat alle drie deze opties voor hem geen oplossing gaan bieden. De sanering van varkensbedrijven
               is niet uitgevoerd in zijn provincie Groningen. In zijn omgeving zijn geen piekbelasters die uitgekocht kunnen
               worden. Tevens bevindt hij zich in een gebied waar alleen maar bedrijven zitten die ofwel ten tijde van de
               PAS een melding hebben ingediend ofwel geen Natuurbeschermingswetvergunning hebben aangevraagd
               en te goeder trouw hebben gehandeld. Dit betekent dat er geen bedrijven in zijn buurt zitten met een
               gewenste Natuurbeschermingswetvergunning die hun stalsystemen aan kunnen passen, zodat hij
               gelegaliseerd zou kunnen worden met de hierdoor gerealiseerde stikstofbesparing. Los van het feit dat hij
                                                                                                                              Pagina   4  van  5
                                                                                                                                                 0000000148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20075588
                                                                                          CET
                                                   derlandse                           Ly         S
                   ederland                                   houders                AGRACTIE.NL
                                                                                      ONZE SECTOR STAAT
                                                                                                                                    NAJK
                                                        on d                             OP HET SPEL
                                                                                                                      biohuis
         HEE                                        Nederlandse Vakbond
       BOE ® E N N AT U U R                   3                                                    4
                                                                                                                 netwerk GROND
           het onterecht vindt dat zijn buren dan in principe zouden moeten         opdraaien        voor zijn probleem, kan deze
           oplossing  hem niks bieden.
           In Groningen alleen al zijn  223 bedrijven  met   een   melding. Die bedrijven zitten net als hij met hetzelfde
           probleem.   Erik ziet het somber in, omdat de    legalisatie van zijn bedrijf door het beleid van dit kabinet
           verder weg is komen te staan dan ooit.     Bedrijfsovername,    en  daarmee het       toekomstperspectief van     hem
           als jonge bhoer, helaas ook!
                                                                                                                    Pagina 5 van 5
                                                                                                                                   0000000149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>