<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20080314
            Format   versnelling maatregel       op WSN    gebiedsplan tbv water,         natuur en klimaat
         Format           versnelling maatregel                              op WSN             gebiedsplan              t.b.v.
         water,          natuur           en    klimaat
         Aanvraag financiering Pilot Meetnet Stikstof
         Liefstinghsbroek '"Maatwerk met Meetwerk’
                                                -
         Dit format is bedoeld als leidraad        voor   het in kaart    brengen     van  de voorstellen  van  de provincies   en
         het  voeren van     de  gesprekken     over  deze voorstellen. Het format kan           gebruikt worden als basis     voor
         het  gesprek en/of presentatie        op de werkconferentie          van  22   BE Onder maatregel        kan ook   een
         voorstel, plan vallen dat versnelt        in 2022   en/of 2023 uitgevoerd          kan worden.
         Het format     ingevuld uiterlijk    aanleveren op 20       i  3
                                                                           2022   bij  INIEKECIN        WEKFTI mininv.n)
         Wegingscriteria
         Bij de selectie   van   welke voorstellen in 2022        gehonoreerd kunnen worden spelen de volgende
         wegingscriteria     een   rol, deze zijn identiek    aan   de wegingscriteria die       gehanteerd  worden     voor  het
         beoordelen     van   de  bronmaatregelen:
         -
                   Kosteneffectiviteit
         -
                   Juridische houdbaarheid
         -
                   Gebiedsgericht optimaal effect
         -
                   Haalbaarheid       en  maatschappelijke acceptatie
         Antwoord Provincie Groningen:
         Inzichten uit de waarnemingen zullen            bijdragen aan specificatie van de maatregelen: Maatwerk met
         Meetwerk. Daarmee wordt             geborgd   dat de   maatregelen meer gebiedsgericht (gebied specifiek),
         doeltreffend     en  kosteneffectief zijn. En dat      er een   bredere    maatschappelijke acceptatie       voor  de
         keuze   van   de  maatregelen is, omdat       ze  beter onderbouwd kunnen worden. De inzichten die worden
         verkregen     met het meetnet zullen ook de informatieve en                specifieke onderbouwing zijn van de
         effectiviteit  van   de  maatregelen,     en daarmee waardevol zijn als           aanvulling op de generieke kaders bij
         toetsing (juridische houdbaarheid).
         Dit  plan  is van  grote waarde omdat:
         e    de  aanpak van de pilot inspiratie geeft         voor    andere meetnetten stikstof       (op basis  van  ervaring
               met verschillende methoden          een  selectie maken       van  zinvolle metingen    voor  het betreffende
               meetnet);
         eo   de  pilot  een  aansprekend      voorbeeld is    van   gebiedsgericht      werken: met   en voor   de stakeholders;
         eo   de  pilot  een  goed    voorbeeld is   van  bundeling     van   expertise: meerdere onderzoeksinstituten,
               meerdere methoden,          wetenschappelijke       en  veldkennis     (agrariérs  en natuurbeheerders);
         eo   de  pilot bijdraagt     aan een  gezamenlijk gebiedsproces          en een     gedragen gebiedsplan.     De
               betrokken agrariérs       en terreinbeheerders hebben           meer    vertrouwen in het proces en de
               maatregelen.     De  pilot  biedt  goede aanknopingspunten            om   in gesprek te  komen   en  blijven  met de
              agrariérs. Agrariérs zijn      meer  geneigd    om mee      te werken aan       maatregelen  als deze  -
                                                                                                                       en  de
               noodzaak    er van   -
                                       met resultaten uit de     pilot  kunnen worden onderbouwd.
                                                                                                                                     0000001990
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20080314
   2        Format     versnelling maatregel        op WSN    gebiedsplan thv water,      natuur en klimaat
         Controlevragen vooraf
         eo    Het   plan   is  inhoudelijk afgestemd       met   (binnen)   de provincie.  (waaruit blijkt dit, anders
               toelichting)
                    o      Het   plan  sluit aan  op beleid   en   maatregelen    in vastgestelde N2000 plannen
                    o      Het   plan  is niet strijdig  met andere    natuurherstelmaatregelen
         eo    Het   plan   kan niet uit andere beschikbare financiéle middelen betaald worden, zoals                (motiveer
               dit)
                    o      Natuurpact
                    o      Programma        Natuur
                    o      KRW
                    [a
         e     Alle  benodigde vergunningen zijn            verleend door     bevoegde    gezag
         e     Het   plan   kan worden       uitgevoerd én    betaald   voor   31 december    2022, resp,
         eo    Het   plan   kan worden       uitgevoerd én    betaald   voor   31 december 2023
         Antwoord Provincie Groningen:
         Commitment            voor   het   plan/ maatschappelijke acceptatie
         Context      van    het   plan
         e     Het   planisinhoudelijk afgestemd            binnen de provincie binnen       en buiten de provincie
         In december 2020 is de Adviescommissie                 (AC)  GGA    Liefstinghsbroek ingesteld. De AC heeft de
         opdracht      om   oplossingsrichtingen        aan  te dragen    om  de (stikstofgevoelige)
         instandhoudingsdoelstellingen             te  bevorderen     en  een  toekomstbestendige positie voor de landbouw
         te realiseren.
         De leden      van   de AC hechten veel waarde          aan een    goede onderbouwing van maatregelen, mede
         omdat dit       van   belang   is voor  het draagvlak bij    de agrariérs die betrokken worden       bij de beocogde
         stikstofreductie’. Meer kennis            over het gedrag van stikstof helpt daarbij.
         Juli 2021 heeft de AC hiervoor de            werkgroep      'Meten Stikstof'   ingesteld. De werkgroep     wordt
         begeleid      door   IEEE destijds                   lid van  het  voormalige Adviescollege Stikstofproblematiek,
         'cie. Remkes'. De provincie is in de AC            en  de  werkgroep ambtelijk vertegenwoordigd.
         November 2021 heeft de              werkgroep     een  eerste   plan van aanpak voor een pilot voor metingen aan
         stikstof gepresenteerd. Zowel de AC als Gedeputeerde Henk Staghouwer hebben positief
         gereageerd, waarmee het startsein is gegeven voor de uitwerking van de pilot en de landelijke lobby
         voor de pilot. Ook de opvolger van de heer Staghouwer, Gedeputeerde Johan Hamster, heeft
         mondeling meermaals zijn commitment uitgesproken.
         Landelijk wordt het belang van de pilot steeds meer gezien, o0.a. bij het IPO (bijvoorbeeld tijdens BOT
         december 2021 met Stijn van Wely Programmadirecteur Stikstof en Natuur) en in de Tweede Kamer
                                                         -
         (0.a. CDA Derk Boswijk). Ook de ministers Henk Staghouwer en Christianne van der Wal hebben
                        -
         recentelijk hun waardering voor het plan voor de pilot laten blijken.
         Voor externe communicatie is in januari 2022 een pamflet gemaakt (bijlage 1). Deze zal binnenkort
         een update krijgen.
                  d
                    is het plan voor de uitvoering van de pilot in de AC besproken (bijlage 2). De AC heeft
         ingestemd met het plan en zal de provincie adviseren om de pilot als maatregel uit te werken. Voor
         de opdrachtverlening van de provincie zal het plan aangescherpt worden zodat het een offerte met
         uit te besteden bestek is. De           provincie verwacht medio        mei de offerte te behandelen.
         !
            Overigens geldt dit ook voor de maatregelen met betrekking tot de andere drukfactor die bij het
         Liefstinghsbroek aan de orde is, te weten het gebrek aan basenrijk grondwater in de wortelzone. Daarom               is er
         ook een werkgroep 'Ecohydrologie’.
                                                                                                                                    0000001991
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20080314
           Format    versnelling maatregel      op WSN   gebiedsplan thv water,      natuur en klimaat
         e    Het   plan is niet strijdig met andere (natuur)maatregelen
         Onderzoeken       herbergen het gevaar dat ze vertragend werken op de realisatie van maatregelen:
         'eerst meten en vervolgens op basis van de gegevens de maatregelen uitwerken'. Bij deze pilot is
                         -
         dat niet aan de orde. Eind Ea] 2022 start de AC met de keukentafelgesprekken om samen met de
         agrariérs rondom het natuurgebied te inventariseren welke stikstof reducerende maatregelen
         uitgevoerd kunnen worden bij de verschillende bedrijven. Maatregelen die alle partijen wenselijk en
         effectief vinden (No-Regret) zullen zo snel mogelijk nader worden uitgewerkt. Dus bij het
         Liefstinghsbroek wordt de pilot NAAST de maatregelen uitgevoerd. De pilot heeft juist een
         versnellende werking, omdat zij het draagvlak voor deelname aan maatregelen zal vergroten.
         Financiering      Pilot
         Voor de    stikstofopgave    heeft Provincie Groningen       geld beschikbaar in het Programma Natuur           en het
         Programma Stikstof. Dit       geld  is bestemd   voor  activiteiten die 'alleen’ ten    goede   komen   aan  de
         opdracht van de provincie, zijnde stikstofreductie en overige activiteiten t.b.v. de stikstofgevoelige
         instandhoudingsdoelstellingen in de provincie.
         Deze pilot dient echter ook een provincie-overschrijdend doel, namelijk kennisontwikkeling rond de
         methodiek “Maatwerk met Meetwerk”, en het daaraan gekoppelde leertraject om gezamenlijk te
         leren meten,     en  te leren van   metingen.   De  pilot helpt ons  om   beter te   begrijpen   en te duiden wat    we
         het beste kunnen doen        en om    in de toekomst ook     meer  te doen met      inzichtelijk meten. Dit is  voor
         het hele land    van  waarde    en  rechtvaardigt  een   financiéle  bijdrage van het Rijk.
         Het verzoek is     om voor   50%   van  de kosten  bij te dragen   uit het  Rijk.
         Obstakelvrij
         De Pilot wordt voorbereid in        nauwe   samenwerking      met de AC    en  gezamenlijk    wordt de gewenste
         opstelling uitgewerkt.     Voor het    plaatsen  van  de meetapparatuur worden uiteraard            afspraken
         gemaakt met de grondgebruikers (‘boeren’) en natuurbeheerder (‘boswachters’). De
         opdrachtnemers (kennisinstellingen) organiseren de benodigde vergunning, op basis                     van  hun
         ervaringen.
         Planning
         Als de  financiering rond is, kan de pilot zomer        2022 worden     ingericht.   Met  een  doorlooptijd   van twee
         jaar zullen betalingen worden uitgevoerd vanaf eind            2022 tot   en  met eind 2024. Vanaf      januari  2023
         zullen maatwerk       maatregelen gebaseerd       op inzichten uit de eerste      metingen worden toegevoegd
         aan  de basale    “no-regret” maatregelen       waarmee     eind 2022 zal worden gestart.
         1  Algemene informatie maatregel
         Titel: Pilot "Maatwerk met Meetwerk'          -
                                                         Liefstinghsbroek
         Provincie:   Groningen
         Contactgegevens inbrenger:
         Team    maatregel:    Domein    Beleid,  Team Natuur
                   Bestuurlijk verantwoordelijk: Gedeputeerde           Johan Hamster
                   Inhoudelijk:   ambtenaar      G&S
                   Juridisch:
                   Financieel:
         Contactpersoon       LNV:
                                                                                                                                 0000001992
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20080314
   "4      Format   versnelling maatregel            op WSN    gebiedsplan thv water,        natuur en klimaat
         2  Maatregel
         2.1 Korte      beschrijving
         De kern   van   het   plan   “Maatwerk met Meetwerk” is de meerwaarde                      van   de op het    gebied
         afgestemde gedifferentieerde aanpak (zie                 beide   bijlagen).
         Gedurende de        pilot  worden op basis         van voortschrijdend      inzicht   maatregelen        t.b.v. stikstofreductie
         uitgewerkt     en  de meettechnieken aangepast. Zo worden kosten-                       en  tijdseffectief    de condities        voor
         de stikstofgevoelige        natuurwaarden in het          agrarisch natuurontwikkelingsgebied               Westerwolde
         (inclusief  het N2000 terrein          “Liefstinghsbroek”) geoptimaliseerd.            De kans is     groter dat      er
         maatregelen       worden     uitgevoerd       'die er ook echt toe doen’. Te starten met “no               regret” maatregelen
         op basis  van    algemene       kennis    en  gezond verstand,      die in de   loop   van   de  pilot-periode       van      twee jaar
         worden    gedetailleerd       naar   verdergaande maatregelen           op maat. Vandaar ook het             adagium
         “Maatwerk met Meetwerk”.
         De pilot wordt opgezet als een leeromgeving voor twee jaar, waarbinnen maandelijks de
         waarnemingen worden besproken en de inzichten worden vertaald in gebiedsgerichte en
         lokatiespecifieke maatregelen              en  desgewenst     in wijzigingen   van   de meetmethoden of locaties.
         Daarbij  is voorzien in      een   onafhankelijke deskundige klankbordgroep                  om   de Adviescommissie te
         ondersteunen in de juiste interpretatie               van  de  waarnemingen       tot bruikbare inzichten            om
         maatregelen       op te baseren.
         Daarna kan het als       een    (aangepast)       standaard meetnet worden voortgezet.
         Het meetnet bestaat uit          een    kern met meetpunten op          een   windroos rond het N2000               gebied      om  de
         stikstofbelasting      vanuit de     omgeving      vanuit verschillende hoeken te          registeren,     en een        raai in de
         overheersende        windrichting       om   lokale  stikstofbelasting scherper        in beeld te      brengen.      Rond de raai
         vinden ook metingen rond emissiebronnen                    plaats (emissie-karakterisering (patronen, gekoppeld                     aan
         bedrijfsvoering      in de  praktijk)),     ter ondersteuning      van het identificeren        van   het lokale
         handelingsperspectief          met maatwerk.
                   Mogelijke meetopzet pilot Lieftinghsbroek                               Maatwerk met Meetwerk
                                                                                                                                  LL
                       © =
                           OnePlanet/  TNO Meetstations
                         =
                           stalmetingen WLR                                                                                    ht
                                                                                                                                   PAC
                                                UvA
                       ®   Depositie metingen
                         =
                     |
                                                                                                             :
                       @   Zicht op Stikstof meetstations
                                                                                                       z
                         =                                                                                     ~
                                       gE                                                                              wr?
                         SEE
                                GIT            [@ FR (A i)                                             -\
                                                                                        Lietstinghsbro                     | RENNEBORG
                                                                                                                             © OR KLEIN
                                                                                                                             RENNEBORG
                                     Harpel®
                                                                                                                            Weende
                                                            [ST                   >           /
                                                                                                       f
                                                                                                                                                 0000001993
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20080314
   5        Format    versnelling maatregel        op WSN     gebiedsplan thv water,         natuur en klimaat
         Met dit    ontwerp geeft het         meetnet inzicht in de aard        en  het karakter     van  de lokale   stikstofbelasting
         (van   emissies    naar  depositie).
         2.2 Doel      maatregel
         a.  Beter inzicht in de     stikstofbelasting      in het  gebied,  in relatie tot lokale bronnen         (lokaal doel)
         b. Beter inzicht in het       gedrag     van  stikstof  (bv welke   gebeurtenissen         hebben  een    groot effect op de
         stikstofload) (algemeen doel).
         Bovenstaande doelen           helpen     om  doeltreffend     maatregelen       t.b.v. de stikstofreductie     voor te
         bereiden     en  uit te voeren     (lokaal   en algemeen doel):       inzet op de beste       maatregelen     voor
         natuurherstel      (stikstof + ecohydrologie),         met  gerichte    interventies op lokale stikstofbronnen          (direct
         handelingsperspectief)         t.o.v.   belasting   vanuit de verdere      omgeving.
         Het   gaat daarbij primair       om    te leren  van  real-time waarnemingen            van  de momenten       (waar  en
         wanneer)      waarop    sprake    is  van  incidenteel   afwijkend hogere stikstofbelasting            dan  gemiddeld
         (regulier),   omdat dit de aangrijpingspunten zijn             voor   effectief maatwerk in       maatregelen.     De inzichten
         die  men    verkrijgt  uit het meetnet,       vormen zo een      inspiratiebron       om   met lokale actoren     samen   deze
         maatwerk       maatregelen      af te   spreken   op basis   van een    grotere betrokkenheid. Dat bevordert            een
         gezamenlijk draagvlak         voor    de  afgestemde maatregelen.
         Kort   samengevat: effectief de drukfactor 'stikstofaanvoer' optimaliseren                      voor  natuurherstel met
         perspectief voor      landbouw in het        gebied.    Met  gebied specifiek maatwerk, geinspireerd              op inzichten
         uit  meetwerk, wetende dat het ook              een   leertraject  is  (pilot).
         2.3 Subdoelen          maatregel
         Bijkomend      is dat de effecten       van  de  maatregelen     direct gemeten         en bewaakt kunnen worden.
         Daarmee is aanvullende ‘real-life’ informatie               beschikbaar, die ook bruikbaar          is in de  verantwoording
         van   de  maatregelen      in het kader     van   de  provinciale   opgave     voor    natuurherstel    en  daaraan
         gekoppelde       stikstofreductie of in het kader         van  juridische procedures.
         2.4   Geografische inbedding maatregel
         (waar vindt de maatregel plaats                    en waar     heeft het      effect)
         Het meetnet is op kaart weergegeven in                paragraaf   2.1.
         De   pilot vindt   plaats  in  en  rondom het       stikstofgevoelige     Natura    2000-gebied 'Liefstinghsbroek’,        in het
         zuidoosten      van  de provincie Groningen. Dit Natura            2000-gebied        is onderdeel   van   het
         natuurontwikkelingsgebied ‘Westerwolde’,                  dat in kader    van   ‘Natuur Netwerk Nederland’ in          een
         gezamenlijk gebiedsproces            is gerealiseerd.    In die geest wordt       nu   ook in het kader    van  de
         “Gebiedsgerichte Aanpak Stikstof & Natuur” daarop door gepakt.
                                                                                                                                           0000001994
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20080314
   6       Format    versnelling maatregel     op WSN    gebiedsplan thv water,    natuur en klimaat
                                                                                                                   Fr
                                                                                                                   i»
                                                                                                                    pr
         2.5 Juridische      component maatregel
         Er is geen directe   koppeling    aan een   juridisch kader,   maar  het maatwerk    gebaseerd     op inzichten uit
         meetwerk      geeft wel  een   gedegen   en  specifieke onderbouwing van de maatregelen           en  de effectiviteit
         daarvan.
         2.6 Risico’s     knelpunten       en aanpak     om   de risico’s,   knelpunten      op te lossen
         De  pilot  is een noviteit, conform het advies      van  het Adviescollege Stiktofproblematiek (“commissie
         Remkes”),     en wordt  ingericht   om  gezamenlijk    te leren meten,   en te leren  van   metingen:    naar een
         integrale, samenhangende,         consistente   systematiek    op basis van voortschrijdend     inzicht. Het risico
         dat  een  noviteit automatisch met zich       meebrengt,    is dat de meetmethoden       tegenvallen.
         De  pilot  wordt opgezet als     een leeromgeving     voor  twee  jaar, waarin de  experts    van  de verschillende
         kennisinstituten op het      gebied  van  stikstofmetingen     elkaar versterken. Deze experts zullen de         pilot
         regelmatig     monitoren   en   desgewenst de meetmethoden of meetlocaties            aanpassen.
         Een punt     van aandacht is de    meetnauwkeurigheid       van  de beschikbare ammoniaksensoren, die
         onvoldoende onderscheidend zal zijn in de           reguliere  concentraties  van  ammoniak in      natuurgebieden.
         Nadruk    ligt echter op de    signalering van   momenten waarop de stikstofconcentratie           hoger is,    dat zijn
         de momenten die cruciaal zijn        voor  de kritische  stikstofbelasting. Parallel  aan   deze  pilot zal   versneld
         worden    gewerkt aan     de  ontwikkeling   van  fijngevoeliger  ammoniak    sensoren     door ‘One Planet’.
         Een ander     punt van  aandacht is de verwarring die kan ontstaan met andere             stikstofmetingen die      nu
         worden opgezet      om   de emissiebronnen nader te kwantificeren,         waar  in dit  project de nadruk ligt      op
         de  omgevingskwaliteit (stikstofbelasting)        met  karakterisering  van  emissiebronnen. Een       goede
         communicatie is essentieel        om  de verschillende doelen     en verwachtingen     te managen.
                                                                                                                                  0000001995
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20080314
   7       Format   versnelling maatregel       op WSN    gebiedsplan thv water,      natuur en klimaat
         2.7 Presentatievorm op werkconferentie
         Dit plan  is niet   gepresenteerd     op 22
         3 Resultaten             Maatregel
         3.1 Reductie         potentieel (emissies        in  kton)
         Met maatwerk        van   de  agrarische bedrijfsvoering     is veel winst te bereiken in de reductie     van
         ammoniakemissie. In         generieke   zin is met  goed   inzicht  en vakmanschap bij    de   mest-aanwending     50%
         reductie   van   de   ammoniakbelasting      te realiseren   (zie ook: "Een duurzaam evenwicht”;         een
         versnellingsplan      voor   stikstofreductie  van   LTO met 5    toonaangevende organisaties).       Met maatwerk is
         daarin nog    meer     te bereiken: de   stikstofprestaties van     de “best  practices” zijn  een  factor 5-10 beter
         dan die  van    de “classical   practices”.
         3.2 Reductie         potentieel (depositie        in  mol/ha/jr)
         Zie paragraaf     3.1
         3.3 KDW effect
         De  maatregel      heeft geen direct effect op de KDW; de KDW is immers             een indicatieve vaste waarde
         voor tolerantie      van  het betreffende    habitattype    voor  stikstofdepositie.  De waarde is o.i. indicatief
         omdat de actuele        gevoeligheid   voor  stikstof door allerlei factoren wordt     bepaald, bijvoorbeeld     door
         het zuur-bufferend vermogen           van  de bodem     en  het  grondwater    en de reeds  opgebouwde
         stikstofvracht op de       standplaats.
         In het Liefstinghsbroek        worden  tegelijkertijd   met het stikstof-meetnet ook      metingen verricht    aan  de
         bodem-    en   waterchemie. Deze combinatie           aan  metingen    is waardevol  voor  het inschatten    van de
         kansen   en   knelpunten      voor de duurzame      instandhouding van de stikstofgevoelige natuurdoelen,           en
         daarmee     voor   het beoordelen     van  de haalbaarheid      van  de actuele KDW.
         3.4 N2000 effect
         Met deze     pilot  worden de     knelpunten    voor  de  stikstofgevoelige habitattypen      in het  N2000-gebied
         Liefstinghsbroek       effectiever  opgeheven.    Zo wordt     doelmatiger bijgedragen     aan   het beoogde
         natuurherstel. Zie de argumentatie in de           voorgaande paragrafen.
                                                                                                                                0000001996
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20080314
   8       Format   versnelling maatregel      op WSN   gebiedsplan thv water,       natuur en klimaat
         4   Framing maatregel
         4.1 Relatie     maatregelen        met  lopende regionale plannen/gebiedsprocessen
         De  “Gebiedsgerichte Aanpak        Stikstof & Natuur” met de       pilot  “Maatwerk met Meetwerk” vindt         plaats
         in het  verlengde   van het  gebiedsproces     dat heeft   geleid  tot de realisatie   van  het NNN-
         natuurontwikkelingsgebied         ‘Westerwolde’. Daarnaast is het        goed inpasbaar    in de  uitwerking van   de
         ‘Omgevingsvisie’    voor  dit gebied,   waarvoor    de  gebiedsprocessen      in Groningen    in mei worden
         opgestart.
         4.2 Relatie     maatregel     met    water, natuur, klimaat          en   CO2
         De maatwerk      maatregelen     rond stikstof  (ammoniak)     t.b.v. natuurherstel, zullen ook      een
         synergetische spin-off hebben richting        een   klimaatvriendelijke agrarische praktijk,       en een  reductie
         van  uitspoeling   van stikstof  (nitraat) naar   oppervlaktewater.
         4.3 Relatie     maatregel     met WSN       gebiedplan      in  wording/bronmaatregelen
         De  pilot draagt bij  aan het  gebiedsproces     en   de kennis die   nodig  is om  tot goed   onderbouwde     en
         gedragen maatregelen       te komen. Deze     maatregelen     worden opgenomen in          ons  WSN   Gebiedsplan.
         Verbeterde meettechnieken stikstof in de           lucht/ meer    inzicht in het  gedrag   van  stikstof zorgen  voor
         een  betere    onderbouwing     van  te nemen    maatregelen.     Het bevordert dus de effectiviteit      van het
         proces.
         Bovenstaande leidt tot     meer    draagvlak  voor   te nemen    maatregelen     t.b.v. stikstofreductie. Dit is van
         groot belang    voor  het gebiedsproces. Meten,        in combinatie met uitwerken        van  maatregelen, zorgt
         ervoor   dat de betrokken partijen willen meewerken           aan een    effectieve  oplossing   van een
         aangetoond knelpunt.       De  pilot werkt  daarom versnellend       voor   de realisatie van   de  stikstofopgave-
         opgave.
         4.40p welke       manier    past dit voorstel in de integrale gebiedsplannen in wording.
         Zie bij overige paragrafen     in hoofdstuk   4
         4.5 Externe      werking maatregel
         -
           Beleid:
         -
           Uitvoering:
         -
           Beheer:
         4.6  Afstemming maatregel
                   N2000
                   Uwyv
                   Etc.
         4.7  (Potentiéle) relatie       met andere       regelingen
         4.8 Geef     aan  welke effecten de         maatregel heeft         op de NPLG       doelen, aandachtlijn
         urgente gebieden, PAS melders. Zijn                er  mogelijke lock-in effecten?
                                                                                                                                0000001997
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20080314
   9        Format  versnelling maatregel          op WSN       gebiedsplan thv water,       natuur en klimaat
         Onzes inziens is het        plan de facto helemaal toegespitst op NPLG-doelen,                   maar   bij het
         Liefstinghsbroek       is de  doelstelling    voor    stikstof verreweg het meest          bepalend.    Hoe sneller de
         stikstofoverload wordt          opgeheven,       hoe eerder vergunning kan worden verleend de PAS melders.
         Zoals eerder is     gemeld,     werkt de     pilot versnellend.
         4.9 Geef      aan    wie de     stakeholders, partners zijn die                 nu   al betrokken zijn.
         Betrokken     bij  het  Gebiedsproces,        via de Adviescommissie
         e
               Grondgebruikers (agrariérs): LTO-Noord,                 Trekkerclub Groningen         en gezamenlijke
               vertegenwoordiging landbouwpartijen                  in Groningen
         e     Terreinbeheerders: Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten
         e     Waterbeheerders:         Waterschap        Hunze   en   Aa's
         e     Gemeenten: Westerwolde             en   Stadskanaal
         eo    Staatsbosbeheer
         e     Natuurmonumenten
         Onderzoeksinstituten die het meetnet zullen inrichten                      en uitvoeren    zijn:
         e     TNO  /  OnePlanet      (real-time    stikstof    dynamiek      in de  buitenlucht)
         e     Universiteit    van   Amsterdam       (2-maandelijkse        indicatie stikstof   depositie)
         e
               WUR/    Zicht op Stikstof     (karakterisering       stikstofemissies      nabij  bronnen    waar   opportuun)
         e     RIVM   (standaard maandelijkse            stikstof  metingen)
         4.10 Geef       aan    hoe stakeholders,            mensen        uit   gebied    betrokken       en/of geconsulteerd
         worden.
         De Adviescommissie is          een  vertegenwoordiging van              lokale stakeholders. Zij zorgen ook        voor
         betrokkenheid met          mensen     in het   gebied,    onder    meer    door informatieavonden         en  “keukentafel
         gesprekken”.
         De   landelijke organisaties       achter de     vertegenwoordigers          in de Adviescommissie        (denk aan LTO, SBB,
         Natuurmonumenten;             maar   ook via IPO, VNG         en  UvW)     worden nauwgezet        geinformeerd     over  doelen
         en  opzet, zodat zij dit ook in       landelijke overleggen goed            naar voren    kunnen    brengen.
         De   rijksoverheid (Tweede         Kamer leden       en  LNV)    toont    grote belangstelling     voor  de  pilot.
         Wij zullen spoedig aansluiting zoeken bij lopende                   initiatieven  voor   meetnetten. We hebben hiervoor
         al contactgegevens         gekregen    van    de groep die binnen het Ministerie            van  LNV   zorgt  voor
         samenwerking        en   kennisuitwisseling        m.b.t. meetsystemen stikstof.
         5   Tijdsplanning maatregel
         Ingangsdatum:        start 2° helft   van   2022    (opstellen    van    het meetnet in    zomer    2022)
         Einddatum: twee jaar later, 2° helft             van   2024.
         Mijlpalen: maandelijkse bespreking van                 de meetinformatie,        en  inzichten die daaruit komen vertalen
         in maatwerk       maatregelen      om   de   meer    generieke      “no   regret” start-maatregelen        nader  gedetailleerd
         en  gespecificeerd       in te kleuren   en    uit te  voeren.
         Resultaten in     tijd:  het  pakket   aan   gebiedsgerichte maatregelen             zal in de 2 jaar   van  de  pilot op basis
         van   voortschrijdende        inzichten stap     voor   stap nadere invulling krijgen.
         Geef   aan  welke stappen         er nog   zijn   te zetten in de      voorbereiding     en  wat de   tijdsplanning    daarvoor
         is:
                                                                                                                                          0000001998
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20080314
             Format   versnelling maatregel        op WSN   gebiedsplan thv water,      natuur en klimaat
         oe     uitzoeken of vergunningen          nodig zijn,  en zo nodig vergunningverlening organiseren;
         eo
                afspraken    maken met lokale actoren         (vergoedingen regelen,      aanleveren format   voor rapportage
                van  gebeurtenissen       en bevindingen (journaals));
         e
                organiseren klankbordgroep          van  deskundigen     voor  begeleiding van   de adviescommissie   om uit
                de meetinformatie inzichten te         verkrijgen   als basis voor   maatwerk   maatregelen;
         oe
                opdrachtverstrekking        aan  uitvoerders    van de  pilot (afthankelijk van aanbestedingseisen,  mix van
                financiers   etc.).
         6    Aanpak Maatregel
         Zie   bijgevoegd plan.
         7    Monitoring Maatregel
         De    pilot wordt opgezet als       een   leeromgeving    voor  twee  jaar,  waarin de  experts van de verschillende
         kennisinstituten op het         gebied   van  stikstofmetingen     elkaar versterken. De meetresultaten    en
         journaals      worden    regelmatig    bestudeerd     en desgewenst     worden de meetmethoden of meetlocaties
         gewijzigd. Op      deze wijze wordt het meetnet al lerende verbeterd.
         De    voortgang    van   de Pilot zal  regelmatig (gedacht      wordt   aan  maandelijks)  worden  gerapporteerd  aan
         de    klankbordgroep.
         Er is   sprake   van en    intrinsieke monitoring     van  de effectiviteit  van maatregelen middels de
         waarnemingen          met het    meetnet, die    maandelijks   in de adviescommissie zullen worden      besproken.
         8    Budget Maatregel
         Zie   kostenraming       in  bijgeleverd plan.
         Kosten totaal: € 1.000.000,- exclusief BTW,             zijnde € 1.210.000,- inclusief BTW
         Kostenverdeling:
         50%     provinciaal (Programma         Natuur of   Programma Stikstof)
         50%     Rijk -
                        Versnellingsbudget
            Onderbouwing meerjarenraming              voor  claim  budgetreserve najaarsnota
            In het  begin   is er  sprake  van   kosten  van  de  inrichting van  het meetnet    (aanschaf en plaatsing
            meetinstrumentarium),          in de  daaropvolgende periode        gaat het  om  capaciteit (menskracht) voor
            uitvoering, zoals onderhoud metingen, datamanagement                   en  maandelijkse rapportage met
            duiding.
            Grove    inschatting     kasritme  (excl. BTW)
              2022                           2023                          2024                       2025
              400 k£€ inrichten
              150 k€ uitvoeren               300 k€ uitvoeren              150 k€ uitvoeren
            Specificeer verplichtingen        en  daadwerkelijke uitgaven (kas).
                                                                        10
                                                                                                                               0000001999
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20080314
           Format  versnelling maatregel   op WSN   gebiedsplan tbv water, natuur en klimaat
          [Dit nog nader   specificeren n.a.v. format bestedingenplan IRF]
         Bijlagen
         Bijlage 1: Pamflet Pilot "Maatwerk met meetwerk"
         Bijlage 2: Plan voor  "Pilot Meetnet  Liefstinghsbroek" ten behoeve  van de informatievoorziening voor
         'Maatwerk met Meetwerk"
                                                             11
                                                                                                                0000002000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>