<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20077016
         Verslaglegging
         NATURA 2000-GEBIED: LIEFSTINGHSBROEK
         03:  FX     31s]  :] da) 5 40]  Nn
          Aanwezig namens Provincie:
          Aanwezig namens Terreinbeheerder:                  I
          Qverige aanwezigen:                                 -
          Datum bezoek:                                       9 augustus
          Doel   en  voorbereiding
               ¢      Met de beheerder (Natuurmonumenten) hebben wij op 9 augustus een veldbezoek
                      uitgevoerd in het Natura 2000 gebied Liefsthingsbroek. Doel van het bezoek was na
                     te gaan of de diverse stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden op koers liggen
                     en of er veranderingen in het veld zichtbaar zijn. Hierbij is tevens naar de effecten
                     van de reeds genomen herstelmaatregelen gekeken. Dit betreft een veldimpressie
                     die kan dienen als aanvulling op- en niet ter vervanging van- de reguliere monito-
                      ringssystematiek.
          Wij hebben gekeken of er bijzonderheden of afwijkingen in het veld te zien waren (veldim-
          pressie) ten opzichte van de verwachtingen uit de gebiedsanalyse bij de alle aanwezige stik-
          stofgevoelige habitattypen. We leggen verslag van de waargenomen veranderingen ten op-
          zichte van het vorige PAS veldbezoek van 29 september 2016.
          Gegevens:
               -
                       Gebiedsanalyse
               -
                       N2000 beheerplan
               -
                     Concept rapport ecohydrologische systeemannalyse (Alterra)
               -
                       Vegetatiekartering 2014
               -
                       Methodiek Veldbezoek PAS
          Bevindingen
          Onze   bevindingen zijn:
          Algemene impressie is dat het gebied        minder nat is dan   we   hadden verwacht ivm de
          hoge neerslag in de maand juli.
          Punt 1:    Eiken-haagbeukenbossen       H9160A
          Ten   opzichte van het veldbezoek       2016 zijn geen grote veranderingen geconstateerd.
          Er heeft geen nieuwe bossterfte        plaatsgevonden en er is sprake van verjonging van
          es, esdoorn, berk       en eik. De ondergroei bestaat vooral ruwe smele en elzenzegge.
          Punt 2:    Blauwgraslanden       H6410
          De twee      blauwgraslanden waren dit jaar nog niet gemaaid, hierdoor is een goede
          indruk    verkregen van de huidige staat. De algemene indruk is dat de graslanden aan
                                                                                                           0000000699
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20077016
         het  verzuren     zijn door de invloed     van  regenwater. Er lijkt spraken van een toename
         van  gewoon      veenmos en moeras         struisgras. Een soort als blauwe knoop is niet meer
         aangetroffen, nog wel enkele exemplaren van de gevlekte orchis. Mogelijk is er spra-
         ke van een verschuiving naar heischraalgrasland.
         Vorig jaar zijn twee maatregelen uitgevoerd die een bijdrage              leveren   aan de instand-
         houding    van   de   blauwgraslanden.
                         1.    Verwijderen houtopslag
                               Langs de randen van de twee percelen zijn enkele eiken verwijderd
                               die zorgden voor een verminderde lichtinval op de percelen en zorg-
                               den voor veel bladinval. De eerste indruk is dat de percelen nu '-
                               vrijer" liggen en er sprake is van minder schaduwwerking. Effecten
                               van de maatregel op de vegetatie zijn nog niet waar te nemen.
                         2.    Plag proef. In 2016 zijn op 4 locaties kleine proefvlakken van circa
                               2x2 m geplagd. In de proefvlakken zijn op pijpenstrootje na geen ty-
                               pische blauwgraslandsoorten waargenomen. Het is echter te vroeg
                               om conclusies te trekken over de effectiviteit van het plaggen.
         Punt 3:   Hoogveenbossen         H91D0
         Geen   verandering ten opzichte          van  2016.
         Punt 4:   afwateringsloot en       stuw   Liefstinghsbroek
         Dit punt   is dit  jaar  niet bezocht    aangezien   er geen  maatregelen zijn uitgevoerd.
         Punt 5: Grote weide
         In het  najaar van 2016 is dit terrein in zijn geheel geplagd. Circa 20 tot lokaal 30 cm
         van  de  toplaag is verwijderd. Tijdens het veldbezoek werden in de natte tot vaochtige
         delen veel    kiemplanten      van  moeraszegge      en pitrus gevonden. In de vochtige tot
         droge   delen vooral witbol       en  enkele   exemplaren van liggend hertshooi.
         Het is te vroeg     om    conclusies te   trekken over de effectiviteit van het plaggen.
         Punt 6: Oude kern met Beuken-eikenbossen met hulst H9120
         Langs de bosrand         aan  de noordkant     zijn eiken vrijgezet  en over  de  zandweg hangen-
         de takken    verwijderd. Opslag        van   bomen   en  struiken is afgezet in het kader   van bos-
         randenbeheer. Er zijn verder geen             veranderingen    ten  opzichte  van   2016 waargeno-
         men.
         Bijlage:
              e    kaart met de locaties die     zijn bezocht
              e    Foto's   van  de locaties
         Conclusie
         De  ontwikkeling     van   de stikstofgevoelige habitattypen   en  leefgebieden  in het Natura 2000-
                                                                                                              0000000700
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20077016
           gebied zijn   variabel. De aantasting van habitat type Eiken-haagbeukenbossen H9160A
           lijkt gestopt te zijn en er is sprake van verjonging. De kwaliteit van de blauwgraslan-
           den is niet hoog en door stagnatie van regenwater treedt verzuring op, waardoor de
           vegetatie verandert. Kenmerkende soorten voor blauwgrasland lijken af te nemen.
           De   beoogde aanvullende maatregel waarmee het waterpeil beter gereguleerd kan
           worden zal     naar verwachting eind 2017 of begin 2018 uitgevoerd worden.
         Bijsluiter bij verslag:
                   Met name de formulering      goed uiteen rafelen uit wat je hebt waargenomen, en wat je
                   duiding daarbij   is. Dit moet  goed omschreven worden. Je kunt geen uitspraken doen
                   over trends, je kunt alleen weergeven wat je hebt waargenomen. Er zijn geen harde
                   conclusies te trekken, die komen uit de overige monitoring.
                   Aangeven     waar je geweest bent.
                   Aangeven dat het een aanvulling is op de overige monitoringsystematiek
                   Aangeven dat alleen      naar  visueel waarneembare aspecten is    gekeken, bij voorkeur
                   benoemen.
                   Ondertekening door leidinggevenden       van aanwezige partijen.
                                                                                                            0000000701
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20077016
         Bijlage 1: Kaart    van   het gebied
             Habitatkaart Lieftinghsbroek
             [J Hoooo
             [Inest0
             I    Ha120
             I Hot60a
             |    GRELD
                                              3|
                                          ;
           S
                      dl                    ~  .
                                              0000000702
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20077016
         Bijlage 2: Foto's van  het gebied
         Punt 1  richting het noorden:
         Eiken-haagbeukenbos     met veel ruwe smele.
                                                      0000000703
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20077016
         Punt 1 richting het west- noordwesten:
                                                0000000704
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20077016
         Punt 2, grasland plus maatregel verwijderen bomen:
         Randzone   Blauwgrasland waar  de boomrand is teruggezet.
                                                                   0000000705
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20077016
         Punt 2
         Blauwgrasland
                       0000000706
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20077016
         Klein groepje berken met enige veenmosbegroeiing (Sphagnum palustre) op de
         boomvoet. Enige locatie die mogelijk voldoet aan eisen Hoogveenbos.
                                                                                    0000000707
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20077016
         Punt 4, duiker met op de achtergrond lisdodde vegetatie in een sloot (buiten N2000
         begrenzing.
         Geen  veranderingen en geen foto.
                                                                                            0000000708
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20077016
         Punt 5, geen aangewezen habitattype. Plaggen:
                                                       0000000709
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20077016
         Beuken-eikenbos met hulst
                                   0000000710
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20077016
                                                                    i
                                                                      gee
                                                                           ET=
         Niet kwalificerend deel van Beuken-eikenbos met hulst met dominantie  van ko-
         ninigsvaren.
                                                                                       0000000711
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>