<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20078716
        2
          ZR
          A
             provincie
             groningen
                          Update
             Stikstofanalyse Liefstinghsbroek
                       Stand van zaken
                         26-01-2022
                                              0000002103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20078716
                            Fase 1:               Gebiedsanalyse
                            EE             Aan welke     knoppen kunnen         we   draaien?
         NEL     de [oT ET ELAS               ALG   el ET EI:                   ELC     el [HELENS
         Hoe staat het met de                 Hoeveel stikstof komt     er      Welke    belangen   en  opgave
         natuur in het    gebied   en         neer  op het   gebied en          spelen   er rond het   gebied
         welke kansen      en                 waar  komt deze stikstof           en welke actoren    zijn
         knelpunten liggen      er  t.o.v.    vandaan?                           hierbij betrokken?
         de natuurdoelen?
         De gebiedsanalyse    van  het  Liefstinghsbroek is gebouwd  op drie poten. In deze presentatie wordt
         een overzicht gegeven van de stand van zaken       van één van  deze poten, de stikstofanalyse. Deze is
         nog niet compleet, hierover meer in sheet 4
                                                                                                                 0000002104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20078716
                                                  Stikstofanalyse
         Onderzoeksvragen zoals geformuleerd in de opdracht voor de adviescommissie en het plan van aanpak:
                    Hoeveel depositie komt er neer op Liefstinghsbroek en hoe groot is de overschrijding van de KDW?
                    Wat is de verwachte autonome          daling?
                    Wat is de verwachte      daling  door de  aangekondigde bronmaatregelen?
         —IOMW®Pr
                    Hoeveel   daling is dus nog    nodig  om  de KDW-waarden/de doelen uit de stikstofwet te halen?
                    Wat is de herkomst     van  de  depositie in  sectoren?
                    Waar komt de    depositie    uit Duitsland vandaan?
                    Wat is per sector de    ruimtelijke verdeling van die herkomst? (hoeveel komt van      x km afstand etc.).
                    Wat  zijn de grootste piekbelasters      en wat is hun  percentuele bijdrage aan de totale depositie?
                    Hoeveel ruimte is    er  nodig  voor  het legaliseren van de meldingen/vernietigde
                    vergunningen/interrimmers?
         A]         Hoe kan de   bepaling    van  de  depositie op het   Liefstinghsbroek i.e. het meetsysteem verder verbetert
                    worden?
                    Hoeveel   daling is er  de afgelopen jaren    al bereikt door de  NNN-inrichting?
         In de    stikstofanalyse  willen   we  antwoord geven op bovenstaande vragen.
                                                                                                                                0000002105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20078716
                                                     Stikstofanalyse
         Hoe  ver staan we met de beantwoorden van de           onderzoeksvragen?
         .
               Oranje  =
                         we  hebben    een  gedeelte  van  het antwoord,    maar   het is nog niet compleet
         .
               Rood  = we  hebben het antwoord nog        niet, waarbij  we  afhankelijk zijn  van externe bronnen   (RIVM/RVO)
                  Hoeveel   depositie komt     er neer op  Liefstinghsbroek   en  hoe groot is de  overschrijding van de KDW?
        wp        Wat is de verwachte autonome         daling?
                  Wat is de verwachte      daling door de aangekondigde bronmaatregelen?
         IMUN
                  Hoeveel   daling  is dus nog   nodig om   de KDW-waarden/de doelen         uit de stikstofwet te halen?
                  Wat is de herkomst      van  de depositie in sectoren?
                  Waar komt de     depositie   uit Duitsland vandaan?
                  Wat is per sector de     ruimtelijke verdeling van die herkomst? (hoeveel komt        van x km afstand  etc.).
                  Wat  zijn de grootste piekbelasters     en  wat is hun  (percentuele) bijdrage    aan de totale depositie?
                  Hoeveel ruimte is     er nodig  voor het  legaliseren van  de  meldingen/vernietigde vergunningen/interimmers?
         =        Hoe kan de   bepaling    van  de depositie op het Liefstinghsbroek i.e. het meetsysteem verder verbetert worden?
         =~       Hoeveel   daling  is er de  afgelopen jaren al bereikt door de NNN-inrichting?
          Verwachting  is dat vraag C niet op korte    termijn beantwoord kan worden. Vraag G kan alleen deels beantwoord worden. Dit heeft
         te maken met het niet   of niet op tijd kunnen krijgen van data van het RIVM. We zullen de analyses daarom op basis van eigen
         vergunningen    moeten  doen. Hiermee willen we H, | en een deel van G beantwoorden.
                                                                                                                                            0000002106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20078716
         A. Hoeveel  depositie komt er              neer    op   Liefstinghsbroek         en    hoe groot is de
         overschrijding van de KDW?
                                                                         Lichte overbelasting KDW (<=70 mol boven KDW)
                  &  Geen  overbelasting (>70 mol onder KDW)
                                                                         Matige overbelasting  KDW (>70 mal boven KDW maar «2x
                  Pe  Naderende  overbelasting KDW (<70  mol onder KDW)
                                                                         KDW)
     2018                                                     2019                                                             2030
                                                                                                Bron: Aerius Monitor 2021
                                                                                                                                    0000002107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20078716
         B. Wat is de verwachte           ontwikkeling van de depositie? (voorheen
         autonome          daling)?
                                     Stikstofdepositie (mol N/ha/jaar)
                                    2.000
         Let op, deze prognose
         FE        :
                                                    1.848
         is inclusief warme         1  7
                                                                           Donkerpaarse balk is de
         saneringsrege li ng                                               gemiddelde stikstofdepositie
                                    1-214
                                                                           over het hele gebied.
         va rkenshouderij  en                       rT
                                                            1.517
                                                                           Het lichtpaarse viak geeft
         aatrasel 8   binnervaalt:
                                    1.571                                  het 10- en 90-percentiel van
                                                                           de depositiewaarden.
                                                                    1350
                                    1.429
                                           si
                                                    1-334
                                    1.286
                                    1.143                   1.17
                                                                    ops
                                    1.000
                                           2018     2019    2025    2030
                                                                         Bron: Aerius Monitor 2021
                                                                                                        0000002108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20078716
               B. Wat is de verwachte                             ontwikkeling van de depositie?
                Eiken-haagbeukenbossen                           Beuken-eikenbossen met hulst                     Blauwgrasland
     2.071
                                                                                                    2.071
                                                           2.000
     2.000                                                                                          2.000
                                                                    di
                                                                            1.850
      1.920                                                1.857                                    1.929   1.903
                 1.895                                                                                               1.880
                            1.871
                                                                                                    1857
      1.857
                 -838
                            -_                             1.714
                                                                                                    1.786
     1786        1.760
                                                                   me      sr           a
                                                                                                    1.714
     1.714                  1.736                          1.571
                                                                                                                            1.644
                                                                                                    1.643
                                       oo
                                        sia
     1.643                                                                                                   =
                                                                                              1.488
                                                                                                                     1619
                                                                                                                      ’
                                                                                        1.449       1571
                                          -
                                                           1.429
     1571
                                                                                                    1.500                         1.474
        i
                                                                    1.352     em                 -
      1.500                            1.518                                1:33
                                                 1.467     1.286                                    1.429
                                                                                                                            1.422
     1.428
                                               ie                                                   1.35
        oR
                                                           1.143                        1.17
     1.357                                                                                          1.286
                                                    5
                                                 1.35
                                                                                                                                  1.279
     1243F
                                                                                              Le 23 1214
                                                           1.000
                 2018       2019       2035      2030               2018    2019        2025  2030          2013     2019   2025  2030
            De vorige grafiek maar dan uitgesplitst naar de verschillende habitattypes.
            De oranje streep geeft de KDW-waarde van het habitattype (bij blauwgraslanden past
            deze niet op de  grafiek, de KDW is 1071   mol/ha/jaar).
                                                                                                          Bron: Aerius Monitor 2021
                                                                                                                                        0000002109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20078716
         C. Wat is de verwachte               daling door de aangekondigde
         bronmaatregelen?
         *
            Niet beschikbaar. Actie ligt bij het RIVM, maar heeft geen prioriteit
            Let op, een deel van de  landelijke maatregelen zal gebiedsspecifiek ingezet moeten worden.
            Bijvoorbeeld de gerichte opkoopregeling en natuurmaatregelen.
                                                                                                        0000002110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20078716
         D. Hoeveel                 daling       is dus nog           nodig     om    de   KDW-waarden/de
         doelen uit de stikstofwet te halen?
             In de       vorige presentatie      van de    stikstofanalyse zat een berekening van het doelbereik   gemaakt door IPO,
             gebaseerd         op   hexagonen.     Het RIVM heeft      nu ook een berekening van het doelbereik   toegevoegd aan
            Aerius        Monitor, gebaseerd op           een preciezere rekenmethode op basis van gekarteerd     oppervlak (m?)
                       a
            (%)        _
                                                                                                   2025      40% ha onder KDW
            KDW
             t.o.v.
                       ’
                                                   )           —                                   2030
                                                                                                   2035
                                                                                                             50% ha onder KDW
                                                                                                             74% ha onder KDW
            Opervlakte         2018      2019        2025
                                                                 re
                                                                 2030
                                                                                                   Regeerakkoord
                                                                                                   2030      74% ha onder KDW
             De doelen        van    2030  en   2035   van   zowel de stikstofwet als het regeerakkoord lijken in de prognose te
            worden          gehaald. (Let     op: hierin wordt geen     rekening gehouden met nieuwe ontwikkelingen!)
                                                                                                     Bron: Aerius Monitor 2021
                                                                                                                                     0000002111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20078716
         E. Wat is de herkomst    van de   depositie in sectoren?
                100%
                                                          Buitenland
                 73#£
                                                          Overige  sectoren
                                                          Scheepvaart
                                                          Wegverkeer
                 50%                                      Vervoer en overig verkeer
                                                          Industrie
                                                          Landbouw
                 25 #
                  0%
                       2018  2019     2025     2030
                                                                  Bron: Aerius Monitor 2021
                                                                                            0000002112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20078716
         F. Waar komt de                                  depositie       uit Duitsland vandaan?
         *
                De       bijdragen                vanuit verschillende landen   en binnen die landen vanuit sectoren is in
                monitor alleen per                      hexagon  te zien, niet gemiddeld   over         het hele  natuurgebied.
         *
                Een voorbeeld                       van de verdeling op  een  hexagon midden            in het gebied:
           Totals depositie
           Nederlandse
                                                                                         EE
                                                                                         Buitenlandse
                        bijdrage                                                                      bijdrage                      Overige bijdrage
            1                                                                                                                                     ’
                  Buitenlandse   bijdrage                                                           2018               2030 @        Verschil
                       Belgié                                                                          54                                 -20
                       Duitsland                                                                      772
                             Landbouw
                             Verkeer en transport
                             Industrie
                             Overig
                       Frankrijk
                       Verenigd Koninkrijk
                       Overige  landen
                  Subtotaal                                                                                                             -371
                                                                                                                              Bron: Aerius 2021
                                                                                                                                                     0000002113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20078716
         G. Wat is per sector de            ruimtelijke verdeling            van    die herkomst?
         *
            Niet volledig beschikbaar: voor een volledig beeld van alle feitelijke bronnen zijn we
            afhankelijk van het RIVM. Actie ligt bij het RIVM en LNV
         *
            Wat  we  wel hebben  zijn onze vergunningen. Deze worden momenteel verwerkt in een kaart
            waarmee   je kan zien welke vergunningen depositie veroorzaken op het Liefstinghsbroek en
            hoeveel.
                                                                                                      0000002114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20078716
         H. Wat    zijn de grootste piekbelasters             en    wat is hun        percentuele
         bijdrage     aan    de totale     depositie?
         *
            Volgt uit de vergunningenkaart van
            vraag G.
         *
            Wat  we  al wel hebben: aantal
            piekbelasters volgens de gerichte                          )               Aantal        Aantal bedrijfs-
            opkoopregeling (bedrijf binnen 10 km
                                                                                       |             Ri
            van natuurgebied, dat gemiddeld meer                                       locaties in   drempelwaarde (=
            dan 2 mol/ha/jaar depositie                                      Postcode  GIAB2018      2 mol/ha/jaar)
                                                                                  9591           31                    1
            veroorzaakt)                                                          9541           31                    5
         *
            Door deze kaart naast  onze                                           9545           13                    1
                                                                                  9584             9                   1
            vergunningen te leggen kunnen we de
                           v
            betreffende piekbelaster opsporen                L/ x            Fl
                                                                                  9551
                                                                                                =
                                                                                                 40                    1
                                                                                                                       :
                                                                 (
                                             Bron: RIVM op basis   van  GIAB2018/landbouwtellingen                    CBS
                                                                                                                          0000002115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>20078716
         |. Hoeveel ruimte is             er  nodig voor het legaliseren van de
         meldingen/vernietigde vergunningen/interrimmers?
             Methode    voor  het doorrekenen    van  de meldingen ligt klaar,  RVO heeft de definitief te
             legaliseren meldingen doorgegeven, worden         nu  verwerkt.
             Volgende stap: de vergunning en meldingen naast het LISA en/of de milieuvergunningen van
             de omgevingsdienst leggen om een inschatting te maken van hoeveel bedrijven (nog) geen
             Wnb-vergunningen hebben en wat hun depositiebijdrage zou zijn.
              —
                  LISA: Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen, een databestand met gegevens over alle
                  vestigingen  in Nederland waar betaald werk wordt verricht
                                                                                                                0000002116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>20078716
         J. Hoe kan de       bepaling     van  de depositie op het Liefstinghsbroek
         i.e. het meetsysteem verder verbetert worden?
          *
              Wordt uitgewerkt in het meetplan
                                                                                    0000002117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>20078716
         K. Hoeveel       daling     is er   de afgelopen jaren       al bereikt door de
         NNN-inrichting?
            Indirect effect van  de inrichting
            van  het Ellersinghuizerveld  =
            verminderen stikstofdepositie
             -
                 Geen  bemesting op
                 heringerichte percelen
             -
                  Wegvang door nieuw
                 aangeplante bosrand
            Effect van het  weghalen van
            bemesting is  doorgerekend met
            Aerius Calculator
            Schatting: max   -22 mol/ha/jaar
                                                   Bron: eigen berekening op basis van Aerius Calculator 2020!
                                                                                                               0000002118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>