<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075101
                                                                                                     Aan Provinciale Staten
         Datum                       ;
         Documentnr.                 :   2020-096641
         Dossiernummer               :   K21546
         Behandeld door              :
                                                    5.1 26
         Telefoonnr.                 :
         Antwoord op                 Do.
         Bijlage                     12
         Onderwerp                   :   GRoninger Aanpak Stikstof
         Geachte dames en               heren,
         Aanleiding
         U ontvangt deze           brief omdat        wij  u   graag informeren             over    de    GRoninger aanpak                 Stikstof      (verder:GrAS).
         Het stikstofdossier is een              ingewikkeld         en   dynamisch          dossier dat         vrijwel    alle sectoren in           Groningen          raakt. In de
         GrAS zetten we in op een integrale aanpak, waarmee we onze natuur beschermen en er tegelijkertijd ruimte is
         voor economische en maatschappelijke initiatieven. We richten ons hierbij op drie pijlers, te weten de
         gebiedsgerichte aanpak Lieftinghsbroek, innovaties binnen sectoren en vergunningverlening. In de
         verschillende pijlers hebben we aangegeven wat we als provincie willen gaan doen. Een aantal van                                                                    deze
         maatregelen zijn:
         Gebiedsgerichte aanpak Lieftinghsbroek
              e
                     natuurmaatregelen om de habitattypen in het gebied te herstellen en versterken
              e
                     gerichte bronmaatregelen bij piekbelasters;
              e      samen met regionale partijen zoeken naar koppelkansen met andere opgaven in                                                           het   gebied.
         Innovaties binnen sectoren
         Landbouw
              o      stikstof    meenemen           in de    lopende trajecten             in het kader         van    de   regiodeal        Natuurinclusieve landbouw                      en
                     verduurzaming;
              eo     uitwerken       van een       toekomstbeeld/casus                 voor een        regio in de provincie Groningen, hierbinnen
                     stimuleren        en  ondersteunen            van    maatregelen           en   experimenten op niveau van boerenbedrijven;
                 verkennen             van   de   mogelijkheid          van een       herallocatiefonds ter bevordering van landbouwtransitie.
         Natuur
                 ontwikkelen van een                  strategie       voor     het effectief      verhogen          van    de biodiversiteit in de              provincie
                     Groningen;
              «      samen       met    Rijk   en  provincies         ontwikkelen van een nieuw                     Programma Natuur, gericht op lange termijn
                     natuurherstel.
         Industrie
              e      onderzoeken van de               mogelijkheden voor een regionaal stikstofprogramma voor de industrie in
                     Eemshaven           en   Delfzijl, bijvoorbeeld in de vorm van een gezamenlijke natuurcompensatiebank;
              e      inzetten op extern salderen in landelijk verband voor diffuse bronnen die tot ver over de
                     provinciegrenzen reiken.
           Martinikerkhof 12                 Sint Jansstraat4                        Postbus510                          Telefoon                   www. pravinciegroningen.nl
           9712 JG    Groningen              9712 JN   Groningen                     9700 AF  Groningen                  050 316 4911               EFL) provinciegroningen.nl
           De provincie Groningen werkt volgens normen die zijn vastgelegd in een handvest voor dienstverlening. Dit handvest vindt u op onze website of kunt u opvragen bij de afdeling Bestuur,
                                                                                                      /
           Juridische Zaken & Communicatie: 050 3164160. BTW: NL0019.32.822.B01 f KvK: 01182023 IBAN: NL84 ABMNA 0446 0456 91 / BIC: ABNANL2ZA
                                                                                                                                                                                                0000000273
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075101
         Mobiliteit
              e    voortzetten    van onze    inzet op duurzaam       vervoer en autonome    mobiliteit;
              eo
                   experimenteren met aangepast aanbestedingsbeleid gericht op emissiereductie.
              e
                   Bij de volgende Green Deal Duurzaam GWWVYV aandacht besteden aan stikstof
         Klimaat   en  energie
              e    voorzetten van onze inzet op de         maatregelen uit de Klimaatagenda.
         Vergunningen     en  handhaving
                   inzetten op    een   robuust  vergunningensysteem dat initiatiefnemers rust en stabiliteit biedt;
                   inzetten op    legalisatie  van  activiteiten die voor of tijldens de PAS vrijgesteld waren van vergunningplicht;
                   onderzoeken van de mogelijkheid van een regionale drempelwaarde;
                   samen met Rijk en provincies ontwikkelen van een gezamenlijke handhavingsstrategie.
                   in principe eerst inzetten op bedrijven waar de provincie bevoegd gezag is
                   Ontwikkelingen eigen handhaving en toezicht beleid.
         Proces
         De  concept-GrAS      is  voorgelegd aan de betrokken          sectoren via sectortafels.
         Een aantal    van u is   daarbij aanwezig geweest.
         Hieronder    volgt een    samenvatting    van   hetgeen   is  gewisseld tijdens deze  bijeenkomsten  en, waar nodig, onze
         reactie:
         Landbouw
         Door de georganiseerde landbouw is aangegeven dat eerst zekerheid dient                   te worden geboden over de
         juridische positie van agrarische bedrijven om agrarische ondememers mee te krijgen in een samenwerking
         Daarnaast is ingebracht dat risico's worden gezien verbonden aan het openstellen van extern salderen zonder
         duidelijk flankerend beleid en dat onbenutte stikstofruimte kan weglekken. Daarnaast wordt aangegeven dat
         eerst een bronanalyse dient te worden uitgevoerd. Verder bestaan zorgen over het openstellen van extern
         salderen met agrarische bedrijven.
         Wij  hebben aangegeven met de landbouw van oordeel te zijn dat het oplossen van knelgevallen (onder meer
         melders    en eerder vrijgestelde bedrijven) prioriteit heeft. Wij gaan onderzoeken wat wij bij kunnen dragen aan
         een   oplossing, ook in Noord Nederlands verband. Daarbij zien wij de minister uiteindelijk als wel als
         eindverantwoordelijk, ook omdat de problematiek provinciegrensoverschrijdend is en dus niet binnen
         Groningen alleen is op te lossen.
         Ten aanzien van een goede bronanalyse geldt dat we gesprekken zijn gestart met de georganiseerde landbouw
         over de relevante gegevens voor Lieftinghsbroek.
         De zorgen over extern salderen worden niet gedeeld, onder meer omdat het onwaarschijnlijk is.dat agrarische
         bedrijven in Groningen worden opgekocht door bedrijven uit andere delen van het land zoals bijvoorbeeld de
         randstad. (het levert te weinig op, de depositie komt grotendeels neer in Duitsland en is dus niet voor saldering
         in fe zetten). Extern salderen is wel zeer gewenst vanuit andere sectoren, omdat dit een van de weinige
         instrumenten is om initiatieven vergunbaar te krijgen. Ten aanzien van het weglekken van onbenutte stikstof bij
         extern salderen (vaak wordt meer verworven dan nodig is voor een project) merken wij op dat binnenkort het
         Stikstofregistratiesysteem (SSRS) gefaseerd wordt opengesteld, waarmee de mogelijkheid wordt gerecreéerd
         om   restruimte te bewaren
         Extern salderen met        agrarische bedrijven uitstellen tot het moment dat de gehele meldersproblematiek hebben
         we  00k onderzocht.       Hierbij hebben we het volgende meegewogen:
              e    Ook wij vinden dat dit knelgevallenprobleem zo snel mogelijk moet worden opgelost.
              e    Eris nog geen zicht dat het Rijk voor dit probleem op korte termijn een oplossing heeft.
                 Vanuit andere sectoren wordt erop aangedrongen om op korte termijn met een oplossing te komen voor
                   hun urgente problemen.
              e    [Extern salderen is op dit moment een van de weinige concrete korte termijn oplossingen.
              eo   De gewenste stikstofvraag die met extern salderen gemoeid gaat is zeer beperkt terwijl het
                   maatschappelijk belang groot is.
              eo   Extern salderen ook voor de landbouw mogeliikheden moet bieden om de gewenste innovatie ruimte te
                   bieden.
                                                                                                                                    0000000274
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075101
                   Agrarische bedrijven in Groningen door de ligging en de windrichting (de meeste depositie slaat neer in
                  Duitsland) minder interessant zijn om opgekocht te worden om mee te saneren voor initiatieven die een
                  oplossing zoeken voor uitstoot op vele natuurgebieden.
                  Landelijk de provincies het voornemen hebben uitgesproken tot openstelling over te gaan en een aantal
                  provincies dit ook al hebben gedaan waardoor extern salderen voor hun bedrijven mogelijk is
                  geworden.
                  Extern salderen wordt zorgvuldig gemonitord. De regeling wordt voor een jaar opengesteld waarna een
                  evaluatiemoment volgt.
         Dit alles maakt dat     wij het verder uitstellen van het opstellen van extern salderen niet in het belang van onze
         provincie achten en extern salderen voor een jaar openstellen. Hierbij weegt zwaar mee dat sprake is van
         urgentie bij een aantal concrete ontwikkelingen waar alleen extern salderen op korte termijn een oplossing
         biedt.
         Industrie:
              ®   GRAS biedt       aanknooppunten     en  richten voor oplossingen, graag    ziet men  hiervoor ook    een planning en
                  een  tijdlijn  met te ondernemen     stappen;
                   Industrie in   Groningen is   meer  dan alleen SBE ook daar moet aandacht        voor zijn, bijvoorbeeld ook
                  Oldambt;
                  Enthousiasme        over  gebiedsgerichte aanpak/ bestemmingsplan, ook bij ministeries leeft dit idee goed
                  om   hierin   samen   op te trekken en kennis te delen;
                   Idee leeft dat we    bij de vergunningverlening strenger    zijn dan stikt noodzakelijk  zou  zijn.
                  Vraag hoe de mogelijke stikstofruimte in de komende tijd zal worden verdeeld.
         Vanuit de industrie wordt        verder gewezen op de noodzaak voor        ontwikkelingsruimte op korte termijn omdat
         een  aantal concrete initiatieven nu niet kunnen worden         gerealiseerd vanwege stikstof. Wij zoeken samen met
         de industrie naar manieren om de         benodigde    ruimte op korte termijn beschikbaar   te krijgen.
         Bouw:
                  Bouw heeft op dit moment geen          stikstofproblemen in de provincie Groningen, dit in tegenstelling tot
                  andere    provincies;
                  Samen met vertegenwoordigers van de bouw zou gekeken kunnen worden hoe uitvragen vanuit de
                  provincie zouden kunnen worden verbeterd zodat er meer 0og is voor het stikstofprobleem terwijl er ook
                  00g is wat haalbaar is in de praktijk;
                  Hierbij zou ook gekeken moeten worden of meerjarige opdrachten mogelijk zijn omdat dit het
                  terugverdienen van investeringen vergemakkelijkt.
                  Vanuit de Staten kwam nog de vraag hoe het zit met de bouw in de Drentse gemeenten van de regio
                  Groningen Assen.
         Natuur:
                  Een   aardig verhaal, maar het mag wel concreter. Concreter in wat is nu werkelijk het stikstofprobleem
                  van  Groningen, welke middelen heb         je als Rijk+Provincie, welke instrumenten zet     je in;
                  Een   integrale visie op het landelijk gebied wordt gemist. Stikstof is niet alleen het probleem van
                  Lieftinghsbroek, het speelt breder en je moet het in samenhang met landbouwtransitie, energie, RO,
                  landschap en biodiversiteit oppakken;
                  Aanpak: richt     je naast effectmaatregelen (evt. luchtwassers)     ook op   brongerichte maatregelen
                  (mestwetgeving) en structurele ingrepen (hydrologisch).
         Overheden:
                  Bij de  (ambtelijke) aanwezigen was het moeilijk om reacties en/of standpunten ten aanzien van GRAS
                  te ontlokken. Er was in ieder      geval geen kritiek  te bespeuren. Er leven wel veel vragen. De hoofdvragen
                  waren:
                  Hoe we als gemeentelijke- en waterschapsoverheden in de planvormingsfase omgaan met de
                  stikstofproblematiek. Bijvoorbeeld; het ontwikkelen van een nieuwe woonwijk. Hoe breng je de effecten
                  in beeld? Meenemen in het MER? Bestemmingsplan?
                                                                                                                                      0000000275
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20075101
              «     Hoe gaan   jullie  om  met innovaties, worden die   gebruikt om  de drempels in te zetten?
              ¢
                    Overig: Graag     aandacht  voor  scheepvaarteffecten,   hoe stikstofregistratiesysteem opzetten   en
                    bijhouden?, legalisatie PAS?
         Mobiliteit:
              e
                    Algemene reactie van GRAS door de deelnemers was positief;
              e     Om transitie mogelijk te maken moet infrastructuur op orde zijn: voldoende waterstof vulpunten         en
                    capaciteit van elektriciteitsnet;
                 Daarnaast mogelijkheid om Hubs verder te ontwikkelen en functies toe te voegen.
         Moties
         De staten hebben      een   tweetal moties   ingediend over  de  aanpak  van het stikstofprobleem.
              -
                     Motie heft in eigen hand
         Roepen het college op om een analyse te laten uitvoeren naar de stikstofdepositie en de gevolgen daarvan in
         de provincie te betrekken bij de gebiedsgerichte aanpak en de staten daarover te informeren
              -
                     Motie gebiedsgerichte benadering en de natuur
         Roepen     het  college om te onderzoeken hoe de foestand van de natuur in en        rondom het     gebied Lieftinghsbroek
         betrokken     wordt bij de gebiedsgerichte aanpak en dit te rapporteren aan PS
         Onderdeel      van de  Gebiedsaanpak Lieftinghsbroek      is een  gebiedsanalyse op basis van zowel stikstofdata als
         data    over de toestand    van  de natuur. In hoofdstuk 6.2 Data   en monitoring wordt aangegeven welke data we
         hiervoor    gebruiken.   In hoofdlijnen gaat  het om de volgende zaken:
                    Het  Living Lab Stikstof is van start gegaan onder begeleiding van IPO/Bij12.
                    Er wordt  gewerkt aan het ontsluiten van locatiegegevens van stikstofbronnen en het verzamelen van
                    vergunde emissierechten per bron.
                    Door externe bureaus wordt gemonitord in het kader van de Toestand van de Natuur.
                    Er wordt dit jaar een uitgebreide vegetatiekartering en verdiepend hydrologisch onderzoek uitgevoerd
                    in en rond Lieftinghsbroek.
              eo
                    Landelijk onderzoek wordt uitgezet bij RIVM dat zal resulteren in gedetailleerd actueel inzicht per
                    Natura 2000 gebied van de depositiebronnen.
              e     Erwordt door RIVM gekeken naar een verdere uitbreiding van het meetnet waarbij wij zullen aangeven
                    het van belang te vinden dat ook extra meetpunt in het Lieftinghsbroek komt.
              e     Er wordt met de     georganiseerde   landbouw  overleg gevoerd    over de relevante gegevens voor
                    Lieftinghsbroek.
         Afsluitend
         Wij vertrouwen erop       u hiermee voldoende te hebben      geinformeerd.
                                                                           Hoogachtend,
                                                                           Gedeputeerde Staten   van   Groningen:
                                                                                                     ,  voorzitter.
                                                                                                     ,
                                                                                                        secretaris.
                                                                                                                                  0000000276
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20075101
         Bijlagen:
          Nr. | Titel                                        Documentnr. Soort bijlage
          1,    GrAS                                         2020-096604 Rapport
          2     Verslag sectortafels stikstof 1 oktober 2020 2020-096505 Verslag
                                                                                       0000000277
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>