<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20078767
         Bijlage bij agendapunt     7: Eco-hydrologisch onderzoek Liefstinghsbroek: proces        en inhoud.
         Toelichting
         Onder deze    toelichting vinden jullie de inhoud  voor de uitvraag  voor   nader  ecohydrologische
         onderzoek.
         Om te komen tot lokale maatwerk        maatregelen gericht  op natuur/ecohydrologie volgen       we een
         aantal stappen    (inclusief planning)
         stap                                                                                   wanneer
         1. inhoudelijk voorstel   voor  vervolgonderzoek opstellen (zie hieronder).    Dit
         agenderen    we voor   adviescommissie
         2. Uitzetten  van  onderzoek    en contractering                                       (Direct) na 14
         3. voortgang onderzoek      en eerste resultaten —
                                                            onderzoeksbureau      —
                                                                                    met         Eind juli/begin juli
         begeleidingscommissie (=werkgroep eco-hydrologie)
         4. Concept rapport/Uitkomsten onderzoek bespreken                                      Half augustus
         5. Werksessie   (werkgroep ecohydrologie):     uitkomst onderzoek vertalen     naar
                                                                                              | Eind augustus
         no-regret maatregelen      en nagaan wie betrokken moet worden       bij de
         schetssessie   (grondeigenaren-gebruikers)
         6. Schetssessie  voor   inrichting maatregelen ecohydrologie   in en  rondom           Begin september
         Lieftingsbroek (met gebiedspartners      en grondgebruikers/eigenaren)
         7. Eerste aanzet tot advies    no-regret maatregelen vanuit ecohydrologie              September
                                                                                                                     0000002287
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20078767
         Vervolg eco-hydrologisch onderzoek Liefstinghsbroek: inhoud
         Aanleiding
         Het Liefstinghsbroek    is een   Natura     2000-gebied     in het oosten     van  Groningen   op de flank  van  het
         beekdal   van  de Ruiten Aa. Het      gebied   is aangewezen      voor   4  habitattypen    maar  1 type H91DO0
         Hoogveenbos komt niet voor, dit doel           zal komen te vervallen’. In het         gebied liggen   dus
         doelstellingen voor 3 habitattypen:
             e     H6410   Blauwgraslanden
                       o    behoud oppervlakte verbetering            kwaliteit
             eo    H9120 Beuken-eikenbossen met hulst
                       o    behoud   oppervlakte       en  kwaliteit
             ¢     H9160A   Eiken-haagbeukbossen
                       o    behoud   oppervlakte verbetering kwaliteit
         Het belangrijkste knelpunt voor de habitattypen is verzuring. Deze verzuring komt door de                     te hoge
         stikstofdepositie en het ontbreken van toestroom van voldoende gebufferd grondwater in                        de
         wortelzone?. Deze knelpunten worden opgepakt In de Groninger Aanpak Stikstof (GRAS). De
         gebiedsgerichte aanpak Lieftinghsbroek            is hier een   onderdeel     van.  De  gebiedsgerichte aanpak     is
         verankerd in de wet Stikstofreductie          en  Natuurverbetering       en  moet resulteren in    een  gebiedsplan
         waarin is  vastgelegd   hoe de Natura 2000          doelstellingen    duurzaam kunnen worden          gehaald.
         De habitattypen H6410 en H9160A kunnen alleen blijven behouden als de bodem voldoende hoge
         basenverzadiging heeft. Dat kan alleen duurzaam worden bereikt als er in de wortelzone voldoende
         toestroom is   van  gebufferd grondwater.          Hiervoor   zijn in het verleden al maatregelen getroffen.
         Recent onderzoek      van  KWR? laat zien dat ondanks genomen inrichtingsmaatregelen de
         basenverzadiging     nog te  laag   is.
         KWR concludeerde dat het        gebufferde grondwater,           dat wel in de    ondergrond wel aanwezig is, niet
         dicht  aan  maaiveld komt door de infiltratie         van  regenwater. Bij de      huidige waterhuishouding wordt
         onvoldoende basenrijk grondwater aangevoerd, wat te wijten is aan te sterke ontwatering (te diepe
         drainagebasis infom het Liefstinghsbroek). Deze sterke ontwatering leidt ook tot een te diep
         wegzakkende grondwaterstand             in de zomer, wat     een   knelpunt voor blauwgrasland         vormt. De
         voorjaarsgrondwaterstand        is, door het vasthouden         van  regenwater, kwantitatief wel op orde.
         Inmiddels hebben meerdere onderzoeken                 plaatsgevonden die voorstellen hebben gedaan            voor
         potentiéle waterhuishoudkundige maatregelen voor natuurherstel (zie bijlage 1). Om de effectiviteit
         van de verschillende maatregelenpakketten in beeld te brengen is het noodzakelijk een 3D-
         grondwatermodel van het Liefstingshsbroek en omgeving op te stellen. Hierbij moeten nadrukkelijk
         ook de effecten op het Barkeveen meegenomen worden.
         Doel   van het  eco-hydrologische onderzoek
         De resultaten van het eco-hydrologisch model moeten de keuze onderbouwen welke maatregelen
         genomen (kunnen) gaan worden om de waterhuishouding voor het Liefstinghsbroek op orde te
         krijgen.
         Het eco-hydrologische      model heeft daarom primair twee doelen:
              1.   De effectiviteit van  de verschillende        maatregelen     uit  bijlage  1 in beeld te brengen  om   de
                  hydrologische condities        voor  de   Natura2000-doelstellingen         te verbeteren.
              2.   De effecten  van  de verschillende        maatregelen     uit bijlage  1 op de   omgeving    van
                   Liefstinghsbroek   in beeld te     brengen    ten aanzien     van  andere stakeholders      en het Barkeveen.
         Het resultaat   van het model levert       een   set  aan ‘bouwstenen’       waarmee een      maatregelenpakket kan
         worden    samengesteld     om  de   waterhuishouding        voor  de natuur op orde te       krijgen. Omdat de
         bouwstenen niet alleen het effect op de natura 2000-doelen laten zien                     maar ook de effecten op de
                                                                                                                                 0000002288
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20078767
         omgeving    in beeld  brengen kan dit laatste worden   meegewogen      bij de keuze  van  het uiteindelijk uit
         te voeren   maatregelenpakket.
         Een derde doel is dan ook dat het model     geschikt  moet  zijn om  samengestelde maatregelpakketen
         door te rekenen. Dit valt   nu buiten de opdracht   maar  zal ten tijde van de besluitvorming over de uit
         te voeren   maatregelpakketen berekend     moeten worden.
         De  kleilaag  van de formatie  van Peelo (potklei) in de bodem    van het  gebied is er bepalend voor de
         werking van    het model. De doorlatendheid van de Potkleilaag bepaald of er uitwisseling is tussen de
         watervoerende pakketten onder en boven de potkleilaag. Omdat de precieze doorlatendheid van
         deze laag niet bekend moet er een gevoeligheidsanalyse uitgevoerd worden van het model voor
         deze doorlatendheid.
         Bronnen
         *KWR (2022) Kansen      en knelpunten  voor  natuur in het  Liefstinghsbroek rapport    nummer     2022.018
         “Delft, S.P.J. van; Waal, R.W. de; Jansen, P.C.; Bijlsma, R.J.; Wegman, R.M.A. Ecohydrologische
         systeemanalyse Liefstinghsbroek Wageningen Environmental Research rapport 2790
         tSalomons, M.C,, Logeman, D., van Dort, K. & van der Schuur, R. (2017) Definitief beheerplan
         Liefstinghsbroek Arcadis, Prolander.
         Bijlagen
         Maatregelenlijst
              a)  Verondiepen    + vooronderzoek effecten vernatting op      fosfaatnalevering oostelijke
                  voormalige landbouwgrond
               b) Dempen/verondiepen bermsloot icm ringdrainage met aparte afvoer
              c} Hele traject verondiepen tot max 20 cm-mv + optimaliseren stuwbeheer (vooronderzoek)
              d) Afsluiten/ verduikeren doorvoersloot in doorsnijding dekzandrug
              e)  Optimaliseren afvoer bij   stuw + vooronderzoek
              f)   Dempen, in aansluiting op (a)
              g)  Verhogen stuwpeilen (met     name   in winter)
               h) Afvoeren regenwater fine-tunen
               i) Verondiepen bermsloot
              ij} Onderzoek en eventuele uitvoer peilverhoging van drainage
               k) Peilverhoging peilvak: W0646_GPG-W-11250; waterschap Hunze              en Aa’s, eventueel   met
                  opdeling peilvak.
               I}  Peilverhoging peilvak: W-11282,   W-11271 ;   waterschap    Hunze   en Aa’s, eventueel   met
                  opdeling peilvak.
               m) Effect van drinkwaterwinning Sellingen
         Potklei effect  gevoelheidsanalyse
                                                                                                                        0000002289
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20078767
                    agp
         Figuur 1 kaart met locaties van de m.
                                               0000002290
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>