<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20079270
                                Frolanaer
         Programma Groningen Oost
         gebiedsgerichte aanpak Stikstof
         Liefstinghsbroek / Programma
         natuur 2022 + doorkijk 2025
         Datum   18 mei 2021
         Status  Concept
                                          0000001725
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20079270
         Colofon
         Opdrachtgever
         Opdrachtnaam           Groningen  Qost gebiedsgerichte aanpak stikstof,
                                programma natuur
         Opdrachtnummer
         Versienummer           i
         Locatie
         Contactpersoon
                                 512.  5.1.2e
         Auteurs
                                              5.1.2e
         Goedkeuring Programmamanager:
         Goedkeuring Programmaleider Programma Landelijk   Gebied:
                                                                               Pagina 2 van 14
                                                                                               0000001726
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20079270
             Inhoud
             Colofon—2
             Inleiding—4
             Doelstelling—6
             Opdrachtomschrijving—8
         3.1 Resultaten—8
         3.2 Randvoorwaarden—8
             Opdrachtplanning—9
             Planning en mijlpalen—9
             Opdrachtkosten    en voorwaarden—11
             Begroting ureninzet—11
             Begroting overige kosten—11
             Programmageld—11
             Organisatie, communicatie,  informatie en kwaliteitsborging—12
             Organisatie—12
             Communicatie—12
             Risico-analyse—13
             Opdrachtevaluatie—14
                                                                            0000001727
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20079270
         Inleiding
         De natuur (bomen en blauwgras) in het Liefstinghsbroek, een Natura2000-gebied in
         Westerwolde, moet vanwege de landelijke problematiek nader worden onderzocht
         en versterkt. De Raad van State heeft in 2019 een streep gezet door de landelijke
         programmatische aanpak van stikstof (PAS). Hierdoor is ook acuut de
         vergunningverlening voor onder andere de landbouw gestokt. Veel bedrijven zitten
         sindsdien hierdoor in grote onzekerheid. Om hiervoor oplossingen te vinden is
         samenwerking en inbreng nodig van betrokken partijen in het gebied. Daarvoor is
         deze adviescommissie ingesteld, om samen met betrokkenen te werken aan
         realistische oplossingen voor het gebied.
         Adviescommissie
         De adviescommissie heeft de opdracht om de provincie te adviseren over welke
         oplossingsrichtingen er mogelijk zijn om de instandhoudingsdoelstellingen voor
         natuur in het Liefstinghsbroek te bevorderen en een toekomstbestendige positie
         voor  de landbouw te realiseren.
         Om tot dit advies te komen zal in 2021      een gebiedsanalyse plaatsvinden, op basis
         waarvan   mogelijke maatregelen worden onderzocht. In hoofdlijn worden de
         volgende werkzaamheden         voor Prolander worden voorzien:
             *    Codrdinatie  en   secretariaat adviescommissie stikstof  en de onderliggende
                  projectgroep   in  samenwerking met de provinciaal adviseur.
             ¢    Meedenken en ondersteuning bij de gebiedsanalyse en de inventarisatie van
                  mogelijke maatregelen, bijv. door waar nodig inhoudelijke input te leveren
                  vanuit de expertise ecologie en landbouw.
             «
                  Ondersteuning vanuit expertise grondzaken: inventariseren van
                  mogelijkheden tot opkoop of verplaatsing van piekbelasters, uitbreiding
                  natuurgronden t.b.v. bufferzones etc., begeleiden van aankoop en waar
                  nodig, formuleren van voorstellen voor het inrichten van de aangekochte
                  grond.
             *
                  Verzorgen  van    de communicatie vanuit   en namens   de adviescommissie.
             «    Waar zich kansen voordoen uitvoeren      van  korte termijn maatregelen (quick-
                  wins).
         In de eerste helft van   2022   lopen bovenstaande werkzaamheden van de
         adviescommissie    en  ook   bijbehorend secretariaat en communicatie door. Planning
         voor oplevering van het advies is voor de zomer van 2022 met uitloop naar 3*
         kwartaal. Dezelfde werkzaamheden voor Prolander lopen deze periode ook door.
         Grond
         Opdrachtomschrijving:
             *
                  ondersteuning vanuit expertise grondzaken: inventariseren van
                  mogelijkheden tot opkoop of verplaatsing van piekbelasters, uitbreiding
                  natuurgronden t.b.v. bufferzones etc., begeleiden van aankoop en waar
                  nodig, formuleren van voorstellen voor het inrichten van de aangekochte
                  grond.
         In het kader van de opkoopregeling zal voor Liefstinghsbroek intensieve inzet
         gevraagd worden van grondzaken. Vanuit inrichting worden voorstellen uitgewerkt
         voor invulling van verworven gronden.
         Secretariaat
         Opdrachtomschrijving:
                                                                                      Pagina 4 van 14
                                                                                                      0000001728
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20079270
              *   coordinatie  en  secretariaat adviescommissie stikstof         en de onderliggende
                  projectgroep   in  samenwerking met de provinciaal adviseur.
              *   Meedenken en ondersteuning bij de gebiedsanalyse en de inventarisatie van
                  mogelijke maatregelen, bijv. door waar nodig inhoudelijke input te leveren
                  vanuit de expertise ecologie en landbouw.
         Prolander functioneert als secretaris voor de bestuurlijke adviescommissie en
         voorzitter van de ambtelijke projectgroep. Prolander stuurt adviesdiensten ten
         behoeve   van  deze opgave     aan.   Prolander functioneert daarnaast als adviseur         en
         ondersteuning    op gebied    van  ecologie, landbouw,     AERIUS    en  kaartmateriaal.
         Communicatie
         Opdrachtomschrijving:
              *
                  Verzorgen van     de communicatie vanuit       en  namens    de adviescommissie.
         Voor de opgave is een communicatie aanpak opgesteld. Prolander zit de werkgroep
         communicatie voor met daarin vertegenwoordigd alle partners. Prolander de
         verzorgt (doet voorstellen voor) de communicatie bij           van  de hierboven benoemde
         trajecten.  De  bestuurlijke sensitiviteit van de opgave vraagt om frequente
         communicatieve afstemming met bestuurder en provinciaal
         communicatiemedewerker. Met name het verkrijgen van draagvlak in de streek                     voor
         maatregelen vraagt intensieve communicatie inzet.
         Op basis van het advies zal de provincie in de tweede helft van 2022 een
         inrichtingsplan voor Liefstinghsbroek opstellen. Vervolgens zullen in 2022 en verder
         maatregelen worden genomen om de stikstofdepositie op het Lieftinghsbroek te
         verlagen en de natuur te herstellen. Welke maatregelen dit precies zullen zijn is nu
         nog niet bekend, maar op hoofdlijnen zijn de volgende projecten te verwachten
         waarbij Prolander ingezet kan/zal worden:
         Inrichting
                  Het opstellen  van een     (inrichtings)plan   voor  Liefstinghsbroek   en het doen
                  van  voorstellen   voor:
              e
                  Optimaliseren   van   het  hydrologische systeem in en rond Lieftinghsbroek.            In
                  2021 wordt onderzoek        uitgevoerd naar verbeterpunten ecohydrologische
                  systeem,   naar  verwachting wordt dit begin 2022 opgeleverd.
                  Werkzaamheden zullen bestaan uit het uitwerken             van   de voorstellen uit het
                  onderzoek tot   een   concreet   uitvoeringsplan    en  coérdinatie  en financieel-
                  administratief  begeleiden van de realisatie.
                Aanleg en inrichting van extra natuurgronden t.b.v. bufferzones.
                  Werkzaamheden zullen bestaan uit het opstellen van een inrichtingsplan en
                  vervolgens codérdinatie en realisatie van de bufferzone.
              e   Realisatie van natuurherstelmaatregelen in het Lieftinghsbroek voor zover
                  de terreinbeheerder deze niet zelfstandig uit kan voeren.
         Advisering beheerplan         N2000
              ¢   In 2022 zal ook de evaluatie      van   het Natura 2000-beheerplan
                  Liefstinghsbroek    gaan   lopen.  De  gebiedsanalyse en het advies van de
                  adviescommissie zullen hier de        grootste input voor zijn, maar er zijn nog
                  enkele aanvullende onderdelen         die in de tweede helft van 2022 opgepakt
                  zullen worden. Hier wordt ook        een  rol voor Prolander in voorzien:
              ¢   Meedenken    en   schrijven   aan de evaluatie    van  het beheerplan.
         Dit alles komt   voor 2022 tot    een  totaal  van  1500  uur  (voor detaillering  zie hoofdstuk
         5.1)
                                                                                              Pagina 5 van 14
                                                                                                              0000001729
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20079270
         Pagina 6 van 14
                         0000001730
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20079270
         2 Doelstelling
           Adviescommissie
                  Voor de   gebiedsgerichte aanpak stikstof is een  adviescommissie   ingesteld.
                  Doel:  opleveren van een gedragen advies     aan de Provincie
           Inrichting
                  Voor N2000    gebied Liefstighsbroek is gestart met een gebiedsanalyse
                  (stikstof) en nader eco-hydrologisch onderzoek. Ook is prolander nauw
                  betrokken bij de verwerving van etv. Buffergronden in het kader van de
                  opkoopregeling.
                  Doel: Het opstellen van een (inrichtings)plan en doen van voorstellen voor
                  inrichting en maatregelen omtrent verworven gronden. Dit ten behoeve van
                  de instandhoudingsdollen van N2000 gebied Liefstihgsbroek op basis van
                  Al
                         El a
                                    onderzoek  en
                                                      titty
                                                                   stikstof.
                                                                             PY onderdeel rasgt
           Grond
                  In afwachting van de uitkomsten van de gebiedsgerichte aanpak stikstof
                  instandhoudingsdoelstellingen N2000 rondom het Lieftingsbroek zal
                  Prolander in aansluiting hierop waar nodig voorstellen doen voor aan- en
                  verkoop van percelen.
                  Doel: het verwerven ten behoeven van de taakstelling gebiedsgerichte
                  aanpak stikstof gezien de instandhoudingsdoelstellingen N2000.
                                                                                      Pagina 7 van 14
                                                                                                      0000001731
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20079270
         3   Opdrachtomschrijving
         3.1 Resultaten
             Eris in het de  gebiedsgerichte aanpak Liefstinghsbroek   voor het jaar 2022 1500     uur
             geraamd   en er  zijn ook middelen beschikbaar  voor de onderstaande activiteiten:
                 +   Advies   gebiedsgerichte aanpak vanuit adviescommissie aan Provincie
                 «
                     Grondverwerving conform de opkoopregeling en gebiedsgerichte aanpak
                     stikstof Lieftingsbroek
                 +
                     Opstellen van een inrichtingsplan voor (de verworven buffer)gronden, tbv.
                     de optimalisatie van de hydrologie en voor realisatie van
                     natuurherstelmaatregelen
                 e
                     Advisering bij de actualisatie van het N2000 beheerplan Liefstinghsbroek
                 ¢   Secretariaat adviescommissie gebiedsgerichte aanpak stikstof en
                         samen communicatie, en financiéle administratie.
                 [J
                     A
         3.2 Randvoorwaarden
                 -
                     Commitment in de     bestuurlijke adviescommissie;
                 -
                      Draagvlak in de streek mbt de gebiedsgerichte aanpak;
                 -
                      Bestuurlijke afstemming gebiedsgerichte aanpak Provincie    -
                     adviescommissie;
                 -
                      Voldoende beschikbaarheid    van  middelen om externe  capaciteit te
                     betrekken;
                 -
                      Voldoende beschikbaarheid    van externe kwalitatieve capaciteit op de markt
                     voor  Prolander;
                 -
                     Een nadere concretisering van de opgaven Programma Natuur, is een
                     aanvullende opdracht;
                 -
                      Mogelijkheden, middelen en instrumenten om grondverwerving te
                     realiseren. Dit is een zeer belangrijke randvoorwaarde om bepaalde
                     maatregelen al dan niet te realiseren.
                 -
                     Het faciliteren en organiseren van benodigde NNN-herbegrenzing door
                     Provincie m.b.t aanvullende maatregelen in het kader van de GGA
                 -
                      Beleidskaders welke worden opgelegd vanuit NL/EU/lagere overheden
                     moeten worden     gevolgd.
                                                                                        Pagina 8 van 14
                                                                                                        0000001732
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20079270
             Opdrachtplanning
         4.1   Planning      en  mijlpalen
             Op dit     moment is de      planning:
                    *
                          Mijlpaal 1: Opleveren advies gebiedsgerichte aanpak medio 2022
                    «
                          Mijlpaal         2:          Inrichtingsplan           (buffer)gronden,             hydrologie
                          natuurherstelmaatregelen eind 2022.
                    «    Grond    lopend proces t.b.v. gebiedsgerichte aanpak stikstof Lieftingsbroek
                         planning
                    e
                         Advisering actualisatie N2000 beheerplan Liefstinghsbroek het hele jaar
                         2022
                    e
                         Secretariaat, communicatie          en  financién het hele jaar 2022
                Planning
                Gebiedsgerichte aanpak Liefstinghsbroek
                Opstellen gebiedsanalyse, inventarisatie en           -
                                                                         Opleveren advies gebiedgerichte             Medio 2022
                advies gebiedsgerichte aanpak stikstof                   aanpak stikstof Liefstinghsbroek aan
             _
                Liefstinghsbroek                                    |
                                                                         bestuur provincie
                Het  opstellen van een integraal (inrichtings)plan    -
                                                                         Opleveren inrichtingstingsplan                Eind 2022
                en inrichtingsvoorstellen mbt. hydrologie en             Liefstinghsbroek
                Grond   verwerving                                    -
                                                                         Lopend proces gerichte                     2021-2025
                                                                         opkoopregeling
                Advisering  evaluatie en actualisatie N2000           -
                                                                        Programma
                                                                        Advisering
                                                                                      Natuur
                                                                                    evaluatie actualisatie             Eind 2022
                                                                                                                                 |
                beheerplan                                               N2000  beheerplan gereed
                Secretariaat  en procesbegeleiding   Prolander met    Secretariaat adviescommissie                  2021-2025
                ondersteuning van communicatie-en                     financieel administratief
                ingenieursdiensten.                                   werkgroep uitvoering
                                                                      werkgroep grond
                                                                                                           Pagina 9  van 14
                                                                                                                                 0000001733
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20079270
             Opdrachtkosten               en   voorwaarden
         5.1 Begroting ureninzet
             De gebiedsgerichte aanpak Liefstinghsbroek betreft een aanvullende betaalde
             opdracht op de reguliere PPO afspraken. Hiervoor is vanuit de Provincie voor 2021
             t/m 2023 €450.000,- beschikbaar gesteld voor bemensing Prolander. De doorkijk
             2023 is erg afhankelijk van de advisering vanuit de commissie 2022 en bijbehorende
             besluitvorming binnen Provincie.
               Taak                                 2022          2023%*        2024          2025
               Projectmanagement              en
                                                  | 250           250           PM            PM
               advies   aan   Provincie
               Grond                                450           200           PM            PM
               Ecologische         advisering |     200           100           PM            PM
               mbt Beheerplan
               Secretariaat fin GIS                  125          125           PM            PM
               Gebiedsprocessen:
               Inrichtingsplan                      950           960           PM            PM
               Liefstinghsbroek
               PM aanvullende opdracht | PM                       PM            PM            PM
               inrichtingsvoorstellen
             |
               Programma Natuur
               Totaal                               1950          1960          PM            PM
             *Invulling uren in 2023 is afhankelijk van uitkomsten advies commissie en besluitvorming Provincie
             Totaal beschikbaar:€449.500       >  2021:€58.500 > 2022:€195.000 > 2023:€196.000
         5.2 Begroting overige          kosten
             Er is  voor  (inhuur) en overige externe kosten van Prolander €292.500,- beschikbaar
             voor   de  periode 2021 t/m 2023. Aanvullend hierop is €100.000 beschikbaar aan
             proceskosten voor de bestuurlijke adviescommissie. Voor grondzaken aangaande de
             opkoopregeling zijn (rijks)middelen beschikbaar. De Provincie zelf beschikt nog over
             een budget om de verschillende ecologische en hydrologische onderzoeken en
             analyses uit te voeren voor het Liefstinghsbroek.
                                                                                                       Pagina 10 van 14
                                                                                                                        0000001734
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20079270
                                                                             Totaal  (incl     2021           2022            2023
            Programmagelden       (via PMV)
                                                                                BTW)
            Onafhankelijk wetenschappelik adviseur ca. 2-4 uur per               £ 65.000   € 20.000      € 30.000       £€ 15.000
            week   Uitgaande van start 1 juli betekent dat voor 2021 ca.
            100  uur en ca. € 20.000.
            Proceskosten zoals zaalhuur etc.      ca. € 5.000                    £ 12.500    £ 2.500       £€ 5000         € 5.000
            Communicatiekosten     (inhuur externe adviseurs,                    € 80.000   € 30.000      € 30.000       € 20.000
            nieuwsbrieven, voorlichting sessies, etc.) ca. € 30.000
            Begeleiding gesprekstafels     ca. € 30.000                          £€ 30.000                € 20.000       € 10.000
            Vertegenwoordiging vanuit de landbouw        ca. € 15.000            £€ 20.000                € 10.000       £€ 10.000
            Betrokkenheid collectieven    bij advisering en uitvoering           £ 15.000                                £€ 15.000
            maatregelen (ANOG)      ca. € 15.000
            Externe adviesbureaus     voor  specialistische vragen  en           £€ 70.000  € 10.000      € 30.000       € 30.000
            onderzoeken   ecologie   en landbouw
                                                                                         £0
                                                                                         £0
             m                                                                           £0
                 Provinciaal krediet:
                                                          [VP | Totaal | easze00]           € 62.500     € 125.000     €105.000
            Indicatie  benodigd budget Programmagelden              2021 -
                                                                           2023
            *Invulling  uren   in 2023 is    afthankelijk  van  uitkomsten advies commissie en besluitvorming  Provincie
         53 Programmageld
            Voor    Liefstinghsbroek is geen regulier programmageld beschikbaar. Voor de
            financiering van de uitvoering van maatregelen voor het Liefstinghsbroek heeft
            Provincie bij het rijk in het kader van Programma Natuur een begroting ingediend.
            Deze is als volgt opgebouwd:
                                                                                                                Pagina 11   van 14
                                                                                                                                   0000001735
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20079270
             Organisatie, communicatie, informatie                  en kwaliteitsborging
         6.1 Organisatie
                         is gedelegeerd opdrachtgever namens de provincie.
             De  verantwoordelijk gedeputeerde is Henk Staghouwer.
                                is het aanspreekpunt voor de gebiedsgerichte aanpak stikstof
             Lieftingsbroek.
             Namens Prolander is               als programmamanager gedelegeerd
             opdrachtnemer. Projectleider                   is het aanspreekpunt van Prolander,
             tevens secretaris van de adviescommissie en voorzitter van de projectgroep
             gebiedsgerichte aanpak stikstof. Op onderdelen zijn werkgroepen ingesteld     b.v.
             grond, communicatie en natuur/stikstof analyse etc.
         6.2 Communicatie
             Tweemaandelijks wordt de stand van zaken met betrekking tot de voortgang van de
             realisatie besproken in een afstemmingsoverleg. Op inhoud wordt op ad hoc basis
             overleg gevoerd indien en voor zover dat nodig of gewenst is.
             Dagelijkse en inhoudelijke voortgangszaken, kleinschalige adviesverzoeken              en
             informatievragen worden gericht aan projectleider [INGEEERE.
             Wijzigingen in de opdracht en bijzonderheden lopen via IEEE.
                                           wordt vanuit P&C verzonden             IERIE
             Verantwoordingsinformatie                                  namens              n
                                                                                      Pagina 12 van 14
                                                                                                       0000001736
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20079270
         7 Risico-analyse
           Voor deze   opdracht zijn in hoofdlijn de onderstaande       risico’s te voorzien. In het Plan
           van  Aanpak zijn de volgende risico’s benoemd:
           Juridisch
                ¢
                    Legalisering van meldingen en andere knelgevallen
           Organisatorisch
                +
                    Afstemming landelijke en provinciale ontwikkelingen
                *
                    Beperkte capaciteit bij partijen, waardoor vertraging         kan ontstaan in het
                    proces.
           Financieel
                «   Deel  van de  budgetten     is nog niet  vastgesteld, o.a.  de provinciale budgetten
                    voor  natuurherstel en landbouw. Dit heeft vooral        gevolgen voor de
                    uitvoerbaarheid van het advies.
           Politiek
                *
                    Partijen komen     niet op één   lijn voor het advies
                «   Formatie  van   het nieuwe kabinet      en mogelijk  daaruit voortvloeiende
                    wijzigingen  in  landelijk  beleid
           Technisch
                *   Informatie vanuit     landelijke bronnen (o0.a. RIVM)    niet  tijdig of niet  volledig
                    beschikbaar.
           Maatschappelijk
                *   Onvoldoende     draagvlak
                «
                    Beperkingen   vanwege      Coronamaatregelen, wat gevolgen kan hebben voor
                    het betrekken van het gebied.
           Ruimtelijk
                e   De stikstofbronnen zijn slechts gedeeltelijk regionaal op te lossen, een deel
                    van  de stikstof komt    van   verder weg uit Nederland of buitenland.
                *
                    Koppeling met andere opgaven in het gebied, o.a.           het GLB, natuurinclusieve
                    landbouw, klimaat en energietransitie(maar biedt           ook kansen!)
                                                                                               Pagina 13 van 14
                                                                                                                0000001737
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>20079270
         8 Opdrachtevaluatie
           Maandelijks ontvangt opdrachtgever een voortgang op mijlpanelniveau (PPOV). Ten
           minste driemaal jaarlijks zullen de resultaten van de opdracht worden geévalueerd.
           Dat gebeurt in het kader van de PPO cyclus.
           De budgetafspraken worden op maandbasis gemonitord middels de       PMV  en  de
           afstemmingsoverleggen. Ook wordt middels de accountantscontrole     op kwaliteit
           getoetst.
                                                                                  Pagina 14 van 14
                                                                                                   0000001738
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>20079270
         Bijlage    1 Opdrachtbeschrijving Provincie mbt.       GGA  Liefstinghsbroek
         Opdrachtbeschrijving                 PPO Westerwolde            -
                                                                            gebiedsproces
         stikstof
         2021
           Doelstelling      en   effecten
            In het kader    van  de gebiedsgerichte aanpak stikstof is rond het Liefstinghsbroek een
           adviescommissie ingesteld door de provincie. De adviescommissie heeft de opdracht
           om de provincie te adviseren over welke oplossingsrichtingen er mogelijk zijn om de
           instandhoudingsdoelstellingen voor natuur in het Liefstinghsbroek te bevorderen en
           een toekomstbestendige positie voor de landbouw te realiseren.
           Om tot dit advies te komen zal in 2021        een gebiedsanalyse plaatsvinden, op basis
           waarvan      mogelijke maatregelen     worden onderzocht. De     volgende werkzaamheden
           voor    Prolander worden hierin voorzien:
                o     Codrdinatie   en  secretariaat adviescommissie stikstof    en de  onderliggende
                      projectgroep   in samenwerking    met de provinciaal   adviseur.
                eo    Meedenken     en  ondersteuning bij de gebiedsanalyse en de inventarisatie van
                      mogelijke maatregelen, bijv. door waar nodig inhoudelijke input te leveren
                      vanuit de expertise ecologie en landbouw.
                ¢
                      Ondersteuning vanuit expertise grondzaken: inventariseren van
                      mogelijkheden tot opkoop of verplaatsing van piekbelasters, uitbreiding
                      natuurgronden t.b.v. bufferzones etc., begeleiden van aankoop en waar
                      nodig, formuleren van voorstellen voor het inrichten van de aangekochte
                      grond.
                eo
                      Verzorgen    van  de communicatie vanuit   en namens     de adviescommissie.
                ¢     Waar zich kansen voordoen uitvoeren      van  korte  termijn maatregelen (quick-
                      wins).
         Voor   meer    informatie, zie ook het Plan  van  Aanpak  van  de adviescommissie         en
         de  memo      bemensing.
         2022   (en verder)
           Doelstelling      en   effecten
            In de eerste helft   van  2022   lopen de werkzaamheden     van   de adviescommissie door.
            Planning    voor  oplevering   van het advies is mei 2022, met    uitloopmogelijkheid tot de
           zomer.     Dezelfde werkzaamheden        voor Prolander als in 2021    lopen deze periode ook
                                                                                     Pagina 15 van 14
                                                                                                       0000001739
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>20079270
         door.
         Op basis van het advies zal de provincie in de tweede helft van 2022 een
         gebiedsplan voor Liefstinghsbroek opstellen. Vervolgens zullen in 2022 en verder
         maatregelen worden genomen om de stikstofdepositie op het Lieftinghsbroek te
         verlagen en de natuur te herstellen. Welke maatregelen dit precies zullen zijn is nu
         nog niet bekend, maar op hoofdlijnen zijn de volgende projecten te verwachten
         waarbij Prolander ingezet kan/zal worden:
             eo
                 Optimaliseren   van  het hydrologische systeem in en rond Lieftinghsbroek.         In
                 2021 wordt onderzoek      uitgevoerd naar verbeterpunten ecohydrologische
                 systeem,   naar  verwachting wordt dit begin 2022 opgeleverd.
                Werkzaamheden zullen bestaan uit het uitwerken           van de voorstellen uit het
                 onderzoek tot   een  concreet   uitvoeringsplan  en  codrdinatie  en   financieel-
                 administratief  begeleiden   van  de realisatie.
             ¢
                Aanleg   en  inrichting van  extra  natuurgronden t.b.v. bufferzones.
                Werkzaamheden zullen bestaan uit het          opstellen van een inrichtingsplan     en
                vervolgens    codrdinatie  en  realisatie van  de bufferzone.
             e   Realisatie  van  natuurherstelmaatregelen in het Lieftinghsbroek         voor zover de
                terreinbeheerder deze niet zelfstandig uit kan voeren.
         In 2022 zal ook de evaluatie    van het Natura 2000-beheerplan Liefstinghsbroek gaan
         lopen. De gebiedsanalyse en het advies van de adviescommissie zullen hier de
         grootste input voor zijn, maar er zijn nog enkele aanvullende onderdelen die in de
         tweede helft van 2022 opgepakt zullen worden. Hier wordt ook een rol voor
         Prolander in voorzien:
             o   Meedenken     en  schrijven aan  de evaluatie   van het beheerplan.
                                                                                 Pagina  16 van 14
                                                                                                     0000001740
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>20079270
         Middelen provincie natuurherstel                             en   stikstofreductie
         GrAS
         Gebiedsgerichte aanpak                                   2020-2023           300.000
         Natuurherstel          en  stikstofreductie              2020-2022           400.000
                                                                                                    700.000
         \oornemen GS
         Natuurherstel          en  stikstofreductie              2020-2023         2.600.000
         landbouw        en   stikstofreductie                                      3.000.000
                                                                                                  5.600.000
         Rijk
         Programma natuur
         Huidige stand (excl overhead)                            2021-2023         9.500.000
         Voornemen
         Programma           natuur     (excl overhead)           2024-2030 22.000.000
                                                                                                 31.500.000
         Overige maatregelen
         Gerichte opkoop
         1e tranche                                                                4.900.000
                                                                                                  4.900.000
                                                                                                 42.700.000
         *bron presentatie adviescommissie 3                                         2021
                                Natuur 1-3          jaar
         Programma
          Proces/uitvoeringsondersteuning                                                            1,68 min
          Maatregelen    t.b.v. overbelaste N2000-natuur
          *
                Hydrologische maatregelen      en kansen benutten Liefstinghsbroek en omgeving      6,6 min
          *
               Interne  herstelmaatregelen N-gevoelige      natuur Westerwolde                       1,66 min
          Maatregelen t.b.v. overige N-gevoelige natuur
          *
               Interne  herstelmaatregelen     Lauwersmeer    en Zuidelijk Westerkwartier            1,56 min
          Reservelijst
          *
               Interne  herstelmaatregelen Gorecht      en Meerland                                 0,45 min
          *
               Interne  herstelmaatregelen Midden-Groningen                                         0,24 min
          +
               Onderzoek t.b.v. verdere interne herstelmaatregelen Westerwolde                      0,4 min
               Extensivering landbouw     t.b.v. leefgebied YHR-soorten       n-gevoelige natuur    3,89 min
          =
                                                                           en
          *
                Kleinschalig systeemherstel    Westerwolde
          «
                Systeemherstel overige N-gevoelige     natuur  (bijv. overgangszones)
         *bron presentatie adviescommissie 3                                 RED     2021
                                                                                                              Pagina 17 van 14
                                                                                                                               0000001741
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>20079270
         0000001742
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>