<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075190
         Samenvatting 7¢ extra adviescommissie gebiedsgerichte aanpak stikstof
         Liefstinghsbroek 12 november 2021 in gesprek met gedeputeerde
                                                          —
         De adviescommissie    gebiedsgerichte aanpak stikstof Liefstinghsbroek is (in opdracht van de
         provincie) aan het werk met de vraag welke oplossingen er zijn om de stikstofgevoelige natuur in het
         Liefstinghsbroek in stand te houden en tegelijkertijd een toekomstbestendige positie te realiseren
         voor de landbouw. Stapsgewijs worden uitkomsten vertaald naar (tussen)adviezen aan de provincie.
         Presentatie  Natuuranalyse Liefstinghsbroek (door Natuurmonumenten en Provincie)
         De stand  van zaken en 1° conclusies uit de natuuranalyse worden in een presentatie gedeeld met de
         Adviescommissie in verband met gesprek met Gedeputeerde over onderwerp METEN worden
         aanvullende vragen in volgende commissie verder besproken. De Natuuranalyse maakt onderdeel uit
         van de totale gebiedsanalyse. De gebiedsanalyse bestaat uit de volgende onderdelen:
         Actorenanalyse, Stikstofanalyse en Natuuranalyse. Eigenlijk zou de presentatie van de Natuuranalyse
         gecombineerd worden met een bezoek (excursie) aan het Liefstinghsbroek. Het bezoek van de
         commissie aan het Liefstinghsbroek en omgeving wordt nu gepland in het voorjaar 2022.
         Hoofdlijn en samenvatting van de presentatie
         Het Liefstinghsbroek is een oerbos dat al meer dan 500 jaar benoemd wordt als bos in de archieven.
         Het is ook het meest noordelijk gelegen natuurtype van ‘Beuken- eikenbos met hulst’ dat met name
         veel voor komt in Limburg. Bijzonder zijn ook de blauwgraslandjes {die deze naam dragen door de
         blauwe zegge die er in groeit). Ook is het Liefstinghsbroek aangewezen als nationaal bosreservaat.
         Uit de presentatie komt naar voren dat de oude boskern van het bos ‘Beuken- eikenbos met hulst’
         nog in goede staat is. Ook dat de herinrichting van het Ellesinghuizerveld doel en effect heeft gehad
         op vernatting in het bos. Hierdoor is wel het ‘Eiken-haagbeukenbos’ aan de randen qua kwaliteit
         verminderd omdat het zich    aan moet passen   aan de nattere   omstandigheden. Door het vasthouden
         van meer   regenwater ook extra  verzuring opgetreden.   Dit is middels het plaatsen van een extra
         stuwtje verholpen. De kwaliteit van het blauwgrasland is sinds 2013 ook achteruit gegaan en
         kwalificeert op dit moment niet meer voor het N2000 habitattype. Verzuring (o.a.stikstof) en het
         ontbreken van basen(kalk)rijk grondwater is hiervoor één van de oorzaken. Uit het hydrologisch
         onderzoek moet blijken hoe dit hersteld kan worden. Er worden door de landbouw vragen gesteld
         over de kwaliteit van de natuur bij aanwijzing van N2000 en ook over de negatieve effecten van
         hoeveelheid ganzen(mest) in de omgeving van het Liefstinghsbroek. Uit de analyse blijkt dat in de
         omgeving van het Liefstinghsbroek wel goede potentie aanwezig is voor de Habitattypen.
         De  gedeputeerde haakt halverwege de presentatie aan bij de adviescommissievergadering.
         Richting gedeputeerde wordt aandacht gevraagd voor de mogelijke gevolgen van de plannen voor de
         uitbreiding van de waterwinning bij Sellingen.
         Voorstel  gefaseerde aanpak en landelijke pilot METEN
         Voorzitter Rika Pot introduceert  gedeputeerde met de voorliggende voorstellen rondom de
         gefaseerde aanpak en voorstel voor het opstarten van een pilot METEN. De adviescommissie is
         inmiddels een jaar aan de slag en stelt voor om voor het onderdeel METEN al eerder in het voorjaar
         van 2022 met een (tussen)advies te komen aan provincie en om richting zomer en ook daarna de
         adviesopdracht van de commissie te volgbrengen. Het METEN is als erg belangrijk punt naar voren
         gekomen in de commissie en wordt daarom versneld en naar voren gehaald om een meetplan op te
         stellen en een pilot voor het METEN te starten. Dit is van belang voor de stikstofanalyse en eventuele
         bronmaatregelen.
                                                                                                                0000000527
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075190
         Onafhankelijk wetenschapper                             neemt  gedeputeerde    mee   met de voorgestelde
         aanpak voor de pilot het METEN van stikstof.          Dat het METEN    van stikstof ook oplossing biedt voor
         lokale MAATWERK oplossingen. De commissie             wil net als voor bodem of waterkwaliteit toewerken
         naar  monitoring    van  luchtkwaliteit. Er wordt   voor  de inhoud  van de pilot gekeken om luchtkwaliteit
         te meten    (stikstofconcentratie)   met inzet op   een  uitgebreid (MAN) meetpunt van het RIVM en een
         grid van sensoren die concentratiemetingen kunnen verrichten bijvoorbeeld via TNO. De sensoren
         om ook ammoniak te kunnen meten zijn nog in ontwikkeling. Ook is het voorstel een combinatie te
         maken met op onderdelen aanvullende depositiemetingen. Retorische vraag: is dit niet veel te
         uitgebreid voor de omvang van het Liefstinghsbroek? En wat zijn de kosten hiervoor? Wil
         gedeputeerde graag weten. Landelijk is vanuit advies Remkes aandacht gevraagd voor de
         gebiedsgerichte aanpak en het METEN van stikstof. Hier is na dit advies nog te weinig gevolg aan
         gegeven. Daarom is de gebiedsgerichte aanpak voor het Liefstinghsbroek waarbij gebiedspartners
         zowel natuur als landbouw met elkaar om tafel zitten van belang om tot echt gebiedsgericht
         MAATWERK te komen in plaats van LANDELIJKE GENERIEKE maatregelen. Het Liefstinghsbroek kan
         omdat het een klein gebiedje is als landelijk voorbeeld dienen voor andere en complexere gebieden.
         De globale kostenindicatie is ca. 6 8 honderdduizend Euro en zal in afstemming met de
                                                 -
         verschillende betrokken organisaties nog concreter gemaakt worden. De meerkosten voor het
         METEN kunnen dan mogelijk als extra bijdrage vanuit het Rijk gevraagd worden. De landbouw wordt
         door gedeputeerde om reactie gevraagd en bevestigen het belang van het METEN ook voor de
         draagvlak bij ondernemers in het gebied. Er speelt een groot onrechtvaardigheidsgevoel bij
         ondernemers. METEN is nodig voor helderheid en draagvlak. Als je niet meet dan werk je op basis
         van aannames. Vanuit commissie is wel van belang dat uitkomsten van de metingen aanvaard
         worden door de landbouw.          IEEEE
                                                   geeft aan dat het METEN nodig is en bijdraagt aan om te komen
         tot juist die maatregelen die echt werken. Al hoef je niet voor alle maatregelen te wachten op
         metingen, ook uit het hydrologisch onderzoek komen maatregelen die mogelijk wel al vast
         uitgevoerd kunnen worden.
         Reactie   gedeputeerde: complimenten          aan de commissie. Er is door de commissie voorgang     geboekt
         en  alle partijen zitten met een constructieve houding om tafel. Ook van belang de verbinding met
         achterbannen te houden. Fasering ja, maar ook voldoen aan de landelijke planning voor het opstellen
         van een   gebiedsplan. Van belang voor zekerstellen van benodigde landelijke middelen. De landbouw:
         zit niet op  landelijk geld te wachten en zoekt vooral duidelijkheid en perspectief. Hiervoor zijn
         mogelijk wel landelijke middelen voor nodig. Ook wil gedeputeerde zicht graag hard maken om de
         pilot METEN landelijk in onder de aandacht te brengen.
         Om uit te vinden aan welke knoppen we kunnen draaien is nog niet eenvoudig en blijkt ook uit de
         presentatie van de natuuranalyse. Maar het is wel nodig om snel in beeld te krijgen want de natuur
         gaat op dit moment achteruit. Het is van belang dat de landbouw ook het gesprek aan wil gaan met
         de achterbannen. Dan is het van de Provincie uit ook van belang om helderheid te kunnen geven en
         oplossingen te bieden. Opdracht aan de commissie is om de opgave ook om niet te groot te maken
         en niet te wachten op alle uitkomsten voordat er resultaten geboekt worden.
         Voorzitter geeft aan dat ze de terugkoppeling van gedeputeerde ervaart als een opdracht om verder
         te gaan op de voorgestelde weg wat betekent dat de commissie ook na de zomer van 2022 nog wel
         een opgave blijft houden. Dat we als commissie juist vol in blijven zetten op lokale gebiedsgerichte
         aanpak omdat we anders uitkomen op landelijke generieke maatregelen. De commissie stelt voor
         een biedbrief (flyer) op te stellen om de landelijke Pilot METEN onder de aandacht te kunnen
         brengen.
         Wie zitten   er in de commissie? En hoe kun       je ons bereiken voor vragen?
         Voor de commissie is      een onafhankelijk voorzitter gezocht. Dit is oud-burgemeester van
         Appingedam, Rika Pot. Om de objectiviteit in het traject te bewaken wordt de commissie
         ondersteund door onafhankelijk wetenschapper                               De commissie bestaat verder   uit
         vertegenwoordiging van verschillende betrokken partijen in de omgeving van Liefstinghsbroek.
                                                                                                                      0000000528
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075190
         Partijen die in Westerwolde al tientallen jaren samenwerken aan nieuwe natuur, recreatie en een
         goede positie voor de landbouw. De commissie is te bereiken via voorzitter Rika Pot of secretaris
          Naam                                            Organisatie
          R. Pot                                          Onafhankelijk   voorzitter
          B. Huizing                                      Gemeente Westerwolde
          G. Brongers                                     Gemeente Stadskanaal
          F. Heeringa                                     Waterschap     Hunze & Aa’s
                                                          LTO-Noord afd. Zuid-oost Groningen
          oc]                                            Trekkerclub Westerwolde
                                                          Staatsbosbeheer     Groningen
                                                          Natuurmonumenten
                                                          Stichting Promotie Westerwolde
                                                          Prolander   (secretaris)
                                                          Provincie  Groningen (adviseur)
                                                          Georganiseerde     landbouw (adviseur)
         Voorzitter Rika Pot                                       Secretaris
         Telefoonnummer:                                           Telefoonnummer:
         Emailadres:
                                                                   Emailadres: JEREZ 2erolander.nl
                                                                                                           0000000529
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>