<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075257
         Advies vanuit de                  voorbereidingsgroep                              en       voorstel         aan       de
         adviescommissie                    over      het meten in                     en om           het     Liefstinghsbroek
                                                                     Il    sired  |      dan      ir
                                                                                                                 Mmice
                                                   METER       -
                                                                                                                             ld   15
         Op basis  van  de  vorige adviescommissie vergadering d.d. 1 juli 2021 is                      een  procesvoorstel gedaan         om voor  het
         belangrijke   onderdeel ‘meten’       een  voorbereidingsgroep             in te stellen     om een    concreet voorstel ter       behandeling
         in de de commissie     voor te   bereiden. De     voorbereidingsgroep             wordt      begeleid   door de    onafhankelijk
         wetenschapper      en bevat   een    afvaardiging  van     Georganiseerde Landbouw, de Trekkerclub, Gemeente
         uitgewerkt   tot een   concreet    uitvoeringsplan      voor   het meten.
         Waarom willen      we   meten?
         Op  dit moment wordt in      en om     het  Liefstinghsbroek       zelf geen stikstof gemet                          e voor    informatie over
                                                                                                           (
         stikstofdepositie   en  emissies    athankelijk  van    de  landelijke       RIVM modelhé                      1. Deze zijn niet nauwkeurig
         genoeg   om   het maatwerk te kunnen leveren             waar   de   gebiedsgericht                       p de schaal    van   het gebied
         rondom    Liefstinghsbroek    om    vraagt.  Daarnaast is de onzekerheidin                   de'modellen nadelig       voor  het  draagvlak
                                                                                          ductie van        de  stikstofdepositie.     Het is daarom
         zinvol en van   belang   om  met    metingen    meer     inzicht te kr;                gedynamiek        (emissie, dispersie, transport     en
              -
                   Het  afwegen    en  in perspectief ze                          iste  (dat wil     zeggen   gerichte, doeltreffende)
                   maatregelen     en  oplossingsricht                    aats    van een     ongewisse generieke aanpak.
              -
                   De herkenbaarheid        van  d                   van   metingen        en  draagvlak      van   betrokkenen      en omgeving
              -
                     Hetvolgen   van  de lok                  ipositie in de toekomst            om     het effect   van  maatregelen te monitoren
                        ok  dat het  belang     van die  aanpak groter        is dan strikt de N2000           kern,  maar   dat het    om  de integrale
         omgevingskwaliteit van      het   omringende gebied gaat:               een   landschappelijke        kwaliteit met natuur-       en
         recreatieve   waarde;    en een   economische kwaliteit         van     de waarde      van     agrarisch landgebruik; onderling
         verweven    in een  vitaal platteland     met  een  gezonde leefomgeving.              Zo     een  geméleerd      kwaliteitsbeeld kan het
         kader  zijn voor een   lokale, gebiedsgerichte       en    doelgerichte ontwikkeling              van   landschap    met natuur en
         landbouw,
         De omvang     van  het  gebied   met een    beperkt     aantal actoren maakt het               mogelijk   te werken met       maatwerk,
         toegesneden     op  vakmanschap       met lokale kennis van natuurbeheer en                    agrarisch ondernemerschap.
                                                                                                                                                         0000000716
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075257
              -
                   Bestuurlijk:  er   is een  jarenlange    constructieve     samenwerking         van   alle betrokken   partijen    in de
                  gebiedscommissie
              -
                   Maatschappelijk: het belang           van  de landbouw in de       regio   is groot    en vraagt  samen met      natuurherstel
                  om een     blijvende    en  toekomstbestendige oplossing (win              —
                                                                                               win)
              -
                   Juridisch: voldoen      aan  (Europese) verplichtingen en bijbehorende vergunningensystematiek (voor de
                  landbouw en andere sectoren)
              -
                   Inhoudelijk: de natuur in het Liefstinghsbroek (met name het blauwgrasland) staat er nog niet goed bij
                  (op  basis   van   locatiebezoek      deskundigen     en  de  vegetatiekartering        van  2020/2021). Daarbij speelt       de
                  invloed   van    stikstof  een   rol, maar   zeker ook de     hydrologie     en  bodemgesteldheid,        en  de  ecologische
                  hersteltijd.
              -
                   Technisch: op dit moment wordt             er  nog niet concreet stikstof       gemeten in het Liefstinghs
                  we   afhankelijk     van  de  landelijke stikstofmodellen.
              -
                   Proces: meten kan        bijdragen    aan  het  opstellen   van een    effectieve      (doelgerichte)  ge
                  aanpak    met    maatwerk, binnen het tijdspad           van   de stikstofdoelen       (2030, 2050),
         Wat willen   we  weten door te meten?                                                                             -
         Meten is geen doel op       zich,  maar een     manier of beter inzicht te       krijgen    op  za              er  twijfel  bestaat.
              a.  De hoeveelheid stikstof         (incl. ammoniak)      die in  en  rond het Lief                     neerkomt,     met cog voor
                  variaties in ruimte      en  tijd  om   daar met   gebiedsgericht maatre                      e  kunnen   spelen,   en  met zicht
                                                                                                                elen te kunnen     bepalen
                                               rmoniak concentratie in de lucht continue               volgt. Dat is ook door het
                                        oblematiek (“Remkes”) geadviseerd             . De concentraties die ter       plekke gemeten       worden
                                     @ verspreiding     van  stikstof  over  het   gebied, waaruit hotspots         van  emissies    en  deposities
                                 1
                                    dergelijk   netwerk kan      (moet)  wel ook aansluiten         bij de nationale RIVM meetpunten, ter
         Om   meer  inzicht in de    mogelijkheden       en  beperkingen     te  krijgen  is er contact met       TNO  Groningen,      die in
         samenwerking     met One Planet        (KU Leuven,      Radboud    Universiteit, WUR) werkt          aan   de ontwikkeling     van zo een
         netwerk  van   sensoren,     en  met de    projectgroep     ‘Zicht op Stikstof’    van   de 3   noordelijke provincies,      die een
         inventarisatie doet    van    beschikbare meettechnieken.
         2. Het meten    van  stikstofemissie     en   depositie
         Een andere methode is het meten             van  stikstofemissie op      een   bepaald    moment en op een        specifieke plek nabij
         emissie bronnen     (bv. stallen)   en   kritische  depositie   locaties   (bv.  kwetsbare       vegetatie).  Voor emissies in stallen
         volstaan in de handel      verkrijgbare     sensoren,    voor  depositiemetingen         worden tal    van  wetenschappelijke
                                                                                                                                                    0000000717
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075257
         methoden    (van de klassieke  meethuisjes tot     aan  gerichte bioindicatoren,    zoals in het onderzoek      van  Mesdag
         fonds) toegepast.   Deze   metingen kunnen      meer   inzicht geven in   een   causale relatie tussen    een  bepaalde
         stikstofbron  en specifieke depositie    in de  omgeving (zeker als    met tracers wordt     gewerkt),    maar   omdat de
         meetdichtheid dun    en  situationeel  is,  en de depositiemetingen kostbaar, is deze methode minder geschikt als
         alternatief voor  berekeningen   voor   het in kaart  brengen   van  stikstof  emissie, verspreiding     en  depositie
         Voorstel
         De beide meetmethodieken hebben            specifieke kwaliteiten  (real time    monitoring   vs.  nader  onderzoek)    en
         tekortkomingen {meetnauwkeurigheid, kosten).            Een doordachte combinatie        van  beide methoden kan de
                                                                                    Wl
                                                                                      modellen, dus       met   een  grid van ca.  100
                                                                                   vang tot op 1 km van       Liefstinghsboek    het
                 “samenwerking     te komen tot     een  gedragen   realistische gebiedspecifieke     alone (win -win)
              -
                  3 Afbakening   en  concretisering: hetis     van  belang de  afbakening     te maken tussen de      gebiedsgerichte
                  aanpak   en europese/landelijke/provinciale ontwikkelingen.           De  gebiedsgerichte aanpak       staat hier niet
                  los van maar   richt zicht wel  zo  concreet   en specifiek mogelijk    op de directe    omgeving    rondom het
                  Liefstinghshroek   en  nog  specifieker   op herstelmaatregelen      en  specifieke  bronnen binnen deze
                  begrenzing. Een duidelijke afbakening biedt ruimte          voor  lokaal maatwerk.
              -
                  4  Verheldering stappen in het proces:      een  concrete  planning, communicatiestappen           en  betrokkenheid
                  met en van de    omgeving.    Met aandacht     voor  maatwerk    en  keukentafelgesprekken        voor  direct
                  belanghebbenden      en een   bredere    algemene informatievoorziening        van  website/nieuwsbrieven        etc.
                  voor  de  omgeving.
                                                                                                                                         0000000718
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20075257
         Aanvulling             op notitie METEN                   en     adviesvoorstellen               aan     Provincie
         Op basis  van    draagvlak    in de adviescommissie d.d. met        betrekking tot  bovenstaande ‘notitie METEN in       en om
         het Liefstinghsbroek’ d.d. 15 september 2021 is actieve start gemaakt maken met het opstellen                   van een
         MEETplan. De notitie ziet commissie als basis           voor   het uit te werken MEETplan.
         Voordat het     meetplan     concreet  gemaakt     kan worden is het     van  echter belang bestuurlijke goedkeuring      vanuit
         Provincie te   verkrijgen    voor  de financién, planning      en ambitie  om   het Liefstinghsbroek een   landelijk pilot te
         maken.
         Om nader beeld te       krijgen bij  de financién   en  de  planning   voor  het opzetten  van een meetn
         notitie) uitgezet bij verschillende samenwerkingsverbanden / kennisinstituten. Zoals               Zicht           of, de UvA,
                                                                                                                            4
         One Planet    /  TNO   en  het RIVM.
         Uitkomsten      werkgroep METEN         en  voorlopige conclusies
         De  werkgroep      METEN staat onder       begeleiding   van   de onafhankelijk   wetensc             rtin Scholten   en  bestaat
         uit een  afvaardiging van      de adviescommissie e.v.t.      aangevuld    met enke
              -
                     Vanuit de   werkgroep METEN kan geconstateerd worden da
                   nog vooruitstrevend is       voor   partijen om    invulling aan  te ge
                   bredere vraagstelling en invulling dan enkel
                   Concentratiemetingen geven hiervoor
                   en   ook  draagvlak vanuit de Landbo
              -
                   Voor het     vervolgproces besluitvors
                                    jaar duurt om    de meetopstellingen      te gaan installeren  en daarna nog 1-2   jaar vraagt   om
                              ieve   metingen   te realiseren   (kalibreren).
         Pro        orstel onderdeel METEN
              -
                   12 november:        gesprek gedeputeerde       m.b.t.  gefaseerde aanpak     en opstarten gezamenlijke lobby Pilot
              -
                     Eind november:      aanscherpen uitvragen       en  verkrijgen  meer  informatie  MEETpartijen
              -
                   December:       opstellen conceptvoorstel meetplan          met  werkgroep
              -
                   Januari:    afstemming concept meetplan          in adviescommissie
              -
                     Maart 2022:     besluitvorming (financién) meetplan Provincie
                    SRE    2022:  contractvorming      en  voorbereiding
              -
                     Vanaf zomer 2022: opstarten inrichten          experimenteel     meetnet
                                                                                                                                           0000000719
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20075257
         Bestuurlijke adviesvoorstellen
         Adviesvoorstel 1: de adviescommissie stelt        voor met   een  gefaseerde aanpak      van tussenadviezen te werken
         op basis  van de verstrekte    opdracht
         Op basis  van de stand   van  zaken  van   de vastgelegde opdracht    aan de adviescommissie       en besproken lijn vanuit
         de  adviescommissievergadering       15  september  komt de adviescommissie met het voorstel           om met  een meer
         gefaseerde aanpak    van   tussenadviezen    te werken met een     opbouw   naar   adviezen  richting  welke
         vragen). Voor het onderdeel METEN is het voorstel        een   1° tussenadvies vanuit commissie       a
         zie voorstel onderstaande.
         Adviesvoorstel 2:
              A.   de adviescommissie stelt      voor een  voorstel  voor  op basis van    notitie MET
                   MEETplan uit    te werken.                                                   ’      j
                                                                                                           ¥
         Ter  verwachtingenmanagement ligt er op dit moment nog geen concreefsl          :
                                                                                                     n'voor.   Wel een  hoofdlijn
         adviesnotitie als onderlegger en procesvoorstel dit de komende maan
         concreet (financieel) voorstel. Het meetplan (incl. monitoring) zal als      {4
                                                                                 agen).
               B.  de adviescommissie stelt      voor om een   gezamenlij       obby op te starten    voor een   landelijke Pilot
                   METEN in            Liefstinghsbroek.
                                                                    \\
                              en om
                                                                             J
                                                               Ty
         Op basis  van de reacties op de    uitvraag  aan
                                                           MEE     rtijen
         aan een  landelijke pilot. Voorafgaande      en
         (financieel) advies is het voorstel vanuit
         lobby een landelijke   Pilot METEN
                                               in  eg
                                                                                                                                     0000000720
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>