<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075264
                          PO Natuur                   en     Landschap
         Vergadering      d.d.: 1 november 2021
          Onderwerp:              Voortgang adviescommissie          GGA                   Zaaknummer(s):
                                  Liefstinghsbroek                                         19844
          Opsteller:
          Afgestemd   met:
                                  BEE                                  (Prolander)
          Relatie met de           Stikstof
          beleidsthema’s:
          Is er dekking van het        ) ja
          benodigde bedrag:            ) nee
                                       ) n.v.t
          Status:                  Xx) ) ter informatie/ter kennisname
                                       ) ter besluitvorming
          Samenvatting:           Vrijdag 12 november komt de adviescommissie GGA Liefstinghsbroek
                                  bijeen op het provinciehuis. Zij willen u dan een eerste tussenadvies
                                  aanbieden, gericht op het opzetten van stikstofmetingen in en rond
                                  Liefstinghsbroek. Daarnaast wordt er gewerkt aan een website en
                                  nieuwsbrief om omwonenden en andere geinteresseerden te informeren
                                  over       de werkzaamheden    van de commissie.
                                  In deze notitie wordt     u alvast bijgepraat over de voortgang en plannen
                                  van      de commissie op het gebied van meten en communicatie. Het
                                  definitieve tussenadvies van de commissie volgt in de week voor 12
                                  november.
          Advies/beslispunten:            1.   Op hoofdlijnen instemmen met het idee van de commissie    om
                                               metingen op te zetten in het Liefstinghsbroek
                                          2.   Kennisnemen van de aandachtspunten
                                          3.   Kennisnemen van de voornemens op het gebied van
                                               communicatie
          Verdere  procedure,     ( ) besluitenlijst
          incl. communicatie:     ( ) persbericht
                                  (x) overige, te weten:     in de week  voor 12 november wordt het definitieve
                                  tussenadvies       van de commissie   gedeeld.
          Bijlage(n):             1.    Concept    advies meten  Liefstinghsbroek
                                                                                                           0000000842
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075264
         Voorstel meten
         In de adviescommissie wordt al een tijdje gesproken over de mogelijkheden van
         stikstofmetingen in en rond Liefstinghsbroek. In uw gesprek met Rika Pot en
         afgelopen 2 september is het ook aan de orde geweest. De commissie heeft besloten om
         een voorstel uit te werken voor het opzetten van een meetnetwerk (zie bijgevoegde memo
         Concept advies meten). 12 november zullen ze deze aan de provincie aanbieden als eerste
         tussenadvies.
         Het voorstel is tot stand   gekomen   onder  begeleiding van                   en een  werkgroepje
         van  de  commissie, waaronder ook de landbouwvertegenwoordigers. Zij hebben hiervoor
         informatie verzameld     van verschillende lopende onderzoeken naar stikstofmetingen, o.a. het
         project Zicht op Stikstof van provincie Fryslan en anderen (doen wij vanuit Groningen ook
         aan mee) en onderzoeken vanuit het TNO en de Universiteit van Amsterdam. Het voorstel
         van de commissie is om van Liefstinghsbroek een landelijk pilotgebied te maken, waar de
         verschillende meetmethoden die in de onderzoeken zijn/worden ontwikkeld in de praktijk
         uitgeprobeerd kunnen worden. Ook heeft de commissie het RIVM benaderd over de
         mogelijkheden van een MAN-meetpunt (Meetnet Ammoniak in Natuurgebieden).
         Vraag   aan  de provincie
         In het voorstel zal de commissie de     provincie vragen om:
             1.   Bestuurlijke instemming met het opzetten van metingen in Liefstingshbroek
             2.   Structurele financiering voor de metingen
             3.   Lobby richting het Rijk, andere provincies en RIVM om van Liefstinghsbroek een
                  landelijke pilot te maken, zowel voor de afstemming met de lopende landelijke
                  onderzoeken als om mogelijk budget te verkrijgen.
         Ad. 2: Eris   voor 2021 t/m 2023 budget opgenomen in de kadernota voor de gebiedsgerichte
         aanpak.   Dit zou  (deels) ingezet kunnen worden voor stikstofmetingen. Het budget voor 2023
         is echter nog niet geheel gedekt. Daarnaast zijn de metingen vooral waardevol als ze op
         langere termijn uitgevoerd worden. Er is dus structureel budget nodig. Dit zou kunnen door
         het op te nemen in de lange termijn financién van de GRAS of door het op te nemen in de
         monitoringsinzet vanuit de Natura 2000-gelden. Deze laatste zou dan waarschijnlijk wel
         verhoogd moeten worden. Hoeveel budget op de lange termijn nodig is zal daarbij ook
         afhangen van de resultaten van de meetmethoden, deze zijn immers nog niet eerder in de
         praktijk uitgeprobeerd.
         Ad.3: De commissie stelt      voor om Liefstinghsbroek als pilotgebied te laten figureren in
         landelijke  onderzoeken     naar stikstofmeetmethoden.   Aangezien deze onderzoeken veelal
         gefinancierd worden vanuit het Rijk (Nationaal Kennisprogramma Stikstof) of de provincies
         (IPS Living Lab Stikstof), zullen we deze daar ook warm voor moeten krijgen. Mogelijk
         kunnen we via deze programma’s nog budget krijgen. Om Liefstinghsbroek opgenomen te
         krijgen in het MAN-netwerk zal lobby richting RIVM nodig zijn.
         Advies
         Het definitieve voorstel van de commissie moet uiteraard nog goed worden bekeken, maar
         daarop vooruitlopend is het advies om in te stemmen met het opzetten van een metingen in
         en rond Liefstinghsbroek. Meten van stikstof is ook voor ons heel waardevol om echt
         gebiedsspecifiek maatwerk te kunnen leveren én om de effectiviteit van maatregelen in de
         toekomst te kunnen volgen. Het is daarom ook opgenomen in de GRAS als voornemen.
         Bovendien kan meten sterk bijdragen aan het draagvlak voor maatregelen.
         Aandachtspunten bij     het voorstel
                                                                                                            0000000843
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075264
             1.  Om betrouwbare conclusies uit de metingen te kunnen trekken, zal er minstens een
                jaar gemeten moeten worden. Voor de gebiedsplannen is in de stikstofwet echter een
                 deadline vastgesteld van juli 2023. Dit betekent dat het opstellen van het gebiedsplan
                 en daarmee het advies     van   de commissie niet kunnen wachten op de meetresultaten.
                 De adviescommissie is zich hiervan bewust.
             2.  Ditkan leiden tot   een ander risico: het advies van de commissie zal vooral gebaseerd
                zijn op  modelberekeningen,      het kan gebeuren dat de metingen later tot andere
                 conclusies leiden. Dit kan het draagvlak voor de geadviseerde maatregelen
                verminderen. Anderzijds is het beter dat we hier tijdig achterkomen dan dat we nog
                jaren ineffectieve maatregelen blijven uitvoeren.
             3.  Een meer actueel risico is het risico om zaken dubbel te doen. Er lopen landelijk al
                 meerdere onderzoeken en pilots naar stikstofmeetsystemen. Door aansluiting te
                zoeken bij deze onderzoeken, zoals de commissie voorsteld, is dit risico te vermijden.
             4. Tot slot, de adviescommissie adviseert om ook aansluiting te zoeken bij het
                 onderzoek van de UvA en het Mesdagfonds. Dit onderzoek is echter eerder in IPO-
                verband afgewezen, omdat er vanuit de wetenschappelijke hoek (0.a. Wageningen
                 Universiteit) te veel twijfels waren over de wetenschappelijke onderbouwing van het
                 onderzoek. Als we meegaan met het advies van de commissie wijken we dus af van
                 de IPO-lijn. Tegelijkertijd wordt het onderzoek van UvA en Mesdagfonds wel sterk
                 gesteund vanuit de boerenvertegenwoordiging in de commissie, het onderzoek
                 afwijzen zal hier op weinig begrip kunnen rekenen. Hier zal ook een politieke keuze
                 gemaakt moeten worden.
         Communicatie
         Naast het tussenadvies     over meten, is de adviescommissie bezig om de communicatie naar
         buiten vorm  te geven. Er wordt    gewerkt aan een website en algemene nieuwsbrief. Via deze
         website zullen samenvattingen      van de commissievergaderingen en resultaten van bijv. de
         gebiedsanalyse    worden   gedeeld. Daarnaast wil de commissie één-op-€én in gesprek met de
         meest direct betrokken. Gedacht wordt aan agrarische ondernemers binnen x km rond het
         Liefstinghsbroek. De communicatiemomenten worden afgestemd met de provincie (via
         BEEN)
                                                                                                        0000000844
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>