<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20075142
        2
          ZR
          YS
             provincie
             groningen
                          Concept
             Stikstofanalyse Liefstinghsbroek
                       Stand  van zaken
                         21 juni 2021
                                          STAND VAN ZAKEN 1le
                                        CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                                                                0000000357
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20075142
            Fase 1:               Gebiedsanalyse                                          STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                      CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                            EE             Aan welke     knoppen kunnen          we   draaien?
         NEL     de [oT ETELAS                QAO   SEL ENE                      ELC     el [HELENS
         Hoe staat het met de                 Hoevael        stof komt           Welke    belangen
                                                        Al
                                                                         er                          en  opgave
         natuur in het    gebied   en         neer  op  ie         d en           spelen  er rond het   gebied
         welke kansen                               komt    deze                     welke actoren
         knelpunten liggen
                           en
                                er  t.o.v.
                                              waar
                                              vandaan?            JARS            en
                                                                                  hierbij betrokken?
                                                                                                      zijn
         de natuurdoelen?
         De gebiedsanalyse    van  het  Liefstinghsbroek is gebouwd   op drie poten. In deze presentatie wordt
         een overzicht gegeven van de stand van zaken       van  één van  deze poten, de stikstofanalyse. Deze is
         nog niet compleet, hierover meer in sheet 4
                                                                                                                  0000000358
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20075142
                                                 Sti kstofa Na lyse CONCEPT                           STAND    VAN ZAKEN 1e
                                                                                                               STIKSTOFANALYSE
          Onderzoeksvragen uit de opdracht voor de adviescommissie en het plan van aanpak:
                     Hoeveel depositie komt er neer op Liefstinghsbroek en hoe groot is de overschrijding van de KDW?
                     Wat is de verwachte autonome       da#figg
                     Wat is de verwachte    daling door Ce aafigenondigde bronmaatregelen?
         —IeTMOD®y
                     Hoeveel  daling is dus nog nodig om de. KDW#la rden/de doelen uit de stikstofwet te       halen?
                     Wat is de herkomst
                     Waar komt de
                                           van  de depositie in
                                                                cedolll
                                    depositie uit Duitsland vandaan?         4
                     Wat is per sector de ruimtelijke verdeling van die
                                                                           nian)        oeveel komt van x km afstand etc.).
                     Wat zijn de grootste piekbelasters en wat is hun percentuele     pS       aan de totale depositie?
                     Hoeveel ruimte is er nodig voor het legaliseren van de meldingen/vernietigde
                     vergunningen/interrimmers?
         Lo]         Hoe kan de bepaling van de depositie op het Liefstinghsbroek i.e. het meetsysteem verder verbetert
                     worden?
          K.         Hoeveel  daling is er de  afgelopen jaren  al bereikt door de NNN-inrichting?
         In de     stikstofanalyse  willen  we  antwoord geven op bovenstaande vragen.
                                                                                                                               0000000359
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20075142
                                                     Sti kstofa Na lyse                                               STAND VAN ZAKEN le
         Hoe  ver staan we met de beantwoorden van de           onderzoeksvragen?                                CONCEPT STIKSTOFANALYSE
               Oranje  = we  hebben    een  gedeelte  van  het  antwoord,   maar  het is nog niet  compleet
               Rood  =
                       we   hebben het antwoord nog niet,       waarbij  we  afhankelijk zijn  van externe bronnen   (RIVM/RVO)  om de data   aan te
               leveren
                                                               ra
                                                          wordy
        Pp        Hoeveel   depositie komt     er neer op                        hoe groot is de   overschrijding van de KDW?
                  Watis de verwachte autonome          daling?
        Ve        Watis de verwachte       daling door de aangekondigde £¥
                                                                               {              len?
         rain
                  Hoeveel dalingis dus nog nodig           de   KDW-waarden/dedod                   stikstofwet te halen?
                                                                                       FN
                                                       om
        Po        Wat is de herkomst      van  de depositie  in sectoren?
                  Waar komt de     depositie   uit Duitsland vandaan?
                  Watis per sector de      ruimtelijke verdeling van die herkomst? (hoeveel komt        van x  km afstand etc.).
                  Wat  zijn de grootste    piekbelasters  en  wat is hun  percentuele bijdrage    aan  de totale depositie?
                  Hoeveel ruimte is     er nodig  voor het legaliseren  van  de meldingen/vernietigde vergunningen/interimmers?
         -        Hoe kan de   bepaling van de depositie      op het  Liefstinghsbroek   i.e. het meetsysteem verder verbetert worden?
        FA        Hoeveel   daling  is er de  afgelopen  jaren al bereikt door de   NNN-inrichting?
         Verwachting is dat vraag G,H,l en K op korte termijn beantwoord kunnen worden. Vraag C is echter zeer onzeker,             er zit hierop grote
         vertraging bij het RIVM. Er wordt bestuurlijk druk gezet op een oplossing.
                                                                                                                                                        0000000360
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20075142
         A. Hoeveel depositie komt er                                                          hoe           is de
                                                                LisfstinghsbrockSTAND VANgroot
                                                   neer    op                            en
                                                                                                        ZAKEN 1e
         overschrijding van de KDW?
                                                                                CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                  @  Geen overbelasting (>70 mol onder KDW)
                                                                       {   Matige overbelasting  KDW (> KDW)
                  {  Naderende  overbelasting KDW (<70  mol onder KDW) {fp Sterke overbelasting (>2x KDW)
           2018                                                                                                2030
                                                 |
                                                                                                Bron: Aerius Monitor 2020
                                                                                                                          0000000361
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20075142
         A. Hoeveel          depositie komt er neer op Liefstinghsbroek en hoe
         groot is      de overschrijding van de KDW?                                         STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                         (CONCEPT STIKSTOFANALYSE
            2018                                                                                                  2030
            De drie donkerrode hexagonen hebben de grootste overschrijding, dit komt overeen met de ligging van het habitattype
            blauwgrasland. Dit habitattype heeft de laagste KDW.
            De transparante hexagonen hebben geen overschrijding van de KDW.
                                     Bron:    eigen berekening op basis             van    gegevens uit Aerius Monitor 2020
                                                                                                                                0000000362
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20075142
         B. Wat is de verwachte autonome                daling?          STAND VAN ZAKEN Le
                                Stikstofdepositie (mol N/ha/jaar)   ~~ CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                          1.857
                                     J  4         1.792
                                                                          Donkerpaarse balk is de
                                                                          gemiddelde stikstofdepositie
                          1.714
                                                                          over het hele gebied.
                                                                          Het lichtpaarse viak geeft
                                                                          het 10- en 90-percentiel van
                          1.571
                                                                          de depositiewaarden.
                          1.429
                                     1.328
                          1.286                   1.313
                          1.143
                                     2017         2018         2030
                                                                        Bron: Aerius Monitor 2020
                                                                                                       0000000363
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20075142
                                                                                                             STAND VAN ZAKEN 1e
              B. Wat        is   de verwachte autonome                                       daling?       concEPT STIKSTOFANALYSE
               Eiken-haagbeukenbossen                               Beuken-eikenbossen met hulst                              Blauwgrasland
     2.000
                                                                                                              2.000
                                                              1857
     1.929                                                                  1.813                             1.929
                                                                                             Yoh
     1857
                 1.857
                                      ”
                                                              17a
                                                                     ra
                                                                     {ff
                                                                                                              1.857
                                                                                                                          844
                                                                                                                                      Vig
                                                                                                              vee      ESSE.
     ee
      |
               EEE                                                       -
                                                                                                                                     a
                                                                          L
                                                                                     /]/,7,
                                                                                 :
                                                                                                              1.714
                                                              1.571                ’                 1.540
     1.714       1.736
                                    }
                                    71S
                                                                                     "|
                                                                                       4                      1.64
     1,643                                                                               |                                                  1.56
                                                                                                                                              .
                                                              1.429                        —
                                                                                                              |    1      502
                                                                                             4
                                                  1.5’
     1.571                                                                                                    1.500
                                                                                                                                            —
     1.500                                                                                                    1.429
                                                  L    1
                                                                                                              1.3
     1.429
                                                              Lia
                                                                                                     1.120    1.286
     1.357
                 2017             2018            2030                      2017             2018    2030                2017         2018  2030
           De vorige grafiek maar dan uitgesplitst naar de verschillende habitattypes.
           De oranje streep geeft de KDW-waarde van het habitattype (bij blauwgraslanden past
           deze niet op de grafiek,   de KDW is 1071     mol/ha/jaar).
                                                                                                                     Bron: Aerius Monitor 2020
                                                                                                                                                 0000000364
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20075142
         C. Wat is de verwachte                daling door de aangekondigde
         bronmaatregelen?                                                     STAND VAN ZAKEN le
                                                                           CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                                alle
            Doorrekening   van       landelijke   maatregelen aangekondigd in de kamerbrief  van 24
            2020
                 niet beschikbaar. Actie
                                                    MNFi
                                                    het
            Nog                            ligt bij       i
                                                            fa
            Let op, een  deel van  de landelijke maatregelen zal  ral     pecifiek ingezet moeten worden.
            Bijvoorbeeld de   gerichte opkoopregeling en natuurmaatregelen.
                                                                                                          0000000365
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20075142
         D. Hoeveel           daling           is dus nog                 nodig            om    de   KDW-waarden/de
         doelen uit de stikstofwet te halen?
                                                                                                           Doelen stikstofwet
             Voorspelling    op basis       van     alleen     aytonome daling:
                                                                                                           2025     40% ha onder KDW
                                                                 wv
                                                                    &
                                                                        p   Percentage (%) —
                                                                                                           2030     50% ha onder KDW
                                                                           /
                  0    10      20     30     40       50     0                             100
           em
                  ——         Onder kow 2018  [Jl] Onder KDW 2030
                                                                           VI
                                                                      Boven KDW       iy
                                                                                          A
                                                                                                           2035     74% ha onder KDW
                                                                                                #
         «
             Doel 2030    lijkt haalbaar          met alleen autonome                    daling, coel 2035 nog niet
           Daarbij   is nog geen         rekening gehouden                  met ruimte voor         ontwikkelingen
           Kortom:    er   zijn   nog    maatregelen nodig,                 maar       de opgave    voor Liefstinghsbroek lijkt
             haalbaar!
                                            Bron:       stikstofanalyse Interprovinciale Programmaorganisatie Stikstof
                                                                                                                                     0000000366
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20075142
         E. Wat is de herkomst   van   de  depositie     in sectoren?
                                                                                         STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                    CONCEPT STIKSTOFANALYSE
                                                         50  Scheepvaart
                                                        B    Landbouw
                                                        Vi | Industrie
                                                        8g Buitenland
                                                        a    Wegverkeer
                                                        Vi | Vervoer  en  overig verkeer
                                                        yi Ammoniak       van zee
                                                     yo;
                                                             Overige   sectoren
                          Bron: stikstofanalyse Interprovinciale Programmaorganisatie Stikstof
                                                                                                            0000000367
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20075142
         E. Wat is de herkomst           van    de   depositie           in sectoren?
                                                                                       STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                CONCEPT STIKSTOFANALYSE
         *
               Verwacht autonome daling per sector tot 2030:
            50                                                                                              Verwachte daling t.o.v.
                                                                                                            2018
                                                                                             Buitenland     Ca. 144       Ca. 16%
            ”"
                                                      vo                                     Landbouw       Ca. 62        Ca. 9%
            30
                                                         j=           guerkeer
                                                            A
                                                                                                            Ca. 16        Ca. 34%0,
            .                                               4      Mn         overgverkeer | YVEEVErkeer
                                                                   Sp
                                                                 &
                                                                                             Vervoer  en    Ca.7          Ca. 41%
            2                                                   =
                                                                   Indust"                   overig verkeer
                                                              i
                                                                   Ammoniak uit de zee
            un
             ”
                                                                                             Scheepvaart    Ca. 8         Ca. 24%
            3
                                                                                             Industrie      Ca. 4         Ca. 17%
             5
                                                                                             Ammoniak uit   Ca. 0         Ca. 0%
                                                                                             de zee
                                               2030
                         20138
                                Bron: eigen berekening op basis            van       gegevens uit Aerius Monitor 2020
                                                                                                                                    0000000368
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>20075142
         F. Waar komt de             depositie      uit Duitsland vandaan?
                                                                                       STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                    CONCEPT STIKSTOFANALYSE
           Wordt    aan  de  eerstvolgende   release van  Aerius Monitor  toegevoegd (oktober 2021)
             Preview:
                     :
         .
                                                                  Industrie           75
                                                        i
                                                                  Consumenten         16
                                                 33
                              FRA                          g         gverkeer         76
                                                               fo
                                                             "
                                                 51
                                                                          trans.      28
                              25
                              landen
                                      Totaal
                                                 59
                                                482                     py;     al   rn
         *
             NB: deze  cijfers zijn gemiddeld over de hele provincie, niet specifiek voor
             Liefstinghsbroek. In de Aerius update komen wel gebiedspecifieke cijfers beschikbaar.
                                                                    Bron:   presentatie  RIVM d.d. 2 maart 2021
                                                                                                                0000000369
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>20075142
         G. Wat is per sector de          ruimtelijke verdeling              van  die herkomst?
                                                                               STAND VAN ZAKEN le
                                                                            CONCEPT STIKSTOFANALYSE
         *
            Doorrekening van  de herkomst        depositie, oftewel hoeveel mol komt    van binnen
         *
            1 km, 5 km, 10 km enz.
                                           CA(ww)
            Antwoord is nog niet beschikbaar. IV
            voor de doorrekening van landbouw en’
                                                     eft
                                                         inmiddels iswelhier
                                                                           een methode ontwikkeld
                                                                             mee bezig.
                                                          vy
                                                       “Eo,
                                                                                                    0000000370
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>20075142
         H. Wat     zijn de grootste piekbelasters             en    wat is hun        percentuele
         bijdrage     aan      de totale    depositie?                    STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                      CONCEPT STIKSTOFANALYSE
         *
            Een  compleet overzicht is nog niet
            beschikbaar, deze is af te leiden uit de
            berekening van de ruimtelijke h#Fkdmst
         +
            Wat  we
            volgens
                     al wel hebben:
                     de
                                      piekbelasters
                         gerichte opkoopregeling
                                                      VAVa
                                                       C  4
                                                                        )
                                                                                        tl fr) boi
                     binnen 10 km
            (bedrijf
                                                                ;
                                     van                                                locaties in   drempelwaarde (=
                              dat                 dan                         Postcode  GIAB2018      2 mol/ha/jaar)
            natuurgebied,         gemiddeld meer
                                                                                   5561           31                  L
            2 mol/ha/jaar depositie veroorzaakt)                                   9541           31                  5
         *
            Door deze kaart naast    onze                                          9545           13                  1
                                                                                   9584             9                 1
            vergunningen te leggen kunnen we de
                            v
            betreffende piekbelaster opsporen en              L/              Fall
                                                                                   9551           40
                                                                                                 =e
                                                                                                                      1
                                                                                                                      :
            de depositiebijdrage berekenen                        (
                                              Bron: RIVM op basis   van  GIAB2018/landbouwtellingen                  CBS
                                                                                                                         0000000371
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>20075142
         |. Hoeveel ruimte is              er   nodig voor het legaliseren van de
         meldingen/vernietigde vergunningen/interrimmers?
                                                                                           STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                       CONCEPT STIKSTOFANALYSE
           Methode       voor  het doorrekenen    van  de meldingen ligt klaar,  wachten   nu op de definitief te
             legaliseren meldingen zoals aant             bij het RVO
         *
             In de maak:    doorrekening    van alle
                                                     vergdnhj       binnen 5   km, 10 km  enz. Door  ons
             vergunningsregister naast het LISA te                         daarbij een  inschatting maken van
                                                        egeerwfivg
             hoeveel bedrijven (nog) geen Wnb-vergunningén
                                                                      1£
                                                                              en  wat hun depositiebijdrage zou
             zijn.
               —
                   LISA: Landelijk Informatiesysteem van Arbeidsplaatsen, een databestand met gegevens over alle
                   vestigingen in Nederland waar betaald werk wordt verricht
                                                                                                                  0000000372
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>20075142
          J. Hoe kan de                 bepaling         van        de    depositie    op het            Liefstinghsbroek
          i.e. het meetsysteem verder verbeterd worden?                                                     STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                                                         CONCEPT
          Voorstel 1: uitbreiding         van   het landelijke
                                                                                                                     STIKSTQRANALYSE
                                                                                                                                  B
                                                                                                                          iS
          stikstofmeetnet                                                                                                      Fa
                                                                                        FARR                  z=      pr   i
                                                                                                                             -
          *
                LNV en RIVM werken aan                                    het            I                   of  X
                                                    uitbre     INg   van
                                                                                         @® meetpunt MAN     Fie
                meetnet n.a.v. advies         commissie-Hafrdij
          *
                Ideaal: toevoegen MAN meetpunt                     in
                                                                       qv
             :
                Liefstinghsbroek
                                                                             Ce
                                                                              Lo,                        Li
                                                                                      Pa
                                                                                    ’
             == Sluit  aan    bij het bestaande       meetnet en model                                 rE          :
                                                                                                      Zo
                LNV heeft andere focus
       Het  plaatje geeft het huidige  meetnet weer, inclusief nieuwe punten die het
       RIVM wil toevoegen n.a.v. het advies van commissie Hordijk. Deze uitbreiding
       is nog niet definitief en kan mogelijk nog wijzigen of zelfs uitbreiden. De
       gesprekken met LNV en RIVM hierover zijn nog gaande. Wat we daarbij wel
       merken is dat de focus voor LNV en RIVM meer ligt op het verbeteren van de
       dekkingsgraad van het meetnet (landsdekkend) en niet zozeer op
       gebiedsspecifieke verfijning.
                                                                                                                                     0000000373
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>20075142
         J. Hoe kan de             bepaling         van    de     depositie          op het      Liefstinghsbroek
         i.e. het meetsysteem verder verbeterd worden?                                                   stanD VAN ZAKEN 1e
                                                                                                   CONCEPT STIKSTOFANALYSE
         Voorstel 2: zelf stikstof gaan meten
         *
             Project Zicht Op Stikstof i.s.m.   Provincies Fryslan, Drenthe, Utrecht,   Noord   Brabant, B12 en RIVM
                              Meten emissies     en     gi    Var  ooreiding  in             Langetermijn
                                 depositie met
                                                             eg'd  or :-neen  met        effecten natuur met
                              (mobiele) sensoren             satedie.oeeid~n               beeldherkenning
                                                                 Zichtop
                                                                  Stikstof
             Het  project Zicht  op Stikstof is gericht op meer gebiedspecifiek meten met een hoger detailniveau dan nu
         *
             mogelijk  is in het RIVM meetnet. Daarbij willen we ook vaker kunnen meten (MAN meetpunten werken
             met maandgemiddelden).
         *
              Optie: Liefstinghsbroek inzetten als pilotgebied    voor   metingen   met sensoren
                  “=  versterkt het  landelijke meetsysteem     met meer     gebiedsgerichte metingen
                  "==
                      resultaten niet op korte termijn beschikbaar
                                                                                                                            0000000374
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>20075142
         J. Hoe kan de         bepaling    van   de  depositie   op het  Liefstinghsbroek
         i.e. het meetsysteem verder verbeterd worden?
                                                                             STAND VAN ZAKEN 1e
          Voorstel 3: alle meetopties goed door werkgroep met            CONCEPT STIKSTOFANALYSE
          onafhankelijk wetenschapper   en afvaardiging vanuit
          adviescommissie laten
           Smallsat
                                  becerdelel
                     TNO/LNV
                                                                   “clairify
                                                         ~     fa                      OnePlanet
                                                                                             Research Center
                                                               i
                                                                    an      Agrolooks
                                                                          paving the way for circular farming
                                                                                                              0000000375
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>20075142
         K. Hoeveel      daling   is er  de   afgelopen jaren al bereikt door de
         NNN-inrichting?                                                   STAND VAN ZAKEN 1e
                                                                       CONCEPT STIKSTOFANALYSE
         *
            Antwoord nog niet beschikbaar
         *
            Eris wel     methode                  berekenen hoeveel  daling van stikstofdepositie de
                     een
                                  gevondeh o
                                    land                 veroorzaakt. Deze berekening wordt nu
            omzetting van agrarisch      naar rat
            uitgewerkt.                           7.
                                                  V,
                                                     &s,
                                                                                                     0000000376
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>