<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20840959
         EW)      ». provincie
         NITE         groningen
          Grip krijgen          op Transitie Landelijk Gebied/Stikstof
                2022-2035 voor de provincie Groningen
          Een rapportage en advies ter afsluiting van fase | van het project Transitie Landelijk Gebied/Stikstof
          Auteurs:   ES
                        IEEE INESF
          Datum  : 06-05-2022
                                                                                                                 0000003195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20840959
              1.   Inleiding
         In het  Regeerakkoord     Rutte IV is    een  ambitieuze     Stikstof/Transitie Landbouw-paragraaf opgenomen
         waarin het Kabinet in de      periode     naar 2035 streeft     naar een   echte duurzame    ontwikkeling van   de
         landbouw     en  de stikstofsituatie in het    landelijk gebied.     Hier is tevens  een budget  van  € 25 mld. aan
         gekoppeld.    Het  Programma heeft de         naam:    Het Nationaal    Programma Landelijk Gebied (NPLG).       De
         provincies hebben hierin       een   belangrijke    rol omdat zij de autoriteit zijn die het   gebiedsgerichte
         beleid moeten vormgeven.
         Voor de Provincie     Groningen betekent dit dat          ze globaal  het  volgende   moet doen in de komende 10
         tot 13  jaar:
             e
                   Beleidsmatig-inhoudelijke        keuzes maken;
             e     Een  doelmatige organisatie opzetten           om   beleid, subsidieverlening, gebiedsgerichte
                   uitvoering  en  monitoring/vergunningverlening/VTH              aan  te pakken;
             eo    Uitvoeren   van  beleid, subsidieverlening, gebiedsgericht           uitvoeren  en
                   monitoring/vergunningverlening/VTH.
         De Provincie    Groningen    is in maart 2022      een   project gestart   met als doel om een   Programma
         Transitie  Landelijk gebied/Stikstof voor       te bereiden      en op te zetten. De subdoelen    zijn:
             1.    Een  globale aanpak     weer    te geven    voor  de  periode  2022-2035
             2.    Een concrete    definitie-voorbereidingsaanpak opstellen            voor  de korte termijn-activiteiten in
                   2022; lobbyen, kwartiermaker, subsidieregeling opzetten                en beleidsmatige   inhoud
                   voorbereiding;
             3.    Een  aanpak voor     de  ontwerpfase      2022-2023 bedenken.
         Het  projectplan     kent drie fases:
         Fase | Definiéren-Voorbereiden           (maart  -
                                                             mei   2022)
         Fase Il  Ontwerpen (juni     2022     -
                                                 [RE 2023)
         Fase Ill Uitvoeren    (mei  2023    -
                                                2035)
         Deze   rapportage betreft het resultaat van Fase |           en geeft tevens    adviezen aan  de Gedeputeerde/GS
         en de   Directie/domeinleiders voor        fase Il.
                                                                                                                              0000003196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20840959
             2. Resultaten               van      Fase |
         Dit was  de fase dat   we  snel inzicht moesten         krijgen  in grootte   van  het project   en  door moeten
         pakken  op zaken die actie vergen. De activiteiten             en resultaten stonden in het       projectplan
         weergegeven.
         Activiteiten  en  resultaten:
         2.1 Inhoud
             e¢
                  Voorgenomen       activiteit  en resultaat: Op basis        van  de 1              (-=   10 juni), rapport
                  Strootman     Analyse toekomstperspectief agrarische              sector in  Groningen     en  1° aanbod
                  gebiedsdoelen.     Resultaat: Een PO-notitie met           een   interpretatie  van   voorliggende    stukken  en
                  inhoudelijke consequentie/hoofdkoersbepaling,                 inclusief  een  lobbydoel.
             ®    Resultaten:
                  Het  rapport Strootman/Erisman           .... is in een  eindconceptfase.     Via enkele sessies is intensief
                  met de    opstellers meegekeken         naar   de inhoud     van  het rapport. Het rapport bevat
                  beschrijvingen    van  de  huidige situatie, aangevuld          met kaarten en een visie voor       integratie
                  met andere doelen       om   de transitie     van   de landbouw     vorm   te geven. Het    rapport  vormt   een
                  goede   bouwsteen     voor   het op te stellen       Gebiedsplan.    Het  rapport is intern opgesteld      en nog
                  niet  besproken    met externen. Met het oog op de 10              juni-brief  van  het Kabinet leek    ons  dat
                  nog niet   opportuun.
                  Het aanbod     gebiedsdoelen     is....
                  De  Opgave    voor Groningen: Op 10 juni is de verwachting dat de Minister van stikstof                   en
                  natuur   richtinggevende reductiedoelen gaat meegeven aan de provincies. De totale
                  landbouwreductieopgave is 40 Kton. NH3 (is ongeveer 40% van de 100 Kton die de
                  landbouw emitteert) Uitgangspunt voor de reductie is de ABCD kaart waaruit volgt dat de,
                  ondergrond (klei, zand, veen) bepalend is voor de omvang van de reductieopgave. Daarnaast
                 wordt in een zone van 1 km rond stikstof overbelaste Natura 2000 gebieden (in Groningen
                  alleen Lieftinghsbroek) 70% gereduceerd.
                  Naast het gebiedsgerichte deel wordt een deel van de reductie generiek geregeld. Het rijk
                  maakt de keuze tussen 12 of 20 Kton generiek.
                  De opgave wordt aangegeven in ton reductie NH3 per                   deelgebied,    zie uitsnede tabel
                  hieronder    voor  Groningen.
                  Daarnaast wordt aangegeven hoeveel mol reductie de                    Groningse maatregelen op Natura
                  2000   gebieden binnen      en  buiten de provincie moeten           opleveren (Op Lieftinghsbroek 94).
                                                                                                                                    0000003197
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20840959
                                   20 kton generiek                         12 kron generiek
                             Reductie  provinciale emissies           Reductie provinciale emissies
                                             ton NH3                                  ton NH3
                           percentage                               percentaze
                                                                                      2.375
          Drenthe               0%           2.282                     417%
                       A                     327                        12%           196
                               20%
                       B                     917                                      1.10%
                              35.3%                                    43.3%
                     Cl                      151                                      183
                              35.8%                                    43,3%
                     C2                                                               467
                               70%           467                        70%
                                             20                                       20
                     [2]       100%                                     100%
                                                                                      400
                     D2        10088         400                        1003
          Groningen           27 8%          1605                      245%           1413
                       A                                                12%           488
                               20%           782
                       B                     475                                      575
                              35.8%                                    433%
                     Cl       353%           38                        43.3%          118
                                             34                                       34
                     £3        70%                                      70%
                     01        100%          0                                        0
                                                                        100%
                                             217                                      217
                     02        100%                                     100%
         De  consequenties     van  deze reductiedoelen zijn dat in de           gehele provincie      een reductie  bij  de
         landbouwbedrijven       moet     plaatsvinden      van ca  12-20 % in de      kleigebieden, oplopend    tot 35-43% in de
         zandgebieden     en  70-100% in      veen- en     natuurgebieden.      Dit betekent      een enorme   opgave    waarbij
         vooral de situatie in de Veenkolonien           en    Qost-Groningen veel zal losmaken onder boeren             in die
         streken.  Maatregelen      als  uitkopen, investeringen        in stikstofreductiebewerkingen/installaties          etc
         zullen  aan  de orde zijn. Dit zal ook       politieke gevolgen     hebben      voor  GS  om richting de  agrarische
         sector  aan  te geven wat het       standpunt      is van de Provincie Groningen ten aanzien          van  deze
         reductieopgaven     en  of zij bereid is     om   de regie te   pakken    in  een  dergelijke  opgave.
              eo  Advies:
                                                                                                                                  0000003198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20840959
         2.2 Onderhandelen/lobbyen
             e
                Voorgenomen      activiteit en resultaat: Het doel is om  zoveel mogelijk comfort te bieden  voor
                GS inzake  doelen, rol als regisseur   en middelen. Resultaat: Een   lobbyaanpak op 1 Ad  en  -
                uitvoering  via AACVP/BACVP      en wellicht directe  benadering bewindslieden.
             eo Resultaten: Het resultaat    van  deze activiteit wordt hieronder beschreven:
         Lobby-aanpak:
             e  Advies:
                                                                                                                  0000003199
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20840959
         2.3 Organiseren/kwartiermaken      en  afbakenen
             ¢
                Voorgenomen     activiteit en resultaat: In het  projectplan een   eerste aanzet  voor de
                organisatie  van het project weergeven. Daarnaast kan       er al gestart worden met het
                oprichten   van een  multiteam. Resultaat: Vaststellen    van  het  projectplan in DT, aangevuld
                 met  een oplegger aangaande -begrotings/kadernota-voorstel, vacatureopenstelling moeilijke
                vervulbare functies, strategie Prolander    en  interne organisatie.
             e   Resultaat:
             eo Advies:
                                                                                                                 0000003200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>20840959
         2.4 Opzetten subsidieregeling
             e
                Voorgenomen activiteit/resultaat:    Een   subsidieregeling opstellen  voor  Noord-Nederland;
                Een  Noordelijke werkgroep    van 3 coordinatoren     en een aan te trekken  projectleider (EES
                IEE        instellen. Een regeling opstellen  in  overleg met de sector  en afstemming   met de
                GLB-NSP-regelingen.    Met SNN   een  offerte -
                                                                aanbestedingstraject   uitvoeren. Interne
                afstemming    met  landbouw-, GLB-NSP-, juridische-, VTH-, subsidieloket-,
                communicatiemedewerkers. Resultaat:         een  vastgestelde opdracht,  een  aangestelde
                projectleider/coordinatiegroep,    een  subsidieregeling  en een  uitvoeringsovereenkomst.
             e   Resultaat:
             eo Advies:
                                                                                                                0000003201
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>20840959
         2.5 Communicatie
             e
                Voorgenomen activiteit/resultaat:   Het gaat hierbij vooral om informeren omdat iedereen
                zoekt naar  houvast rondom de € 25 mld. Resultaat:    Opstellen woordvoeringslijn  rondom de
                Kamerbrief  van   1     en 10 juni en het  produceren  Basis-PowerPoint die het hele jaar 2022
                up-to-date  is en toegepast wordt in GS, PS, DT/Domeinleidersoverleg, PNLG,    en directe
                benadering LTO/collectieven/gebiedsprojecten Westerkwartier/
                Westerwolde/Lieftinghsbroek/N2000-beheerplannen/Toukomst/RES/Erfgoed/E&E              in balans
                etc. Relatie met GLB-NSP, DAW, ANLB,      Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw Veenkolonién,
                Oldambt   Hogeland,  IBP Westerkwartier Natuurinclusief
             ®  Resultaten:
             eo Advies:
                                                                                                                0000003202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>20840959
              3.   Vervolg
                                                      EaE
              Fase Il  Ontwerpen (juni       2022  -
         Dit is de fase waarin     we een    goede    basis moeten      leggen  voor  het programma op inhoud,
         uitvoeringsstrategie (inclusief draagvlakverwerving), organisatie,                 communicatie      en  integrale
         afstemming.
         3    Inhoud:    Opstellen Gebiedsplan Groningen. Op              basis van het materiaal       en de besluiten in fase | zal
              erop verzoek      van  LNV,  een  Gebiedsplan opgesteld         moeten worden. Dit betreft          een  plan  met een
              regionale inhoudelijke invulling van          de doelen stikstof, landbouwtransitie, biodiversiteit, Co2,
              KRW, omlijst      met kaartbeelden.      Afstemming       met  lopende trajecten Gebiedscommissie
              Lieftinghsbroek,     de Omgevingsvisie,        Landbouwpilots, Bijstelling N2000-plannen,
              stikstofontwikkelingen/jurisprudentie, Klimaatadaptatie, Regie                   in de  Ruimte, Gebiedsgericht
              werken, Energie, Toukomst, Landschapsconvenant, Erfgoed,                     is van   belang.  Dit vergt ook   een
              zorgvuldig overleg       met LNV   en  stakeholders/boerenstand.          De    problematiek    is echt niet  nieuw,
              maar   in omvang      en  mogelijkheden      wel heel   ingrijpend.
                   Resultaat: Een      Gebiedsplan     met   een  goede, integrale inhoud dat aansluit bij de doelen            van
                   het  rijk en  draagvlak    heeft  bij  boeren   en  overige stakeholders,       vast te stellen door GS    en  PS.
         4     Uitvoeringsstrategie:      De Provincie moet zich bezinnen welke             uitvoeringsstrategie zij kiest.
              Aspecten hierbij      zijn: Bottom-up of combinatie          inhoudelijke regie/Bottom-up?, grondverwerving
              vrijwillig  of 'alles uit de  kast/zakelijk/cowboys'?        Werkzaamheden uitbesteden             aan Stakeholders
              of zelf stevig   aan   het roer?  Integraliteit:   balans in werk met werk         en  focus/realisatie. Tevens    is
              een  belangrijk    aspect hoe    stikstofmaatregelen        op het boerenerf effect hebben op de
              stikstofvergunningsruimte         voor   boeren, bedrijven      en wonen/infra.
                   Resultaat: Uitvoeringsstrategie in         een   beknopte    notitie  bij  het  Gebiedsplan,    vast te stellen
                   door   GS/PS,   in  afstemming     met LNV.
         5    Onderhandelen/lobbyen: Op            basis   van  het  Gebiedsplan    en  de Uitvoeringsstrategie zullen        er
              concrete    afspraken gemaakt       moeten worden met LNV            (Overeenkomst),        met  Prolander,   met
              Waterschappen,        agr. Collectieven.
                   Resultaat:    Uitvoeringsovereenkomsten            met   LNV, Prolander, Waterschappen.
         6    Organiseren/kwartiermaken:           De    projectleider   zal samen   met de domeinleiders een          adequate
              organisatie    moeten     optuigen. Globaal zal      een   extra formatie    van ca    30-40 fte  aangewend
              moeten worden        (verdeeld    over   Provincie, Prolander, Waterschappen, SNN). Dit vergt              een
              bezinning    op  functies,   interne  samenwerking, schaal/omvang              Prolander    en afspraken    hierover
              met   Drenthe, rolopvatting Ingenieursbureau             etc.
                   Resultaat: Een      organisatieplan     en uitvoering daarvan resulterend           in
                   afspraken/overeenkomsten            omtrent    een   interne  (bijstelling)organisatie,     aanstellen
                   functionarissen, afspraken        met
                   Prolnder/Ingenieuwrsbureau/Waterschappen/Adviesbureus/Samenwerking                               met
                   Fryslan/Drenthe).
                                                                                                                                      0000003203
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>20840959
         7     Uitvoering subsidieregeling:            De    subsidieregeling      dient   vastgesteld  te worden evenals de        opdracht
               aan  SNN.   Vermoedelijk         zal vanaf oktober 2022 de             regeling opengesteld     worden. Voor de
               Provincie zal    een   rol in de sturing        en   monitoring     aan   de orde zijn.
                    Resultaat: Sturing via         opdrachtgeversoverleg             en  monitoring/verantwoording via          PO en
                    Begrotingscyclus.
         8     Communicatie: De         uitvoeringsstrategie zal             omgeven moeten worden met           een   uitgekiende
               communicatiestrategie.            Het afbreukrisico ten aanzien             van  de landbouwsector is groot. Een groep
               medewerkers die met verstand                  van   zaken    een lange termijn communicatiestrategie            ontwikkelt
               en  uitvoert is   van   groot belang. Belangrijk hierbij dat het niet alleen communicatiemedewerkers
               betreft, inhoud      om aan      te sluiten     bij  de  beleving   van    boeren   en stakeholders,   is van   groot belang.
                    Resultaat:    Communciatieplan             en   -uitvoering    met    projectleider  en  werkgroep.
                »   Beslismoment: Op basis             van    de  ontwerpfase       Il zal het  DT/Domeinleiders     een   bijstelling van
                    de  opdracht     moeten formuleren              voor   fase lll,  een   programmaleider aanstellen/bevestigen
                    en  de  programmaleider            vragen     om    bijstelling  van   dit projectplan  naar een   Programma
                    Transitie    landelijkgebied/Stikstof.
                    4.3  Projectkosten        en   kostendekking
         In onderstaande tabel is          een    globale kostenraming           weergegeven. Naast        personele   inzet worden     er
         kosten    gemaakt     voor   de korte termijn inhuur              projectleider     van de Subsidieregeling.    In fase Il zal het
         opstellen    van een     Gebiedsplan        uit   eigen middelen       moeten       plaatsvinden. Wij  verwachten dat de
         overige kosten (programmakosten Subsidie/SNN), de personele                              inzet en  proceskosten     via de LNV-
         middelen     (Transitiefonds) gedekt             worden.
            Projectfase     Activiteit                                           Geraamde kosten                 Dekking
            1               Inhuren   projectleider    en   SNN-                 £10.000,-                       Provincie  Groningen,
                            medewerkers      voor   opstellen                                                    Krediet Landbouw/Stikstof
                            Subsidieregeling     Stikstof-Noord-
                            Nederland; bijdrage Groningen
            1               Opdracht    SNN  voor   uitvoering                   £[5 min]                        LNV
                            Subsidieregeling     Stikstof Noord-
                            Nederland, deel Groningen
                            Opstellen gebiedsplan                                £100.000,-                      Prov Gr/NPLG
                            Wervingscampagne         en  vacaturevervulling |    €  100.000,-                    Provincie  Groningen
                            Invulling  extra personeel Aanstelling voor | €2,6           min                     NPLG
                            planvorming en start gebiedsproces: 10
                            fte; 5 intern  en  5 extern    voor 2  jaar
            2               Uitvoeringskosten      Prolander    en  Proces:      £120min                         £ 24 min  eigen inzet
                            15%                                                                                  Provincie
                                                                                                                 £96 min NPLG
            3               Uitvoering                                           £700min                         NPLG
                    4.4 Geidentificeerde risico’s
         eo    De  landelijke politiek forceert           een   eenzijdige prioriteit voor stikstofmaatregelen. Gevolg:              Relatief
               weinig geld    voor   Groningen.
         e
               Geringe aanhaking         van   IPO    bij  het NPLG.      Gevolg:    LNV   bepaalt  de gang  van  zaken.
                                                                                                                                           10
                                                                                                                                              0000003204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>20840959
         e
              Geringe aanhaking bij IPO-onderhandeling. Gevolg: positie Groningen onderbelicht.
         eo
              Opstellen Gebiedsplan        kost te veel    tijd. Gevolg: Quick-start     komt niet   van  de grond komt,  LNV
              grijpt  in.
         eo
              Draagvlak     in regio is gering,   met   name    onder boeren.     Gevolg: Langdurige     en onzekere
              planvorming, uitvoering        komt niet    van   de  grond.
         e
              Bemensing lukt niet;       met    name   landbouwkundige-, aankoopmakelaars-             en  hydrologische- kennis.
              Gevolg: Planvorming vertraagt           en afhankelijkheid      van  adviesbureaus.
         e    Prolander kan geen        personeel    vinden.    Gevolg: Stagnatie    in voorbereiding planuitvoering    en
              uitvoering huidige programma's.
                  4.5 Communicatie
                   4.6   Projectdossier    en   archivering
         4. Team
                   5.1  Projectorganisatie
         Hierbij de  bemensing voor     fase I:
            Opdrachtgever /                        Taak  en  verantwoordelijkheden
            budgethouder
                                                   Opdrachtgever
            Portefeuillehouder                     Taak  en  verantwoordelijkheden
            Johan Hamster                          Gedeputeerde      en portefeuillehouder
            Directie                               Taak  en  verantwoordelijkheden
                  Schrikkema                       Directeur-secretaris/ eindverantwoordelijk      manager
            Stuurgroep                             Taak,  rol en  verantwoordelijkheden
                                                   Overlegt   ieder maand    over de voortgang,  sturing en strategie
             512e.2e
             5.1.2el.2e
                 5.1.2e
            Projectteam                            Taak  en  verantwoordelijkheden
                                                   Projectleider   fase |, lobby AACVP/BACVP
                                                   Bijdragen   aan  PO-notitie  inhoudelijke koers en VTH-aspecten
                                                                                                                               11
                                                                                                                                  0000003205
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>20840959
                               Onderhandelaar AACVP
                               Projectondersteuning    fase |
                               Vormgeven subsidieregeling      en Informatie/communicatie
         Medewerkers teams     Meedenken    over  inhoud/Gebiedsplan
         Landbouw,  Natuur etc
         Medewerkers team      Meedenken    over  integraliteit en aanpak fase Il
         Programmamanagement
                               Lobby stikstof, interpretatie Inhoud, opsteller  PO-notitie hoofdkoers
                               Interpretatie inhoud, medeopsteller    PO-notitie
                               Opstellen  DT-notitie organisatie/kwartier  maken
         =]                    Gebiedsplan-inhoud
                               Communicatiestrategie
                               KRW-aspecten
                               Samenhang/werking      met  Omgevingsvisie bevorderen
                               Grondverwerving    en  programma-opzet
                               Veenoxidatie
               1.2e                                                              met GLB-NSP
                               Bijdragen aan  subsidieregeling   en samenhang
                               Idem
                                                                                                      12
                                                                                                         0000003206
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>