<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20840211
         Concept opdracht       aan   de  gebiedscommissie Westerwolde
         Concept opdracht
         De gebiedscommissie Westerwolde wordt gevraagd om een advies te geven aan
         gedeputeerde staten over:
             eo  Welke maatregelen kunnen genomen worden om op de korte termijn (1 jaar)
                 te komen tot een eerste natuurherstel in lieftingsbroek?
             o   \Welke aanvullende maatregelen kunnen genomen worden voor een duurzaam
                 herstel van het natuurgebied Lieftinghsbroek?
            «    Maak hierbij onderscheid tussen welke maatregelen regionaal (binnen de
                 directe omgeving lieftinghsbroek en binnen de provincie Groningen) genomen
                 kunnen worden en welke generiek landelijk genomen kunnen worden. Richt
                 het advies vooral op de regionale maatregelen.
            +    In hoeverre kunnen herstelmaatregelen worden versneld?
         Doel   van   het advies is om  in een gedragen aanpak een ambitieuze en realistische
         vermindering     van de  stikstofdepositie op het Lieftinghsbroek te realiseren. Hierdoor is
         herstel en versterking van de natuur mogelijk en wordt gestreefd om binnen
         afzienbare termijn een gunstige staat van instandhouding te bereiken. Hiermee kan
         vergunningverlening weer verder op gang worden gebracht.
         De   provincie zal hierbij zorgdragen voor een:
         Gebiedsanalyse met de volgende onderdelen:
                 -
                    Beschrijving van de actuele situatie; verschil huidige belasting en gewenste
                 belasting
                 --
                     een omgevingsanalyse van de belangrijkste regionale (piek)belasters op de
                 depositie van stikstof in Lieftinghsbroek
         Het proces
                 -
                       Het proces  van de  stikstofproblematiek is een dynamisch proces waarin
                       nog een aantal belangrijke zaken verder moeten worden uitgewerkt. Deze
                      zullen van invloed zijn op het proces en zullen moeten worden
                       meegenomen in de definitieve opdracht.
         Vragen
             e   Is de   gebiedscommissie Westerwolde bereid om de rol van adviescommissie
                 voor de stikstofproblematiek in het lieftinghsbroek op zich te nemen?
             o   Wat heeft de commissie nodig om tot dit advies te komen? Welke aanvullende
                 kennis is noodzakelijk ? Welke financiéle middelen zijn noodzakelijk ?
                                                                                                      0000003052
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20840211
         Achtergrondinformatie gebiedsaanpak         stikstof
         Aanleiding
         Het Kabinet heeft de   provincies gevraagd er zorg voor te dragen dat de
         gebiedsaanpak wordt voorbereid. Hierbij dienen de provincies zorg te dragen    voor
         een verbinding tussen de regionale belangen en de nationale belangen.
         Gebiedsaanpak volgens het Adviescollege (Remkes)
         Het  Adviescollege adviseert een gebiedsgerichte aanpak, die is gekoppeld aan de
         mate waarin de   huidige kritische depositiewaarde overschreden wordt. Reductie van
         emissies en deposities, en versneld natuurherstel zijn randvoorwaardelijk voor de
         oplossing van de gerezen knelpunten en voor toekomstige toestemmingverlening.
         Aan de maatregelen voor emissiereductie verbindt het Adviescollege de volgende
         voorwaarden: de uitvoering van de maatregelen moet zijn geborgd en handhaafbaar
         zijn en de maatregelen moeten aantoonbaar tot emissiereductie leiden.
         Voor de  veehouderij adviseert het Adviescollege een selectieve, gebiedspecifieke   en
         doelgerichte reductie van de ammoniakemissies, door gerichte verwerving of
         sanering van agrarische bedrijven met relatief hoge emissies of verouderde
         stalsystemen in en nabij kwetsbare Natura 2000-gebieden. Met innovaties die
         stikstofreductie beinvioeden is hierin nog geen rekening gehouden. De
         gebiedsgerichte benadering houdt in dat naarmate een specifieke sector een
         substantiéle bijdrage levert aan stikstofproblemen in gebieden die kwetsbaar zijn
         voor deposities, doelgerichte maatregelen worden getroffen.
         Inzet Kabinet
         Het Kabinet neemt in    hoofdlijnen de aanbevelingen van de Adviescommissie over.
         Het Kabinet kiest  voor een  gebiedsgerichte aanpak, waarbij op gebiedsniveau in
         beeld wordt gebracht wat nodig is voor natuurherstel, welke (bron)maatregelen
         daarvoor in het gebied nodig zijn en welke ruimte nodig is voor economische
         ontwikkeling. Hierbij liggen er kansen voor verbindingen met andere opgaven. Ook
         wordt in beeld gebracht in hoeverre herstelmaatregelen kunnen worden versneld, of
         dat aanvullende herstelmaatregelen nodig zijn.-De gebiedsaanpak vindt volgens de
         Kamerbrief gefaseerd plaats.
         Kernboodschap
         Met een gebiedsgerichte aanpak kan per gebied specifiek worden bepaald welke
         maatregelen in en rondom een stikstofgevoelig natuurgebied nodig zijn om de
         stikstofemissie te beperken, de economische activiteiten weer op te kunnen pakken,
         en het natuurherstel te bevorderen. Provincies zorgen voor een integrale aanpak, in
         samenhang met andere opgaven, en zij kunnen de nationale en regionale belangen
         die spelen op dit dossier bij elkaar brengen. Van belang is dat op regionaal niveau
         een analyse en afweging van benodigde maatregelen plaatsvindt. Duidelijk is dat
         oplossingen voor het stikstofprobleem vorm moeten krijgen in een situatie waarbij de
         maatschappelijke druk en onrust op het dossier groot is. Een gebiedsaanpak is dan
         cruciaal om op gebiedsniveau draagvlak te vinden voor de maatregelen. Het is
         essentieel dat uitwerking gebeurt in verbinding met de betrokken maatschappelijke
         actoren.
                                                                                                0000003053
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20840211
         Bestuursakkkoord        Rijk en provincies
         Deze   gebiedsaanpak kan alleen worden opgepakt als randvoorwaarden helder zijn
         en als deze de regionale aanpak ondersteunen. Hierbij gaat het om een duidelijke
         afbakening van de opgave, duidelijkheid over de beschikbaarheid van voldoende
         (financiéle) middelen, benodigde regelgeving, grond en kennis
         Tenslotte is cruciaal dat bestaande processen zoveel mogelijk, en op een
         verstandige manier, worden benut. In een bestuurlijk akkoord zullen afspraken over
         deze randvoorden gemaakt worden.
         De  volgende aanpak wordt voorgesteld         voor  de korte  termijn:
         1.  Starten met de voorbereiding van een bestuurlijk akkoord over de gebiedsaanpak,
             waarbij afspraken worden gemaakt over de condities die noodzakelijk zijn om met
             deze   gebiedsaanpak te starten. Hierbij gaat het in ieder geval over benodigde
             regelgeving, middelen, kennis en informatie, en de wijze van interbestuurlijke
             samenwerking. Medio januari 2020 besluitvorming over vormgeving
             gebiedsgerichte aanpak       en  vaststelling afspraken in bestuurlijk akkoord.
         2. Ter   voorbereiding op dit bestuurlijk akkoord verkennen provincies ook wat op
             gebiedsniveau nodig is voor deze gebiedsaanpak, zodat parallel aan het
             bestuurlijk akkoord al kan worden gestart met de voorbereiding.
         Condities    voor een    gebiedsaanpak
         Gezamenlijk beeld      van de opgave / afbakening
         Het is cruciaal dat overheden een gezamenlijk en         duidelijk beeld hebben van de
         opdracht/opgave. Vragen       die  hierbij aan  de orde zijn:
         -
             Een heldere afspraak over de opgave t.a.v. de vermindering van stikstofdepositie.
             Wanneer zijn we tevreden / wanneer is de vermindering voldoende?
         -
             De mate waarin de samenhang met andere opgaven onderdeel uitmaakt van
             deze opgave.
         -
             Benut en versterk     lopende gebiedsprocessen. Voorkom dat deze lopende
             processen vertraagd worden.
         -
             Ruimte om per gebied een eigen analyse en afweging van benodigde
             maatregelen te maken.
         Regelgeving
         De  bevoegdheden en instrumenten die provincies nodig hebben voor deze
         gebiedsaanpak moeten goed verankerd zijn en blijven in wet- en regelgeving. Hierbij
         zijn in ieder geval regelingen nodig voor het ondersteunen van bedrijven die willen
         stoppen of verplaatsen, waarbij geborgd moet worden dat de hiermee verwijderde
         stikstofemissie ook daadwerkelijk uit het gebied wordt weggehaald (voorkomen dat
         ruimte direct weer wordt opgevuld).
         Een   uitwerking van het bestaand instrumentarium is van belang. Aandachtspunten
         om   hierbij uit te werken zijn:
         -
             Uitwerking van aanvullende regelgeving voor aankoop en bedrijfsverplaatsing,
             Inclusief zekerheid over het ‘staatsteunproof’ zijn van deze regelgeving.
         -
              Wijze waarop verantwoordelijkheden worden geregeld bij een eventuele noodwet
         -
             Benodigde instrumentenkoffer. Provincies hebben reeds beschikking over het
             grondinstrumentarium van de Wet Inrichting Landelijk Gebied en de
                                                                                                0000003054
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20840211
             stoppersregeling voor de warme sanering varkenshouderij. Voor een aantal
             gebieden zal ook duidelijkheid moeten bestaan over de mogelijkheden van
             aankoop tegen volledige schadeloosstelling en de mogelijke inzet van niet-
             vrijwillige instrumenten.
         -
             Van belang is dat deze regelingen gebiedsgericht ingezet worden (kopen en
             ruilen van de bedrijven die de grootste stikstofbron vormen)
         -
             Flexibiliteit in bijstelling van regelgeving en bij het eventueel kunnen benutten     van
             andere regelgeving/instrumenten.
         Grond
         De beschikbaarheid       en de wijze waarop grond benut wordt is randvoorwaardelijk
         voor een    goed gebiedsproces. Beschikbare grond, of grond die vrijkomt met de inzet
         van het instrumentarium, kan worden benut voor verplaatsing of verduurzaming van
         agrarische bedrijven of voor de versterking van stikstofgevoelige Natura2000-
         gebieden. Ook kan inzet deze grond bijdragen aan de realisatie van andere
         gebiedsopgaven (zoals de klimaatopgave).
         Kennis
         Voor de   gebiedsgerichte uitwerking van het stikstofdossier is kennis cruciaal:
         -
             Landelijke data van stikstofemissies en -depositie, en over de achterliggende
             processen. Deze informatie is met name bij landelijke kennisinstituten
             beschikbaar
         -
             Kennis    van  de bronnen    van de emissie per     stikstofgevoelig Natura2000-gebied.
             Kennis is deels beschikbaar       bij rijkspartijen (bijv. NVWA voor informatie
             agrarische bedrijven) en mogelijk ook bij de terreinbeheerder zelf
         -
             Kennis over het betreffende natuurgebied. Informatie is bij provincies bekend
             0.b.v. de reguliere natuurmonitoring en bij de natuurbeheerder          zelf
         -
             Kennis van de voortgang van de herstelmaatregelen. Ook deze informatie is
             bekend bij provincies
         -
             Kennis van de agrarische structuur in een gebied, inclusief informatie over
             bedrijven die geen opvolgers hebben of overwegen te stoppen of verplaatsen.
             Deze informatie is veelal bekend bij grondaankopers in een gebied, of bij
             financierders als Rabobank.
         In totaal  zijn 118 Natura 2000-gebieden gevoelig voor stikstof. In deze gebieden
         moet in beeld worden       gebracht:
         -
             De  stikstofbronnen die in het gebied stikstofdepostie veroorzaken, de omvang          van
             deze bronnen      en  de totale omvang van de stikstofemissie
         -
             De kwaliteit   van  de natuur in het betreffende Natura 2000-gebied        (0.b.v.
             bestaande     monitoringsgegevens) en de voortgang van de herstelmaatregelen
         -
             Indien landbouw een belangrijk aandeel in de stikstofdepositie heeft worden de
             landbouwstructuur in beeld gebracht. Ook wordt in beeld gebracht wat het
             verwachte aantal bedrijven is dat overweegt om te stoppen.
         -
             De voortgang van herstelmaatregelen.
         Provinciale randvoorwaarden           gebiedsgerichte aanpak
                                                                                                        0000003055
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20840211
         Gezien de   verwachtingen en gezien de verantwoordelijkheden die in de provincie
         wordt  neergelegd is het belang dat gezamenlijk wordt toegewerkt naar bestuurlijke
         afspraken tussen rijk en provincies [medio januari] over deze aanpak.
         Het is noodzakelijk om gezamenlijk afspraken te maken over:
            Een gezamenlijk beeld van de opgave van de gebiedsgerichte aanpak, ten
            aanzien van de verwachte stikstofdaling, natuurherstel en ruimte die ontstaat voor
            economische ontwikkelingen.
            Een gezamenlijk en realistisch beeld van de bijdrage die de gebiedsgerichte
            aanpak hier levert. Zoals met voorbeelden tijdens het BO is aangegeven is zal
            gewerkt moeten worden met een samenhangend pakket van gebiedsgerichte
            aanpak, generieke (bron)maatregelen, natuurherstel en vergunningverlening
            Het ministerie draagt zorg voor het wettelijke instrumentarium dat provincies
            nodig hebben voor deze gebiedsgerichte aanpak. Daar waar dit instrumentarium
            nog niet beschikbaar is maken provincies en Kabinet een afspraak wanneer het
            instrumentarium beschikbaar zal zijn. Het gaat om instrumenten waarmee
            provincies kunnen ‘handelen’, en waarmee zij ook in positie komen bij aankoop.
            Voor provincies gaat het hierbij in ieder geval om:
                 o  Stoppers-, sanerings- en verplaatsingsregelingen
                 o  Fiscale ondersteuning
                o   Eerste recht van aankoop
                o   Beschikbaar grondinstrumentarium
                o   Mogelijkheden crisis- en herstelwet, omgevingswet,.
            Het zal hierbij deels gaan om nieuw instrumentarium en deels om
            doorontwikkeling van bestaande instrumenten
            Beschikbaarheid van middelen. Op basis van de gebiedsgerichte uitwerking wordt
            een beter beeld verkregen van de verwachte kosten. Afspraken zijn nodig over:
                o   Inzet van huidig beschikbaar rijksgeld (0.a. de 500 min)
                o   Koppelingen met bestaande financiéle middelen
                o   Procesafspraken over beschikbaarstelling van een voldoende pakket van
                   financiéle middelen voor de realisatie van de gehele opgave
            Informatie en kennis. Hierbij gaat het in ieder geval om:
                o   Basisgegevens RVO
                 o  Betrokkenheid kennisinstituten
                o   Ecologische kennis
                o   Ondersteunende    systemen (Aerius)
            Inzet van een generiek pakket van bronmaatregelen, wat leidt tot een generieke
            daling van stikstofdeposities
            Afspraken over wijze van samenwerking bij deze gebiedsgerichte aanpak. Hierbij
            kunnen werkwijze en ervaringen van o.a. Klimaatakkoord en Interbestuurlijk
            Programma als basis worden gebruikt. Onderdeel van deze afspraken is o0.a.
                 o  Uniform monitoren en volgen voortgang
                 o  Werkwijze en wijze van samenwerken bij knelpunten in de uitvoering
                o   Ruimte voor regionale arrangementen
                 o  Samenwerking bij gebieden die provinciegrensoverschrijdend zijn
                                                                                               0000003056
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>20840211
         0000003057
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>