<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>20079004
                                                                                                                             Prolander
                                                                                                                              Westerbrink 1
         Verslag                                                                                                              Postbus 50040
                                                                                                                              9400 LA Assen
                                                                                                                             www _prolander.nl
         Omschrijving:       Bijeenkomst werkgroep ecohydrologie         GGA     Liefstinghsbroek
         Datum   en tijd:    10 maart 2022, 09:00      uur
         Plaats:             Digitaal,  Teams
         Volgnummer:         Typ   hier het nummer.    [SHIFT+ENTER      is nieuwe    regel]
         Aanwezig:
         Afwezig:
         Kenmerk:            Typ   hier het kenmerk    [SHIFT+ENTER      is nieuwe    regel]
              1.   Opening
                          a.    Doel    overleg
                                Kennismaken. Wie is wie, wie weet                         waar    vanaf?    Verkenning     van   de
                                maatregelen         en    onderzoek        (n.a.v.     KWR      rapport). Bespreken        wat de
                               vervolgstappen/vervolgproces                 is.  Werkgroep:       is die  compleet,   wat   zijn de
                               verwachtingen,          van    gedachten wisselen.
                                Bedoeling dat          er    een advies komt (adviescommissie                    LB  gaat   advies
                                uitbrengen       op basis       van  onderzoek(en). Op            basis   van   bijeenkomst     een
                               voorzet maken.
                          b.    Rondje kennismaking
                                                              Provincie      Groningen.         Anderhalf      jaar   proces     LB
                                                     CEFr]
                                                               overgenomen).             Nu     bezig      met    Natura       2000
                                gebiedsplannen          dus    zodanig   betrokken.
                                            Provincie     Groningen. Monitoring              van  stikstof, daarmee ook PAS
                               veldbezoeken.          Aanzwengelaar hydro              onderzoek.
                                  AWE     Provincie     Groningen.      Sinds      nov     betrokken    bij  LB. Als   provinciaal
                                adviseur       bij   gebiedsproces.           Bij    dit    ecohydro     onderzoek       zijdelings
                                betrokken.
                                         Waterschap         Hunze Aas.       Ecohydroloog. Lang hydroloog geweest                 in
                                gebied,     voor   noordelijk     delen Ruiter Aa        plan gemaakt,      comp    maatregelen.
                                             Waterschap. Gebiedshydroloog voor Westerwolde en Oldambt.
                                Contact      met bewoners gehad over verwachte vernatting Ruiten Aa.
                                          NMM.      Ecologisch adviseur noordelijke provincies. Begeleiden                      van
                                gebiedsanalyse.         Sinds     vorig jaar    zomer.     Opvolger    van         Dauwes.
                                                    archeoloog. Ingehuurd door prolander                    voor  gebiedsproces
                                GGA. Betrokken           bij  EHS.
                                 [
                                           Prolander.     Landschaspecoloog.
                                            Prolander.      Actorenanalyse gedaan              in 2021    (stage)  toen in dienst
                                getreden      en   ondersteunt      nu.
                         Prolander werkt             aan     het  landschap         van    Drenthe     en   Groningen
                                                                                                                                               0000002766
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>20079004
                                                                                                                        Prolander
              c.  Opdracht      voor      werkgroep ecohydrologie
                           AANPAK
                                                       .
                            1.  Gebiedsanalyse           d            2. Inventarisatie maatregelen                 3. Afweging en advies
                                                                                                                   September   advies
                                                                                                                   gereed
                                 {apres agerond)
                                                                                                                   LEE Tels EET     iF
                                  i
                                                                                                                   verder?
                               Stikstofanalyse
                                     On going
                                                                                           Pilot Meten
                                                                      1 op 1 gesprekkdn   met  boeren
                                                                  (maatwerk via keukentafelgesprekken)
                  Vanuit adviescommissie Provincie adviseren                             over    mogelijke maatregelen.
                  Doel   tweedelig: Opgave                  natuurkwaliteit in LB,              en   toekomstperspectief
                  voor  de landbouw.
                  Actorenanalyse (bijna afgerond,                     nog    keukentafelgesprekken              op   stapel),
                  stikstofanalyse           en   natuurdoelanalyse.
                  Nog pilot        meten         (Meetwerk       is   Maatwerk). Wetenschappelijk                  adviseur
                  BEE                              in   samenwerking             met       aantal       (wetenschappelijk)
                  instituten.
                  Wat is het        systeem, wat hebben                we     nodig     om     dit te herstellen. Breder
                  kijken   naar        de      omgeving.      Vaststellen         wat de         begrenzing     is van     het
                  gebied.    Is dat alleen het Natura                    2000-gebied            of ook het     omringende
                  gebied?      Dit is wellicht         een    interessante vraag              om    aan   de landbouw te
                  stellen.
                  =>»  Die discussie is nog                gaande      en   nog onbekend wat               er mee    gedaan
                       gaat     worden.           In  Programma          Natuur zit          er   een    maatregel      welke
                       omliggend           waardevol habitat tracht te beschermen.
                  Hoe kunnen            we      belangrijke habitattypen             buiten het        Natura2000-gebied
                  beschermen?
         2. KWR onderzoek: Doel           van     rapport   zelf
              Prolander werkt             aan     het  landschap         van     Drenthe         en   Groningen
                                                                                                                                          0000002767
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>20079004
                                                                                                                                                Prolander
         Doel
         Om te   bepalen    of   er  kansen zijn   voor   aan basenrijk grondwater gebonden habitattypen,          is in 2021 veldonderzoek
         uitgeyoerd, gericht      op  de   onderzosksvragsn:
              Waar kan basenhoudend              grondwater   de wortelzone    bereiken in de  huidige situatie, hoe groot is de kwelflux
              (indicatief), welke      kwaliteit heeft het kwelwater, en waar komt het water vandaan?
              Bie    d mo huidige waterhuishouding          2n bodem in het Liefstinghsbroek perspectief      voor   N2000  habitattypen
              blauwwgrasland (Hé             ), Beuken-cikenbes (H9120), Ciken-Haagheukenbos (HI1604)            en   beekbegeleidend
              Elzenzegge-elzenbroskbos (HO1E0C)?
              Welkis hydrologische herstelmaatregelen             kunnen   bijdragen  aan
                                                                                          verbetering van   de kwaliteit   van de in het
              Liefstinghsbroek        aanwezige habitattypen andere
              aangrenzende natuurontwikkelingsgebied
                                                                  en
                                                                   ?
                                                                              grondwaterafhankelijke    natuur in met name      het
                                                                                                                                                  ‘a
              In welke    mate     biedt de afgegraven badem in het natuurontwikkelingsgebied Ellersinghuizerveld potenties              om
                                                                                                                                                    NU ?
              de  genoemde habitattypen            uit te breiden?
              Welke                         noodzakelijk              inzicht             in lokale gradignten    in  hydrelogie,  chemie
                                                                                                                                                  Som
                       monitoring        is                om  meer           te  krijgen                                                 en
              ecologie?
              a.      Wat vinden                 we van       de conclusies?
                      KWR            rapport        n.a.v.     PAS veldbezoek.                Vraag       wat kunnen             we nu      nog doen
                      voor             het         blauwgrasland.                 Deskundigen                 uitgenodigd              waarvan        2
                      meegeschreven                       hebben met             huidig rapport.            Toen al         opgevallen        dat ook
                      buiten het                gebied       waarden         afwezig        waren voor           blauwgrasland.              Gekeken
                      naar          mogelijkheden               buiten het          gebied       mocht het binnen het                    gebied    niet
                      lukken. De focus                     lag   op het       gebied       zelf met       eens        schuin cog         naar   buiten
                      het        gebied         om.
                              Zl
                                       Vervolg: N.a.v. rapport KWR: afwatering naar Barkeveen. Juist
                      daar          ligt blauwgrasland. Wat optimaliseren binnen het Barkeveen ook in
                      relatie tot               maatregelen die               we     willen doen           bij het LB. Ook kijken                 naar
                      eventuele                 negatieve        effecten       van     maatregelen             die     we   uitgaan        voeren   in
                      het LB.
                      Punt          van     onderzoek           (conclusies          kansen        en   potenties)          is  een    platgeslagen
                      plaatje          van       de   werkelijkheid (grondwater).                     Nader onderzoek                 nodig   met 3D-
                      grondwatersituatie/model.
                      Om          grondwatersituatie                 te verbeteren voorstellen doen                            voor     maatregelen
                      (zoals dempen/verondiepen waterlopen/beken; reguleren van stuwpeil
                      uitstroompunt; vverhogen van peil/verleggen wetering west; beperken N-
                      depositie).
                      Probleempunt                    betreft     kaartje (                 Er   loopt     een      openbare         weg     langs  de
                      noordwestkant                    van     het   gebied.         Die is     nu    erg nat.          Oplossing        daarvoor is
                      het verruimen                  van     de sloten, dit strookt niet                bij mogelijke maatregelen                  van
                      ondiepen.
                      = Mogelijk                    uit    openbaarheid              onttrekken          van        die weg.          Fietspad     van
                                 maken
              b.      Wat         zijn kansrijke (no regret) maatregelen?
                      Is het           mogelik           om    een      kwelbuis te slaan? < onderzoek op basis                                    van
                      kweldruk verschillen.
              c.      Welke aanvullende informatie is nodig?
              -
                         3D-     modellering              van   grondwater
              -
                         Peilbuis         en     check      richting     kwelstromen.
              -
                      Is     er      inzicht in hoe het                  systeem vroeger werkte? < onderzocht door
              Alterra, overgenomen door KWR. Historische situatie is meegenomen.
              Prolander werkt                         aan     het    landschap            van      Drenthe           en    Groningen
                                                                                                                                                         0000002768
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20079004
                                                                                                                                                Prolander
         -
           Meetnet  tegen het licht houden             en    kijken    wat daar extra          nodig        is.  Aanvulling:           Kracht       van
         modelering  kan er in zitten      dat    je gevoeligheidsanalyses                uitvoert.
                Vervolgonderzoek richting               Barkeveen           (Punt  D  en    K).
                Sloten e.d. kunnen niet               zomaar        gedempt       worden wegens landbouwfunctie                                     van
                omliggende grond            en     mogelijke ophoping              van    fosfaat           en    andere stoffen in het
                (grond)water.
                 Maatregelen     van     steenmeel          (in beuken-eikenbos)              mist in het KWR                   rapport.
             3. Aanvullend      eco-hydrologisch                  onderzoek        (nader       uit te         werken)
                Afspraak:                      maakt       sharepoint         document waarin alle                 werkgroep            leden hun
                reactie kunnen leveren op voorstellen                       voor  aanvullend onderzoek                       (advies uit KWR
                onderzoek)
             4. Bespreken      voorstel proces                om    te komen tot advies
                                                              1 op 1  gesprekken   en  participatief         proces
                                                                      Landbouw                               Participatief gebledsproces
                                             1 op 1 maatwerk
                                                                                        Landbouw expert
                                           (Individuele analyse)                                                                 Natuur (hydrologie)
                                                                                                                                               ng     ongerg ¥
                                                                                         Informatiebij
                                                                                                                               Werkatelier  Quick-win
                                                                                                                                    natuurherste!
                                                                                           Quickwins   |:
                                                                                          Incl  Experts   lane
                                                                                                                   Schetssecsie hydrologie in/rondom
                              Stap a  Totaalbeeld: opgave(n) —                                                         (met  belanghebbende     boer)
                          Rc\
                                        nen
                                              ce
                                             precani   an geniedsclan) OF
                                                                          py
                                                                             JK
                              Siap 5: Na besluitverming uitvoering
                                    .
                                                                                     Maatregelen Landbouw                  Maatregelen natuur
                                        ——               |
                                                              —                      [direct rondom LB)                    (in en direct rondom LB)
                Scope   moet    goed      voor     ogen      zijn.
                 Eerst moeten de         maatregelen goed                onderbouwd         zijn    voordat          er een        schetssessie
                georganiseerd         kan      worden.          Onderzoek zal           niet      voor          de    zomer          gereed zijn
                (consequenties        voor     advies)
                Aanvulling    t.a.v.    onderzoeksformulering. Ligt                  een     wat ouder             rapport (WUR)                in het
                kader  van    PAS     opgesteld.         Een     van    de conclusies is dat                er   nog wel wat stikstof                  bij
                kan in het  gebied.        Dit moet ergens ontkracht worden.
                Onderzoek Bosreservaat                  (Beuken- Eikenbos)               door WUR                                                 Ruut
                kent de   geschiedenis              van     het    Liefstinghsbroek erg goed                         en     heeft als auteur
                meegewerkt aan het rapport                   van    Van Delft (gechydrologisch onderzoek)                                  over      het
                Liefstinghsbroek.        IEEE                      \ur.n|
             5. Vervolg   en   afspraken
                Verzamelen      van     kennis 2         memo       maken wat betreft reactie op de                          maatregelen.
                Volgend overleg maandag                       28 maart: 14-16.30               uur      Provinciehuis                 Groningen
                (kan hybride)
                     Prolander werkt              aan     het    landschap         van    Drenthe               en   Groningen
                                                                                                                                                               0000002769
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>20079004
                                                                    Prolander
         Prolander werkt aan het landschap van Drenthe en Groningen
                                                                           0000002770
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>