<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>28060136
         Een andere        aanpak van schadeafhandeling               en  versterking
         Sinds de  beving in Huizinge in 2012 is gewerkt aan het op zetten van een organisatie
         voor  de versterking van woningen in het aardbevingsgebied. Dit geldt ook voor de
         afhandeling van schade. Nu 10 jaar later moetenwe constateren dat veel inwoners nog
         steeds in onzekerheid zitten, vastlopen in het proces van versterking en
         schadeafhandeling en dat dit een enorme impact heeft op het dagelijks leven en daarmee
         het welzijn van Groningers. Daarom zijn we op zoek naar een verbeterde aanpak van
         versterking en schadeafhandeling. De maatschappelijke organisaties hebben in
         september het 'Eisenpakket van Groningen’ aangeboden aan staatsecretaris Vijlbrief. De
         regio is van mening dat deze eisen, samen met de afspraken die in mei 2022 zijn
         vastgelegd in het sociaal handvest, het uitgangspunt moeten vormen voor het verbeteren
         van het proces van versterken van woningen en de afhandeling van schade. Ook de
         nationale ombudsman heeftin zijn rapportage in 2021 'Verscheurd vertrouwen' ende
         onlangs verschenen rapportage 'Beloftes maken schuld' aanbevelingen gedaan die
         relevant zijn voor het overheidshandelen in het gasdossier.
         In alle rapportages komt vertrouwen terugals sleutelwoord. Groningers hebben geen
         vertrouwen meerin de overheid. Doen        watje zegt is een basis om vertrouwen te krijgen
         en te houden en dat is niet gebeurt de afgelopen jaren in dit dossier. Om vertrouwen
         terug te winnen is het nakomen van toezeggingen en beloftes het begin. De basis
         daarvoorligtin het stoppen van de gaswinning. Conform toezeggingenvande
         staatssecretaris moet die belofte nagekomen worden.
         Uitgangspunten voor       een  andere    aanpak
         Het valt op datin het gasdossier vaak termen worden gebruikt als 'crisesaanpak’ en
         'bewoner centraal’. Termen waar iedereen het over eens lijkt te zijn maar die gek genoeg
         nog steeds geen vaste basis voor ons handelen blijken te zijn. Als we kijken     naar het
         Sociaal Handvest en het Eisenpakket van Groningen kunnen we een aantal
         kernuitgangspunten benoemen       die de basis moeten   vormen voor ons   handelen als
         overhedenindit     gasdossier.
             +
                 Crisisaanpak: problemen snel, eenvoudig     en dichtbij oplossen. Dat is de basis
                 voor  herstel van vertrouwen.
             +
                 Complexe    zaken hebben   prioriteit
             +   Geef bewoners    regie over hun eigen leven, stel gedupeerden centraal
             *
                  Aansprakelijkheid en verantwoording is het probleem van het Rijk, niet van
                 gedupeerden.
             +
                 Bijzondere situatie vraagt om bijzondere regels
             +
                 Principieel punt: veroorzaker probleem lost het ook op, whateverit takes
             +   Vertrouwen vooraf, verantwoording achteraf. (Rijks)overheid laat controle en
                 regelbehoeftelos.
             +   We brengen (vergoedingen, subsidies etc) waarwe kunnen in plaats van dat
                 bewoners alles moeten ophalen (advies Nationale ombudsman).
         Integrale benadering
         In dit hoofdstuk   gevenwe weer hoe we aankijken tegen de aanpak van
         schadeafhandeling en de uitvoering van de versterking. Daaraan voorafgaand is het van
         belang dat een integrale benadering essentieel is voor een goede aanpak. Wij pleiten niet
         voor een systeemwijziging omdat het verleden ons geleerd heeft dat dat veel tijd kost en
         niet direct oplossingen biedt. Wel zien wij de problemen als het gaat om panden waar
         versterking en schade samenkomen. Daarbij mag verwacht worden dat instanties goed
         samenwerken en dat samenwerking niet leidt tot vertraging. Binnen de integrale
                                                                                                     0000000256
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>28060136
         benadering    is er een  fysiek component: het huis. Daarnaast is er een sociale component:
         de bewoner van het huis.        Bij het oplossen van knelpunten moeten beide componenten
         meegenomen worden.
         Lokale integrale      aansturing
         Wanneer    knelpunten     aan   de orde  zijn worden vertragingen vaak veroorzaakt doordat
         betrokken instanties intern       procedures hebben waarbij, na intern advies, op directie of
         bestuurlijk  niveau   besluiten    genomen moeten worden. Dit kost tijd en gaat ten koste van
         de slagkrachtvan de organisatie. Ook komt het voor dat organisaties onderling
         discussies voeren overde beste oplossing en wie wat betaalt. Dit moet stoppen. We
         willen dat oplossingen snel, eenvoudig en lokaal geboden kunnen worden. Daarbij vormt
         het probleem van de inwoner het uitgangspunt en niet de financiéle en juridische kaders.
         De Lokale Stuurgroep           beslist  over  problemen   in de  uitvoering  van  de
         versterking
         De Lokale   Stuurgroep     is een   bestuurlijk overleg vaninieder geval de gemeenteende
         NCG. Ook andere betrokken           partijen kunnen, afhankelijk  van het probleem dat speelt,
         deelnemers     zijn aan  het overleg. De gemeente levert de voorzitter van de lokale
         stuurgroep.
         In de lokale  stuurgroep vindt de aansturing van de versterkingsoperatie plaats. De basis
         voor  deze  aansturing is het door de gemeenteraad vastgestelde lokale plan van aanpak.
         Het lokale plan van aanpak geeft de prioritering van de versterkingsaanpak weer.
         Wijzigingenin het plan van aanpak kunnen alleen met instemming van de lokale
         stuurgroep plaats vinden.
         Daarnaast is het doel     van   de Lokale   Stuurgroep  om tot snelle praktische oplossingen van
         een  lokale problemen      te komen. Dit betekent dat    partijen bevoegdheid en het budget
         hebben om problemen op te lossen. Oplossingen die in af stemming met bewoners tot
         stand komen. Wanneer daar aanleiding voor is, willen we dat IMG aanschuift in de lokale
         stuurgroep. Dit om casuistiek integraal te kunnen bespreken en op te lossen en de
         samenwerking tussen NCG en IMG te bevorderen.
         Het criterium    om een casus inde lokale stuurgroep te bespreken is:
         1. dat er een    probleem is ontstaan, of dreigt te ontstaan, dat gerelateerd is aan de
         gaswinningsproblematiek
         2. waarvoor binnen het wettelijke kader geen adequate oplossing is,
         3. maar waarvan de Lokale Stuurgroep van mening is dat er een oplossing moet komen.
         Bij verschil van mening over de vraag of het probleem opgelost moet worden doorde
         Lokale Stuurgroep is de mening van de voorzitter doorslaggevend.
         In de lokale  stuurgroep      zitten namens    de gemeente, de  NCG   en desgevraagd IMG,
         mensen    met mandaat       en  middelen. De NCG beschikt inmiddels      overeen knelpuntenpot
         die ingezet kan worden om problemen op te lossen gerelateerd aan de versterking.
         Gemeenten pleiten voor een knelpunten pot (zie hoofdstuk ....) om in te kunnen zetten
         voor vaak meer sociaal gerelateerde problematiek. Dit is vaak onderdeel van het
         probleem waarvoor       de knelpuntenpot van de NCG geen oplossing biedt. Ook het IMG zou
         in het bezit moeten zijn van een knelpuntenpot die ze in kunnen zetten buiten de
         juridische aansprakelijkheid van de NAM om. Dit om ook een bijdrage te kunnen leveren
         aan het oplossen van knelpunten waarbij discussies rondom schade een rol spelen.
                                                                                                          0000000257
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>28060136
         De lokale   stuurgroep kan ook zaken mandateren naar teams die werkenin de dorpen
         zodat   projectleiders van gemeenten en NCG zoveel mogelijk             al daar aan tafel met de
         bewoner tot oplossingen kunnen komen.
         Het bieden    van  maatwerk wordt op deze manier geintegreerdin het reguliere
         werkproces. Dat is een fundamentele omslag            in denken. Maatwerk wordt een        reguliere
         oplossing om problemen op te lossen.
         De rol  van  EZK is faciliterend:    bevoegdheid, middelen en mensen beschikbaar stellen.
         EZK vertrouwt op het       inhoudelijke oordeel van de Lokale Stuurgroep. De Lokale
         Stuurgroep     verantwoord      achteraf de genomen besluiten. Bij de verantwoording is
         wettelijke aansprakelijkheid niet de lat waarlangs wordt gemeten, maar het praktisch
         oplossen van een probleem in de versterking: was de oplossing nodig en doelmatig?
         Gemeenten hebben         bij  de bestuurlijke afspraken 2020 de af spraak gemaakt dat
         maatwerk     oplossingen     die vanuit blok B geboden worden door gemeenten, met elkaar te
         delen zodat er van elkaar geleerd kan worden en bewaakt wordt dat inwoners bij gelijke
         situaties gelijk behandeld worden in het aardbevingsgebied. Dit gebeurt op dit moment
         op directieniveau tussen gemeenten en indien noodzakelijk in het VOG (bestuurlijk
         overleg).
         Het Huis
         Voor  een  bewoneris het onderscheid wat         we   hebben   gemaakt door schade en versterken
         onder te   brengen    in verschillende   organisaties   niet logisch. Het gaat om dat wat er aan je
         woning    moet  gebeuren      om  het heel en veilig te  maken    en te houden. En bij je woning
         hoort alles: ook het fundament waarop het is gebouwd. We mogen dan ook verwachten
         dat NCG en IMG goed samenwerken waar schade en versterken samenkomen en dat
         beide organisaties integraal kijken naar het hele pand. Beide organisaties doen op dit
         moment onderzoek naar de beste manier om herstel van funderingsproblematiek op te
         nemen in hun werkwijze. Ditis van groot belang voor goede versterking en duurzaam
         schadeherstel aan woningen. Wij willen dan ook tot afspraken komen hoe het
         onderzoeken van funderingen en het oplossen van funderingsproblematiek onderdeel
         wordt van hun standaard werkwijze.
         Daarnaast moet      er  aandacht komen     voor  de kwaliteit   van wat  gebouwd    wordt. Deze
         grootschalige operatie heeft invioed op het karakteristieke Groninger landschap. Dat
         verandert. Het is van belang dat met aandacht            te doen zodat er kwaliteit ontstaat waar
         we  als  Groningers    ons opnieuw thuis bij voelen en waar we trots op kunnen zijn. Daarom
         pleiten  we een   bouwmeester per opgave/gemeente om invulling te geven aandie
         kwaliteit. Om dit goed te laten werkenis het van belang dat ook de NCG zich
         committeert     aan  deze    gezamenlijk  opgave.
         Met lokaal maatwerk worden              zo veel  mogelijk     ontstane verschillen in de
         versterking opgelost
         In november 2022 heeft dhr.         Wientjes zijn advies 'Dorpen      aan  zet' uitgebrachtwat ook    in
         gaat op het oplossen van onwenselijke en onuitlegbare verschillen. Dhr. Wientjes
         adviseert een commissie in te stellen die medio 2023 met een advies komt over het
         oplossen van verschillen. De regio vindt het tijd worden om            te handelen   en wil graag de
         lokale stuurgroep in positie brengen om dergelijke situaties           lokaal met maatwerk op te
         lossen. Dit kan vanuit     een   ruimer kader voor   de financiéle middelen blok B uit de
         bestuurlijke afspraken       2020. Deze middelen     vormen de eerdergenoemde knelpuntenpot
         waar  ook de problematiek van verschillen uit opgelost kan worden (zie hoofdstuk               ... voor
         de financiéle uitwerking). Wanneer het panden betreft die gebruik kunnen maken van de
         dienstverlening en financiéle middelenvanuit het agroprogramma of het erfgoed
                                                                                                                  0000000258
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>28060136
         programma wordt af stemming gezocht met deze programma’'s om te komen tot een
         efficiénte inzet van middelen. Ook hierbij blijft het oplossen van het probleem van de
         inwoner centraal staan.
         Generieke    oplossingen     voor  ontstane verschillen
         Niet alle verschillen zijn oplosbaar. Door het stoppen van de gaswinning is minder
         grootschalige versterking nodig. Dat is positief maardit zorgt er ook voor dat woningen
         die niet in het begin van de opgave zaten, de daarmee samenhangende verduurzaming
         niet krijgen. Bij de bestuurlijke afspraken 2020 is met subsidieregelingen voor
         verduurzaming een poging gedaan dit voor inwoners te compenseren. Ook deze
         regelingen worden niet altijd als rechtvaardig ervaren. Dhr. Wientjes adviseert in zijn
         advies alle woningen binnen de dorpenaanpak aardgasvrij te maken op kosten van de
         overheid om dit verschil recht te trekken. De regio staat achter dit advies enis van
         mening dat dit doorgetrokken moet worden naar het hele aardbevingsgebiedter
         voorkoming van het ontstaan van weer nieuwe verschillen. Bovendien komt dit tegemoet
         aan de allereerstebelofte aan Groningen: we laten het gebied beter achter na de periode
         van gaswinning. Verduurzaming is daar een essentieel onderdeel van en iets waar de
         bewoner gelijk van profiteert. Geld wat gelijk bij de inwoner terecht komt dus. Daarnaast
         heeft van het gas af ook een hoge symbolische waarde voor Groningers endraagt
         daarom bij aan het gevoel van erkenning.
         Het  oplossen van     verschillen   bij schadeafthandeling
         Het IMG neemt     stappen om verschillen gelijk   te trekken. Zo is er de aankondiging
         gedaan   van  de tegemoetkoming     aan  oud-woningeigenaren om de
         waardedalingsvergoeding      die mensen   ooit van de NAM kregen alsnog gelijk   te trekken
         met de waardedalingsvergoeding van het IMG. Toch moeten er op het punt van gelijk
         trekken van verschillen nog grote stappen gemaakt worden. Dit begint bij het niet laten
         ontstaan van nieuwe verschillen. Daarom pleiten wij voor het behoud van de
         waardedalingsregeling (zie hoofdstuk...).
         Vooral in de verschillende   wijze van beoordeling   van verschillende  ingenieursbureaus ligt
         een  bron  van onvrede die IMG ook erkent. Het is zaak die verschillen in de toekomst te
         voorkomen    en  kwesties vanuit het verleden   alsnog  op te lossen. Ook daar kan  een
         knelpuntenpot    voor  het IMG uitkomst bieden.
         Complexe     schades
         We zien dat kleine schades sneller     afgehandeld worden, mede door de populariteit van de
         € 5000, - regeling. De afhandeling    van complexe schades moet nog veel beter. Deze
         situaties verdienen prioriteit en een oplossing. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om schades
         waarbij funderingsproblematiek een rol speelt. Zoals benoemd werkt het IMG aan een
         werkwijze om te komen tot duurzaam schadeherstel. Daarbij worden funderingen
         hersteld wanneerdat nodig is om te voorkomen dat schade steeds terug keert. Hierbij is
         het belangrijk dat elke inwoner waarbij dit speelt geholpen wordt en niet een vooraf
         vastgesteld financieel kader leidend is (zie hoofdstuk...). Steedsterugkerende schade
         zorgt voor veel overlast voorinwoners en geeft een gevoel van onveiligheid. Op dit
         moment is funderingsproblematiek een van de oorzaken waardoor dossiers vastlopen. Dit
         moet opgelost worden bij elke woning waar dit speelt.
         De bewoner
         De bewoner heeft zowel als huurder of eigenaar van een woning te maken met
         versterking en/of schadeafhandeling dan als inwoner van een gemeenschap. We zien dat
         zowel op individueel niveau als op gemeenschapsniveau sociale problematiek ontstaat. Er
                                                                                                        0000000259
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>28060136
         is een  fundamentele      wijziging nodig  in de manier waarop        mensen     worden benaderd,
         zowel als individu dan als collectief.
         Het   dorp    of de  wijk
         De  gemeente Eemsdelta heeft samen met de NCG de dorpenaanpak opgezet, ook met als
         doel het    dorp als collectief ende inwoners als individu meer zeggenschap te geven. Op
         dit punt zijn ook eerder verschillende initiatieven geweest zoals in Krewerd, Overschild en
         Steendam/Tjuchem. Dhr. Wientjes geeft in zijn advies een aantal aanbevelingen als het
         gaat om de governace rondom de dorpenaanpak. Onze ervaring is dat elk dorp anders is
         en daarmee ook de draagkrachten de wens van inwoners van een dorp om tot een
         soortgelijke aanpakte komen. Daarnaast is de opgave in elk dorp anders en moet een
         aanpak ook daar rekening mee houden. Gemeenten willen graag de ruimte om samen
         met de NCG eninwoners te komen met een aanpak die aansluit bij het specifieke dorp.
         De aanbevelingen vanuit het advies van dhr. Wientjes zijn daarmeeeenrichting maar
         geen blauwdruk voor elk dorp.
         De sociale ontwrichting in dorpen als gevolg van de versterkingsoperatie zal nog heel
         lang voelbaar zijn. Vanuit het programma sociaal en gezondheid willen we ondersteuning
         blijven bieden op dit gebied. Dit wordt uitgewerkt in hoofdstuk             ....
         Het individu
         De bewoner ervaart nog te vaak weinig zeggenschap over de eigen individuele situatie.
         Een veilig huis moet de eindsituatie zijn maar de manier waarop daar behoort de
         bewoner      zeggenschap overte      hebben.
         Het is essentieel dat de NCG verdere         verbeteringen doorvoert in werkprocessen waar ook
         eerder aandacht vooris       gevraagd bij   o.a.  het opstellen van het sociaal handvest. Dan
         gaat   het  0.a.  om  het verbeteren   van  de communicatie        en betrouwbare planningen.
         Belangrijk    is ook  het bieden  van  bouwbegeleiding      voor   alle bewoners die dat willen.
         Daarnaast vinden we dat er geinvesteerd moet worden door gemeenten, NCG en IMG in
         het voortdurend laagdrempelig bereikbaar           zijn in dorpen en wijken waar versterking
         en/of veel schadeproblematiek         speelt. Dit moet   concreet vormgegeven worden in de
         vorm van een inlooppunt in die dorpen/wijken waar projecten in uitvoering zijn. Op deze
         manier kunnen bewoners altijd hun vragen kwijt en is er altijd een mogelijkheid tot
         persoonlijk contact. Daarnaast willen we dat inhoudelijke brieven die mensen ontvangen
         altijd mondeling worden toegelicht. De persoonlijke benadering wordt het uitgangspunt in
         communicatie.
         In  algemene     zin willen we  toe naar  het veel meer brengen van vergoedingen bij inwoners
         in plaats van    dat inwoners    ze met  ingewikkelde procedures moeten halen. We willen dat
         mensen worden erop geattendeerd dat ze ergens recht op hebben en dan met een
         eenvoudige handeling aanspraak kunnen maken op een vergoeding.
         De   psychische belasting die de aardbevingsschade en de versterkingsoperatie met zich
         meebrengen, zal bij een (aanzienlijk) deel van onze inwoners nog decennialang
         (minstens één generatie) merkbaar          en voelbaar zijn. We merkendat inwoners het niet
         makkelijk     aangeven    wanneer   het ze te veel wordt. We willen het melden van psychische
         klachten en sociale problemen makkelijker maken. We denken daarbijaan een spreekuur
         vanuit het sociale team in dorpen en wijken waar de operatie in volle gang is.
         Om deze processen        goed  te kunnen faciliteren is het      belangrijk  dat  gemeenten dat  met
         voldoende menskracht kunnen doen. In hoofdstuk               ... staat beschreven wat daarvoor
         nodig   is.
                                                                                                              0000000260
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>28060136
         Juridische   verankering van    deze  aanpak
         Organisaties  met mandaat   en financiéle middelen lokaal   problemen op laten lossen
         moet snelheid en duidelijkheid bieden voor inwoners en daarmee langzaam weer
         vertrouwen geven. De gemeente, NCG en het IMG krijgen daarom de bevoegdheid om
         voorzieningen te treffen die nodig zijn. In de Tijdelijke wet Groningen kan de volgende
         bepaling worden opgenomen:
         Indien het  naar het oordeel van  het college/het instituut/de minister  (NCG) nodig is om
         een  of meer aanvullende  voorzieningen   te treffen om  knelpunten op te lossen, en van
         de gedupeerde redelijkerwijs niet gevergd kan worden dit zelf op te lossen, dan treft
         het college/het instituut/de minister (het NCG) die voorziening(en). De voorziening kan
         in natura of in geld worden getroffen. Knelpunten zijn gerelateerd aan
         schadeafhandeling en/of versterking.
         Het  beoordelingsproces ziet er als volgt uit:
         -
           is er sprake van een knelpunt gerelateerd aan schade en/of versterking? Zo ja:
         -
           biedt het wettelijk kadereen oplossing? Zo niet:
         -
           bieden aanvullende voorzieningen de oplossing? Zo ja:
         -
           kan van gedupeerde redelijkerwijs gevergd worden het knelpunt zelf oplossen?      Zo
         niet:
         -
           de overheid treftde  voorziening.
                                                                                                    0000000261
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>