<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>30232734
         PO: Van Dekken
          Onderwerp:                                          Opsteller:             Dossiernummer(s):
          Nedersaksisch                                                              K18059
         Notitie:
         Aanleiding:
         De  aanleiding voor het onderwerp Nedersaksisch op de PO-agenda is drieledig.
         Enerzijds wil ik graag jouw positie weten ten aanzien van een project van
                   zodat het mogelijk op de agenda kan van het bestuurlijk overleg
                                                                                      Potze
         Nedersaksisch in maart 2024. Daarnaast betreft het de werkconferentie
         Nedersaksisch die op dezelfde dag gepland staat. Tot slot ook nog even      een  reactie
         op de brief   en bijbehorende bijlagen   van het SONT.
         Eind   vorig jaar is er vanuit het Rijk een budget van € /5.000,- beschikbaar gesteld
         aan   de  convenantpartners Nedersaksisch voor het behoud en bevorderen van de
         Nedersaksische taal. Ambtelijk is er gesproken over bestedingsdoelen en een optie is
         het plan van                                                              op het gebied
         van spraaktechnologie.
             1.   Spraaktechnologie voor het Nedersaksisch
         Het  gebruik van digitale middelen, zoals smartphones, slimme speakers, etc. is niet
         meer weg te denken uit onze maatschappij. Steeds meer van onze interacties met
         deze apparaten gaan door middel van spraak, vanwege het grote gemak dat dit
         oplevert. Helaas is goedwerkende spraaktechnologie eigenlijk alleen beschikbaar
         voor ‘grote talen’, zoals het Engels en het Nederlands. Doordat deze technologie niet
         of nauwelijks beschikbaar is voor (varianten van) het Nedersaksisch, werpt dit een
         drempel op voor het gebruik van de streektaal. De taal telt in het digitale domein
         namelijk niet volledig mee. Het hebben van goede taal- en spraaktechnologie voor de
         streektaal is daardoor belangrijk voor het behoud en het bevorderen van het gebruik
         van   de verschillende Nedersaksische varianten.
         Het stimuleren    van  de  ontwikkeling van spraaktechnologie voor het Nedersaksisch
         past dan ook uitstekend bij het Convenant inzake de Nederlandse erkenning van de
         regionale Nedersaksische taal, waarin aangegeven wordt dat “het van belang is om
         het imago van het Nedersaksisch en de gebruiksmogelijkheden te stimuleren en te
         versterken”.
         Samenwerking tussen verschillende minderheidstalen versterkt het onderzoek en de
         resultaten voor iedere variant (nu: alleen Fries en Gronings)
             e    Nedersaksische varianten lijken veel op elkaar, daardoor hebben
                  ontwikkelingen voor de ene variant ook een positief effect op de prestaties van
                  de (T TS/ASR) systemen voor de andere variant
                                                                                                  0000000023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>30232734
             e   Doel:  project waarbij we enerzijds werkende tekst-naar-spraaksystemen               en
                 automatische      spraakherkenningssystemen opleveren voor iedere
                 (deelnemende) variant (open access) en daarnaast het onderzoek voor
                 spraaktechnologie voor low-resource varianten versterken (o.a. ook in
                 samenwerking met Stanford University.
         Toepasbaarheid:
         Beschikbaar    gemaakte spraaktechnologie kan worden gebruikt voor:
             e
                 Gezondheidszorg: een robot die de streektaal spreekt in een
                verzorgingstehuis kan een deel van de (sociale) taken van het personeel
                verlichten. Daarnaast is de streektaal          voor veel bewoners hun eerste taal     en is
                 het positief als zij deze horen en kunnen gebruiken. Samen met Prof.dr.
                                (Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG) is dit een
                 aandachtsgebied.
             e
                 Onderwijs: veel leerkrachten in het primair en secundair onderwijs spreken
                 geen streektaal meer. Om de leerlingen toch kennis te laten maken met de
                 oorspronkelijke taal van hun regio, is ondersteuning door spraaktechnologie
                 essentieel.
             e
                 Streektaalsprekers en behoud immaterieel erfgoed: Met teruglopende
                 aantallen streektaalsprekers, is het niet alleen van belang geschreven teksten
                te bewaren, maar ook is het belangrijk om te weten hoe de taal gesproken
                wordt. Door tekst naar-spraaksystemen kan dit worden gerealiseerd. Dit wordt
                 bijvoorbeeld om die reden ook geïmplementeerd in WoordWaark, onze
                 onlinedatabase (woordenboek en corpus) voor het Gronings.
         Wat is  er nodig:
             e
                 Samenwerking met de streektaalorganisaties (van deelnemende provincies)
                 m.b.t. het faciliteren en helpen verzamelen van spraakdata.
             e
                 Budget waarmee een post-doctoraal onderzoeker aangesteld kan worden
                 gedurende 2? jaar (ca. € 230.000        ,-) voor 1 fte of 2 jaar voor 0.8 fte (ca. €
                 184.000   ,-).
             e   Binnen zijn bijzondere leerstoel heeft                          ruimte voor een
                verdubbeling van deze aanstelling met nog eens 2 jaar, waardoor we 4 jaar
                 post-doc inzet hebben (van 0.8 1 fte) ten gunste van alle deelnemende
                                                       —
                 partijen.
         Voorstel:
         Het voorstel dat    ambtelijk binnen het overleg Nedersaksisch is afgesproken is dat er
         voor  bovengenoemd project € 65.000,- beschikbaar wordt gesteld uit de middelen
         van het Rijk en dat de provincies € 20.000,- en gemeenten € 10.000               ,- beschikbaar
         stellen als cofinanciering. Daarmee zou het totaalbudget komen op £ 185.000,-
         hetgeen genoeg is voor 0.8 fte voor twee jaar en er dus 4 jaar onderzoek kan worden
         gedaan door de verdubbeling van de RuG.
         Ambtelijk advies:
         Het is een   goed   initiatief dat aansluit bij  de waarde die zowel GS als PS hechten        aan
         het behoud    en  bevorderen     van  het Nedersaksisch. Daarnaast is het        een  goed
         signaal  naar  zowel het Nedersaksische veld alsook het            Rijk dat de
                                                                                                             0000000024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>30232734
         convenantpartners in gezamenlijkheid optrekken. Bovendien sluit het aan bij het
         Europees Handvest voor regionale talen en talen van minderheden. Kanttekening is
         natuurlijk wel dat er voor het Gronings (en het Fries) reeds onderzoek gedaan wordt.
         De overige partners hebben in die zin verhoudingsgewijs meer directe baten bij dit
         voorstel dan de provincies Groningen en Fryslân. Toch ben ik er van overtuigd dat
         het bestendigen van dit onderzoek ook een gunstige impact heeft op het behoud en
         bevorderen van het Gronings. Het advies is dan ook in te stemmen met een bijdrage
         mits alle convenantpartners meedoen. De provincie Drenthe heeft reeds een
         dergelijke toezegging gedaan onder dezelfde voorwaarde.
         Financiering zou plaats kunnen vinden uit het Cofinancieringsbudget nieuwe
         ontwikkelingen.
         Bespreekpunt:
             1.  Hoe   kijk jij aan  tegen bovengenoemd project    en voorstel?
             2.  Werkconferentie Nedersaksisch maart 2024
         Op  22 maart 2024       zijn er plannen opgevat voor het organiseren van een
         werkconferentie Nedersaksisch met als         onderwerp onderwijs. Dit idee is vorig jaar
         ambtelijk  tot stand    gekomen. Destijds   was  een doorlopende leerlijn Nedersaksisch
         nog onderwerp       van  gesprek   waardoor  het onderwerp onderwijs voor de
         werkconferentie een logische leek. Inmiddels is het idee van het ontwikkelen van een
         doorlopende leerlijn om meerdere redenen losgelaten. Zo zijn de kosten erg hoog, de
         middelen niet beschikbaar, de behoefte onzeker en hebben de streektaalorganisaties
         de mankracht niet om het op een dergelijk professionele wijze in te vullen zoals
         bijvoorbeeld in Friesland wel bestaat (ook omwille van een wettelijke verplichting die
         het Nedersaksisch niet kent). Het is om voornoemde reden een vreemd signaal naar
         het veld om dan een conferentie over onderwijs te gaan organiseren.
         Los van bovengenoemde inhoudelijke bezwaren zijn er ook praktische. Het is
         gebleken van de gemeente Weststellingwerf ondanks goede intenties niet de
         slagkracht heeft om tijdig een goede organisatie op poten te zetten. Daarmee is het
         nu eigenlijk al veel te laat om dit nu nog op een goede manier te doen, waarbij je ook
         de bezoekers krijgt die zou wensen.
         Ambtelijk advies:
         22 maart 2024      gebruiken voor een bestuurlijk overleg waarbij het project van
                  op de   agenda kan alsook het overdragen van het voorzitterschap aangevuld
         met mogelijke andere onderwerpen. De werkconferentie annuleren voor maart 2024.
         De mogelijkheid onderzoeken voor het organiseren van een werkconferentie in het
         najaar 2024 met een ander onderwerp dat ook beter aansluit bij de wensen en
         behoeften van de streektaalorganisaties en hen ook actief te betrekken bij de
         inhoudelijke opzet. Bijkomend voordeel is dat de provincie Groningen dan zelf de
         regie heeft en het ook plaats kan vinden in Groningen.
         Bespreekpunt:
             1.  Hoe   kijk jij aan tegen het annuleren   van de werkconferentie In maart 2024   en
                de  voorgestelde nieuw opzet?
                                                                                                    0000000025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>30232734
         3.  Brief en  bijlagen SONT
         Ambtelijke reactie     op de brief en  bijlagen:
         In de brief wordt    bepleit dat er onvoldoende wordt beleid wordt ontwikkeld ten
         behoeve van het behoud en bevorderen van het Nedersaksisch en een oproep
         gedaan   daar verbetering in aan te brengen door met name in te zetten op het
         Handvest Deel Ill,     waarmee    het Nedersaksisch    een  wettelijke verankering Krijg
         gelijk aan het Fries.
         Totop heden is er bij de convenantpartners geen bestuurlijke steun geweest voor
         bovengenoemde ontwikkeling. Om die reden is er ook afstand genomen van het
         SONT gezien het feit dat zij geen convenantpartner zijn en er geen directe relatie
         met hen is. Zij zijn een onafhankelijke partij die zich inzet voor het behoud en
         bevorderen van het Nedersaksisch, maar hebben daar geen opdracht toe
         gekregen.
         Het is daarom     aan   de bestuurders   van  de convenantpartners zelf of zij een
         koerswijziging    willen ten aanzien   van  het Handvest. Het    lijkt me daarom zinvol dit
         te agenderen voor het bestuurlijk overleg Nedersaksisch op 22 maart 2024 en
         dan met een gezamenlijke reactie te komen richting SONT en deze standpunten
         ook te delen met het Rijk. Dit zou dan de eerste actie zijn onder jouw
         voorzitterschap.
         Daarnaast wordt      er  gerept over het ontbreken   van  opleidingen ten   behoeve  van
         het Nedersaksisch. Het staat het SONT uiteraard          vrij om daarvoor   te lobbyen,
         maar   dat is aan   het Rijk. Bovendien kent de RuG natuurlijk een
                                                                              de persoon van
         gE       dat deels wordt     gefinancierd  door de  provincie Groningen. Wij
         geen aanvullende middelen beschikbaar om daarnaast nog meer bij te
                                                                                         hebben
                                                                                          dragen
         aan wetenschappelijk onderwijs op het gebied van het Nedersaksisch.
         Gezien het feit dat dit op / februari 2024 is ontvangen is het nog niet gelukt dit
         ambtelijk te bespreken binnen de werkgroep Nedersaksisch en is er nog geen
         afstemming geweest. Dit zal plaatsvinden tijdens het ambtelijke overleg
         Nedersaksisch op 14 februari aanstaande.
         Bespreekpunt
         1.  Hoe  kijk jij aan tegen de oproepen van het SONT aan de convenantpartners?
         2.  Kun  je je vinden in het agenderen van dit onderwerp voor het bestuurlijk
             overleg Nedersaksisch op 22 maart 2024?
                                                                                                     0000000026
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>