<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>    NATURA 2000-GEBIED: 060 STELKAMPSVELD  VERSLAG VELDBEZOEK DD. 29 JUNI 2021    Aanwezig namens Provincie:  Aanwezig namens Terreinbeheerder:    Overige aanwezigen:  Datum bezoek: 29 juni 2021    Doel   Het doel van het bezoek is na te gaan of de (stikstofgevoelige) habitattypen in Natura 2000-gebied Stel-  kampsveld zich ontwikkelen volgens verwachting, zoals is beschreven in het Beheerplan Natura 2000 Stel-  kampsveld en de daarvan onderdeel uitmakende gebiedsanalyse. Dit in het licht van de voorgenomen en  uitgevoerde maatregelen en het te verwachten effect op omvang en kwaliteit van de habitattypen. Het  veldbezoek beperkt zich daarbij tot zichtbare ontwikkelingen en vormt een aanvulling op de overige mo-  nitoring die in het gebied plaatsvindt. Aan de beheerders is gevraagd eerder in het veld waargenomen  signalen uit het veldbezoek in te brengen.         Bevindingen    Stand van zaken habitattypenkaart   In 2019 is een SNL-vegetatie- en soortenkartering uitgevoerd. Uit deze vegetatiekartering worden de ac-  tuele oppervlakten van aanwezige habitattypen afgeleid. De nieuwe habitattypenkaart (T1) is nog niet  gereed. Voor dit veldbezoek is daarom de TO-habitattypenkaart gebruikt.   Voor het habitattype Vochtige alluviale bossen — beekbegeleidend bos (H91EOC) is recent door het OBN  Deskundigenteam Beeklandschap een advies uitgebracht over de interpretatie van het begrip beekin-  vloed. Dit advies zal worden verwerkt in de habitattypenkaart.    Status uitvoering PAS-maatregelen   De omvormingsmaatregelen naar schraalland en heide en naar extensieve graanakker zijn uitgevoerd of  in gang gezet. Dit geldt ook voor de hydrologische maatregelen. Het daadwerkelijk opzetten van de grond-  waterstand is voorzien voor eind 2021.   Om in de toekomst een goede evaluatie van de resultaten van de maatregelen te maken is het van belang  dat de uitgevoerde maatregelen worden vastgelegd conform het gegevensleveringsprotocol dat de pro-  vincie hiervoor heeft opgesteld. De provincie zal uitvoerende partijen verzoeken deze informatie te leve-  ren.    Status procesmonitoring   De ontwikkeling van de in gang gezette processen in het Stelkampsveld wordt gemonitord. Het monito-  ringsnetwerk is ingericht en er is begonnen met de veldmetingen. De monitoring vindt plaats op basis van  het Meetplan procesindicatoren Stelkampsveld (Bosgroep Midden Nederland, 2017). In de tweede helft  van 2021 zal het meetplan in opdracht van de provincie door RHDHV geactualiseerd worden. Onderdeel  hiervan is het toevoegen van maatlatten voor de beoordeling van de monitoringsdata.   De beheerder geeft aan behoefte te hebben aan monitoringinformatie op perceelsniveau voor de recent  ingerichte percelen. Deze informatie is nodig om het ontwikkelingsbeheer te kunnen sturen en evalueren.  Ook kan deze informatie over de effectiviteit van bepaalde maatregelen worden gebruikt voor toekom-  stige projecten. De procesmonitoring is er niet op ingericht om deze informatie te leveren. Beheerder zal  deze informatie zelf moeten verzamelen voor wat betreft de biotische monitoring. De mogelijkheid moet  onderzocht worden om deze monitoring die nodig is voor de dagelijkse aansturing van het ontwikkelings-  beheer onderdeel uit te laten maken van de planvorming en financiering van de inrichting.         0000000340</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Bevindingen in het veld   Alle habitattypen zijn bezocht. De habitattypen Zwak gebufferde vennen (H3130), Vochtige heiden  (H4010A), Droge heiden (H4030), Heischrale graslanden (H6230), Blauwgraslanden (H6410), Pioniersve-  getaties met snavelbiezen (H7150) en Kalkmoerassen (H7230) komen voor in een gradiënt waarbij, net  als in voorgaande jaren, het geheel is bekeken en niet elk habitattype afzonderlijk.   Hieronder is de TO-habitattypenkaart opgenomen met de bezochte locaties. Diverse locaties zijn aange-  duid met een letter. Deze komen terug in de onderstaande tekst.         bones    Legenda  Habsattypen en benaming  3190 Zeakgedutierse vennen  GHB H4010A vocnuge newen inogere canagiongen|  14030 Droge neden  16290 Mestre ae graslanden  EN #6410 Blaregasanden  EE 7150 Prorservegetates met Anaveme zen  ER H7290 Ka moerassen  EEN 49120 Beuken edennossen met muts!  B +91 EOC Vochoge atuvale DOS HEN Deehnegpeiedende Dot sen}    0000  CT NATURA2O0G grens         Locatie A betreft het oude reservaat Stelkampsveld. Hier zijn de volgende habitattypen aanwezig in ge-  leidelijke gradiënten en mozaïeken: Droge heide (H4030), Heischraal grasland (H6230), Blauwgrasland  (H6410), Kalkmoeras (H7230), Pioniersvegetatie met snavelbiezen (H7150), Vochtige heide (H4010A),  Zwak gebufferd ven (H3130). De waterstanden in de vennen lijken zich hersteld te hebben na de voor-  gaande droge jaren. Spaanse ruiter en valkruid zijn aanwezig. Geconstateerd wordt dat de overgang tus-  sen droge heide en de overige vegetaties ‘hard’ is. Dit komt door het maaibeheer dat jaarlijks op dezelfde  wijze wordt uitgevoerd. De beheerder overweegt de inzet van een gehoede schapenbegrazing (incl. gei-  ten) - ook in andere arealen van het N2000 gebied - om de ontwikkeling van meer natuurlijkere overgan-  gen en mozaïeken mogelijk te maken.         0000000341</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    Locatie A: Gradiëntrijke  overgang.    Bij locatie B is net buiten het Natura 2000 gebied, recent een sleuf gegraven waarin een pompput is aan-  gebracht. SBB zal dit melden bij het waterschap. Wanneer deze situatie tot een knelpunt leidt voor het  herstel van het Stelkampsveld zal SBB dit melden bij de provincie. Zo nodig zal de provincie hierop actie  ondernemen.    Locatie B: geslagen put aan  rand van Natura2000ge-  bied.    Locatie C betreft het habitattype H9120 Beuken-Eikenbossen met Hulst. De boomlaag bestaat vooral uit  zomereik, maar ook zoete kers en andere soorten. In de kruidlaag staan o.a. dalkruid en gewone salo-  monszegel en ook veel braam. Het is onvoldoende bekend om welke braamsoorten het gaat, mogelijk  komen ook oud-bossoorten voor. In het proces van actualiseren van het Natura 2000 beheerplan zal  aandacht besteed moeten worden de gewenste ontwikkeling van het habitattype Beuken-Eikenbos met  Hulst en de hiervoor benodigde maatregelen. Ook de eventueel te verwachten effecten van de hydrolo-  gische maatregelen op dit habitattype behoeven aandacht.    Locatie D ligt buiten het Natura 2000 gebied. Hier zijn wel ingrepen gedaan ten behoeve van het Natura  2000 gebied. Afgelopen najaar is bos (met name grove den) gekapt en is geplagd en bekalkt , om heide te  ontwikkelen. Dit jaar moet beheer gaan plaatsvinden om verbossing tegen te gaan. Er zijn verschillende  opties: maaien, handmatig verwijderen en/of eerder genoemde begrazing met een gehoede kudde.  Staatsbosbeheer bepaalt de methode in overleg met de aannemer. Er is een stukje bos met lariks blijven  staan, vanwege een vermeende aanwezigheid van een buizerdnest Dit wordt waarschijnlijk komend na-  jaar omgevormd naar toofbos.         0000000342</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    Locatie D: bos verwijderd, ge-  plagd en bekalkt ten behoeve  van heideontwikkeling.    Locatie E: Inrichting nog niet  uitgevoerd.    Locatie E ten noordwesten van  locatie D is een agrarisch gras-  land dat nog moet worden in-  gericht. Hier wordt 20 — 30 cm  afgegraven voor ontwikkeling  naar vochtig hooiland.    Bij locatie F is een rand bos verwijderd in aansluiting op het schraalland, ten behoeve van uitbreiding van  heide en schraalland (maatregel M4 Omvormen bos (volledig of deels) naar schraalland en heide). Het  schraalland bestaat hier uit een gradiënt met (van hoog naar laag) de habitattypen Droge heide (H4030),  Heischraal grasland (H6230), Vochtige heide (H4010A), Pioniersvegetatie met snavelbiezen (H7150) en  Zwak gebufferd ven (H3130). De ontwikkelingen op deze locatie zijn zoals verwacht.         0000000343</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    Locatie F: bosrand verwijderd,  s aansluitend op het reservaat  (links).    Het rabattenbos ‘Halve Maan’ bij locatie G is vorig jaar gekapt (maatregel M4). In een ver verleden is dit  een natte laagte geweest. Er is een intacte broekeerdgrond aanwezig onder de rabatten. Hier zal zich naar  verwachting nat hooiland ontwikkelen, wellicht met grondwatergevoede vegetaties. De rabattenstruc-  tuur wordt hier verwijderd; de organische toplaag wordt verwijderd en het deel er onder wordt in de  voormalige sloten verwerkt.    Bij locatie H is bos gekapt (maatregel M4).Bij locatie lis de toplaag verwijderd. Daarbij is het oude reliëf  hersteld.    ape Locatie I: toplaag verwijderd  en het oude reliëf hersteld.    Locatie J is ook een voorbeeld van een maatregel die genomen is buiten het Natura 2000 gebied, maar  wel ten behoeve van het Natura 2000 gebied. Hier is een fijnsparrenbosje verwijderd (nu geheel uitge-  voerd, vorig jaar nog deels). Staatsbosbeheer gaat nu het vervolgbeheer bepalen. Wellicht kan hier ook  schapenbegrazing worden toegepast.         0000000344</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    Locatie J: bos verwijderd bui-  ten het Natura 2000 gebied  voor omvorming naar heide.    Bij locatie K (omgeving Entelsveld) is in de ondergrond een broekeerdgrond aanwezig. De opgebrachte  grond is afgegraven. De sloten zullen worden gedempt met schoon zand. Dit gedeelte heeft potenties  voor ontwikkeling van nat hooiland. Ook hier moet het vervolgbeheer worden bepaald door de beheer-  der.    Het alluviale bos bij locatie L is voorin vrij ruig en dieper in het bos van betere kwaliteit, met o.a. gewone  dotterbloem, waterviolier en elzenzegge. De hydrologie is nog niet op orde. In het kader van het beheer-    plan Natura 2000-gebied Stelkampsveld zal de waterhuishouding geoptimaliseerd worden. De beek wordt  verondiept en er komt een nieuwe stuw in. Het aangrenzende perceel van Natuurmonumenten is afge-  graven en zal worden ontwikkeld naar grasland en deels bos.    Conclusies en actiepunten 2021  e De ontwikkeling van de stikstofgevoelige habitattypen in het gebied is in hoofdlijn conform de   verwachting zoals beschreven in het Natura 2000 beheerplan en de daarbij behorende gebieds-  analyse. Onzeker is de doorwerking van de droogtejaren.  De inrichtingsmaatregelen zijn in volle uitvoering en zullen naar verwachting dit jaar worden af-  gerond. Het daadwerkelijk opzetten van de grondwaterstand is gepland voor eind 2021, in overleg  met het waterschap.  De T1 habitattypenkaart wordt opgesteld op basis van de vegetatiekartering uit 2019. Hierbij zal  het door het OBN uitgebrachte advies voor de afbakening van het habitattype Vochtige alluviale  bossen — beekbegeleidend bos (H91E0C) worden meegenomen. Actie provincie Gelderland.  SBB meldt bij het waterschap het aanbrengen van een pompput op locatie B. Wanneer dit blijvend  leidt tot een knelpunt voor de realisatie van de Natura 2000 doelen zal SBB dit melden bij de  provincie zodat de provincie hierop actie kan ondernemen. Actie SBB.    Openstaande aandachtspunten voorgaande jaren en stand van zaken n.a.v. veldbezoek 2021:  e 2019: De habitattypen in het oude reservaat hebben last van hoge recreatiedruk. Het is van belang  om de recreatie hier te reguleren en daarmee de druk te verminderen.  2020: Er ligt een plan klaar om de recreatie beter te zoneren. Hoofdpunten van dit plan zijn ver-  plaatsing van de parkeerplaats en aanleg van een wandelroute aan de buitenrand van het oude  reservaat, gevolgd afsluiting van het ‘gedoogpad’ en intensievere handhaving.  2021: Deze maatregelen zijn uitgevoerd.         0000000345</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    2019: Het effect van de droogte van 2018 lijkt mee te vallen. Aandachtspunt is dat wanneer ko-  mende jaren opnieuw grote droogte perioden voorkomen, dit problemen kan geven voor de  boomkikkerpopulatie door gebrek aan voortplantingswateren in meerdere jaren.   2020: na twee droge zomers en een droog voorjaar is dit knelpunt urgent en zijn de droogte-effec-  ten goed zichtbaar in het terrein. De verwachting is dat de geplande maatregelen voor hydrolo-  gisch herstel (M1a) gaan helpen. Hopelijk houden de meest kritische soorten het tot die tijd vol.  2021: De effecten van de droogten in 2018, 2019 en 2020 zijn nog onvoldoende bekend, monito-  ring zal duidelijkheid moeten geven.   2019: Op basis van de nieuwe vegetatiekartering die nog plaats moet vinden, zal Provincie Gel-  derland de habitattypenkaart actualiseren.   2020: In 2019 is een vegetatiekartering uitgevoerd. In 2020 wordt deze aangevuld met enkele ex-  tra percelen. De resultaten worden eind 2020 gepresenteerd in een rapport voor het hele N2000-  gebied Stelkampsveld. Vervolgens wordt in 2021 op basis van dit rapport de habitattypenkaart  aangepast.   2021: De T1-habitattypenkaart zal naar verwachting in 2022 beschikbaar komen.   2017: Van de greppeltjes nabij het zwak gebufferde ven in het noordoosten en het blauwgrasland  in het zuiden, dient na uitvoering van de hydrologische maatregelen te worden beoordeeld of ze  moeten worden gedempt.   2018, 2019, 2020 en 2021: Actie blijft staan. Eventueel kiezen voor verondiepen in plaats van dem-  pen.   2017, 2018 en 2019: de bosrand met bijbehorende vegetatie en bovengrond die is blijven liggen  bij het verwijderen van het bos in het westen (Entelsveld), moet nog worden verwijderd zodat de  gradiënt niet meer wordt onderbroken (actie Staatsbosbeheer).   2020: De boswerkzaamheden rondom Entelsveld worden in najaar 2020 afgerond. Er wordt echter  minder bos verwijderd dan aanvankelijk gepland, vanwege het vóórkomen van grote keverorchis.  2021: De werkzaamheden zijn uitgevoerd. Er zijn inderdaad delen gespaard ten behoeve van grote  keverorchis, een havikshorst en een dassenburcht.    Dit verslag is vastgesteld door:    Handtekening Handtekening    (datum) (datum)         0000000346</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>