Levensloop en zorgkosten - achtergrondrapport. Zorg voor euro's-7 | RIVM

De gezondheidszorg komt dagelijks in het nieuws. Vaak gaat het dan over de zorguitgaven. Want er wordt wel gezegd dat die onhoudbaar zijn als de bevolking vergrijst, en dat daardoor ook de solidariteit onder druk komt te staan. Dit rapport nuanceert het gangbare beeld. Allereerst zijn de kosten niet zo scheef verdeeld als eerder werd gedacht. In een jaar wordt ongeveer 10% van de bevolking opgenomen in een ziekenhuis, terwijl over een periode van tien jaar dit ongeveer de helft was. Voor een belangrijk deel gaat het daarbij om mensen die aan het einde van hun leven zijn gekomen. Uitgaven in de ziekenhuiszorg blijken in traditionele projecties overschat te worden, omdat er geen rekening wordt gehouden met het feit dat de kosten in de laatste levensjaren zeer hoog zijn, en bij een toename van de levensverwachting worden uitgesteld. De kosten blijken daarnaast samen te hangen met de doodsoorzaak, en het ziektebeeld. De relatie tussen comorbiditeit en kosten wordt in dit rapport voor het eerst gekwantificeerd. Voor de ouderenzorg blijkt dat leeftijd een veel grotere rol speelt bij de uitgaven dan in de ziekenhuiszorg. Het effect van de vergrijzing op de kosten valt wel lager uit wanneer er rekening wordt gehouden met de leefsituatie. Vrouwen gebruiken meer zorg dan mannen, niet alleen omdat zij een langere levensverwachting hebben, maar ook omdat zij op latere leeftijd daardoor vaker alleenstaand zijn. Omdat de levensverwachting van mannen sterker zal toenemen dan die van vrouwen zal dit patroon in een voor de uitgaven gunstige zin veranderen. Voor het eerst zijn voor Nederland de zorgkosten op persoonsniveau diepgaand geanalyseerd. Dit is een vruchtbare exercitie gebleken. Er zijn nieuwe inzichten naar voren gebracht die betekenis hebben voor de grote beleidsthema's in de gezondheidszorg. In een vergrijzende samenleving zijn solidariteit en de ontwikkeling van de zorgkosten erg belangrijk. Dit rapport toont aan dat zowel de solidariteit als de zorgkosten houdbaarder zijn dan doorgaans wordt gedacht.