Modelling and Mapping the impact of atmospheric deposition on plant species diversity in Europe | RIVM

Als stikstof vanuit de lucht op de bodem terechtkomt, werkt dat als een voedingsstof. Door te veel stikstof kunnen bepaalde plantensoorten verdwijnen of juist gaan overheersen. In internationale politieke gremia is daarom de vraag gesteld bij welke hoeveelheid stikstof (stikstofoxides en ammoniak) in de lucht natuurgebieden intact blijven. Het internationale Coordination Centre for Effects (CCE) helpt deze vraag te beantwoorden door een Europese database te beheren en te analyseren waarin de limieten ('kritische belastingsgrenzen') per type natuurgebied staan weergegeven. Landen uit het CCE-netwerk leveren hiervoor informatie. In de afgelopen jaren hebben de landen nieuwe methoden getest om de kritische belastingsgrenzen te bepalen. Deze methode is gericht op de biodiversiteit: er wordt een relatie gelegd tussen de planten die typerend zijn voor een bepaald soort vegetatie en de omstandigheden in de bodem waaronder deze planten optimaal gedijen. In acht landen is vooruitgang geboekt met de toepassing en kwantificering van deze methode. Het blijkt essentieel om informatie te hebben over de typerende plantensoorten, maar dat is nog niet van alle vegetatiesoorten gelukt. Bossen zijn nog problematisch. Momenteel zijn er twee methoden in gebruik om de kritische belastingsgrens te bepalen: bij de ene wordt de toegestane neerslag van stikstof begrensd door de stikstofconcentratie in het bodemvocht (in de laag van de bodem waar de wortels zitten), bij de ander gebeurt dat op basis van geobserveerde effecten van stikstof depositie op de natuur. De nieuwe methode - gebaseerd op de biodiversiteit - is hierop een aanvulling. Vanaf komend jaar worden aan de landen data over de belastingsgrenzen voor alle drie de methoden gevraagd. Het CCE informeert beleidsmakers over de effecten van luchtverontreiniging op verschillende ecosystemen en wat het rendement van maatregelen is. De stikstofdepositie neemt al jaren af, maar op veel plekken in Europa verliezen ecosystemen nog steeds aan diversiteit.