A spatially explicit LCA-indicator for P-depletion in agricultural soils | RIVM

De kwaliteit van de bodem verslechtert door bodemerosie, verzilting, verschraling en verwoestijning. Dit is een steeds groter probleem in landbouwgebieden, vooral in Afrika, delen van Zuid-Amerika en Zuidoost Azië. De schade aan het milieu die door bodemdegradatie ontstaat, wordt echter nog niet meegenomen in de huidige zogeheten levenscyclusanalysemethoden (LCA). Met deze methoden wordt de invloed van producten en menselijke activiteiten op het milieu in kaart gebracht. Een van de oorzaken van bodemdegradatie is dat moderne landbouwmethoden steeds meer voedingsstoffen uit de bodem onttrekken. Daarnaast kan de bodem door slecht beheer dichtslaan of wegspoelen en kunnen bodems uiteindelijk ongeschikt worden voor landbouw. Het RIVM heeft een eerste concept ontwikkeld voor een indicator waarmee deze verschraling van de bodem (nutriëntenverlies) kan worden weergegeven. De indicator kan in de toekomst dienen als een van de bouwstenen voor een integrale bodemkwaliteitsindicator in LCA. In deze studie ligt de nadruk op het verlies van fosfor bij de teelt van acht gewassen (cassave, rijst, banaan, mais, soja, suikerriet, tarwe en oliegewassen). Fosfor is, naast stikstof en kalium, een belangrijke voedingsstof voor landbouwgewassen. Er is voor fosfor gekozen omdat het gedrag ervan in bodems beter is te beschrijven dan dat van stikstof en er meer gegevens over beschikbaar zijn dan over kalium. Een methode is ontwikkeld waarmee kan worden berekend hoeveel fosfor aan de bodem is onttrokken na de oogst van een gewas. Dit geeft een indicatie van de mate waarin fosforverlies uit de bodem een probleem kan zijn. Per gewas en per land is aangegeven of de teelt de balans aan voedingsstoffen in de bodem mogelijk verstoort. De maat voor fosforverlies uit de bodem die zo is verkregen, geeft een eerste indicatie van de ernst van de bodemverschraling op een specifieke plaats of in een specifiek land.