Mixture exposure to PFAS: A Relative Potency Factor approach | RIVM

PFAS is een grote stofgroep van poly- en perfluoralkylverbindingen. Ze hebben onder andere een vuilafstotende werking en worden daarom bijvoorbeeld in kleding verwerkt. Van de bekendste, zoals PFOA en PFOS, is onderzocht welke eigenschappen ze hebben en welke hoeveelheid mensen ervan binnen mogen krijgen zonder negatieve effecten op de gezondheid te veroorzaken. In 2016 heeft het RIVM voor PFOA zo'n hoeveelheid afgeleid. Van de meeste andere verbindingen in deze stofgroep is echter veel minder bekend. PFAS stoffen komen vaak gezamenlijk als verontreiniging voor in grond, grondwater of drinkwater. Om de ernst van dergelijke verontreiniging beter te kunnen inschatten, heeft het RIVM onderzocht in hoeverre het mogelijk is om de schadelijkheid van een aantal PFAS ten opzichte van PFOA uit te drukken. Dat kan door gebruik te maken van zogeheten Relative Potency Factors (RPF). Hierbij wordt de blootstelling aan een PFAS-mengsel uitgedrukt in een vergelijkbare hoeveelheid PFOA. Deze methode kan worden gebruikt bij het omgaan met verontreiniging met PFAS in het milieu, zoals bij een verontreiniging in grond, grondwater of drinkwater. Gemeten PFAS-hoeveelheden worden eenvoudig in PFOA-eenheden uitgedrukt, zodat ze vergeleken kunnen worden met voor bodem of (drink)water geldende PFOA-normen. Aan het gebruik van de RPF-methode kleeft wel een belangrijke voorwaarde, namelijk dat een (beperkte) set aan vergelijkbare toxiciteitsgegevens voor individuele PFAS-verbindingen beschikbaar is. Voor het relevante gezondheidseffect (op de lever van proefdieren) bleek dergelijke informatie voor elf PFAS verbindingen beschikbaar. Dit effect is onderzocht omdat de lever bij mens en proefdieren het gevoeligst op PFOA reageert. Het ongewenste effect is een vergroting van de lever (hypertrofie).