Surveillance van enterale infecties en zoönosen. Jaarrapportage 2021 | RIVM

Zogeheten enterale infecties kunnen door verschillende bacteriën, parasieten en virussen worden veroorzaakt. Deze infecties veroorzaken meestal maag-darm klachten, zoals overgeven, buikpijn en/of (bloederige) diarree. Soms kunnen het ernstigere klachten zijn zoals hepatitis, bloedvergiftiging of hersenvliesontsteking. Het RIVM brengt sinds 2020 elk jaar in kaart hoe vaak deze infecties en de ziekteverwekkers in Nederland voorkomen. Dat geeft inzicht hoe ze zich verspreiden. Een deel van de ziekteverwekkers wordt via direct contact met dieren of hun ontlasting op mensen overgedragen. Maar dit gebeurt ook vaak via besmet voedsel of via het milieu (bodem, lucht of oppervlaktewater). Ze kunnen ook van mens op mens worden overgedragen. De ziekteverwekkers Salmonella, Campylobacter en norovirus worden vooral via voedsel overgedragen. In 2021 kwamen deze infecties vaker voor dan in 2020, maar nog niet even vaak als voor de coronapandemie. De stijging in de aantallen komt waarschijnlijk doordat er in 2021 minder coronamaatregelen waren dan in 2020. Zo reisden mensen in 2021 weer vaker naar het buitenland. Evenveel mensen werden ziek van de bacterie Listeria monocytogenes (listeriose). Deze bacterie kan vooral in (gerookte) vis, kaas en langer houdbare vleeswaren zitten. Dat geldt ook voor leptospirose, dat vooral via contact met water en modder wordt opgelopen. Opvallend was dat het aantal infecties met het rotavirus in 2021 weer bijna even hoog was als voor de coronapandemie, vooral bij jonge kinderen. De piek die meestal rond februari te zien, is bleef uit, maar het volgende ‘seizoen’ begon opvallend vroeg, in oktober 2021. Kinderen zijn waarschijnlijk vatbaarder voor een rotavirusinfectie omdat ze sinds het begin van de pandemie minder vaak zijn besmet. In 2021 waren er een aantal opvallende uitbraken van infecties via voedsel. in meerdere landen zijn mensen ziek geworden van Salmonella door Galia meloenen uit Honduras te eten. Daarnaast zijn mensen ziek geworden van Salmonella door eieren te eten van een leghennenbedrijf uit Nederland. Ook was er een uitbraak met Listeria, die waarschijnlijk kwam door het eten van zalm.