Buyer groups. Potentiële duurzaamheidswinst door een nieuwe manier van maatschappelijk verantwoord inkopen | RIVM

De rijksoverheid, provincies en gemeenten kopen veel producten en diensten in. Dat kan op een manier die zo min mogelijk effect heeft op klimaatverandering en de circulaire economie stimuleert. Dit wordt ook maatschappelijk verantwoord inkopen ( MVI maatschappelijk verantwoord inkopen (maatschappelijk verantwoord inkopen) ) genoemd. In 2020 heeft het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ( IenW Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ) ) zogeheten buyer groups georganiseerd om MVI te stimuleren. IenW heeft dat gedaan omdat met MVI nog veel meer duurzaamheidswinst is te behalen. In buyer groups bundelen publieke inkopers hun krachten om een gezamenlijke marktvisie en inkoopstrategie te vertalen naar concrete aanbestedingen die het klimaat minder belasten en meer grondstoffen besparen. In totaal zijn 13 buyer groups in 2020 begonnen voor verschillen productgroepen, zoals bouwmaterialen, bewegwijzering en nieuwbouw. Het RIVM heeft in opdracht van IenW de resultaten verzameld die deze buyer groups tot nu toe voor deze doelen hebben gehaald. Zes buyer groups hebben kunnen inschatten hoeveel minder broeikasgassen worden uitgestoten door deze manier van aanbesteden: dat is samen net zoveel als de directe uitstoot van 19.000 Nederlandse huishoudens. Dit kan bijvoorbeeld worden bereikt door inbouwkeukens zo te ontwikkelen dat ze langer meegaan en herbruikbaar zijn. Om de mogelijke duurzaamheidwinst van MVI te kunnen berekenen, is informatie over een aanbesteding nodig die niet altijd beschikbaar is. Zo moeten de samenstelling van materialen en de aantallen producten duidelijk zijn. Bij zeven buyer groups was deze informatie er nog niet. Verder blijkt dat het ingewikkelder is om de winst voor een circulaire economie te berekenen dan voor het klimaat. Dit komt vooral doordat er verschillende manieren zijn om de winst voor circulaire economie uit te drukken. Ook is de benodigde aanbestedingsinformatie minder voorhanden dan bij voor het klimaat. Het RIVM ziet de buyer groups als belangrijke initiatieven omdat publieke inkopers, marktpartijen en andere belanghebbenden de duurzaamheidswinst met MVI kunnen vergroten door samen te werken. Een belangrijk onderdeel hiervan is het berekenen van de duurzaamheidwinst. Dat geeft namelijk inzicht in hoeverre een MVI-strategie de gestelde duurzaamheidsdoelen invult.