Microplastics in soil systems, from source to path to protection goals. State of knowledge on microplastics in soil | RIVM

Microplastics zijn kleine kunststof deeltjes; kleiner dan vijf millimeter. Er komen steeds meer microplastics in het milieu terecht. Ze zitten overal: niet alleen in water en lucht, maar ook in de bodem, en dus ook in de bodem van stad-, landbouw- en natuurgebieden. Er zijn aanwijzingen dat microplastics schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid van mensen, planten, dieren en bodemorganismen. De laatste tijd verschijnen er steeds meer publicaties over microplastics in de bodem in de wetenschappelijke literatuur. Toch is het nog onbekend wat de mogelijke risico’s zijn. Het RIVM vindt het belangrijk dat er meer duidelijkheid komt. Het heeft daarom voor beleidsmakers en risicobeoordelaars de beschikbare kennis samengevat. Deze blijkt gefragmenteerd en niet volledig te zijn en bevindingen zijn soms zelfs tegenstrijdig. De informatie is daardoor (nog) niet te gebruiken voor een betrouwbare risicobeoordeling. Er zijn bijvoorbeeld nog geen metingen beschikbaar van microplastics in Nederlandse bodems. Dit komt vooral omdat er geen betrouwbare, praktische (standaard)technieken bestaan om microplastics in de bodem te analyseren. Deze moeten verder ontwikkeld worden. Meer kennis is nodig om risico’s van microplastics voor het milieu betrouwbaar in te schatten. Het RIVM beveelt aan beter in kaart te brengen door welke bronnen microplastics worden uitgestoten en hoe ze zich in het milieu verspreiden. Verder is meer inzicht nodig in de snelheid waarin verschillende soorten plastic gefragmenteerd worden en als microplastic afgebroken worden tot onschadelijke verbindingen. Dat is nodig om de blootstelling te kunnen schatten. Als ondersteuning hiervoor heeft het RIVM een ‘conceptueel model’ gemaakt. Een andere aanbeveling is om de risico’s van verschillende soorten microplastics voor de bodem tegelijk te beoordelen. De bestaande kaders voor risicobeoordelingen van stoffen zijn er niet voor geschikt, omdat microplastics verschillende vormen en samenstellingen hebben. Tot slot is op een rij gezet wat bekend is over maatregelen om de uitstoot te verminderen. Voorbeelden zijn een verbod op gratis plastic tassen en statiegeld op petflessen.