Transfer models for dioxins and dioxin-like PCBs in wild cattle (case study: Dutch floodplains) – model documentation | RIVM

Wilde runderen grazen in enkele gebieden tussen de rivier en dijk (uiterwaarden) als een vorm van natuurbeheer. Sommige dieren worden geslacht om de grootte en samenstelling van de kuddes goed te houden. Het vlees wordt verkocht als 'wildernisvlees'. In 2020 zijn in het vlees van enkele wilde runderen te hoge hoeveelheden dioxinen gemeten. Dit komt door de dioxinen en dioxine-achtige PCB’s polychloorbifenylen (polychloorbifenylen) in het gras en de grond in de uiterwaarden. Het RIVM en Wageningen Food Safety Research hebben daarom modellen ontwikkeld om te berekenen hoeveel van deze stoffen via gras en grond in het vlees van deze runderen terechtkomen. Dit rapport beschrijft hoe de modellen gemaakt zijn en geeft de informatie die onderzoekers nodig hebben om de modellen te kunnen gebruiken. Een ander rapport beschrijft hoe de modellen zijn gebruikt om hoeveelheden in vlees afkomstig van runderen uit de uiterwaarden te voorspellen. Er is gekeken naar drie type wilde runderen die in een kudde leven: runderen die geen melk geven, runderen die melk geven, en kalveren. Voor elk type rund is een apart model ontwikkeld. De basis voor deze modellen is een model dat eerder voor dioxinen in de melkkoe is ontwikkeld. Dit model is aangepast aan de kenmerken van het type dier, zoals het gewicht. De modelberekeningen kwamen goed overeen met enkele metingen in vlees van runderen. Ook kunnen de modellen voorspellen hoe snel de hoeveelheden dalen als de runderen naar gebieden met schoner gras en schonere grond worden gebracht. Met deze informatie kan worden ingeschat wanneer de hoeveelheden onder de maximaal toegestane hoeveelheid zitten. Deze schattingen moeten nog wel met metingen worden gecontroleerd. Dioxinen en dioxine-achtige PCB’s zijn chemische stoffen die bij (vuil)verbranding zijn ontstaan. Ondanks de sterk gedaalde uitstoot in de laatste 25 jaar, komen ze nog steeds voor in Nederland. Bijvoorbeeld in gras, de bodem en rivierslib. Dioxinen kunnen schadelijk zijn voor het immuunsysteem, de ontwikkeling van de hersenen, en de voortplanting.