NethMap 2023. Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance among medically important bacteria in the Netherlands in 2022 / MARAN 2023. Monitoring of Antimicrobial Resistance and Antibiotic Usage in Animals in the Netherlands in 2022 | RIVM

Elk jaar wordt per bacteriesoort geteld welk percentage resistent is. Een bacterie is dan ongevoelig voor antibiotica. In Nederland was in 2022 het deel van de resistente bacteriën ongeveer even groot als in 2021. Bij sommige bacteriesoorten kwam resistentie in de afgelopen 5 jaar iets minder vaak voor. Toch zijn enkele soorten bacteriën vaker resistent dan vijf jaar geleden. Deze bacteriën veroorzaken vaak milde infecties van onder andere de huid. In 2020 en 2021 zijn in Nederland minder antibiotica voorgeschreven. Dat kwam waarschijnlijk doordat er door de coronapandemie minder mensen in het ziekenhuis lagen of bij de huisarts kwamen. Dit effect van de pandemie op het gebruik van antibiotica begint af te nemen. In 2022 hebben huisartsen en ziekenhuizen meer antibiotica voorgeschreven dan tijdens de coronajaren. In ziekenhuizen was het gebruik ongeveer hetzelfde als in de jaren vóór de pandemie; huisartsen schreven ze iets minder vaak voor. Verder zijn er in ziekenhuizen en verpleeghuizen weer meer uitbraken gemeld van infecties door resistente bacteriën dan in de coronajaren. Maar dit aantal is nog altijd lager dan in de jaren vóór de pandemie. Ondanks de stabiele percentages blijft alertheid op resistente bacteriën nodig. Vooral mensen die in het buitenland in het ziekenhuis hebben gelegen, kunnen bacteriën bij zich dragen die resistent zijn tegen verschillende antibiotica tegelijk. Goede maatregelen om infecties te voorkomen, zoals handen wassen en andere hygiënemaatregelen, zijn nodig om te voorkomen dat deze bacteriën zich verspreiden. Ook moet onjuist en onnodig gebruik van antibiotica zo veel mogelijk worden voorkomen (antimicrobial stewardship). De maatregelen die nu al in Nederland zijn genomen om antibioticaresistentie te bestrijden, reiken verder dan de gezondheidszorg bij mensen (one health). Resistente bacteriën komen namelijk ook voor bij dieren, in voeding en in het milieu. Sinds 2009 worden steeds minder antibioticaresistente darmbacteriën gevonden bij varkens, koeien en kippen die voor de voedselproductie worden gehouden (landbouwhuisdieren). Dat past bij het nog steeds verder afnemende gebruik van antibiotica bij landbouwhuisdieren. In 2022 zijn ook minder antibiotica voor álle diersoorten verkocht dan in 2021. Ten opzichte van 2009, het referentiejaar, is de verkoop met meer dan 77 procent gedaald. De antibiotica die cruciaal zijn om infecties bij de mens te behandelen, worden alleen nog bij hoge uitzondering gebruikt voor (landbouw)huisdieren. Dit blijkt uit de jaarlijkse rapportage NethMap Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance among medically important bacteria in the Netherlands (Consumption of antimicrobial agents and antimicrobial resistance among medically important bacteria in the Netherlands) / MARAN Monitoring of antimicrobial resistance and antibiotic usage in animals in the Netherlands (Monitoring of antimicrobial resistance and antibiotic usage in animals in the Netherlands) 2023. Hierin presenteren diverse organisaties samen de gegevens over het antibioticagebruik en -resistentie in Nederland, voor mensen en dieren.