Medical microbiology laboratories in the Netherlands can detect animal type A influenza viruses well. External Quality Assessment 2023 | RIVM

Typen A en B griepvirussen kunnen ernstige ziekte bij mensen veroorzaken. Het type A griepvirus heeft veel subtypen en komt ook bij vogels en varkens voor. In Nederland testen de zogeheten ‘medisch microbiologische laboratoria’ of mensen besmet zijn met een griepvirus. Dat geeft inzicht in hoeveel mensen besmet zijn met een griepvirus en of het virus van type A of B is. Het H5 subtype van type A veroorzaakte wereldwijd een vogelgriep uitbraak in 2022, de grootste sinds 2003. Ook raken steeds meer zoogdieren door subtype H5 besmet. De zorg bestaat dat hierdoor de kans groter wordt dat dit virus ook mensen kan gaan besmetten (zoönose). Dat geldt ook voor varkensgriepvirussen. De kans dat mensen besmet raken wordt nog groter als vogel- en varkensgriepvirussen zich met elkaar vermengen. Zo’n zoönose zou een nieuwe pandemie kunnen veroorzaken. Daarom is met een kwaliteitscontrole onderzocht of de laboratoria vogel- en varkensgriepvirussen kunnen opsporen. Vijftig laboratoria in Nederland, Aruba, Bonaire en Curaçao hebben deelgenomen. Alle laboratoria hebben minimaal één routinetest waarmee ze van de dierlijke griepvirussen in de kwaliteitscontrole konden aantonen dat het om een type A griepvirus gaat. Een aantal van deze testen herkende het subtype van menselijke virussen, maar de meeste testen herkenden het subtype van de vogel en varkens virussen niet. Met extra testen herkenden vier laboratoria het H5 subtype van vogelgriepvirussen. Een aantal laboratoria gaf aan speciale, niet-routine testen in te kunnen zetten om het subtype te herkennen. Het is belangrijk dat artsen zich bewust zijn van een mogelijke besmetting bij mensen met een dierlijk griepvirus. Als artsen zo’n besmetting vermoeden bij een patiënt met griepachtige klachten is verder onderzoek nodig. Dat is ook het geval als een laboratorium bij een patiënt een type A griepvirus aantoont dat geen menselijk subtype is. Dat onderzoek gebeurt bij het Nationaal Influenza Centrum (het RIVM en Erasmus MC Erasmus University Medical Center (Erasmus University Medical Center) ), dat alle menselijke en dierlijke griepvirussen kan onderscheiden.