De Risicotoolbox Grondwater. Een systeem om de kwaliteit te beoordelen | RIVM

Het RIVM heeft de Risicotoolbox grondwater (RTBgrondwater) ontwikkeld. Met dit instrument kunnen de gevolgen van schadelijke chemische stoffen in grondwater in beeld worden gebracht. Het gaat om de gevolgen voor de gezondheid van mensen, voor micro-organismen in het grondwater, voor de drinkwaterwinning in Nederland en voor het oppervlaktewater. Ook kan ermee worden gecheckt of een specifiek gebruik van grondwater veilig is, bijvoorbeeld voor drinkwater uit een eigen put. Het instrument is online beschikbaar voor provincies, waterschappen en gemeenten. Voor de gezondheid gaat de tool na hoe en in welke mate mensen via verschillende ‘routes’ in contact komen met schadelijke stoffen uit grondwater. Bijvoorbeeld wanneer ze grondwater als drinkwater gebruiken of groenten eten die schadelijke stoffen via de wortels uit grondwater hebben opgenomen. Of door groenten te eten die met grondwater zijn besproeid. Ook is het mogelijk dat stoffen vanuit het grondwater verdampen en in woningen terechtkomen. In drie stappen onderzoekt de tool of de hoeveelheid van de stoffen schadelijk is. In de eerste, eenvoudige stap wordt ‘grof en streng’ bepaald of de kwaliteit van het grondwater aan de norm voldoet. Als dat niet zo is, gebeurt dat in de volgende twee stappen steeds gedetailleerder. Hiervoor worden meer berekeningen en metingen gedaan en specifiekere informatie over de locatie gebruikt. Voor de tweede en derde stap is dan ook meer kennis nodig over hoe stoffen in de ondergrond verplaatsen en hoe mensen ze kunnen binnenkrijgen. Als de kwaliteit van het grondwater niet in orde is, bepaalt de verantwoordelijke provincie, het waterschap of de gemeente of en hoe zij moeten ingrijpen. Deze mogelijkheid om te kiezen past bij de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 gaat gelden. Een belangrijke insteek van deze wet is namelijk dat lokale overheden keuzes kunnen maken om milieuproblemen aan te pakken. Nu gelden daar wettelijke verplichtingen voor.