Environmental risk limits for free cyanide in fresh- and marine surface water. Proposal for water quality standards according to the methodology of the Water Framework Directive | RIVM

Cyanide is een natuurlijke stof die ook door de mens veel wordt gemaakt en gebruikt. Zo wordt de stof gebruikt bij de verwerking van ijzer, staal en olie. Ook wordt de stof veel in de mijnbouw en de energiesector gebruikt. De stof kan daarbij in het milieu terechtkomen. Cyanide komt in verschillende vormen voor. De giftigste vorm is ‘vrij cyanide’. Een hoge concentratie vrij cyanide in water kan bijvoorbeeld schadelijk zijn voor de voortplanting van planten en dieren die daarin leven. In Nederland bestaat er al een norm voor vrij cyanide in oppervlaktewater, maar deze is verouderd. In de afgelopen jaren is de methode om de norm te bepalen verbeterd. Ook is er veel nieuwe kennis over de giftigheid van cyanide in de wetenschappelijke literatuur gepubliceerd. Met deze inzichten heeft het RIVM opnieuw de normen voor vrij cyanide in zoet en zout oppervlaktewater bepaald. De resultaten zijn vergelijkbaar met de normen uit 2001 maar zijn nu beter onderbouwd. Zo kunnen waterbeheerders beter inschatten of de concentraties cyanide die ze meten in het oppervlaktewater schadelijk zijn voor het waterleven. Voor planten en dieren die in zoet water leven, heeft het RIVM een veilige concentratie van vrij cyanide berekend van 0,22 microgram per liter water. Voor zeewater is er een iets lagere concentratie van 0,044 microgram per liter berekend. Kortdurend mag de concentratie vrij cyanide op lopen tot 1,7 microgram per liter voor zoet en zout water. Ook dan worden er geen effecten op het waterleven verwacht. Meer landen en onderzoekers hebben een norm voor vrij cyanide berekend. Ze hebben dat niet overal op precies dezelfde manier gedaan. Het RIVM heeft naar deze verschillen en de uitkomsten van hun berekeningen gekeken. Hun resultaten blijken sterk overeen te komen met die van Nederland. Vrij cyanide is moeilijk te meten. In Nederland wordt daarom ‘totaal’ cyanide gemeten, waar vrij cyanide een onderdeel van is. Het RIVM adviseert te kijken naar de mogelijkheden om wel vrij cyanide te meten.