Verkenning van voor- en nadelen van Aqua Nitrosa-extractie in het bodembeleid | RIVM

Bij grote bouwprojecten of onderhoud van waterwegen kan grond en bagger vrijkomen. Dit materiaal kan opnieuw worden gebruikt om bodems aan te vullen. Dit mag pas nadat is getoetst of de grond of bagger aan chemische normen voldoet. Op deze manier worden schadelijke effecten voor het milieu, bijvoorbeeld door een teveel aan zware metalen, voorkomen. Hiervoor wordt een methode gebruikt die meet hoeveel metaal er in totaal in de grond of bagger zit. Grond en bagger kan ook worden hergebruikt om plassen ondieper te maken. In 2015 is een andere werkwijze voorgesteld om schadelijke effecten hiervan te beoordelen voor planten en dieren die in het water leven: het Milieuhygiënisch Toetsingskader (MHT). De MHT gaat uit van de hoeveelheid metalen die uit het materiaal vrijkomt door een verdunde salpeterzuuroplossing (‘Aqua Nitrosa’) aan grond toe te voegen. Deze werkwijze komt beter in de buurt van de hoeveelheid metaal die in het water kan oplossen. Het RIVM heeft verkend of Aqua Nitrosa-methode ook geschikt is voor de beoordeling van hergebruik van grond en bagger op land. Het RIVM vindt dat er nog te veel onzekerheden zijn om dat te doen. De situatie in de landbodem is complexer en er spelen meer soorten risico’s. Zo is het nog niet duidelijk of deze methode kan beoordelen wat de effecten zijn voor de mens als metalen door het hergebruik in de landbodems terechtkomen. Bijvoorbeeld als de grond wordt gebruikt om voedsel te verbouwen. Deze effecten kunnen nu nog niet goed worden beoordeeld met de Aqua-Nitrosa methode doordat het benodigde onderzoek ontbreekt. Ook zouden andere normen nodig zijn als de methode voor landbodems wordt ingevoerd. Aan het gebruik van landbodems worden andere eisen gesteld dan aan de waterkwaliteit. Zo’n verandering van normen is ingrijpend en kost veel geld en tijd. Verder zou het betekenen dat Nederland gaat afwijken van nationale en internationale methodieken, modellen en toetsen. Deze gelden sinds de jaren negentig en gaan uit van totaalgehalten van metalen. Het RIVM vindt dat meer onderzoek nodig is om onzekerheden op te helderen en een goede beslissing te kunnen nemen.