Risico’s van Vibrio-besmetting in zwemwater, schelpdierproductiewater en schelpdieren | RIVM

Vibrio-bacteriën komen van nature in zout en brak oppervlaktewater voor. Er zijn veel Vibrio-soorten, die verschillende gezondheidsklachten kunnen veroorzaken. Mensen kunnen infecties met Vibrio oplopen door te zwemmen in besmet oppervlaktewater. Ze krijgen dan vooral oor- en wondinfecties door Vibrio alginolyticus. Mensen kunnen ook infecties oplopen door schelpdieren te eten, zoals oesters. Als daar Vibrio parahaemolyticus in zitten, krijgen ze vooral maagdarmklachten. Uit eerder onderzoek van het RIVM in 2009–2012 bleek dat er verschillende Vibrio-soorten zaten in Nederlands zwemwater en in Nederland gekweekte schelpdieren. Bekend is dat het aantal Vibrio-bacteriën in water toeneemt bij hogere watertemperaturen (18 tot 25 graden Celsius). Hierdoor komen er naar verwachting in de toekomst door klimaatverandering meer Vibrio-bacteriën in het oppervlaktewater. Om te onderzoeken of dat gaat gebeuren, heeft het RIVM het eerdere onderzoek in 2019–2021 herhaald. Daaruit bleek dat het aantal Vibrio-bacteriën nu nog niet is gestegen. De watertemperatuur verschilde tussen 2009 en 2021 wat per jaar, maar werd per saldo niet steeds hoger. Op alle zwemlocaties zijn dezelfde Vibrio-soorten gevonden als in het eerdere onderzoek. Dat was ook zo op de meeste schelpdierkweeklocaties en in de meeste opgeviste schelpdieren. Net als in het vorige onderzoek kwam Vibrio alginolyticus het meest voor, gevolgd door Vibrio parahaemolyticus. De aantallen bacteriën waren ook ongeveer hetzelfde. Voor de toekomst (2030 en 2050) zijn de aantallen Vibrio-bacteriën berekend voor verschillende klimaatscenario’s. Als het water warmer wordt, zullen de aantallen in zwemwater en schelpdieren toenemen. Omdat de bacteriën van nature in zout en brak water zitten, is deze stijging niet te voorkomen. Het is daarom belangrijk dat zwemwaterbeheerders mensen zo nodig informeren over de risico’s bij zwemmen in zeewater. Ook moeten mensen zich bewust zijn van de risico’s die ze lopen bij het eten van rauwe oesters. Nu en in de toekomst. In de twee onderzoeken zijn zwemlocaties in de Noordzee, Waddenzee en Oosterschelde en schelpdierkweeklocaties in de Noordzee, Waddenzee, Oosterschelde en het Veerse Meer onderzocht. Verder zijn schelpdieren (oesters, mosselen) van deze kweeklocaties onderzocht.