Grootschalige concentratiekaarten Nederland. Rapportage 2024 | RIVM

Het RIVM maakt elk jaar kaarten van de luchtverontreiniging in Nederland. Dit gebeurt voor verschillende stoffen in de lucht, waaronder stikstofdioxide en fijnstof. Het RIVM gebruikt zowel modelberekeningen als metingen om deze GCN Grootschalige Concentratiekaarten Nederland (Grootschalige Concentratiekaarten Nederland) -kaarten te maken. Zo komen de concentraties het best overeen met de werkelijke situatie in het afgelopen jaar. De luchtkwaliteit was in 2023 beter dan in 2022. De veranderingen komen vooral door de weersomstandigheden. Omdat het meer regende dan in afgelopen jaren, kwamen meer luchtverontreinigende stoffen met de regen op de grond terecht. Daarnaast waaide het harder, waardoor de stoffen zich meer door de lucht verspreiden. De gemiddelde concentraties stikstofdioxide in de lucht waren in 2023 lager (ruim 23 procent) dan in 2022. Ook de gemiddelde concentraties fijnstof waren in 2023 lager dan in 2022. De concentratie van de deeltjesgrootte PM10 fijnstof (fijnstof) daalde ten opzichte van 2022 met bijna 13 procent en die van PM2,5 fijnstof (fijnstof) met bijna 15 procent. In elk onderzoek kijken we hoe zeker we zijn van onze berekeningen. In dit onderzoek zijn er ook onzekerheden in de berekenende concentraties. De onzekerheden zijn voor het Nederlands gemiddelde ongeveer 10 procent. Dat betekent dat de berekende waarde zeer waarschijnlijk niet meer dan 10 procent afwijkt van de hoeveelheid stoffen die er in de lucht zit. Op specifieke locaties zijn de onzekerheden in de concentraties groter. Slechte luchtkwaliteit is schadelijk voor de gezondheid. De GCN-kaarten worden gebruikt om de ontwikkeling van de luchtkwaliteit in Nederland te volgen. Overheden gebruiken de toekomstverwachtingen om beleid te maken voor een betere luchtkwaliteit. Dit keer maakte het RIVM geen nieuwe kaarten van de verwachte concentraties voor de jaren tot en met 2040. Deze worden voortaan om het jaar gemaakt. Dat past bij de Klimaat- en Energieverkenning van het Planbureau voor de Leefomgeving, die de verwachte effecten van het Nederlandse klimaat- en energiebeleid op de luchtkwaliteit beschrijft. De kaarten die vorig jaar over de toekomst zijn gemaakt, gelden nog steeds. De gegevens over de stikstofdepositie (de GDNkaarten) publiceert het RIVM sinds 2023 niet meer samen met de GCNkaarten.