Indicatoren voor veilige arbeid | RIVM

Om het aantal ongelukken tijdens het werk te verminderen, is het belangrijk om te weten hoe veilig arbeid is. Het aantal ernstige arbeidsongevallen kan daar inzicht in geven, maar (on)veilige arbeid is meer dan dat. Denk aan de veiligheidsmaatregelen om ongevallen te voorkomen en aan technologische, organisatorische, en sociale factoren die invloed hebben op veilig werk. Het RIVM heeft daarom in kaart gebracht wat wel en niet bekend is over veilige arbeid in Nederland (indicatoren). Deze informatie wordt regelmatig verzameld en daarna opgenomen in verschillende databronnen. Het RIVM heeft de eigenschappen en beperkingen van deze bronnen in kaart gebracht. Alle bronnen hebben beperkingen. Vragenlijsten zijn onder meer afhankelijk van de bereidheid van mensen om mee te werken en van hoe goed zij de vragen begrijpen en situaties herinneren. Registratiesystemen zijn onder andere afhankelijk van de bereidheid (van werkgevers) om een gebeurtenis te melden. De inventarisatie maakt duidelijk dat we veel over veiligheid op het werk weten, maar ook dat kennis ontbreekt. Door de manier waarop we in Nederland informatie verzamelen, zijn data versnipperd en geven ze niet op alle vragen antwoord. Het RIVM raadt daarom onder andere aan om verschillende databronnen in samenhang te analyseren. Hierbij is het belangrijk om aandacht te hebben voor groepen werkenden die nu weinig in de bestanden zijn terug te zien. Voorbeelden daarvan zijn grenswerkers, arbeidsmigranten en ZZP Zelfstandige zonder personeel (Zelfstandige zonder personeel) ’ers. Het RIVM heeft 11 verschillende databronnen gevonden met daarin 49 verschillende indicatoren. Voorbeelden van een indicator zijn tellingen van het aantal dodelijke arbeidsongevallen in een bepaald jaar en hoe vaak iemand gevaarlijk werk doet. Een deel van de bronnen is gebaseerd op een registratiesysteem. De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) registreert en onderzoekt bijvoorbeeld meldingsplichtige arbeidsongevallen. Andere bronnen zijn gebaseerd op vragenlijstonderzoek onder werkenden in Nederland. In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en het CBS Centraal Bureau voor de Statistiek (Centraal Bureau voor de Statistiek) bijvoorbeeld wordt onderzocht onder welke omstandigheden werknemers werken.