Surveillance van legionellose in Nederland. Overzicht van clusters, bronnen en omgevingsfactoren tussen 2013-2022 | RIVM

Als mensen met legionellabacteriën besmet raken, kunnen ze daar soms een longontsteking van krijgen. Sinds 2013 is het aantal meldingen van longontstekingen, bij mensen die in Nederland zijn besmet, meer dan verdubbeld: van 180 meldingen in 2013 naar 484 in 2022. In 2021 was er zelfs een piek van 555 meldingen. Mensen kunnen met legionellabacteriën besmet raken als zij deze bacterie inademen via hele kleine waterdruppeltjes. Een belangrijke verklaring van de stijging lijken de weersomstandigheden te zijn. Er zijn namelijk meer meldingen geweest in de jaren met warmere en nattere zomers. Tijdens vochtige, bewolkte weersomstandigheden kunnen legionellabacteriën namelijk langer overleven in de lucht en zich daardoor verder verspreiden. De laatste jaren komt de ziekte ook in de winter vaker voor dan tien jaar geleden. Het is waarschijnlijk dat dit ook in de winter met weersomstandigheden te maken heeft. Dit blijkt uit onderzoek van het RIVM. Mensen onder de 40 jaar worden zelden ziek van legionellabacteriën. Sommige groepen mensen hebben juist een grotere kans om een ernstige longontsteking te krijgen. Deze risicogroepen zijn ouderen, mensen met aandoeningen aan de luchtwegen, zoals COPD Chronic Obstructive Pulmonary Disease (chronische bronchitis of longemfyseem) (Chronic Obstructive Pulmonary Disease (chronische bronchitis of longemfyseem) ) , mensen met een lagere afweer en rokers. Een deel van de stijging van het aantal meldingen is te verklaren omdat er meer ouderen zijn. Er zijn verschillende typen van de legionellabacterie. De meeste mensen worden ziek door Legionella pneumophila. Het onderzoek laat zien dat patiënten tussen 2013 en 2022 vooral besmet zijn via bronnen die water vernevelen in de buitenlucht. Denk aan afvalwaterzuiveringsinstallaties en ‘natte koeltorens’ (waterinstallaties die nodig zijn voor de airconditioning in vooral grote gebouwen, zoals kantoortorens en ziekenhuizen). Meer onderzoek is nodig om helder te krijgen hoe groot de invloed is van bronnen in de buitenlucht op de gestegen meldingen. En of ook andere bronnen hier invloed op hebben. Het RIVM adviseert beleidsmakers om risicogroepen via voorlichting bewuster te maken van het risico op legionellabesmetting. Het is bijvoorbeeld belangrijk het warme water bij de CV-ketel of boiler in te stellen op minimaal 60 graden Celsius. Ook is het belangrijk bubbelbaden goed te onderhouden, omdat ze een bekende besmettingsbron zijn.