Eindrapportage van de Lerende evaluatie Juiste Zorg Op de Juiste Plek | RIVM

Om de zorg toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden, is verandering nodig. Het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) is daarom in 2018 met verschillende organisaties die zorg en ondersteuning bieden de ‘beweging’ De Juiste Zorg Op de Juiste Plek (JZOJP) begonnen. Het doel is zorgen dat minder mensen zorg nodig hebben (voorkomen), de benodigde zorg dichter bij de patiënt aan te bieden (verplaatsen) en waar mogelijk online (vervangen). Het RIVM heeft in deze eindevaluatie in kaart gebracht wat de JZOJP tussen 2019 en 2023 heeft bereikt. Daaruit blijkt dat er goede stappen zijn gezet, maar ook dat er nog veel te doen is. Organisaties in zorg en ondersteuning merken bijvoorbeeld beperkingen in het zorgsysteem op, zoals wettelijke voorschriften en de manier waarop geldstromen zijn georganiseerd. Hierdoor loopt de uitvoering van de JZOJP in de praktijk tegen grenzen aan. Volgens de organisaties duurt het daarom lang voordat veranderingen zijn doorgevoerd. Rond 2019 zijn veel nieuwe samenwerkingsverbanden tussen zorg- en ondersteuningsaanbieders, gemeenten en zorgverzekeraars begonnen, maar grote veranderingen in zorg en ondersteuningsaanbod hebben meer tijd nodig. Ook blijkt dat inwoners nog beter betrokken kunnen worden bij de samenwerkingsverbanden om hun hulpvraag duidelijk in beeld te krijgen en het aanbod daarop aan te passen. Er is minder veranderd in het aanbod van zorg en ondersteuning dan samenwerkingsverbanden wensen. Het RIVM concludeert dat de JZOJP moet worden gezien als de eerste fase van een grote verandering in de zorg die veel tijd kost. Binnen deze verandering moet de focus zich verplaatsen van ziekte en zorg naar gezondheid. Zorg en medicijnen zijn bijvoorbeeld niet altijd het antwoord op een hulpvraag. Dat kan bijvoorbeeld ook een leefstijlcoach zijn of ondersteuning vanuit het sociale domein. Verder is het belangrijk om inwoners en patiënten duidelijk te informeren over de veranderingen in de zorg en welke zorg en ondersteuning zij kunnen verwachten. Ook hebben alle betrokkenen tijd nodig om van elkaar te kunnen leren en open te staan voor andere perspectieven dan alleen het medische. Ten slotte beveelt het RIVM aan deze grote verandering niet alleen aan de praktijk over te laten. De landelijke overheid is ook nodig om bijvoorbeeld de regels aan te kunnen passen voor de financiering van zorg en ondersteuning.