Higher-valent pneumococcal vaccines for children. Information for the Health Council of the Netherlands | RIVM

Pneumokokken veroorzaken ernstige infecties zoals longontsteking, bloedvergiftiging en hersenvliesontsteking. Ernstige (invasieve) pneumokokkenziekte komt in Nederland elk jaar bij ongeveer 75 kinderen voor. Van hen overlijdt ongeveer 5 procent. Om dit zo veel mogelijk te voorkomen worden kinderen via het Rijksvaccinatieprogramma ( RVP Rijksvaccinatie programma (Rijksvaccinatie programma) ) tegen pneumokokken gevaccineerd. Sinds de herfst van 2024 wordt hiervoor een vaccin gebruikt dat tegen meer typen pneumokokken antistoffen opwekt dan daarvoor, een zogenoemd meer-valent vaccin: 15 in plaats van 10 (PCV15). Sinds 2024 is ook een vaccin beschikbaar dat tegen 20 typen pneumokokken antistoffen opwekt (PCV20). Beide vaccins zijn uitgebreid getest om te mogen worden gebruikt, maar de mate waarin ze in de praktijk beschermen is nog niet bekend. Het ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) heeft de Gezondheidsraad gevraagd advies te geven over het gebruik van PCV20 bij kinderen. Als ondersteuning voor dit advies heeft het RIVM bestaande achtergrondinformatie verzameld voor de Gezondheidsraad. De informatie geeft aan hoe vaak ernstige pneumokokkenziekte voorkomt bij kinderen en andere leeftijdsgroepen, zoals ouderen. Ook staat erin van welke typen pneumokokken mensen ziek worden; er bestaan heel veel verschillende soorten. Verder is beschreven welke pneumokokkenvaccins er zijn, hoe veilig ze zijn, hoe ze werken en hoe vaak ze worden gegeven in het RVP. In het huidige vaccinatieprogramma krijgen kinderen PCV15 op de leeftijd van 3, 5 en 12 maanden. De vaccin-registratie autoriteit heeft PCV20 toegelaten op de markt bij een schema van vier prikken. De pneumokokkenvaccins voorkomen niet alleen dat het gevaccineerde kind ziek wordt. Ook zorgen ze ervoor dat kinderen minder pneumokokken verspreiden en ze zo hun omgeving indirect beschermen. Wel is het mogelijk dat andere typen waartegen de vaccinatie niet werkt, zich na de vaccinatie meer verspreiden. Deze typen kunnen soms ook ziekte veroorzaken. Dit heet typeverandering. Het RIVM heeft geschat hoeveel het kost en hoeveel zieken kunnen worden voorkomen wanneer kinderen voortaan PCV20 in plaats van PCV15 zouden krijgen. Hierbij is meegenomen dat ouderen vanaf 2025 PCV20 krijgen aangeboden. Volgens de schatting worden er minder kinderen ziek, maar zijn de kosten hoog ten opzichte van de voordelen voor de gezondheid. Ook blijkt dat meer ouderen ziek kunnen worden als kinderen PCV20 krijgen in plaats PCV15. Door typeverandering zullen dan meer mensen ziek worden van typen pneumokokken waartegen PCV20 niet beschermt.