Grootschalige concentratiekaarten Nederland. Rapportage 2025 | RIVM

Het RIVM maakt elk jaar kaarten van de luchtverontreiniging in Nederland. Dit gebeurt voor verschillende stoffen in de lucht, waaronder stikstofdioxide en fijnstof. Het RIVM gebruikt zowel modelberekeningen als metingen om deze GCN Grootschalige Concentratiekaarten Nederland (Grootschalige Concentratiekaarten Nederland) -kaarten te maken. Zo komen de concentraties het best overeen met de werkelijke situatie in het afgelopen jaar. Daarnaast zijn kaarten gemaakt van de concentraties die in de jaren 2025, 2030 en 2035 worden verwacht. De kaarten voor de toekomst worden gebruikt om de effecten van het beleid op de luchtkwaliteit in beeld te brengen. De luchtkwaliteit was in 2024 beter dan in 2023, vooral omdat er minder stikstofoxiden en fijnstof is uitgestoten. Dit is goed nieuws. Deze verbetering past bij de gemiddelde daling die de afgelopen jaren te zien was. Naar verwachting dalen de concentraties stikstofdioxide en fijnstof tussen 2025 en 2035 verder door beleidsmaatregelen. In de berekeningen zijn de maatregelen verwerkt die op 1 mei 2024 bekend waren en de komende jaren worden uitgevoerd. De gemiddelde concentraties stikstofdioxide in de lucht waren in 2024 ongeveer 2 procent lager dan in 2023. De gemiddelde concentraties fijnstof met deeltjesgrootte PM10 fijnstof (fijnstof) waren ongeveer 4 procent lager. De gemiddelde concentraties met deeltjesgrootte PM2,5 fijnstof (fijnstof) zijn ongeveer hetzelfde gebleven. De verwachtingen voor de concentraties stikstofdioxide en fijnstof voor de toekomst zijn bijgesteld ten opzichte van de berekeningen die het RIVM twee jaar geleden maakte. Zo zullen de concentraties stikstofdioxide in 2030 11 procent lager zijn dan eerder werd verwacht. Het nu doorgerekende beleid streeft meer elektrisch vervoer na, waardoor verkeer minder luchtvervuilende stoffen zal uitstoten. Voor fijnstof worden juist hogere concentraties verwacht dan de eerdere berekeningen aangaven. Dat komt onder andere doordat nieuwe inzichten over het weer worden gebruikt, waardoor het model beter aansluit bij de weersvoorspellingen voor de komende jaren (naar verwachting minder wind en meer regen). Met de huidige luchtkwaliteit kunnen mensen nog steeds gezondheidsklachten hebben. Verschillende overheden (landelijk, provincies, gemeenten) gebruiken de GCN-kaarten om de ontwikkeling van de luchtkwaliteit in Nederland te volgen en om beleid te maken voor een betere luchtkwaliteit. Berekeningen van concentraties zijn van veel factoren afhankelijk, waardoor er altijd onzekerheden in de resultaten zijn. De resultaten kunnen daarom afwijken van de werkelijke concentraties.