IZA-deelmonitor. Naar meer regionale samenwerking; 1-meting | RIVM

Eind 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) getekend om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Daarom is onder andere afgesproken dat betrokken organisaties meer gaan samenwerken in de regio. Dit geldt voor verschillende onderdelen van de zorg, zoals de huisarts, het ziekenhuis en de thuiszorg. Maar ook voor samenwerking tussen de medische zorg en de zorg en ondersteuning vanuit de gemeente (het sociaal domein). Het doel daarvan is bijvoorbeeld kortere wachttijden, onnodige zorg voorkomen en lagere kosten. Het RIVM volgt voor het IZA elk jaar hoe de samenwerking zich tussen 2023 en 2027 ontwikkelt. Dit is gedaan door factoren te meten die belangrijk zijn om samenwerking te laten slagen, zoals financiering, vertrouwen en ervaren effecten. Uit de IZA-meting over 2024 blijkt dat het doel om meer samen te werken in gang is gezet. In regio's zijn daarover bijvoorbeeld afspraken gemaakt tussen de zorg en het sociale domein. Kijkend naar de samenwerkingsverbanden zelf, bleek dat er in 2024 vooral strategische en beleidsmatige veranderingen te zien zijn. Bijvoorbeeld met welk doel de organisaties samenwerken en hoe de samenwerking organisatorisch is geregeld. De programmamanagers van de samenwerkingsverbanden hadden net als in 2023 positieve ervaring met het vertrouwen in elkaar en het leiderschap in het samenwerkingsverband. Sommige factoren scoren lager ten opzichte van de IZA-meting over 2023. Zo zijn er minder afspraken gemaakt over gezamenlijke financiering en zijn inwoners en patiënten minder betrokken bij bestuurlijke beslissingen in de samenwerkingsverbanden. Ook merkten programmamanagers, net als in 2023, weinig verandering op binnen deelnemende organisaties, bijvoorbeeld in het aanbod van zorg en ondersteuning. Verder valt het op dat domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden waarbij meer verschillende organisaties zijn betrokken, een andere werkwijze hebben. Zij hebben vaak een efficiënte constructie bedacht om namens alle organisaties beslissingen te kunnen nemen. In algemene zin wil het RIVM benadrukken dat grote veranderingsprocessen in de zorg veel tijd kosten. Het is daarom belangrijk om deze ontwikkeling te blijven doorzetten. Dat betekent regio's de tijd geven om de samenwerking op te bouwen, vertrouwen te creëren en samen naar de doelen toe te werken.