Monitor Kansrijke Start 2024 | RIVM

De meeste kinderen in Nederland worden gezond geboren en groeien gezond op in een veilige en beschermde omgeving, maar niet allemaal. Sinds 2018 bestaat het actieprogramma Kansrijke Start, waarmee gemeenten initiatieven kunnen opzetten om ouders vóór, tijdens, en na de zwangerschap te ondersteunen. Het RIVM volgt sinds 2019 in hoeverre zulke initiatieven zijn opgezet en hoe de gezondheid van jonge kinderen zich ontwikkelt. Uit deze zesde monitor blijkt dat weer meer gemeenten (in totaal 90 procent) afspraken hebben gemaakt om samen te werken aan een goede start voor kinderen. Professionals uit het sociaal en medische domein (zoals geboortezorg, jeugdgezondheidszorg en gemeenten) werken steeds beter samen, ook regionaal. Samenwerken is belangrijk om problemen vroeg te signaleren, snel naar elkaar door te kunnen verwijzen en (aanstaande) ouders te ondersteunen. Ook bieden gemeenten inwoners steeds meer initiatieven aan, zoals Nu Niet Zwanger. Er zijn nog wel verbeteringen mogelijk. Zo zijn veel gemeenten bezig om meer ervaringsdeskundigen en (aanstaande) ouders te betrekken bij de ontwikkeling van de initiatieven. Het is belangrijk om hen mee te laten denken, omdat het programma dan goed aansluit bij wat zij nodig hebben. Verder laat de monitor, net als de vorige keer, zien dat nog veel kinderen in Nederland worden geboren in moeilijke omstandigheden, zoals armoede. Gezinnen maken dan bijvoorbeeld minder vaak gebruik van kraamzorg. Ook blijkt dat 16,5 procent van de aanstaande ouders last heeft van psychische problemen, en 33 procent van de moeders na de bevalling last heeft van depressie, angst of stress. Ook hebben steeds meer heel jonge kinderen overgewicht (10,3 procent in 2024 versus 8,4 procent in 2018). Daarnaast loopt de spraak- en taalontwikkeling van kinderen van 2 jaar steeds vaker achter (6,5 procent in 2024 ten opzichte van 5,4 in 2018). Het is nog te vroeg om te kunnen zeggen dat Kansrijke Start een vast onderdeel van gemeentelijk beleid is geworden en blijft bestaan. Ook kost het tijd voordat resultaten zijn te zien. Gemeenten en andere betrokken partijen maken zich zorgen of en hoe de landelijke ondersteuning vanuit VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en de financiering van Kansrijke Start in de toekomst blijft bestaan. Aandacht voor de gezondheid vóór, tijdens en na de zwangerschap, blijft noodzakelijk, zowel landelijk, als regionaal en lokaal.