Verzuimpreventie in beeld. Overzicht van kennis om verzuim door ziekte te voorkomen | RIVM

Vanwege de persoonlijke, financiële en maatschappelijke gevolgen moet ziekteverzuim zo veel mogelijk worden voorkomen. De informatie over maatregelen waarmee dat kan, is nu versnipperd. Het RIVM heeft daarom een overzicht gemaakt van maatregelen die wetenschappelijk zijn onderzocht of die in de praktijk worden gebruikt. Het overzicht geeft betrokkenen handvatten en inspiratie, maar ook inzicht in kennis die nog ontbreekt. Er blijken heel veel en veel verschillende maatregelen te zijn. Deze maatregelen zijn vaak gericht op een bepaald soort verzuim (zoals door rugklachten of mentale problemen), een doelgroep, of een type maatregel. Met een deel van de maatregelen is in de praktijk goede ervaringen opgedaan. Om deze maatregelen breder te kunnen inzetten, is meer onderzoek naar hun effectiviteit nodig. Van het andere deel van de maatregelen is wetenschappelijk onderzocht of ze werken. Van veel maatregelen blijkt de effectiviteit niet wetenschappelijk aan te tonen. Dat kan aan de onderzoeksmethode liggen. Bijvoorbeeld doordat mensen kort worden gevolgd, terwijl effecten pas na langere tijd zijn te zien. Ziekteverzuim is moeilijk te voorkomen. Er zijn veel verschillende soorten werk en persoonlijke omstandigheden, waardoor er niet één passende oplossing voor iedereen bestaat. Maatregelen die het beste werken, richten zich zowel op de persoon als op de omgeving. Verder hebben maatregelen meer (meetbaar) effect als ze zijn gericht op specifieke groepen werkenden die grotere kans hebben om door ziekte niet te kunnen werken, bijvoorbeeld omdat ze al klachten hebben. Om te zorgen dat een maatregel in de praktijk ook echt wordt gebruikt, moet de maatregel passen bij de behoeften van de organisatie en de werkende. Dit kan bijvoorbeeld door rekening te houden met het type werk en de organisatiecultuur. Werkgevers en werknemers geven aan samen verantwoordelijk te zijn om verzuim te voorkomen. Zo kunnen werkgevers zorgen voor een veilige sfeer waarin werknemers problemen op tijd aangeven en daarmee worden geholpen. Ook is het belangrijk dat werkgevers weten bij welke professionals ze welke vorm van hulp kunnen krijgen om ziekteverzuim te voorkomen. Denk aan advies van een veiligheidskundige om veiligheidsrisico’s in kaart te brengen. Werknemers kunnen bijvoorbeeld maatregelen gebruiken die de werkgever hiervoor aanbiedt. Het RIVM heeft dit overzicht gemaakt met financiering van Instituut Gak.