Monitoring van drugs in Nederlands rioolwater. Een pilotstudy | RIVM

De ministeries van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en JenV (Justitie en Veiligheid) willen weten hoeveel drugs in Nederland wordt gebruikt. Het Trimbos brengt dat onder andere in kaart met vragenlijsten onder de bevolking. Deze informatie geeft aan hoeveel mensen in heel Nederland drugs gebruiken, maar niet om hoeveel drugs dat in totaal gaat. Ook is vaak niet bekend of het drugsgebruik regionaal verschilt. De ministeries willen een completer beeld van het drugsgebruik. Daarom heeft het RIVM in 20 gemeenten onderzocht wat het totale gebruik is van een aantal geselecteerde drugs op meerdere momenten in het jaar. Mensen die drugs gebruiken plassen namelijk restanten uit, waarna deze in het rioolwater terechtkomen. De onderzochte gemeenten liggen verspreid over het land. Door op meerdere momenten te meten worden ontwikkelingen in het gebruik van drugs ook zichtbaar. De drugs bleken goed te meten, waardoor de metingen de verschillen in Nederland goed aangeven. Ook waren op alle meetmomenten verschillen te zien tussen de gemeenten in het totale gebruik. De meetmethode is daarom een goede en objectieve aanvulling op vragenlijstonderzoek. Er zijn zes drugs gemeten: cocaïne, crystal meth, XTC Ecstacy (3,4-Methylenedioxy Methamphetamine) (Ecstacy (3,4-Methylenedioxy Methamphetamine)) , speed en 2 'designerdrugs' (3-CMC en 4-CMC). Het gebruik van deze drugs is door het jaar heen constant, met alleen een opvallende piek na oud en nieuw. Een aantal drugs wordt in het weekend meer gebruikt, vooral de partydrug XTC. Verder is er een verschil te zien tussen de grootte van gemeenten: in grote gemeenten (meer dan 100.000 inwoners) en steden wordt bijna altijd meer drugs gebruikt, ook als je rekening houdt met het aantal inwoners. De onderzochte designerdrugs worden heel weinig gebruikt, waardoor het moeilijk is verschillen te zien tussen gemeenten. Het RIVM heeft dit onderzoek met het Trimbos-instituut gedaan. Tussen november 2023 en november 2024 is vijf keer een week lang het rioolwater gemeten. Uit het onderzoek blijkt dat het drugsgebruik redelijk constant is. Daarom is het in de toekomst voldoende om maar één keer per jaar te meten in dezelfde gemeenten. Door de meting elk jaar op hetzelfde moment te herhalen, kunnen veranderingen door de jaren heen in kaart worden gebracht.